Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 5.2

ते समेत्य गृहं वीरा राजपुत्राश् शशित्विषः । चक्रुस् सर्वम् अशेषेण स्वसद्मसु दिनक्रमम्

te sametya gṛhaṃ vīrā rājaputrāś śaśitviṣaḥ / cakrus sarvam aśeṣeṇa svasadmasu dinakramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसिष्ठो राघवश् चैव राजानो मुनयो द्विजाः । इति चक्रुस् स्वकार्याणि तदा स्वगृहवीथिषु

vasiṣṭho rāghavaś caiva rājāno munayo dvijāḥ / iti cakrus svakāryāṇi tadā svagṛhavīthiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सस्नुः कमलकल्हारकुमुदोत्पलहारिषु । जलाशयेषु चक्राह्वहंससारसराविषु

sasnuḥ kamalakalhārakumudotpalahāriṣu / jalāśayeṣu cakrāhvahaṃsasārasarāviṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोभूतिलहिरण्यानि शयनान्य् आसनानि च । ददुर् दानानि विप्रेभ्यो भोजनान्य् अंशुकानि च

gobhūtilahiraṇyāni śayanāny āsanāni ca / dadur dānāni viprebhyo bhojanāny aṃśukāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमरत्नविचित्रेषु स्वेषु चामरसद्मसु । आनर्चुर् अच्युतेशानहुताशार्कादिकान् सुरान्

hemaratnavicitreṣu sveṣu cāmarasadmasu / ānarcur acyuteśānahutāśārkādikān surān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रपौत्रसुहृद्भृत्यबन्धुमित्रगणैस् सह । तत आस्वादयाम् आसुर् भोजनान्य् उचितानि ते

putrapautrasuhṛdbhṛtyabandhumitragaṇais saha / tata āsvādayām āsur bhojanāny ucitāni te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्मिन् समये चास्मिन् नगरे दिवसो ऽभवत् । तनुर् अष्टांशशेषत्वान् मृद्वातपमनोहरः

etasmin samaye cāsmin nagare divaso 'bhavat / tanur aṣṭāṃśaśeṣatvān mṛdvātapamanoharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सायन्तनविधिं ते ते तत्कालोचितयेच्छया । अनयन् बन्धुभिस् सार्धं यावद् अस्तं ययौ रविः

sāyantanavidhiṃ te te tatkālocitayecchayā / anayan bandhubhis sārdhaṃ yāvad astaṃ yayau raviḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्ध्यां ववन्दिरे सुष्ठु जेपुश् चैवाघमर्षणम् । पेठुस् स्तोत्राणि पुण्यानि जगुर् गाथा मनोरमाः

sandhyāṃ vavandire suṣṭhu jepuś caivāghamarṣaṇam / peṭhus stotrāṇi puṇyāni jagur gāthā manoramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश् चाभ्युदिते श्यामाकामिनीशोकहारिणि । क्षीरोदाद् इव माहेन्द्र्यां चन्द्रे ऽवश्यायदायिनि

tataś cābhyudite śyāmākāminīśokahāriṇi / kṣīrodād iva māhendryāṃ candre 'vaśyāyadāyini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शनैर् आस्तीर्णपुष्पेषु कीर्णकर्पूरमुष्टिषु । दीर्घेन्दुबिम्बरम्येषु तस्थुस् तल्पेषु राघवाः

śanair āstīrṇapuṣpeṣu kīrṇakarpūramuṣṭiṣu / dīrghendubimbaramyeṣu tasthus talpeṣu rāghavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ रामाद् ऋते ऽन्येषां तत्र तद्व्यवहारिणी । व्यतीयाय शनैश् श्यामा मुहूर्त इव सुन्दरी

atha rāmād ṛte 'nyeṣāṃ tatra tadvyavahāriṇī / vyatīyāya śanaiś śyāmā muhūrta iva sundarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्थौ रामस् तु ताम् एव वासिष्ठीं वचनावलीम् । चिन्तयन् मधुरोदारां प्राक्पीतां करभो यथा

tasthau rāmas tu tām eva vāsiṣṭhīṃ vacanāvalīm / cintayan madhurodārāṃ prākpītāṃ karabho yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम् इदं नाम संसारभ्रमणं किम् इमे जनाः । भूतानीह विचित्राणि किम् आयान्ति प्रयान्ति किम्

kim idaṃ nāma saṃsārabhramaṇaṃ kim ime janāḥ / bhūtānīha vicitrāṇi kim āyānti prayānti kim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनसः कीदृशं रूपं कथं चैतत् प्रसृज्यते । मायेयं सा किमुत्था स्यात् कथं चेयं निवर्तते

manasaḥ kīdṛśaṃ rūpaṃ kathaṃ caitat prasṛjyate / māyeyaṃ sā kimutthā syāt kathaṃ ceyaṃ nivartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवृत्तया च वा कस् स्याद् गुणो दोषो ऽथ वा भवेत् । कथम् आत्मनि चैवायं तते सङ्कोच आगतः

nivṛttayā ca vā kas syād guṇo doṣo 'tha vā bhavet / katham ātmani caivāyaṃ tate saṅkoca āgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम् उक्तं स्याद् भगवता मुनिना मनसः क्षये । किम् इन्द्रियजये प्रोक्तं किम् उक्तम् अथ चात्मनि

kim uktaṃ syād bhagavatā muninā manasaḥ kṣaye / kim indriyajaye proktaṃ kim uktam atha cātmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवश् चित्तं मनो मायेत्येवमादिभिर् आततैः । रूपैर् आत्मैव संसारं तनोतीमम् असन्मयैः

jīvaś cittaṃ mano māyetyevamādibhir ātataiḥ / rūpair ātmaiva saṃsāraṃ tanotīmam asanmayaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एभिर् एव मनोमात्रतन्तुबद्धैः क्षयं गतैः । दुःखोपशान्तिर् एतानि सुचिकित्स्यानि नः कथम्

ebhir eva manomātratantubaddhaiḥ kṣayaṃ gataiḥ / duḥkhopaśāntir etāni sucikitsyāni naḥ katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोगाभ्रमालावलनाद् धीबलाकाम् इमां कथम् । पृथक् करोमि पयसो धारां हंस इवाम्भसः

bhogābhramālāvalanād dhībalākām imāṃ katham / pṛthak karomi payaso dhārāṃ haṃsa ivāmbhasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोगास् त्यक्तुं न शक्यन्ते तत्त्यागेन विना धियः । प्रभवामो न विपदाम् अहो सङ्कटम् आगतम्

bhogās tyaktuṃ na śakyante tattyāgena vinā dhiyaḥ / prabhavāmo na vipadām aho saṅkaṭam āgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनोमात्रजयप्राप्यं तन्व् एवेदं प्रयोजनम् । सम्पन्नं मे गिरिगुरु मौर्ख्याद् यक्षश् शिशोर् इव

manomātrajayaprāpyaṃ tanv evedaṃ prayojanam / sampannaṃ me giriguru maurkhyād yakṣaś śiśor iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदा स्वशान्तिम् आगत्य गतसंसारसम्भ्रमा । बालेव लब्धदयिता सुखम् आप्स्यति नो मतिः

kadā svaśāntim āgatya gatasaṃsārasambhramā / bāleva labdhadayitā sukham āpsyati no matiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदोपशान्तसंरम्भं विगताशेषकौतुकम् । अपारपदविश्रान्तं मम स्यात् पावनं मनः

kadopaśāntasaṃrambhaṃ vigatāśeṣakautukam / apārapadaviśrāntaṃ mama syāt pāvanaṃ manaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलाकलापसम्पूर्णाच् छशाङ्काद् अपि शीतले । पदे सुरूद्ःअं विश्रम्य हसिष्यामि कदा जगत्

kalākalāpasampūrṇāc chaśāṅkād api śītale / pade surūdḥaṃ viśramya hasiṣyāmi kadā jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलनापेलवं रूपम् उत्सृज्यालीनम् आत्मनि । कदैष्यति मनश् शान्तिं पयसीव तरङ्गकः

kalanāpelavaṃ rūpam utsṛjyālīnam ātmani / kadaiṣyati manaś śāntiṃ payasīva taraṅgakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृष्णातरङ्गाकुलितं मायामकरमालितम् । कदा संसारजलधिं तीर्त्वा स्याम् अहम् अज्वरः

tṛṣṇātaraṅgākulitaṃ māyāmakaramālitam / kadā saṃsārajaladhiṃ tīrtvā syām aham ajvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदोपशान्तशुद्धासु पदवीषु विचक्षणाः । मुमुक्षूणां निवत्स्यामो निश्शोकं समदर्शनाः

kadopaśāntaśuddhāsu padavīṣu vicakṣaṇāḥ / mumukṣūṇāṃ nivatsyāmo niśśokaṃ samadarśanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्तापितसमस्ताङ्गस् सर्वधातुभयङ्करः । संसृतिज्वर आदीर्घः कदा नश् चित्त शाम्यति

santāpitasamastāṅgas sarvadhātubhayaṅkaraḥ / saṃsṛtijvara ādīrghaḥ kadā naś citta śāmyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवातदीपलेखेव कदोषित्वा गतभ्रमम् । शमम् एष्यसि हे बुद्धे स्वप्रकाशाद् अनन्तरम्

nivātadīpalekheva kadoṣitvā gatabhramam / śamam eṣyasi he buddhe svaprakāśād anantaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदेन्द्रियाणि दुःखेभ्यस् सन्तरिष्यथ हेलया । दुरीहादग्धदेहानि गरुत्मन्त इवाब्धितः

kadendriyāṇi duḥkhebhyas santariṣyatha helayā / durīhādagdhadehāni garutmanta ivābdhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं सो ऽहम् इदं तन् मे इति व्यक्तोत्थितो भ्रमः । शरदीवासितो मेघः कदा न उपशाम्यति

ayaṃ so 'ham idaṃ tan me iti vyaktotthito bhramaḥ / śaradīvāsito meghaḥ kadā na upaśāmyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्दारवनलेखासु या रतिस् सा तृणायते । यत्र तत् पदम् आत्मीयं सम्प्राप्स्यामः कदा वयम्

mandāravanalekhāsu yā ratis sā tṛṇāyate / yatra tat padam ātmīyaṃ samprāpsyāmaḥ kadā vayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीतरागजनप्रोक्ता निर्मला ज्ञानदृष्टयः । कच्चित् पदं त्वयि मनः करिष्यन्तीति मे वद

vītarāgajanaproktā nirmalā jñānadṛṣṭayaḥ / kaccit padaṃ tvayi manaḥ kariṣyantīti me vada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हा तात मातः पुत्रेति गिरां मा स्याम् अहं पुनः । भाजनं चित्त मद्बन्धो भोजनं दुःखभोगिनाम्

hā tāta mātaḥ putreti girāṃ mā syām ahaṃ punaḥ / bhājanaṃ citta madbandho bhojanaṃ duḥkhabhoginām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हे बुद्धे भगिनि भ्रातुर् अर्थितां पूरयाशु मे । आवयोर् दुःखमोक्षाय विचारय मुनेर् गिरः

he buddhe bhagini bhrātur arthitāṃ pūrayāśu me / āvayor duḥkhamokṣāya vicāraya muner giraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपद् आपतति प्रीत्या भवे सति सुतेव ते । तेन भव्ये भवच्छेदभूतये सुस्थिरा भव

āpad āpatati prītyā bhave sati suteva te / tena bhavye bhavacchedabhūtaye susthirā bhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसिष्ठमुनिना प्रोक्ता विरक्ताः प्रथमं गिरः । ततो मुमुक्षोर् आचार उत्पत्तीनां क्रमस् ततः

vasiṣṭhamuninā proktā viraktāḥ prathamaṃ giraḥ / tato mumukṣor ācāra utpattīnāṃ kramas tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् स्थितिप्रकरणं नानादृष्टान्तसुन्दरम् । विज्ञानगर्भं सकलं यथावत् स्मर हे मते

tatas sthitiprakaraṇaṃ nānādṛṣṭāntasundaram / vijñānagarbhaṃ sakalaṃ yathāvat smara he mate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतम् अपि शतशो विचारितं यद् यदि तद् उपैति न मानवस्य बुद्धिः । भवति तद् अफलं शरद्घनाभं सततम् अतो मतिर् एव कार्यसारः

kṛtam api śataśo vicāritaṃ yad yadi tad upaiti na mānavasya buddhiḥ / bhavati tad aphalaṃ śaradghanābhaṃ satatam ato matir eva kāryasāraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.