Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika·5·5.54

Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 5.54

इति निर्णीय ततया धिया धवलया मुनिः । बद्धपद्मासनस् तस्थाव् अर्धोन्मीलितलोचनः

iti nirṇīya tatayā dhiyā dhavalayā muniḥ / baddhapadmāsanas tasthāv ardhonmīlitalocanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ओङ्कारम् अकरोत् तारस्वरम् ऊर्ध्वगतध्वनिम् । सम्यगाहतलाङ्गूलं घण्टाकुम्भम् इवारवम्

oṅkāram akarot tārasvaram ūrdhvagatadhvanim / samyagāhatalāṅgūlaṃ ghaṇṭākumbham ivāravam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ओमुच्चारयतस् तस्य संवित्तत्त्वे तदुन्मुखे । यावदोङ्कारम् ऊर्ध्वस्थे वितते विमलात्मनि

omuccārayatas tasya saṃvittattve tadunmukhe / yāvadoṅkāram ūrdhvasthe vitate vimalātmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सार्धत्र्यंशात्ममात्रस्य प्रथमे ऽंशे स्फुटारवे । प्रणवस्य मनाक्क्षुब्धप्राणारणितदेहके

sārdhatryaṃśātmamātrasya prathame 'ṃśe sphuṭārave / praṇavasya manākkṣubdhaprāṇāraṇitadehake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रेचकाख्यो ऽखिलं कायं प्राणनिष्क्रमणक्रमः । रिक्तीचकार पीताम्बुर् अगस्त्य इव सागरम्

recakākhyo 'khilaṃ kāyaṃ prāṇaniṣkramaṇakramaḥ / riktīcakāra pītāmbur agastya iva sāgaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिष्ठत् प्राणपवनश् चिद्रसापूरिते ऽम्बरे । त्यक्तदेहः परित्यक्तनीडः खग इवाम्बरे

atiṣṭhat prāṇapavanaś cidrasāpūrite 'mbare / tyaktadehaḥ parityaktanīḍaḥ khaga ivāmbare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृदयाग्निर् ज्वलञ् ज्वाली ददाह मलिनं वपुः । उत्पातपवनोच्छूनो दावश् शुष्कम् इव द्रुमम्

hṛdayāgnir jvalañ jvālī dadāha malinaṃ vapuḥ / utpātapavanocchūno dāvaś śuṣkam iva drumam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावदिच्छम् अवस्थैषा प्रणवप्रथमे क्रमे । बभूव न हठाद् एव हठयोगो हि दुःखदः

yāvadiccham avasthaiṣā praṇavaprathame krame / babhūva na haṭhād eva haṭhayogo hi duḥkhadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथेतरांशावसरे प्रणवस्य समस्थितौ । निस्स्पन्दकुम्भको नाम प्राणानाम् अभवत् क्रमः

athetarāṃśāvasare praṇavasya samasthitau / nisspandakumbhako nāma prāṇānām abhavat kramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न बहिर् नान्तरे नाधो नोर्ध्वे नाशासु तत्र ते । सङ्क्षोभम् अगमन् प्राणा अर्धसंस्तम्भिता इव

na bahir nāntare nādho nordhve nāśāsu tatra te / saṅkṣobham agaman prāṇā ardhasaṃstambhitā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दग्धदेहपुरो वह्निश् शशामाशनिवत् क्षणात् । अदृश्यत सितं भस्म शारीरं हिमपाण्डुरम्

dagdhadehapuro vahniś śaśāmāśanivat kṣaṇāt / adṛśyata sitaṃ bhasma śārīraṃ himapāṇḍuram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र कर्पूरशय्यायां सुप्तानीव सुखोचितम् । शरीरास्थीनि लक्ष्यन्ते निस्स्पन्दानि सितानि च

yatra karpūraśayyāyāṃ suptānīva sukhocitam / śarīrāsthīni lakṣyante nisspandāni sitāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् भस्म पवनाधूतं सास्थि वायुर् अयोजयत् । स्वदेहे भृशम् उच्छूने त्रिनेत्रव्रतवान् इव

tad bhasma pavanādhūtaṃ sāsthi vāyur ayojayat / svadehe bhṛśam ucchūne trinetravratavān iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् चण्डपवनोद्धूतम् आवृत्य गगनं क्षणात् । शरदीवाभ्रमिहिका क्वापि भस्मास्थिमद् ययौ

tac caṇḍapavanoddhūtam āvṛtya gaganaṃ kṣaṇāt / śaradīvābhramihikā kvāpi bhasmāsthimad yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावदिच्छम् अवस्थैषा प्रणवस्यापरे क्रमे । बभूव न हठाद् एव हठयोगो हि दुःखदः

yāvadiccham avasthaiṣā praṇavasyāpare krame / babhūva na haṭhād eva haṭhayogo hi duḥkhadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तृतीयावसरे प्रणवस्योपशान्तिदे । पूरणात् पूरको नाम प्राणानाम् अभवत् क्रमः

tatas tṛtīyāvasare praṇavasyopaśāntide / pūraṇāt pūrako nāma prāṇānām abhavat kramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मिन्न् अवसरे प्राणाश् चेतनामृतमध्यगाः । व्योम्नि शीतलताम् ईयुर् हिमसंस्पर्शसुन्दरीम्

asminn avasare prāṇāś cetanāmṛtamadhyagāḥ / vyomni śītalatām īyur himasaṃsparśasundarīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमाद् गगनमध्यस्थाश् चन्द्रमण्डलतां ययुः । धूमा गगनकोशस्थाश् शीतलाम्बुदताम् इव

kramād gaganamadhyasthāś candramaṇḍalatāṃ yayuḥ / dhūmā gaganakośasthāś śītalāmbudatām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलाकलापसम्पूर्णे ते तस्मिंश् चन्द्रमण्डले । पुण्यराशाव् इवापूर्णे रसायनमहार्णवे

kalākalāpasampūrṇe te tasmiṃś candramaṇḍale / puṇyarāśāv ivāpūrṇe rasāyanamahārṇave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसायनमहाधारास् सम्पन्नाः प्राणवायवः । मणियष्टिसमाकारा जलेष्व् इन्दोर् इवांशवः

rasāyanamahādhārās sampannāḥ prāṇavāyavaḥ / maṇiyaṣṭisamākārā jaleṣv indor ivāṃśavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा पपाताम्बराद् धारा शेषे शारीरभस्मनि । रासायनी हरशिरःपतितेव सुरापगा

sā papātāmbarād dhārā śeṣe śārīrabhasmani / rāsāyanī haraśiraḥpatiteva surāpagā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदभूद् इन्दुबिम्बाभं चतुर्बाहुवपुस् तया । प्रस्फुरन्मन्दराद् अब्धेः पारिजात इव द्रुमः

udabhūd indubimbābhaṃ caturbāhuvapus tayā / prasphuranmandarād abdheḥ pārijāta iva drumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्दालकशरीरं तन् नारायणतयोदितम् । प्रफुल्तचूतवत् कान्तम् आबभौ दीप्तिसुन्दरम्

uddālakaśarīraṃ tan nārāyaṇatayoditam / praphultacūtavat kāntam ābabhau dīptisundaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसायनमयाः प्राणास् तच्छरीरम् अपूरयन् । सरिदोघा इव सरो वृक्षं मधुरसा इव

rasāyanamayāḥ prāṇās taccharīram apūrayan / saridoghā iva saro vṛkṣaṃ madhurasā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तः कुण्डलिनीं प्राणाः पूरयाम् आसुर् आदृताः । वक्रानुवक्रप्रसृतास् सरांसीव सरित्स्खदाम्

antaḥ kuṇḍalinīṃ prāṇāḥ pūrayām āsur ādṛtāḥ / vakrānuvakraprasṛtās sarāṃsīva saritskhadām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकृतिस्थं बभूवास्य तच् छरीरं द्विजन्मनः । प्रावृट्संरम्भविगमे धौतं तलम् इवावनेः

prakṛtisthaṃ babhūvāsya tac charīraṃ dvijanmanaḥ / prāvṛṭsaṃrambhavigame dhautaṃ talam ivāvaneḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पद्मासनगतः कृत्वा देहे स्थितिं दृढाम् । आलान इव मातङ्गं निबध्येन्द्रियपञ्चकम्

atha padmāsanagataḥ kṛtvā dehe sthitiṃ dṛḍhām / ālāna iva mātaṅgaṃ nibadhyendriyapañcakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्विकल्पसमाध्यर्थं व्यवसायम् उपाददे । स्वभावं स्वच्छतां नेतुं शरत्काल इवामलः

nirvikalpasamādhyarthaṃ vyavasāyam upādade / svabhāvaṃ svacchatāṃ netuṃ śaratkāla ivāmalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वस्वान्तवातहरिणम् आशादिग्गणगामिनम् । चिन्तया हृदयं निन्ये दूराद् रज्ज्वेव कीलकम्

svasvāntavātahariṇam āśādiggaṇagāminam / cintayā hṛdayaṃ ninye dūrād rajjveva kīlakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धावमानम् अधो मत्तं चित्तम् आबिलम् आकुलम् । बलात् संरोधयाम् आस सेतुर् जलम् इव द्रुतम्

dhāvamānam adho mattaṃ cittam ābilam ākulam / balāt saṃrodhayām āsa setur jalam iva drutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न्यमीमिलद् दृशाव् अर्धं परिपक्ष्मलपक्ष्मके । निस्स्पन्दतारामधुपे सन्ध्याकाल इवाम्बुजे

nyamīmilad dṛśāv ardhaṃ paripakṣmalapakṣmake / nisspandatārāmadhupe sandhyākāla ivāmbuje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोम्यताम् अनयन् मौनी प्राणापानजवं मुखे । श्वसनं श्रेयसे देशे प्रशस्तस् समयो यथा

somyatām anayan maunī prāṇāpānajavaṃ mukhe / śvasanaṃ śreyase deśe praśastas samayo yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिलेभ्य इव तैलानि पृथक् चक्रे प्रयत्नतः । इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यः कूर्मो ऽङ्गानीव गोपयन्

tilebhya iva tailāni pṛthak cakre prayatnataḥ / indriyāṇīndriyārthebhyaḥ kūrmo 'ṅgānīva gopayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाह्यान् स्पर्शान् अशेषेण जहौ दूरे शनैर् अरीन् । सहसा कुण्डकच्छन्नो मणिर् दूरं त्विषो यथा

bāhyān sparśān aśeṣeṇa jahau dūre śanair arīn / sahasā kuṇḍakacchanno maṇir dūraṃ tviṣo yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विलीनान् आन्तरांश् चक्रे स्पर्शान् उज्झितदर्शनान् । रसान् विटपकोशस्थान् मार्गशीर्ष इव द्रुमः

vilīnān āntarāṃś cakre sparśān ujjhitadarśanān / rasān viṭapakośasthān mārgaśīrṣa iva drumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुरोध गुदसङ्कोचान् नवद्वारानिलान् अथ । मुखसंस्थगनात् कुम्भरन्ध्रकोशान् इवेतरान्

rurodha gudasaṅkocān navadvārānilān atha / mukhasaṃsthaganāt kumbharandhrakośān ivetarān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मरत्नप्रकाशाढ्यां स्पष्टां कुसुमलाञ्छिताम् । दधार कन्धरां धीरां मेरुश् शृङ्गशिखाम् इव

ātmaratnaprakāśāḍhyāṃ spaṣṭāṃ kusumalāñchitām / dadhāra kandharāṃ dhīrāṃ meruś śṛṅgaśikhām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दधार हृदयाकाशे मनस् संयमम् आगतम् । विन्ध्यखात इवोन्मत्तं गजं युक्तिवशीकृतम्

dadhāra hṛdayākāśe manas saṃyamam āgatam / vindhyakhāta ivonmattaṃ gajaṃ yuktivaśīkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरन्नभोवद् आसाद्य निर्मलाम् अतिसोम्यताम् । जहार परिपूर्णाब्धेर् मेरोश् चातरलां श्रियम्

śarannabhovad āsādya nirmalām atisomyatām / jahāra paripūrṇābdher meroś cātaralāṃ śriyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुधावाथ विकल्पौघान् प्रतिभासम् उपेयुषः । पुरःपरिस्फुरद्रूपान् मषकान् इव मारुतः

dudhāvātha vikalpaughān pratibhāsam upeyuṣaḥ / puraḥparisphuradrūpān maṣakān iva mārutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगच्छतो यथाकामं प्रतिभासान् पुनः पुनः । अच्छिनन् मनसा शूरः खड्गेनेव रणे शरान्

āgacchato yathākāmaṃ pratibhāsān punaḥ punaḥ / acchinan manasā śūraḥ khaḍgeneva raṇe śarān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकल्पौघे परालूने सो ऽपश्यद् धृदयाम्बरे । तमश् छन्नविवेकार्कं लोलकज्जलमेचकम्

vikalpaughe parālūne so 'paśyad dhṛdayāmbare / tamaś channavivekārkaṃ lolakajjalamecakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् अप्य् उत्सारयाम् आस सम्यक् स्वान्तविवस्वता । सम्यग्ज्ञानोदितेनाशु पवनेनेव कज्जलम्

tad apy utsārayām āsa samyak svāntavivasvatā / samyagjñānoditenāśu pavaneneva kajjalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमस्य् उपरते कान्तं तेजःपुञ्जं ददर्श सः । शार्वरे तिमिरे शान्ते प्रातस् सान्ध्यम् इवाम्बुदम्

tamasy uparate kāntaṃ tejaḥpuñjaṃ dadarśa saḥ / śārvare timire śānte prātas sāndhyam ivāmbudam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं लुलाव स्थलाब्जानां वनं बाल इव द्विपः । अपिबच् चाप्य् असृक्पूरं वेताल इव वेगतः

taṃ lulāva sthalābjānāṃ vanaṃ bāla iva dvipaḥ / apibac cāpy asṛkpūraṃ vetāla iva vegataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेजस्य् उपरते तस्य घूर्णमानं मनो मुनेः । निशाब्जवद् अगान् निद्रां लोलं क्षीववद् एव वा

tejasy uparate tasya ghūrṇamānaṃ mano muneḥ / niśābjavad agān nidrāṃ lolaṃ kṣīvavad eva vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेघमालां इव मरुद् बालो नीलाब्जिनीम् इव । यामिनीम् इव तीक्ष्णांशुस् ताम् अप्य् आशु लुलाव सः

meghamālāṃ iva marud bālo nīlābjinīm iva / yāminīm iva tīkṣṇāṃśus tām apy āśu lulāva saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निद्राव्युपशमे तस्य भावयाम् आस तन् मनः । व्योम श्यामलदृग् जन्तुर् नभसीव शिखण्डकम्

nidrāvyupaśame tasya bhāvayām āsa tan manaḥ / vyoma śyāmaladṛg jantur nabhasīva śikhaṇḍakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पयोद इव तापिञ्छं नीहारम् इव मारुतः । तमो दीप इवाच्छात्मा तद् अप्य् आशु ममार्ज सः

payoda iva tāpiñchaṃ nīhāram iva mārutaḥ / tamo dīpa ivācchātmā tad apy āśu mamārja saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्योमसंविदि भग्नायां मूढं तस्याभवन् मनः । निद्रायां प्रविलीनायां मैरेयमदवान् इव

vyomasaṃvidi bhagnāyāṃ mūḍhaṃ tasyābhavan manaḥ / nidrāyāṃ pravilīnāyāṃ maireyamadavān iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मोहम् अप्य् एष मनसस् तं ममार्ज महाशयः । यामिनीजनितं जाड्यं भुवनाद् इव भास्करः

moham apy eṣa manasas taṃ mamārja mahāśayaḥ / yāminījanitaṃ jāḍyaṃ bhuvanād iva bhāskaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तेजस्तमोनिद्रामोहादिपरिवर्जितम् । काम् अप्य् अवस्थाम् आसाद्य विशश्राम मनः क्षणम्

tatas tejastamonidrāmohādiparivarjitam / kām apy avasthām āsādya viśaśrāma manaḥ kṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्रम्याशु पपाताङ्गसंविदं चित्स्वरूपिणीम् । सेतुरुद्धं सरोवारि प्रतीपं स्वम् इवास्पदम्

viśramyāśu papātāṅgasaṃvidaṃ citsvarūpiṇīm / seturuddhaṃ sarovāri pratīpaṃ svam ivāspadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिरानुसन्धानवशात् स्वदनाच् च स्वसंविदः । ततश् चिन्मयताम् आगाद् धेम नूपुरताम् इव

cirānusandhānavaśāt svadanāc ca svasaṃvidaḥ / tataś cinmayatām āgād dhema nūpuratām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तत्वम् अथ सन्त्यज्य चित्तं चित्त्वं ततं गतं । अन्यद् एव बभूवाशु पङ्कः कुम्भस्थिताव् इव

cittatvam atha santyajya cittaṃ cittvaṃ tataṃ gataṃ / anyad eva babhūvāśu paṅkaḥ kumbhasthitāv iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चेत्यं सन्त्यज्य चिच् छुद्धा चित्सामान्यम् अथाययौ । त्यक्तवीच्यादिभेदे ऽब्धौ वार्सामान्यम् इवैकधीः

cetyaṃ santyajya cic chuddhā citsāmānyam athāyayau / tyaktavīcyādibhede 'bdhau vārsāmānyam ivaikadhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यक्तभूतौघमननं ततो विश्वम्भरं बृहत् । चिदाकाशं ततं शुद्धं सो ऽभवद् बोधिम् आगतः

tyaktabhūtaughamananaṃ tato viśvambharaṃ bṛhat / cidākāśaṃ tataṃ śuddhaṃ so 'bhavad bodhim āgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र प्राप महानन्दं दृश्यदर्शनवर्जितम् । अनन्तम् उत्तमास्वादं रसायनम् इवार्णवम्

tatra prāpa mahānandaṃ dṛśyadarśanavarjitam / anantam uttamāsvādaṃ rasāyanam ivārṇavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरीरात् समतीतो ऽसौ काम् अप्य् अवनिम् आगतः । सत्तासामान्यरूपात्मा बभूवानन्दसागरः

śarīrāt samatīto 'sau kām apy avanim āgataḥ / sattāsāmānyarūpātmā babhūvānandasāgaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विजचेतनहंसो ऽसाव् आनन्दसरसि स्थिरे । अतिष्ठच् छरदच्छे खे कलापूर्ण इवोडुपः

dvijacetanahaṃso 'sāv ānandasarasi sthire / atiṣṭhac charadacche khe kalāpūrṇa ivoḍupaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बभूवावातदीपाभो लिपिकर्मार्पितोपमः । वीतवेलाम्बुधिप्रख्यो वृष्टमूकाम्बुदस्थितिः

babhūvāvātadīpābho lipikarmārpitopamaḥ / vītavelāmbudhiprakhyo vṛṣṭamūkāmbudasthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथैतस्मिन् महालोके तिष्ठन्न् उद्दालकश् चिरम् । अपश्यद् व्योमगान् सिद्धान् अमरान् इव भूरिशः

athaitasmin mahāloke tiṣṭhann uddālakaś ciram / apaśyad vyomagān siddhān amarān iva bhūriśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगतानि विचित्राणि सिद्धजालानि चाभितः । शक्रार्कपददातॄणि नीरन्ध्राण्य् अप्सरोगणैः

āgatāni vicitrāṇi siddhajālāni cābhitaḥ / śakrārkapadadātṝṇi nīrandhrāṇy apsarogaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तानि नादरयां चक्रे सिद्धवृन्दानि स द्विजः । गम्भीरमतिर् अक्षुब्धो विलासान् इव शैशवान्

tāni nādarayāṃ cakre siddhavṛndāni sa dvijaḥ / gambhīramatir akṣubdho vilāsān iva śaiśavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धसार्थम् अनादृत्य तस्मिन् स्वानन्दमन्दिरे । अतिष्ठद् अथ षण्मासान् दिक्तटे ऽर्क इवोत्तरे

siddhasārtham anādṛtya tasmin svānandamandire / atiṣṭhad atha ṣaṇmāsān diktaṭe 'rka ivottare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवन्मुक्तपदं तत् तद् यत् स सम्प्राप्तवान् द्विजः । तत्र सिद्धास् सुरास् साध्यास् स्थिता ब्रह्महरादयः

jīvanmuktapadaṃ tat tad yat sa samprāptavān dvijaḥ / tatra siddhās surās sādhyās sthitā brahmaharādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनन्दपरिणामित्वाद् अनानन्दपदं गताः । नानन्दे न निरानन्दे ततस् तत्संविद् आबभौ

ānandapariṇāmitvād anānandapadaṃ gatāḥ / nānande na nirānande tatas tatsaṃvid ābabhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणं वर्षसहस्रं वा तत्र लब्ध्वा स्थितिं मनः । रतिम् एति न भोगौघे दृष्टस्वर्ग इवावनौ

kṣaṇaṃ varṣasahasraṃ vā tatra labdhvā sthitiṃ manaḥ / ratim eti na bhogaughe dṛṣṭasvarga ivāvanau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् पदं सा गतिश् शान्ता तच् छ्रेयश् शाश्वतं शिवम् । तत्र विश्रान्तिम् आप्तस्य न भूयो जायते श्रमः

tat padaṃ sā gatiś śāntā tac chreyaś śāśvataṃ śivam / tatra viśrāntim āptasya na bhūyo jāyate śramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् पदं साधवः प्राप्य दृश्यदृष्टिम् इमां पुनः । न यान्ति खदिरोद्यानं लब्धचैत्ररथा इव

tat padaṃ sādhavaḥ prāpya dṛśyadṛṣṭim imāṃ punaḥ / na yānti khadirodyānaṃ labdhacaitrarathā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां महानन्दपदवीं चित्तान्य् आसाद्य देहिनाम् । दृश्यं न बहु मन्यन्ते राजानो दीनताम् इव

tāṃ mahānandapadavīṃ cittāny āsādya dehinām / dṛśyaṃ na bahu manyante rājāno dīnatām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चेतस् तत्पदविश्रान्तं बुद्धं दृश्यदशां प्रति । कदर्थाद् बोधम् आयाति न यात्य् एवाथ वानघ

cetas tatpadaviśrāntaṃ buddhaṃ dṛśyadaśāṃ prati / kadarthād bodham āyāti na yāty evātha vānagha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्दालको ऽथ षण्मासान् दूरोत्सारितसिद्धभूः । उषित्वोन्मिषतो ऽम्भोदकोशाद् अर्को मधाव् इव

uddālako 'tha ṣaṇmāsān dūrotsāritasiddhabhūḥ / uṣitvonmiṣato 'mbhodakośād arko madhāv iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददर्श सम्प्रबुद्धात्मा पुनः परमतेजसः । प्रणामलालसान् सिद्धांश् चन्द्रबिम्बवपुर्धरान्

dadarśa samprabuddhātmā punaḥ paramatejasaḥ / praṇāmalālasān siddhāṃś candrabimbavapurdharān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रमणीर् गौरमन्दाररेण्वभ्रामलचामराः । स्फुरत्पताकापटला द्युविमानपरम्पराः

ramaṇīr gauramandārareṇvabhrāmalacāmarāḥ / sphuratpatākāpaṭalā dyuvimānaparamparāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मदादीन् मुनीन् दर्भपवित्राङ्ककराम्बुजान् । विद्याधरीभिर् वलितान् विद्याधरपतीन् अपि

asmadādīn munīn darbhapavitrāṅkakarāmbujān / vidyādharībhir valitān vidyādharapatīn api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते तम् ऊचुर् महात्मानम् उद्दालकमुनिं तदा । प्रसादेन प्रणामान् नो भगवन्न् अवलोकय

te tam ūcur mahātmānam uddālakamuniṃ tadā / prasādena praṇāmān no bhagavann avalokaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरुह्येमं विमानं त्वम् एहि त्रैविष्टपं पुरं । स्वर्ग एव हि सीमान्तो जगत्सम्भोगसम्पदाम्

āruhyemaṃ vimānaṃ tvam ehi traiviṣṭapaṃ puraṃ / svarga eva hi sīmānto jagatsambhogasampadām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकल्पम् उचितान् भुङ्क्ष्व भोगान् अभिमतान् विभो । स्वर्गादिफलभोगार्थम् एवाशेषतपःक्रियाः

ākalpam ucitān bhuṅkṣva bhogān abhimatān vibho / svargādiphalabhogārtham evāśeṣatapaḥkriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हारचामरधारिण्यो विद्याधरवराङ्गनाः । पश्येमास् त्वाम् उपासीनाः करिण्यः करिणं यथा

hāracāmaradhāriṇyo vidyādharavarāṅganāḥ / paśyemās tvām upāsīnāḥ kariṇyaḥ kariṇaṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामो धर्मार्थयोस् सारः कामसाराश् शुचिस्मिताः । वसन्त इव मञ्जर्यस् स्वर्ग एव भवन्ति ताः

kāmo dharmārthayos sāraḥ kāmasārāś śucismitāḥ / vasanta iva mañjaryas svarga eva bhavanti tāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कथयतस् सिद्धान् अतिथीन् इत्य् असौ मुनिः । परिपूज्य यथान्यायम् अतिष्ठद् गतसम्भ्रमम्

evaṃ kathayatas siddhān atithīn ity asau muniḥ / paripūjya yathānyāyam atiṣṭhad gatasambhramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाभ्यनन्दन् न तत्याज तां विभूतिं स धीरधीः । भोस् सिद्धा व्रजतेत्य् उक्त्वा स्वव्यापारपरो ऽभवत्

nābhyanandan na tatyāja tāṃ vibhūtiṃ sa dhīradhīḥ / bhos siddhā vrajatety uktvā svavyāpāraparo 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ स्वकर्मनिरतं भोगेष्व् अरतिम् आगतम् । तम् उपास्य ययुस् सिद्धा दिनैः कतिपयैस् स्वयम्

atha svakarmanirataṃ bhogeṣv aratim āgatam / tam upāsya yayus siddhā dinaiḥ katipayais svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवन्मुक्तस् स च मुनिर् विजहार यथासुखम् । यावदिच्छं वनान्तेषु मुनीनाम् आश्रमेषु च

jīvanmuktas sa ca munir vijahāra yathāsukham / yāvadicchaṃ vanānteṣu munīnām āśrameṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेरुमन्दरकैलासहिमवद्विन्ध्यसानुषु । द्वीपोपवनदिक्कुञ्जजङ्गलारण्यभूमिषु

merumandarakailāsahimavadvindhyasānuṣu / dvīpopavanadikkuñjajaṅgalāraṇyabhūmiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रभृति सम्प्राप्तपद उद्दालको द्विजः । गुहासु गिरिकुक्षीणां न्यवसद् ध्यानलीलया

tataḥ prabhṛti samprāptapada uddālako dvijaḥ / guhāsu girikukṣīṇāṃ nyavasad dhyānalīlayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदाचिद् अह्ना मासेन कदाचिद् वत्सरेण च । कदाचिद् वत्सरौघेन ध्यानासक्तो व्यबुध्यत

kadācid ahnā māsena kadācid vatsareṇa ca / kadācid vatsaraughena dhyānāsakto vyabudhyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्दालकस् तद् आरभ्य व्यवहारपरो ऽपि सन् । सुसमाहित एवासीच् चित्तत्त्वैकत्वम् आगतः

uddālakas tad ārabhya vyavahāraparo 'pi san / susamāhita evāsīc cittattvaikatvam āgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तत्त्वैकघनाभ्यासान् महाचित्त्वम् उपेत्य सः । दृश्ये ऽस्मिंश् चित्ररविवन् नास्तम् आयान् न चोदयम्

cittattvaikaghanābhyāsān mahācittvam upetya saḥ / dṛśye 'smiṃś citraravivan nāstam āyān na codayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समपरपदलाभप्राप्तिसंशान्तचेता दलितजननपाशः क्षीणसन्देहदोलः । शरदि खम् इव कान्तं व्याततं चोर्जितं च स्फुटम् अमलम् अलेखं तत् वपुस् स्वं बभार

samaparapadalābhaprāptisaṃśāntacetā dalitajananapāśaḥ kṣīṇasandehadolaḥ / śaradi kham iva kāntaṃ vyātataṃ corjitaṃ ca sphuṭam amalam alekhaṃ tat vapus svaṃ babhāra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.