Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 5.55

आत्मज्ञानदिनैकार्क मत्संशयतृणानल । अज्ञानदाहशीतांशो सत्तासामान्यम् ईश किम्

ātmajñānadinaikārka matsaṃśayatṛṇānala / ajñānadāhaśītāṃśo sattāsāmānyam īśa kim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा सङ्क्षीयते चित्तम् अभावात्यन्तभावनात् । चित्सामान्यस्वरूपस्य सत्तासामान्यता तदा

yadā saṅkṣīyate cittam abhāvātyantabhāvanāt / citsāmānyasvarūpasya sattāsāmānyatā tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नूनं चेत्यांशरहिता चिद् यदात्मनि लीयते । असद्रूपवद् अत्यच्छं सत्तासामान्यता तदा

nūnaṃ cetyāṃśarahitā cid yadātmani līyate / asadrūpavad atyacchaṃ sattāsāmānyatā tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा सर्वाणि दृश्यानि संशान्तान्योऽन्यवेदनम् । स्वरूपेण स्वरूपाभं भाव्यन्ते समता तदा

yadā sarvāṇi dṛśyāni saṃśāntānyo'nyavedanam / svarūpeṇa svarūpābhaṃ bhāvyante samatā tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कूर्माङ्गानीव दृश्यानि लीयन्ते स्वात्मनात्मनि । अभावितान्य् एव यदा सत्तासामान्यता तदा

kūrmāṅgānīva dṛśyāni līyante svātmanātmani / abhāvitāny eva yadā sattāsāmānyatā tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टिर् एषा हि परमा सदेहादेहयोस् सदा । मुक्तयोस् सम्भवत्य् एव तुर्यातीतपदोपमा

dṛṣṭir eṣā hi paramā sadehādehayos sadā / muktayos sambhavaty eva turyātītapadopamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्युत्थितस्य भवत्य् एषा समाधिस्थस्य चानघ । ज्ञस्य केवलम् अज्ञस्य न भवत्य् एव बोधजा

vyutthitasya bhavaty eṣā samādhisthasya cānagha / jñasya kevalam ajñasya na bhavaty eva bodhajā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्यां दृशि स्थितास् सर्वे जीवन्मुक्ता महाशयाः । सिद्धा रसा इव भुवि व्योमवीथ्याम् इवानिलाः

asyāṃ dṛśi sthitās sarve jīvanmuktā mahāśayāḥ / siddhā rasā iva bhuvi vyomavīthyām ivānilāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मत्प्रभृतयस् सर्वे नारदाद्याश् च राघव । ब्रह्मविष्ण्वीश्वराद्याश् च दृष्टाव् अस्यां व्यवस्थिताः

asmatprabhṛtayas sarve nāradādyāś ca rāghava / brahmaviṣṇvīśvarādyāś ca dṛṣṭāv asyāṃ vyavasthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एताम् आलम्ब्य पदवीं समस्तभयनाशिनीम् । उद्दालको ऽसाव् अवसद् यावदिच्छं जगद्गृहे

etām ālambya padavīṃ samastabhayanāśinīm / uddālako 'sāv avasad yāvadicchaṃ jagadgṛhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ कालेन महता बुद्धिस् तस्य बभूव ह । विदेहमुक्तस् तिष्ठामि देहं त्यक्त्वेति निश्चला

atha kālena mahatā buddhis tasya babhūva ha / videhamuktas tiṣṭhāmi dehaṃ tyaktveti niścalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं निश्चयवान् अद्रेर् गुहायां पल्लवासने । बद्धपद्मासनस् तस्थाव् आमीलितविलोचनः

evaṃ niścayavān adrer guhāyāṃ pallavāsane / baddhapadmāsanas tasthāv āmīlitavilocanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संयम्य गुदसंरोधाद् द्वाराणि नव चेतसः । मात्रास्पर्शान् अचिन्वानो भावितस्वाङ्गचिद्घनः

saṃyamya gudasaṃrodhād dvārāṇi nava cetasaḥ / mātrāsparśān acinvāno bhāvitasvāṅgacidghanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संरुद्धप्राणपवनस् समसंस्थानकन्धरः । तालुमूलतलालग्नजिह्वामूलोल्लसन्मुखः

saṃruddhaprāṇapavanas samasaṃsthānakandharaḥ / tālumūlatalālagnajihvāmūlollasanmukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न बहिर् नान्तरे नाधो नोर्ध्वे नार्थे न शून्यके । संयोजितमनोदृष्टिर् दन्तैर् दन्तान् असंस्पृशन्

na bahir nāntare nādho nordhve nārthe na śūnyake / saṃyojitamanodṛṣṭir dantair dantān asaṃspṛśan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणप्रवाहसंरोधसमस् स्वच्छाननच्छविः । अङ्गचित्संविदुत्तानरोमकण्टकिताङ्गभूः

prāṇapravāhasaṃrodhasamas svacchānanacchaviḥ / aṅgacitsaṃviduttānaromakaṇṭakitāṅgabhūḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गचित्संविदभ्यासाच् चित्सामान्यम् उपाददे । तदभ्यासाद् अवापान्तर् आनन्दस्यन्दम् उत्तमम्

aṅgacitsaṃvidabhyāsāc citsāmānyam upādade / tadabhyāsād avāpāntar ānandasyandam uttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदास्वादनतो लीनचित्सामान्यदशाक्रमः । विश्वम्भरम् अनन्तात्म सत्तासामान्यम् आययौ

tadāsvādanato līnacitsāmānyadaśākramaḥ / viśvambharam anantātma sattāsāmānyam āyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्स्थस् समसमाभोगः परां विश्रान्तिम् आगतः । अनानन्दसमानन्दमुग्धमुग्धमुखद्युतिः

tatsthas samasamābhogaḥ parāṃ viśrāntim āgataḥ / anānandasamānandamugdhamugdhamukhadyutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संशान्तानन्दपुलकः पदं प्राप्याप्य् अलं गतः । चिरकालपरिक्षीणमननादिभवभ्रमः

saṃśāntānandapulakaḥ padaṃ prāpyāpy alaṃ gataḥ / cirakālaparikṣīṇamananādibhavabhramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बभूव स महासत्त्वो लिपिकर्मार्पितोपमः । समः कलावपूर्णेन शरदच्छाम्बरेन्दुना

babhūva sa mahāsattvo lipikarmārpitopamaḥ / samaḥ kalāvapūrṇena śaradacchāmbarendunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपशशाम शनैर् दिवसैर् असौ कतिपयैस् स्वपदे विमलात्मनि । तरुरसश् शरदन्त इवामले रविकरौजसि जन्मदशातिगः

upaśaśāma śanair divasair asau katipayais svapade vimalātmani / tarurasaś śaradanta ivāmale ravikaraujasi janmadaśātigaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गतसकलविकल्पो निर्विकारो ऽभिरामस् सकलमलविलासोपाधिनिर्मुक्तमूर्तिः । विगलितसुखम् आद्यं तत् सुखं प्राप यस्मिंस् तृणम् इव जलराशाव् उह्यते शक्रलक्ष्मीः

gatasakalavikalpo nirvikāro 'bhirāmas sakalamalavilāsopādhinirmuktamūrtiḥ / vigalitasukham ādyaṃ tat sukhaṃ prāpa yasmiṃs tṛṇam iva jalarāśāv uhyate śakralakṣmīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरिमितनभोऽन्तर्व्यापिदिग्व्यापि पूर्णं भुवनभरणशीलं भूरिभाग्योपसेव्यम् । कथनगुणम् अतीतं सत्यम् आनन्दम् आद्यं सुखम् असुखम् अनन्तं ब्राह्मणो ऽसौ बभूव

aparimitanabho'ntarvyāpidigvyāpi pūrṇaṃ bhuvanabharaṇaśīlaṃ bhūribhāgyopasevyam / kathanaguṇam atītaṃ satyam ānandam ādyaṃ sukham asukham anantaṃ brāhmaṇo 'sau babhūva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गतवति पदम् आद्यं चेतसि स्वस्वभावं द्विजतनुर् अथ मासैस् सोपविष्टा च षड्भिः । रविकरपरितप्ता वातझाङ्काररम्या तनुतरबहुतन्त्री शैलवीणा बभूव

gatavati padam ādyaṃ cetasi svasvabhāvaṃ dvijatanur atha māsais sopaviṣṭā ca ṣaḍbhiḥ / ravikaraparitaptā vātajhāṅkāraramyā tanutarabahutantrī śailavīṇā babhūva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ बहुतरकालेनैनम् अद्रेर् भुवं ताम् उपययुर् अगकन्यासंयुता मातरः खात् । अभिमतफलसिद्ध्यै संयुता एव सर्वा अनलम् इव शिखानां पङ्क्तयः पिङ्गकेश्यः

atha bahutarakālenainam adrer bhuvaṃ tām upayayur agakanyāsaṃyutā mātaraḥ khāt / abhimataphalasiddhyai saṃyutā eva sarvā analam iva śikhānāṃ paṅktayaḥ piṅgakeśyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनकरकरशुष्कं विप्रकङ्कालकं तज् झगिति च करकोटौ बद्धखट्वाङ्गसङ्गा । सकलविबुधवन्द्या खिङ्खिनी देवदेवी निशि नवरतनृत्ता काचकान्तिं चकार

dinakarakaraśuṣkaṃ viprakaṅkālakaṃ taj jhagiti ca karakoṭau baddhakhaṭvāṅgasaṅgā / sakalavibudhavandyā khiṅkhinī devadevī niśi navaratanṛttā kācakāntiṃ cakāra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उद्दालकदेहको ऽद्य विलसन्मायूरबर्हव्रजव्यालोलाब्दलवे नवे विवलिते मन्दारमालागणैः । शेते खिङ्खिनिकामहाभगवतीलीलाललामे लताजाले भृङ्ग इवान्तपुष्पपटले पश्चाद् उपागच्छति

ity uddālakadehako 'dya vilasanmāyūrabarhavrajavyālolābdalave nave vivalite mandāramālāgaṇaiḥ / śete khiṅkhinikāmahābhagavatīlīlālalāme latājāle bhṛṅga ivāntapuṣpapaṭale paścād upāgacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषोद्दालकचित्तवृत्तिकलनावल्ली विवेकस्फुरत्स्वानन्दप्रविकासभासिकुसुमा हृत्कानने विस्तृते । रूढा यस्य कदाचिद् एव विलसद्रम्येव सच्छायया नासाव् एति वियोगम् एति च फलेनोच्चैस्तरां सङ्गमम्

eṣoddālakacittavṛttikalanāvallī vivekasphuratsvānandapravikāsabhāsikusumā hṛtkānane vistṛte / rūḍhā yasya kadācid eva vilasadramyeva sacchāyayā nāsāv eti viyogam eti ca phalenoccaistarāṃ saṅgamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.