Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 5.70

असंसङ्गसुखध्यानसंस्थितैर् विदितात्मभिः । व्यवहारिभिर् अप्य् अन्तर् वीतशोकैर् अवस्थितम्

asaṃsaṅgasukhadhyānasaṃsthitair viditātmabhiḥ / vyavahāribhir apy antar vītaśokair avasthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रक्षुब्धाक्षुब्धदेहस्य विसंवेदनसंविदः । अन्तःपूर्णस्य वदने श्रीर् इन्दोर् इव लक्ष्यते

prakṣubdhākṣubdhadehasya visaṃvedanasaṃvidaḥ / antaḥpūrṇasya vadane śrīr indor iva lakṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चेत्यहीनचिदालम्बि मनो यस्य गतज्वरम् । तेनाम्बु कतकेनेव जनता सम्प्रसीदति

cetyahīnacidālambi mano yasya gatajvaram / tenāmbu katakeneva janatā samprasīdati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यम् आत्मदृगालीनो ज्ञस् स्वस्थश् चञ्चलो ऽपि सन् । क्षुब्धो दृश्यत एवासौ प्रतिबिम्बार्कवन् मुधा

nityam ātmadṛgālīno jñas svasthaś cañcalo 'pi san / kṣubdho dṛśyata evāsau pratibimbārkavan mudhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मारामा महात्मानः प्रबुद्धाः परमोदयाः । बहिः पिञ्छाग्रतरला अन्तर् मेरुर् इवाचलाः

ātmārāmā mahātmānaḥ prabuddhāḥ paramodayāḥ / bahiḥ piñchāgrataralā antar merur ivācalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तम् आत्मत्वम् आयातं सुखदुःखानुरञ्जनाम् । नोपैति रङ्गसंयोगं मसृणस् स्फटिको यथा

cittam ātmatvam āyātaṃ sukhaduḥkhānurañjanām / nopaiti raṅgasaṃyogaṃ masṛṇas sphaṭiko yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसारदृष्टिर् उदिता ज्ञातलोकपरावरम् । न रञ्जयति सच्चित्तं जललेखा यथाम्बुजम्

saṃsāradṛṣṭir uditā jñātalokaparāvaram / na rañjayati saccittaṃ jalalekhā yathāmbujam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मध्यानमयो ऽध्यानी प्रबोधं परम् आगतः । कलनामलनिर्मुक्तस् त्व् असक्त इति कथ्यते

ātmadhyānamayo 'dhyānī prabodhaṃ param āgataḥ / kalanāmalanirmuktas tv asakta iti kathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मारामतया जीवो यात्य् असंसक्तताम् इह । आत्मज्ञानेन संसङ्गस् तनुताम् एति नान्यथा

ātmārāmatayā jīvo yāty asaṃsaktatām iha / ātmajñānena saṃsaṅgas tanutām eti nānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जाग्रत्य् एव सुषुप्तस्थो जीवो भवति राघव । अस्यां दृशि गतद्वन्द्वो नित्यानस्तमयोदयः

jāgraty eva suṣuptastho jīvo bhavati rāghava / asyāṃ dṛśi gatadvandvo nityānastamayodayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्र प्रौढिम् उपायातस् तुर्यताम् एति पावनीम् । परिणामवशाद् इन्दुर् अमावस्यार्कताम् इव

atra prauḍhim upāyātas turyatām eti pāvanīm / pariṇāmavaśād indur amāvasyārkatām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्त्वे चेत्यदशाहीने या स्थितिः क्षीणचेतसः । सोच्यते शान्तकलना जाग्रत्य् एव सुषुप्तता

cittve cetyadaśāhīne yā sthitiḥ kṣīṇacetasaḥ / socyate śāntakalanā jāgraty eva suṣuptatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां च सुप्तदशाम् एत्य जीवन् व्यवहरन् नरः । सुखदुःखवरत्राभिर् न कदाचन कृष्यते

tāṃ ca suptadaśām etya jīvan vyavaharan naraḥ / sukhaduḥkhavaratrābhir na kadācana kṛṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जाग्रत्य् एव सुषुप्तस्थो यः करोति जगत्क्रियाम् । तं यन्त्रपुत्रकम् इव नायाति सुखदुःखदृक्

jāgraty eva suṣuptastho yaḥ karoti jagatkriyām / taṃ yantraputrakam iva nāyāti sukhaduḥkhadṛk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तस्य बाधिका सक्तिर् भावाभावोपतापदा । आत्मताम् आगते चित्ते कस्य किं बाधते कथम्

cittasya bādhikā saktir bhāvābhāvopatāpadā / ātmatām āgate citte kasya kiṃ bādhate katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुषुप्तबुद्धिः कर्माणि पूर्वहेवाकहेलया । कुर्वन् न बध्यते जीवो जीवन्मुक्ततया स्थितः

suṣuptabuddhiḥ karmāṇi pūrvahevākahelayā / kurvan na badhyate jīvo jīvanmuktatayā sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौषुप्तीं वृत्तिम् आश्रित्य कुरु मा कुरु वानघ । कर्म प्रकृतिहेवाकवशाद् उपगतं स्वकम्

sauṣuptīṃ vṛttim āśritya kuru mā kuru vānagha / karma prakṛtihevākavaśād upagataṃ svakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नादानं न परित्यागः कर्मणो ज्ञाय रोचते । तिष्ठन्त्य् अधिगतात्मानो यथाप्राप्तानुवर्तिनः

nādānaṃ na parityāgaḥ karmaṇo jñāya rocate / tiṣṭhanty adhigatātmāno yathāprāptānuvartinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्वन्न् अपि न कर्तासि सुषुप्तैकस्थया धिया । अकर्तापि च कर्तासि यथेच्छसि तथा कुरु

kurvann api na kartāsi suṣuptaikasthayā dhiyā / akartāpi ca kartāsi yathecchasi tathā kuru

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा न किञ्चित् कलयन् मञ्चके स्पन्दते शिशुः । तथा फलाद्य् अकलयन् कुरु कर्माणि राघव

yathā na kiñcit kalayan mañcake spandate śiśuḥ / tathā phalādy akalayan kuru karmāṇi rāghava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अचेत्यचित्पदस्थत्वाज् जाग्रत्य् अपि सुषुप्तधीः । यद् यत् करोति लब्धात्मा तस्मिंस् तस्य न कर्तृता

acetyacitpadasthatvāj jāgraty api suṣuptadhīḥ / yad yat karoti labdhātmā tasmiṃs tasya na kartṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशाम् आसाद्य सौषुप्तीं स्वविदैव विवासनः । अन्तश्शीतलताम् एति ज्ञो रसेन यथा शशी

daśām āsādya sauṣuptīṃ svavidaiva vivāsanaḥ / antaśśītalatām eti jño rasena yathā śaśī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुषुप्तस्थो महातेजा घूर्णन् पूर्णेन्दुबिम्बवत् । समस् सर्वास्व् अवस्थासु भवत्य् अद्रिर् यथर्तुषु

suṣuptastho mahātejā ghūrṇan pūrṇendubimbavat / samas sarvāsv avasthāsu bhavaty adrir yathartuṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुषुप्तसंस्थो धीरात्मा बहिर् आयाति लोलताम् । क्रियासु नान्तर् भूकम्पप्रस्पन्दित इवाचलः

suṣuptasaṃstho dhīrātmā bahir āyāti lolatām / kriyāsu nāntar bhūkampapraspandita ivācalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुषुप्तावस्थितो भूत्वा देहं विगतकल्मषः । घातयाश्व् अथ वा दीर्घं कालं धारय शैलवत्

suṣuptāvasthito bhūtvā dehaṃ vigatakalmaṣaḥ / ghātayāśv atha vā dīrghaṃ kālaṃ dhāraya śailavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषैव राम सौषुप्ती स्थितिर् अभ्यासयोगतः । प्रौढा सती तुर्यम् इति कथिता तत्त्वकोविदैः

eṣaiva rāma sauṣuptī sthitir abhyāsayogataḥ / prauḍhā satī turyam iti kathitā tattvakovidaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनन्दमय एवात्र प्रक्षीणसकलामयः । अत्यन्तास्तङ्गतमना भवति ज्ञो महोदयः

ānandamaya evātra prakṣīṇasakalāmayaḥ / atyantāstaṅgatamanā bhavati jño mahodayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रस्थो ज्ञः प्रमुदितः परमानन्दघूर्णितः । लीलाम् इवेमां रचनां सांसारीम् अनुपश्यति

atrastho jñaḥ pramuditaḥ paramānandaghūrṇitaḥ / līlām ivemāṃ racanāṃ sāṃsārīm anupaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीतशोकभयायासो गतसंसारसम्भ्रमः । तुर्यावस्थाम् उपारूढो भूयः पतति नात्मवान्

vītaśokabhayāyāso gatasaṃsārasambhramaḥ / turyāvasthām upārūḍho bhūyaḥ patati nātmavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्तुं स्वां पदवीं पुण्यां यत्नवन्तम् इमं जनम् । शैलसंस्थ इवाधस्स्थं हसन् पश्यति धीरधीः

prāptuṃ svāṃ padavīṃ puṇyāṃ yatnavantam imaṃ janam / śailasaṃstha ivādhassthaṃ hasan paśyati dhīradhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्यां तु तुर्यावस्थायां स्थितिं प्राप्याविनाशिनीम् । आनन्दैकान्तलीनत्वाद् अनानन्दपदं गतः

asyāṃ tu turyāvasthāyāṃ sthitiṃ prāpyāvināśinīm / ānandaikāntalīnatvād anānandapadaṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनानन्दमहानन्दः कलातीतस् ततो ऽपि हि । मुक्त इत्य् उच्यते योगी तुर्यातीतपदं गतः

anānandamahānandaḥ kalātītas tato 'pi hi / mukta ity ucyate yogī turyātītapadaṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिगलितसमस्तजन्मपाशस् सकलविहीनमनोमयाभिमानः । परमरसमयीं प्रयाति सत्तां जलगतसैन्धवखण्डवन् महात्मा

parigalitasamastajanmapāśas sakalavihīnamanomayābhimānaḥ / paramarasamayīṃ prayāti sattāṃ jalagatasaindhavakhaṇḍavan mahātmā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.