Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika·5·5.43
भगवन् सर्वधर्मज्ञ शुद्धैस् त्वद्वचनांशुभिः । निर्वृतास् स्मश् शशाङ्कस्य करैर् ओषधयो यथा
bhagavan sarvadharmajña śuddhais tvadvacanāṃśubhiḥ / nirvṛtās smaś śaśāṅkasya karair oṣadhayo yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्णाभिवाञ्छ्यमानानि पवित्राणि मृदूनि च । भूषयन्ति गृहीतानि पुष्पाणीव वचांसि ते
karṇābhivāñchyamānāni pavitrāṇi mṛdūni ca / bhūṣayanti gṛhītāni puṣpāṇīva vacāṃsi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौरुषेण प्रयत्नेन सर्वम् आसाद्यते यदि । प्रह्लादस् तत् कथं बुद्धो न माधववरं विना
pauruṣeṇa prayatnena sarvam āsādyate yadi / prahlādas tat kathaṃ buddho na mādhavavaraṃ vinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् यद् राघव सम्प्राप्तं प्रह्लादेन महात्मना । तत् तद् आसादितं तेन पौरुषाद् एव नान्यतः
yad yad rāghava samprāptaṃ prahlādena mahātmanā / tat tad āsāditaṃ tena pauruṣād eva nānyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मा नारायणश् चैव न भिन्नौ तिलतैलवत् । तथैव शौक्ल्यपटवत् कुसुमामोदवत् तथा
ātmā nārāyaṇaś caiva na bhinnau tilatailavat / tathaiva śauklyapaṭavat kusumāmodavat tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो हि विष्णुस् स एवात्मा यो ह्य् आत्मा स जनार्दनः । विष्ण्वात्मशब्दौ पर्यायौ यथा विटपिपादपौ
yo hi viṣṇus sa evātmā yo hy ātmā sa janārdanaḥ / viṣṇvātmaśabdau paryāyau yathā viṭapipādapau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रह्लादनाम्ना प्रथमम् आत्मैव स्वयम् आत्मना । स्वयैव शक्त्या परया विष्णुभक्तौ नियोजितः
prahlādanāmnā prathamam ātmaiva svayam ātmanā / svayaiva śaktyā parayā viṣṇubhaktau niyojitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रह्लादो ह्य् आत्मनैवैतं वरम् अर्जितवान् स्वयम् । स्वयं विचारं कृतवान् स्वयं विजितवान् मनः
prahlādo hy ātmanaivaitaṃ varam arjitavān svayam / svayaṃ vicāraṃ kṛtavān svayaṃ vijitavān manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचिद् आत्मनैवात्मा स्वयं शक्त्या विबोध्यते । कदाचिद् विष्णुदेहेन भक्तिलभ्येन बोध्यते
kadācid ātmanaivātmā svayaṃ śaktyā vibodhyate / kadācid viṣṇudehena bhaktilabhyena bodhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिरम् आराधितो ऽप्य् एष परमप्रीतिमान् अपि । नाविचारवतो ज्ञानं दातुं शक्नोति माधवः
ciram ārādhito 'py eṣa paramaprītimān api / nāvicāravato jñānaṃ dātuṃ śaknoti mādhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुख्यः पुरुषयत्नोत्थो विचारस् स्वात्मदर्शने । गौणो वरादिको हेतुर् मुख्यहेतुपरो भव
mukhyaḥ puruṣayatnottho vicāras svātmadarśane / gauṇo varādiko hetur mukhyahetuparo bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वम् एव बलात् तस्माद् आक्रम्येन्द्रियपञ्चकम् । अभ्यासात् सर्वयत्नेन चित्तं कुरु विचारवत्
pūrvam eva balāt tasmād ākramyendriyapañcakam / abhyāsāt sarvayatnena cittaṃ kuru vicāravat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् यद् आसाद्यते किञ्चित् केनचित् क्वचिद् एव हि । स्वशक्तिसम्प्रवृत्त्या तल् लभ्यते नान्यतः क्वचित्
yad yad āsādyate kiñcit kenacit kvacid eva hi / svaśaktisampravṛttyā tal labhyate nānyataḥ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौरुषं यत्नम् आश्रित्य प्रोल्लङ्घ्येन्द्रियपर्वतम् । संसारजलधिं तीर्त्वा पारं गच्छ परं पदम्
pauruṣaṃ yatnam āśritya prollaṅghyendriyaparvatam / saṃsārajaladhiṃ tīrtvā pāraṃ gaccha paraṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विना पुरुषयत्नेन दृश्यते चेज् जनार्दनः । मृगपक्षिगणं कस्मात् तद् असौ नोद्धरत्य् अजः
vinā puruṣayatnena dṛśyate cej janārdanaḥ / mṛgapakṣigaṇaṃ kasmāt tad asau noddharaty ajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुश् चेद् उद्धरत्य् अज्ञम् आत्मीयात् पौरुषाद् ऋते । उष्ट्रदान्तबलीवर्दांस् तत् कस्मान् नोद्धरत्य् असौ
guruś ced uddharaty ajñam ātmīyāt pauruṣād ṛte / uṣṭradāntabalīvardāṃs tat kasmān noddharaty asau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न हरेर् न गुरोर् नार्थात् किञ्चिद् आसाद्यते महत् । आक्रान्तमनसस् स्वस्माद् यन् नासादितम् आत्मनः
na harer na guror nārthāt kiñcid āsādyate mahat / ākrāntamanasas svasmād yan nāsāditam ātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यासवैराग्ययुताद् आक्रान्तेन्द्रियपन्नगात् । आत्मनः प्राप्यते यत् तत् प्राप्यते न जगत्त्रयात्
abhyāsavairāgyayutād ākrāntendriyapannagāt / ātmanaḥ prāpyate yat tat prāpyate na jagattrayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आराधयात्मनात्मानम् आत्मनात्मानम् अर्चय । आत्मनात्मानम् आलोक्य सन्तिष्ठ स्वात्मनात्मनि
ārādhayātmanātmānam ātmanātmānam arcaya / ātmanātmānam ālokya santiṣṭha svātmanātmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शास्त्रयत्नविचारेभ्यो मूर्खाणां प्रपलायताम् । कल्पिता वैष्णवी भक्तिः प्रवृत्त्यर्थं शुभस्थितौ
śāstrayatnavicārebhyo mūrkhāṇāṃ prapalāyatām / kalpitā vaiṣṇavī bhaktiḥ pravṛttyarthaṃ śubhasthitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यासयत्नौ प्रथमं मुख्यो विधिर् उदाहृतः । तदभावे तु गौणस् स्यात् पूज्यपूजामयः क्रमः
abhyāsayatnau prathamaṃ mukhyo vidhir udāhṛtaḥ / tadabhāve tu gauṇas syāt pūjyapūjāmayaḥ kramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्ति चेद् इन्द्रियाक्रान्तिः किं पूजापूज्यपूजनैः । नास्ति चेद् इन्द्रियाक्रान्तिः किं पूजापूज्यपूजनैः
asti ced indriyākrāntiḥ kiṃ pūjāpūjyapūjanaiḥ / nāsti ced indriyākrāntiḥ kiṃ pūjāpūjyapūjanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचारोपशमाभ्यां हि विना नासाद्यते हरिः । विचारोपशमाभ्यां च युक्तस्याब्जकरेण किम्
vicāropaśamābhyāṃ hi vinā nāsādyate hariḥ / vicāropaśamābhyāṃ ca yuktasyābjakareṇa kim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचारोपशमोपेतं चित्तम् आराधयात्मनः । तस्मिन् सिद्धे भवान् सिद्धो नो चेत् त्वं वनगर्दभः
vicāropaśamopetaṃ cittam ārādhayātmanaḥ / tasmin siddhe bhavān siddho no cet tvaṃ vanagardabhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रियते माधवादीनां प्रणयः प्रार्थनाय यत् । स चैव कस्मात् क्रियते न स्वकस्यैव चेतसः
kriyate mādhavādīnāṃ praṇayaḥ prārthanāya yat / sa caiva kasmāt kriyate na svakasyaiva cetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वस्यैव जनस्यास्य विष्णुर् अभ्यन्तरे स्थितः । तं परित्यज्य ये यान्ति बहिर् विष्णुं न ते बुधाः
sarvasyaiva janasyāsya viṣṇur abhyantare sthitaḥ / taṃ parityajya ye yānti bahir viṣṇuṃ na te budhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृद्गुहावासि चित्तत्त्वं मुख्यं सानातनं वपुः । शङ्खचक्रगदाहस्तो गौण आकार आत्मनः
hṛdguhāvāsi cittattvaṃ mukhyaṃ sānātanaṃ vapuḥ / śaṅkhacakragadāhasto gauṇa ākāra ātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो हि मुख्यं परित्यज्य गौणं समनुधावति । त्यक्त्वा रसायनं सिद्धं साध्यं संसाधयत्य् असौ
yo hi mukhyaṃ parityajya gauṇaṃ samanudhāvati / tyaktvā rasāyanaṃ siddhaṃ sādhyaṃ saṃsādhayaty asau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस् तु वा स्थितिम् एवास्याम् आत्मज्ञानचमत्कृतौ । नासादयति सम्मत्तमनास् स रघुनन्दन
yas tu vā sthitim evāsyām ātmajñānacamatkṛtau / nāsādayati sammattamanās sa raghunandana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्राप्तात्मविवेको ऽन्तर् अज्ञश् चित्तवशीकृतः । शङ्खचक्रगदापाणिम् अर्चयत्य् अमरेश्वरम्
aprāptātmaviveko 'ntar ajñaś cittavaśīkṛtaḥ / śaṅkhacakragadāpāṇim arcayaty amareśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्पूजनेन कष्टेन तपसा तस्य राघव । काले निर्मलताम् एति चित्तं वैराग्यवारिणा
tatpūjanena kaṣṭena tapasā tasya rāghava / kāle nirmalatām eti cittaṃ vairāgyavāriṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्याभ्यासविवेकाभ्यां चित्तम् आशु प्रसीदति । आम्रम् एव दशाम् एति साहकारीं शनैश् शनैः
nityābhyāsavivekābhyāṃ cittam āśu prasīdati / āmram eva daśām eti sāhakārīṃ śanaiś śanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् अप्य् आत्मनैवात्मा फलम् आप्नोति भावितम् । हरिपूजाक्रमाख्येन निमित्तेनारिसूदन
etad apy ātmanaivātmā phalam āpnoti bhāvitam / haripūjākramākhyena nimittenārisūdana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरम् आप्नोति यो वापि विष्णोर् अमिततेजसः । तेन स्वस्यैव तत् प्राप्तं फलम् अभ्यासशाखिनः
varam āpnoti yo vāpi viṣṇor amitatejasaḥ / tena svasyaiva tat prāptaṃ phalam abhyāsaśākhinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषाम् उत्तमार्थानां सर्वासां चिरसम्पदाम् । स्वमनोनिग्रहो भूमिर् भूमिस् सस्यश्रियाम् इव
sarveṣām uttamārthānāṃ sarvāsāṃ cirasampadām / svamanonigraho bhūmir bhūmis sasyaśriyām iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्य् उर्वीखननोत्कस्य कषतो ऽपि शिलोच्चयम् । स्वमनोनिग्रहाद् अन्यो नोपायो ऽस्तीह दुःखहा
apy urvīkhananotkasya kaṣato 'pi śiloccayam / svamanonigrahād anyo nopāyo 'stīha duḥkhahā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावज् जन्मसहस्राणि भ्रमन्ति भुवि मानवाः । यावन् नोपशमं याति मनोमत्तमहार्णवः
tāvaj janmasahasrāṇi bhramanti bhuvi mānavāḥ / yāvan nopaśamaṃ yāti manomattamahārṇavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मविष्ण्विन्द्ररुद्राद्याश् चिरं सम्पूजिता अपि । उपप्लुतमनोव्याधिं न त्रायन्ते ऽपि वत्सलाः
brahmaviṣṇvindrarudrādyāś ciraṃ sampūjitā api / upaplutamanovyādhiṃ na trāyante 'pi vatsalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकारभासुरं त्यक्त्वा बाह्यम् आन्तरम् अप्य् अजम् । कुरु जन्मक्षयायाशु संविन्मात्रैकचिन्तनम्
ākārabhāsuraṃ tyaktvā bāhyam āntaram apy ajam / kuru janmakṣayāyāśu saṃvinmātraikacintanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवेद्यनिर्मुक्तनिरामयैकसंविन्मयास्वादम् अनन्तरूपम् । सन्मात्रम् आस्वादय सर्वसारं पारं परं प्राप्स्यसि जन्मनद्याः
saṃvedyanirmuktanirāmayaikasaṃvinmayāsvādam anantarūpam / sanmātram āsvādaya sarvasāraṃ pāraṃ paraṃ prāpsyasi janmanadyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.