Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 5.40

स्थैर्यं देहस्य दृष्टस्य जीवितं प्रोच्यते बुधैः । देहान्तरार्थं देहस्य सन्त्यागो मरणं स्मृतम्

sthairyaṃ dehasya dṛṣṭasya jīvitaṃ procyate budhaiḥ / dehāntarārthaṃ dehasya santyāgo maraṇaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वाभ्याम् एवासि पक्षाभ्याम् आभ्यां मुक्तो महामते । किं ते मरणम् अस्तीह किं वा जीवितम् अस्ति ते

dvābhyām evāsi pakṣābhyām ābhyāṃ mukto mahāmate / kiṃ te maraṇam astīha kiṃ vā jīvitam asti te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निदर्शनार्थम् एतत् तु मयोक्तम् अरिमर्दन । न त्वं जीवसि सर्वज्ञ म्रियसे न कदाचन

nidarśanārtham etat tu mayoktam arimardana / na tvaṃ jīvasi sarvajña mriyase na kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहसंस्थो ऽप्य् अदेहत्वाद् अदेहो ऽसि विदेहदृक् । व्योमसंस्थो ऽप्य् असक्तत्वाद् अव्योमैव हि मारुतः

dehasaṃstho 'py adehatvād adeho 'si videhadṛk / vyomasaṃstho 'py asaktatvād avyomaiva hi mārutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पर्शसम्बोधकारित्वाद् देह एवासि सुव्रत । उत्सेधारोधकत्वेन खम् उत्सेधस्य कारणम्

sparśasambodhakāritvād deha evāsi suvrata / utsedhārodhakatvena kham utsedhasya kāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रबुद्धो ज्ञातवस्तुत्वाद् एव त्वम् असि नासि च । इयत्तैकपरिच्छिन्नं रूपम् अज्ञेषु दुःखितम्

prabuddho jñātavastutvād eva tvam asi nāsi ca / iyattaikaparicchinnaṃ rūpam ajñeṣu duḥkhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वदा सर्वम् एवासि चित्प्रकाशपरैकधीः । को देहः को ऽप्य् अदेहस् ते यं गृह्णासि जहासि वा

sarvadā sarvam evāsi citprakāśaparaikadhīḥ / ko dehaḥ ko 'py adehas te yaṃ gṛhṇāsi jahāsi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुदेतु वसन्तो वा वातु वा प्रलयानिलः । भावाभावविहीनस्य किम् अभ्यागतम् आत्मनः

samudetu vasanto vā vātu vā pralayānilaḥ / bhāvābhāvavihīnasya kim abhyāgatam ātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रलुठत्स्व् अपि शैलेषु कल्पाग्निषु दहत्स्व् अपि । वहत्सूत्पातवातेष्व् अप्य् आत्मात्मन्य् एव तिष्ठति

praluṭhatsv api śaileṣu kalpāgniṣu dahatsv api / vahatsūtpātavāteṣv apy ātmātmany eva tiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वभूतानि तिष्ठन्तु समम् एव प्रयान्तु वा । नश्यन्तु वाथ वर्धन्ताम् आत्मात्मन्य् एव तिष्ठति

sarvabhūtāni tiṣṭhantu samam eva prayāntu vā / naśyantu vātha vardhantām ātmātmany eva tiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीयते न क्षयं प्राप्ते वर्धमाने न वर्धते । न स्पन्दते स्पन्दमाने देहे ऽस्मिन् पुरुषः परः

kṣīyate na kṣayaṃ prāpte vardhamāne na vardhate / na spandate spandamāne dehe 'smin puruṣaḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहस्याहम् अहं देह इति क्षीणे ऽपि ते भ्रमे । त्यजामि न त्यजामीति किं मृषा कलनोदिता

dehasyāham ahaṃ deha iti kṣīṇe 'pi te bhrame / tyajāmi na tyajāmīti kiṃ mṛṣā kalanoditā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं कृत्वा करोमीदम् इदं त्यक्त्वेदम् आहरे । इति तत्त्वविदां तात सङ्कल्पास् सङ्क्षयं गताः

idaṃ kṛtvā karomīdam idaṃ tyaktvedam āhare / iti tattvavidāṃ tāta saṅkalpās saṅkṣayaṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रबुद्धास् सर्वकर्तारः किं करिष्यन्ति वै नवम् । नवस्याकरणान् नित्यम् अकर्तृत्वपदं गताः

prabuddhās sarvakartāraḥ kiṃ kariṣyanti vai navam / navasyākaraṇān nityam akartṛtvapadaṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकर्तृत्वाद् अभोक्तृत्वम् अर्थाद् एव समागतम् । सङ्गृहीतं किलानुप्तं केनेह भुवनत्रये

akartṛtvād abhoktṛtvam arthād eva samāgatam / saṅgṛhītaṃ kilānuptaṃ keneha bhuvanatraye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्ते कर्तृत्वभोक्तृत्वे शान्तिर् एव हि शिष्यते । प्रौढिम् अभ्यागता सैव मुक्तिर् इत्य् उच्यते बुधैः

śānte kartṛtvabhoktṛtve śāntir eva hi śiṣyate / prauḍhim abhyāgatā saiva muktir ity ucyate budhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रबुद्धाश् चिन्मयाश् शुद्धास् सर्वम् आक्रम्य संस्थिताः । किं त्यक्तं परिगृह्णन्तु किं गृहीतं त्यजन्तु वा

prabuddhāś cinmayāś śuddhās sarvam ākramya saṃsthitāḥ / kiṃ tyaktaṃ parigṛhṇantu kiṃ gṛhītaṃ tyajantu vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्राह्यग्राहकसम्बन्धः प्रमितावयविक्रमः । हीनः प्रमेयावयवैः किं गृह्णातु जहातु किम्

grāhyagrāhakasambandhaḥ pramitāvayavikramaḥ / hīnaḥ prameyāvayavaiḥ kiṃ gṛhṇātu jahātu kim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्राह्यग्राहकसम्बन्धे क्षीणे शान्तिर् उदेत्य् अलम् । स्थितिम् अभ्यागता सान्तर् मोक्षनाम्नाभिधीयते

grāhyagrāhakasambandhe kṣīṇe śāntir udety alam / sthitim abhyāgatā sāntar mokṣanāmnābhidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स्थितास् सदा सन्तस् त्वादृशाः पुरुषोत्तमाः । सुषुप्तावयवस्पन्दसाधर्म्येण चरन्ति हि

tatra sthitās sadā santas tvādṛśāḥ puruṣottamāḥ / suṣuptāvayavaspandasādharmyeṇa caranti hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परावबोधविश्रान्तवासना जागतीं स्थितिम् । अर्धसुप्ता इवेहेमां पश्यन्त्य् आत्मस्थया धिया

parāvabodhaviśrāntavāsanā jāgatīṃ sthitim / ardhasuptā ivehemāṃ paśyanty ātmasthayā dhiyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न रमन्ति हि रम्येषु स्वात्मन्य् एकगताशयाः । नोद्विजन्ते च दुःखेषु स्वात्मन्य् एकरसा यतः

na ramanti hi ramyeṣu svātmany ekagatāśayāḥ / nodvijante ca duḥkheṣu svātmany ekarasā yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यप्रबुद्धा गृह्णन्ति कार्याणीमान्य् असङ्गिनः । मकुरा इव बिम्बानि यथाप्राप्तान्य् अवाञ्छया

nityaprabuddhā gṛhṇanti kāryāṇīmāny asaṅginaḥ / makurā iva bimbāni yathāprāptāny avāñchayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जाग्रति स्वात्मनि स्वस्थास् सुप्तास् संसारसंस्थितौ । बालवत् प्रविचेष्टन्ते सुषुप्तसदृशाशयाः

jāgrati svātmani svasthās suptās saṃsārasaṃsthitau / bālavat praviceṣṭante suṣuptasadṛśāśayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वम् अजितपदवीम् उपागतो ऽन्तः कमलजवासरम् एकम् एव भुक्त्वा । गुणगणकलिताम् इहैव लक्ष्मीं व्रज परमास्पदम् अच्युतं महात्मन्

tvam ajitapadavīm upāgato 'ntaḥ kamalajavāsaram ekam eva bhuktvā / guṇagaṇakalitām ihaiva lakṣmīṃ vraja paramāspadam acyutaṃ mahātman

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.