Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 5.31

अथ दुःखपरीतात्मा हरिणा हतदानवे । प्रह्लादश् चिन्तयाम् आस मौनी पातालकोटरे

atha duḥkhaparītātmā hariṇā hatadānave / prahlādaś cintayām āsa maunī pātālakoṭare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

को ऽन्व् अस्माकम् उपायस् स्याद् य एवेहासुराङ्कुरः । तीक्ष्णाग्रो जायते तं तं भुङ्क्ते शाखामृगो हरिः

ko 'nv asmākam upāyas syād ya evehāsurāṅkuraḥ / tīkṣṇāgro jāyate taṃ taṃ bhuṅkte śākhāmṛgo hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न कदाचन पाताले दैत्या दोर्दण्डशालिनः । स्थिरा बभूवुर् उद्भिन्नाः पद्मा इव हिमाचले

na kadācana pātāle daityā dordaṇḍaśālinaḥ / sthirā babhūvur udbhinnāḥ padmā iva himācale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पत्योत्पत्य नश्यन्ति भासुराकारघर्घराः । क्षणप्रस्फुरितारम्भास् तरङ्गा इव वारिधेः

utpatyotpatya naśyanti bhāsurākāraghargharāḥ / kṣaṇaprasphuritārambhās taraṅgā iva vāridheḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सबाह्याभ्यन्तरं कष्टं समग्रालोकहारिणः । रिपवः प्रौढिम् आयाता अपूर्वतिमिरभ्रमाः

sabāhyābhyantaraṃ kaṣṭaṃ samagrālokahāriṇaḥ / ripavaḥ prauḍhim āyātā apūrvatimirabhramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमःप्रपूर्णहृदयास् सङ्कुचत्पत्त्रसम्पदः । सुहृदः खेदम् आयाता निशीव कमलाकराः

tamaḥprapūrṇahṛdayās saṅkucatpattrasampadaḥ / suhṛdaḥ khedam āyātā niśīva kamalākarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तातस्य मलिनव्यूहपादपीठापमार्जकैः । सुरैर् विषय आक्रान्तो मृगैर् इव महावनम्

tātasya malinavyūhapādapīṭhāpamārjakaiḥ / surair viṣaya ākrānto mṛgair iva mahāvanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरुद्यमा गतश्रीका दीनाः प्रकटिताशयाः । बान्धवा न विराजन्ते पद्माः प्लुष्टदला इव

nirudyamā gataśrīkā dīnāḥ prakaṭitāśayāḥ / bāndhavā na virājante padmāḥ pluṣṭadalā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्फुरन्त्य् असुरवीराणां गृहेष्व् अविरतानिलैः । धूसरा भस्मनीहारा धूपधूमभरा इव

sphuranty asuravīrāṇāṃ gṛheṣv aviratānilaiḥ / dhūsarā bhasmanīhārā dhūpadhūmabharā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृतद्वारकवाटासु दैत्यान्तःपुरभित्तिषु । प्रभा मरकतस्येव जाता नवयवाङ्कुराः

hṛtadvārakavāṭāsu daityāntaḥpurabhittiṣu / prabhā marakatasyeva jātā navayavāṅkurāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिलोकीनाभिनलिनीमत्तेभा दानवा अपि । देववद् दैन्यम् आयाताः किम् असाध्यम् अहो विधेः

trilokīnābhinalinīmattebhā dānavā api / devavad dainyam āyātāḥ kim asādhyam aho vidheḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनाक् चलति पर्णे ऽपि दृष्टारिभयभीरवः । वध्वस् त्रस्यन्ति विध्वस्ता मृग्यो ग्रामगता इव

manāk calati parṇe 'pi dṛṣṭāribhayabhīravaḥ / vadhvas trasyanti vidhvastā mṛgyo grāmagatā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असुरीकर्णपूरार्थं फुल्लरत्नगुलुच्छकाः । नरसिंहकरालूनास् स्थाणुताम् आगता द्रुमाः

asurīkarṇapūrārthaṃ phullaratnagulucchakāḥ / narasiṃhakarālūnās sthāṇutām āgatā drumāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्याम्बरलतापत्त्रा रत्नस्तबकदन्तुराः । पुनर् आरोपितास् तत्र नन्दने कल्पपादपाः

divyāmbaralatāpattrā ratnastabakadanturāḥ / punar āropitās tatra nandane kalpapādapāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरेहामरबन्दीनां दैत्यैर् आलोकितं मुखम् । अद्य त्व् असुरबन्दीनां सुरैर् आलोक्यते मुखम्

purehāmarabandīnāṃ daityair ālokitaṃ mukham / adya tv asurabandīnāṃ surair ālokyate mukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्ये दानमहानद्यस् सुरेभकटभित्तिषु । प्रवृत्तास् ता भविष्यन्ति शैलसानुष्व् इवापगाः

manye dānamahānadyas surebhakaṭabhittiṣu / pravṛttās tā bhaviṣyanti śailasānuṣv ivāpagāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्माकम् इभगण्डेषु दावदाहविभूतयः । लसन्ति मरुषण्डेषु संशुष्केष्व् इव धूलयः

asmākam ibhagaṇḍeṣu dāvadāhavibhūtayaḥ / lasanti maruṣaṇḍeṣu saṃśuṣkeṣv iva dhūlayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकासिसितमन्दारमकरन्दारुणानिलाः । ता मेरुशिखरस्थल्यो दैत्यदुर्लभतां गताः

vikāsisitamandāramakarandāruṇānilāḥ / tā meruśikharasthalyo daityadurlabhatāṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरगन्धर्वसुन्दर्यो दानवान्तःपुरोषिताः । पुनर् मेरौ स्थितिं याता मञ्जर्य इव पादपे

suragandharvasundaryo dānavāntaḥpuroṣitāḥ / punar merau sthitiṃ yātā mañjarya iva pādape

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कष्टं तातपुरन्ध्रीणां शुष्काम्बुरुहनीरसाः । विलासास् सुरनारीभिर् हस्यन्ते हास्यलीलया

kaṣṭaṃ tātapurandhrīṇāṃ śuṣkāmburuhanīrasāḥ / vilāsās suranārībhir hasyante hāsyalīlayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वं यैर् एव मत्तातश् चामरैर् उपवीजितः । सहस्रनयनस् स्वर्गे कष्टं तैर् एव वीज्यते

pūrvaṃ yair eva mattātaś cāmarair upavījitaḥ / sahasranayanas svarge kaṣṭaṃ tair eva vījyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयम् अस्माकम् अन्यापद् आगता दैन्यदायिनी । तस्यैकस्य प्रसादेन दुष्पौरुषवतो हरेः

iyam asmākam anyāpad āgatā dainyadāyinī / tasyaikasya prasādena duṣpauruṣavato hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्दोर्वनघनच्छायालब्धविश्रान्तयस् सुराः । न कदाचन तप्यन्ते हिमाद्रेर् इव सानवः

taddorvanaghanacchāyālabdhaviśrāntayas surāḥ / na kadācana tapyante himādrer iva sānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शौरिशौर्योग्रशिखरसंश्रयेणाश्रितश्रियः । अस्मान् समुपतप्यन्ति मुनीञ् शाखामृगा इव

śauriśauryograśikharasaṃśrayeṇāśritaśriyaḥ / asmān samupatapyanti munīñ śākhāmṛgā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनासुरपुरन्ध्रीणां नित्यमण्डनमङ्गले । मुखपद्मे ऽर्पितं बाष्पम् अब्जिनीनां हिमं यथा

tenāsurapurandhrīṇāṃ nityamaṇḍanamaṅgale / mukhapadme 'rpitaṃ bāṣpam abjinīnāṃ himaṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीर्णभिन्नलुठद्भित्तिर् जगज्जर्जरमण्डपः । अयं नीलमणिस्तम्भैस् तद्भुजैर् एव धार्यते

śīrṇabhinnaluṭhadbhittir jagajjarjaramaṇḍapaḥ / ayaṃ nīlamaṇistambhais tadbhujair eva dhāryate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स धर्ता सुरसैन्यस्य मज्जतो विपदर्णवे । क्षीरोदोदरमग्नस्य मन्दरस्येव कच्छपः

sa dhartā surasainyasya majjato vipadarṇave / kṣīrododaramagnasya mandarasyeva kacchapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते तातादयस् सर्वे तेनैवासुरसत्तमाः । पातिताः क्षुब्धकल्पान्तवातेनेव कुलाचलाः

ete tātādayas sarve tenaivāsurasattamāḥ / pātitāḥ kṣubdhakalpāntavāteneva kulācalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एष एवं संहारकर्मक्षमभुजावलिः । सुरसार्थसुहृच् छ्रीमान् विषमो मधुसूदनः

sa eṣa evaṃ saṃhārakarmakṣamabhujāvaliḥ / surasārthasuhṛc chrīmān viṣamo madhusūdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैत्यदोर्दण्डपरशोस् तस्य वीर्येण वीर्यवान् । दानवान् बाधते शक्रो बालकान् इव मर्कटः

daityadordaṇḍaparaśos tasya vīryeṇa vīryavān / dānavān bādhate śakro bālakān iva markaṭaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्जयः पुण्डरीकाक्षः प्रविमुक्तायुधो ऽपि सन् । नासौ शस्त्रास्त्रविच्छेदैर् वज्रसारो विदीर्यते

durjayaḥ puṇḍarīkākṣaḥ pravimuktāyudho 'pi san / nāsau śastrāstravicchedair vajrasāro vidīryate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्यस्ता बहवस् तेन मिथःप्रेरितपर्वताः । भीमास् समरसंरम्भास् समम् अस्मत्पितामहैः

abhyastā bahavas tena mithaḥpreritaparvatāḥ / bhīmās samarasaṃrambhās samam asmatpitāmahaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तासु तास्व् अतिघोरासु विततास्व् असुराजिषु । यो न भीत इदानीं स भयम् एष्यति का कथा

tāsu tāsv atighorāsu vitatāsv asurājiṣu / yo na bhīta idānīṃ sa bhayam eṣyati kā kathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपायम् एकम् एवेमं हरेर् आक्रमणे स्फुटम् । मन्ये तद्व्यतिरेकेण विद्यते न प्रतिक्रिया

upāyam ekam evemaṃ harer ākramaṇe sphuṭam / manye tadvyatirekeṇa vidyate na pratikriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वात्मना सर्वधिया सर्वसंरम्भरंहसा । स एव शरणं देवो गतिर् अस्तीह नान्यथा

sarvātmanā sarvadhiyā sarvasaṃrambharaṃhasā / sa eva śaraṇaṃ devo gatir astīha nānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तस्माद् अधिकः कश्चिद् अस्ति लोकत्रयान्तरे । प्रलयस्थितिसर्गाणां हरिः कारणतां गतः

na tasmād adhikaḥ kaścid asti lokatrayāntare / pralayasthitisargāṇāṃ hariḥ kāraṇatāṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मान् निमेषाद् आरभ्य नारायणम् अजं सदा । सम्प्रपन्नो ऽस्मि सर्वत्र नारायणमयो ह्य् अहम्

tasmān nimeṣād ārabhya nārāyaṇam ajaṃ sadā / samprapanno 'smi sarvatra nārāyaṇamayo hy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो नारायणायेति मन्त्रस् सर्वार्थसाधकः । नापैति मम हृत्कोशाद् आकाशाद् इव मारुतः

namo nārāyaṇāyeti mantras sarvārthasādhakaḥ / nāpaiti mama hṛtkośād ākāśād iva mārutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिर् आशा हरिर् व्योम हरिर् उर्वी हरिर् जगत् । अयं हरिर् अमेयात्मा जातो हरिमयो ह्य् अहम्

harir āśā harir vyoma harir urvī harir jagat / ayaṃ harir ameyātmā jāto harimayo hy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविष्णुः पूजयन् विष्णुं न पूजाफलभाग् भवेत् । विष्णुर् भूत्वा यजेद् विष्णुम् अयं विष्णुर् अहं स्थितः

aviṣṇuḥ pūjayan viṣṇuṃ na pūjāphalabhāg bhavet / viṣṇur bhūtvā yajed viṣṇum ayaṃ viṣṇur ahaṃ sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्तम् इदम् आकाशम् आपूर्य विनतासुतः । कनकाङ्गो ममाङ्गानाम् अयम् आसनतां गतः

anantam idam ākāśam āpūrya vinatāsutaḥ / kanakāṅgo mamāṅgānām ayam āsanatāṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करशाखैकविश्रान्तसर्वहेतिविहङ्गमाः । नखांशुमञ्जरीकीर्णा महामरकतद्रुमाः

karaśākhaikaviśrāntasarvahetivihaṅgamāḥ / nakhāṃśumañjarīkīrṇā mahāmarakatadrumāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमे ते मृदुमन्दारदामदृब्धांसमण्डलाः । मन्दराघृष्टकेयूराश् चत्वारो मम बाहवः

ime te mṛdumandāradāmadṛbdhāṃsamaṇḍalāḥ / mandarāghṛṣṭakeyūrāś catvāro mama bāhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चलच्छशिकरापूरचारुचामरधारिणी । इयं मे पार्श्वगा लक्ष्मीः क्षीरोदजठरोत्थिता

calacchaśikarāpūracārucāmaradhāriṇī / iyaṃ me pārśvagā lakṣmīḥ kṣīrodajaṭharotthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेलाविलब्धभुवना त्रैलोक्यतरुमञ्जरी । इयं मे पार्श्वगा कीर्तिर् धवलामलहासिनी

helāvilabdhabhuvanā trailokyatarumañjarī / iyaṃ me pārśvagā kīrtir dhavalāmalahāsinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनारतं जगज्जालनवनिर्माणकारिणी । इयं मे पार्श्वगा माया स्वेन्द्रजालविलासिनी

anārataṃ jagajjālanavanirmāṇakāriṇī / iyaṃ me pārśvagā māyā svendrajālavilāsinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं सा हेलयाक्रान्तत्रैलोक्यतरुषण्डिका । जया स्फुरति मे पार्श्वे लता कल्पतरोर् इव

iyaṃ sā helayākrāntatrailokyataruṣaṇḍikā / jayā sphurati me pārśve latā kalpataror iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमौ मे नित्यशीतोष्णौ देवौ शीतांशुभास्करौ । प्रकटीकृतसंसारौ मुखमध्ये विलोचने

imau me nityaśītoṣṇau devau śītāṃśubhāskarau / prakaṭīkṛtasaṃsārau mukhamadhye vilocane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममेयम् उत्पलश्यामा पीनाम्भोधरसुन्दरी । श्यामीकृतककुप्चक्रा देहदीप्तिर् विसारिणी

mameyam utpalaśyāmā pīnāmbhodharasundarī / śyāmīkṛtakakupcakrā dehadīptir visāriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं मम करे शङ्खः पाञ्चजन्यस् स्फुरद्ध्वनिः । मूर्तं खम् इव शब्दात्म क्षीरोद इव संस्थितः

ayaṃ mama kare śaṅkhaḥ pāñcajanyas sphuraddhvaniḥ / mūrtaṃ kham iva śabdātma kṣīroda iva saṃsthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं मे कर्णिकाकोशनिलीनब्रह्मषट्पदः । पद्मः करतले श्रीमान् स्वनाभिकुहरोद्भवः

ayaṃ me karṇikākośanilīnabrahmaṣaṭpadaḥ / padmaḥ karatale śrīmān svanābhikuharodbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं मे रत्नचित्राङ्गी सुमेरुशिखरोपमा । हेमाङ्गदा गदा गुर्वी दैत्यदानवमर्दिनी

iyaṃ me ratnacitrāṅgī sumeruśikharopamā / hemāṅgadā gadā gurvī daityadānavamardinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं मे भासुराकारस् सुखदृश्यस् सुदर्शनः । ज्वालाजटिलपर्यन्तपरिपाटलदिक्तटः

ayaṃ me bhāsurākāras sukhadṛśyas sudarśanaḥ / jvālājaṭilaparyantaparipāṭaladiktaṭaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं मे केतुमद्वह्निसुन्दरो ज्वलितो ऽसितः । कुठारो दैत्यवृक्षाणां नन्दयन् नन्दकस् स्थितः

ayaṃ me ketumadvahnisundaro jvalito 'sitaḥ / kuṭhāro daityavṛkṣāṇāṃ nandayan nandakas sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं मच्छरधाराणां पुष्करावर्तको घनः । शार्ङ्गं धनुर् अहीन्द्राभम् इन्द्रकार्मुकसुन्दरम्

idaṃ maccharadhārāṇāṃ puṣkarāvartako ghanaḥ / śārṅgaṃ dhanur ahīndrābham indrakārmukasundaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमान्य् अहम् अनन्तानि जगन्ति जठरे चिरम् । बिभर्मि जातनष्टानि वर्तमानान्य् अनेकशः

imāny aham anantāni jaganti jaṭhare ciram / bibharmi jātanaṣṭāni vartamānāny anekaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमौ मही मे चरणाव् इदं मे गगनं शिरः । इदं वपुर् मे त्रिजगद् इमा मे कुक्षयो दिशः

imau mahī me caraṇāv idaṃ me gaganaṃ śiraḥ / idaṃ vapur me trijagad imā me kukṣayo diśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साक्षाद् अयम् अहं विष्णुर् नीलमेघोदरद्युतिः । सुपर्णपर्वतारूढश् शङ्खचक्रगदाधरः

sākṣād ayam ahaṃ viṣṇur nīlameghodaradyutiḥ / suparṇaparvatārūḍhaś śaṅkhacakragadādharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते मत्तः पलायन्ते समग्रा दुष्टचेतसः । तार्णास् तरलसञ्चाराः पवनाद् इव राशयः

ete mattaḥ palāyante samagrā duṣṭacetasaḥ / tārṇās taralasañcārāḥ pavanād iva rāśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयम् इन्दीवरश्यामः पीतवासा गदाधरः । लक्ष्मीवान् गरुडारूढस् स्वयम् एवाहम् अच्युतः

ayam indīvaraśyāmaḥ pītavāsā gadādharaḥ / lakṣmīvān garuḍārūḍhas svayam evāham acyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

को माम् एति विरुद्धात्मा त्रैलोक्यदहनक्षमम् । स्वनाशाय मरुत्क्षुब्धं कल्पाग्निं शलभो यथा

ko mām eti viruddhātmā trailokyadahanakṣamam / svanāśāya marutkṣubdhaṃ kalpāgniṃ śalabho yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमे ते तैजसीं दृष्टिं ममाग्रस्थास् सुरासुराः । न शक्नुवन्ति संसोद्ःउं चक्षुर्मन्दाः प्रभाम् इव

ime te taijasīṃ dṛṣṭiṃ mamāgrasthās surāsurāḥ / na śaknuvanti saṃsodḥuṃ cakṣurmandāḥ prabhām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमे माम् ईश्वरं विष्णुं ब्रह्मेन्द्राग्निहरादयः । स्तुवन्त्य् अनन्तया वाचा बहुवक्त्रसमुत्थया

ime mām īśvaraṃ viṣṇuṃ brahmendrāgniharādayaḥ / stuvanty anantayā vācā bahuvaktrasamutthayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं विजृम्भितैश्वर्यो जातो ऽहम् अजिताकृतिः । सर्वद्वन्द्वपदातीतो महिम्ना परमेण हि

ayaṃ vijṛmbhitaiśvaryo jāto 'ham ajitākṛtiḥ / sarvadvandvapadātīto mahimnā parameṇa hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिभुवनभवनोदरैकमूर्ति प्रसभविभिन्नसमस्तदुष्टसत्त्वम् । घनगिरितृणकाननान्तरस्थं सकलभयापहरं वपुः प्रणौमि

tribhuvanabhavanodaraikamūrti prasabhavibhinnasamastaduṣṭasattvam / ghanagiritṛṇakānanāntarasthaṃ sakalabhayāpaharaṃ vapuḥ praṇaumi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.