Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika·5·5.73
एवंविचारया दृष्ट्या द्वैतत्यागेन राघव । स्वो भावः प्राप्यते तज्ज्ञैस् तज्ज्ञैश् चिन्तामणिर् यथा
evaṃvicārayā dṛṣṭyā dvaitatyāgena rāghava / svo bhāvaḥ prāpyate tajjñais tajjñaiś cintāmaṇir yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथेमाम् अपरां दृष्टिं शृणु रामानया यथा । द्रक्ष्यस्य् आत्मानम् अचलं भविष्यसि च दिव्यदृक्
athemām aparāṃ dṛṣṭiṃ śṛṇu rāmānayā yathā / drakṣyasy ātmānam acalaṃ bhaviṣyasi ca divyadṛk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं खम् अहम् आदित्यो दिशो ऽहम् अहम् अप्य् अधः । अहं दैत्या अहं देवाश् शैलाश् चाहम् अहं महः
ahaṃ kham aham ādityo diśo 'ham aham apy adhaḥ / ahaṃ daityā ahaṃ devāś śailāś cāham ahaṃ mahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमो ऽहम् अहम् अभ्राणि भूसमुद्रादिकं त्व् अहम् । रजो वायुर् अथाग्निश् च जगत् सर्वम् इदं त्व् अहम्
tamo 'ham aham abhrāṇi bhūsamudrādikaṃ tv aham / rajo vāyur athāgniś ca jagat sarvam idaṃ tv aham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगत्त्रये ऽहं सर्वत्र स आत्मैव किल स्थितः । को ऽहं किम् अन्यद् इह हि द्वित्वम् एकस्य कीदृशम्
jagattraye 'haṃ sarvatra sa ātmaiva kila sthitaḥ / ko 'haṃ kim anyad iha hi dvitvam ekasya kīdṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति निश्चयवान् अन्तर् नूनम् आत्मतया जगत् । पश्यन् हर्षविषादाभ्यां नावशः परिभूयते
iti niścayavān antar nūnam ātmatayā jagat / paśyan harṣaviṣādābhyāṃ nāvaśaḥ paribhūyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्मये ऽस्मिन् किल जगत्य् अखिले संस्थिते ऽनघ । किम् आत्मीयं परं किं स्यात् कमलेक्षण कथ्यताम्
manmaye 'smin kila jagaty akhile saṃsthite 'nagha / kim ātmīyaṃ paraṃ kiṃ syāt kamalekṣaṇa kathyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं तज्ज्ञव्यतिरेकेण विद्यते यद् उपागमे । हर्षम् एतु विषादं वा विनाशे ज्ञो जगन्मयः
kiṃ tajjñavyatirekeṇa vidyate yad upāgame / harṣam etu viṣādaṃ vā vināśe jño jaganmayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहङ्कारदृशाव् एते सात्त्विके द्वे विनिर्मले । तत्त्वज्ञानात् प्रवर्तेते मोक्षदे पारमार्थिके
ahaṅkāradṛśāv ete sāttvike dve vinirmale / tattvajñānāt pravartete mokṣade pāramārthike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परो ऽणुस् सकलातीतरूपो ऽहं त्व् इत्य् अहङ्कृतिः । प्रथमा सर्वम् एवाहम् इत्य् अन्योक्ता रघूद्वह
paro 'ṇus sakalātītarūpo 'haṃ tv ity ahaṅkṛtiḥ / prathamā sarvam evāham ity anyoktā raghūdvaha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहङ्कारदृग् अन्या तु तृतीया विद्यते ऽनघ । देहो ऽहम् इति तां विद्धि दुःखायैव न शान्तये
ahaṅkāradṛg anyā tu tṛtīyā vidyate 'nagha / deho 'ham iti tāṃ viddhi duḥkhāyaiva na śāntaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वैतत् त्रयम् अपि त्यक्त्वा सकलसिद्धये । यथेच्छं तद् उपालम्ब्य तिष्ठावष्टब्धतत्पदः
atha vaitat trayam api tyaktvā sakalasiddhaye / yathecchaṃ tad upālambya tiṣṭhāvaṣṭabdhatatpadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वातीतस्वरूपो ऽपि सर्वसत्तातिगो ऽपि च । स्वसत्तापूरितजगद् अस्त्य् एवात्मा प्रकाशकः
sarvātītasvarūpo 'pi sarvasattātigo 'pi ca / svasattāpūritajagad asty evātmā prakāśakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वानुभूत्यैव पश्याशु स एवासि सदोदितः । संशयं हृदयग्रन्थिं त्यज तत्त्वविदां वर
svānubhūtyaiva paśyāśu sa evāsi sadoditaḥ / saṃśayaṃ hṛdayagranthiṃ tyaja tattvavidāṃ vara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नात्मास्त्य् अनुमया राम न चाप्तवचनादिना । सर्वदा सर्वथा सर्वं स प्रत्यक्षानुभूतितः
nātmāsty anumayā rāma na cāptavacanādinā / sarvadā sarvathā sarvaṃ sa pratyakṣānubhūtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् इदं दर्शनं स्पन्दः किञ्चिद् यत् संविदाद्य् अपि । तत् सर्वम् आत्मा भगवान् दृश्यदर्शनवर्जितः
yad idaṃ darśanaṃ spandaḥ kiñcid yat saṃvidādy api / tat sarvam ātmā bhagavān dṛśyadarśanavarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न सन् नासद् असौ देवो नाणुर् नापि महान् असौ । नाप्य् एतयोर् दृशोर् मध्यं स एवेदं च सर्वशः
na san nāsad asau devo nāṇur nāpi mahān asau / nāpy etayor dṛśor madhyaṃ sa evedaṃ ca sarvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एवेदं च वदति स च वक्तुं न युज्यते । न तदन्यद् इदं नैतत् पश्य मायाम् अनामयाम्
sa evedaṃ ca vadati sa ca vaktuṃ na yujyate / na tadanyad idaṃ naitat paśya māyām anāmayām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नात्मायम् अयम् अप्य् आत्मा सञ्ज्ञाभेद इति स्वयम् । तेनैव सर्वगतया शक्त्या स्वात्मनि कल्पितः
nātmāyam ayam apy ātmā sañjñābheda iti svayam / tenaiva sarvagatayā śaktyā svātmani kalpitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संस्थितस् स हि सर्वत्र त्रिषु कालेषु भासुरः । सूक्ष्मत्वात् सुमहत्त्वाच् च केवलं न विभाव्यते
saṃsthitas sa hi sarvatra triṣu kāleṣu bhāsuraḥ / sūkṣmatvāt sumahattvāc ca kevalaṃ na vibhāvyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्स्व् अनन्तपदार्थेषु जीवत्वेनाभिबिम्बति । आत्मा पुर्यष्टकादर्शे स्वभाववशतस् स्वतः
satsv anantapadārtheṣu jīvatvenābhibimbati / ātmā puryaṣṭakādarśe svabhāvavaśatas svataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुर्यष्टकोदयाद् एव स्वयम् आत्मानुभूयते । सर्वदा सर्वसंस्थः खे घनस्पन्दाद् इवानिलः
puryaṣṭakodayād eva svayam ātmānubhūyate / sarvadā sarvasaṃsthaḥ khe ghanaspandād ivānilaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिदात्मा सर्वगो व्यापी न क्वचिन् नाम न स्थितः । यद्वत् सर्वपदार्थानां सत्ता तद्वन् महेश्वरः
cidātmā sarvago vyāpī na kvacin nāma na sthitaḥ / yadvat sarvapadārthānāṃ sattā tadvan maheśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सति पुर्यष्टके तस्मिञ् जीवस् स्फुरति नोपलः । सति वायाव् इव रजस् सति दीप इवेक्षणम्
sati puryaṣṭake tasmiñ jīvas sphurati nopalaḥ / sati vāyāv iva rajas sati dīpa ivekṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयं पुर्यष्टकस्येच्छा स्वात्मन्य् एवात्मनि स्थिते । सति स्फुरत्य् अभ्युदिते भानाव् इव जनैषणा
iyaṃ puryaṣṭakasyecchā svātmany evātmani sthite / sati sphuraty abhyudite bhānāv iva janaiṣaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि सूर्ये स्थिते व्योम्नि तद्वशोदितसंस्थितिः । नश्यति व्यवहारो ऽयं भास्वतः किम् उपागतम्
yadi sūrye sthite vyomni tadvaśoditasaṃsthitiḥ / naśyati vyavahāro 'yaṃ bhāsvataḥ kim upāgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्य् आत्मनि स्थिते देवे तत्सत्तालब्धसंस्थितिः । देहो नाशम् उपायाति तत् किम् उन्नष्टम् आत्मनः
yady ātmani sthite deve tatsattālabdhasaṃsthitiḥ / deho nāśam upāyāti tat kim unnaṣṭam ātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न जायते न म्रियते नाभिवाञ्छति नोज्झति । न मुक्तो न च बद्धो ऽयम् आत्मा सर्वस्य सर्वदा
na jāyate na mriyate nābhivāñchati nojjhati / na mukto na ca baddho 'yam ātmā sarvasya sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मावबोधाभ्युदिता निरात्मन्य् आत्मतां गता । सर्परज्जुभ्रमाकारा भ्रान्तिर् दुःखाय केवलम्
ātmāvabodhābhyuditā nirātmany ātmatāṃ gatā / sarparajjubhramākārā bhrāntir duḥkhāya kevalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनादित्वान् न जातो ऽयम् अजातत्वान् न नश्यति । आत्मात्मव्यतिरिक्तं तु नाभिवाञ्छत्य् असम्भवात्
anāditvān na jāto 'yam ajātatvān na naśyati / ātmātmavyatiriktaṃ tu nābhivāñchaty asambhavāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिक्कालाद्यनवच्छेदान् न बद्धो ऽयं कदाचन । बन्धाभावे ऽप्य् अमुक्तिस् स्याद् अमोक्षस् तेन स स्मृतः
dikkālādyanavacchedān na baddho 'yaṃ kadācana / bandhābhāve 'py amuktis syād amokṣas tena sa smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवङ्गुणविशिष्टो ऽयम् आत्मा सर्वस्य राघव । अविचारवशान् मूढो लोको ऽयं परिरोदिति
evaṅguṇaviśiṣṭo 'yam ātmā sarvasya rāghava / avicāravaśān mūḍho loko 'yaṃ pariroditi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्यगालोकिताशेषपूर्वापरजगत्क्रमः । मा शोकं गच्छ सुमते मौर्ख्योपहतलोकवत्
samyagālokitāśeṣapūrvāparajagatkramaḥ / mā śokaṃ gaccha sumate maurkhyopahatalokavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वे एव कलने त्यक्त्वा मोक्षबन्धात्मिके सदा । विदुषा व्यवहर्तव्यं यन्त्रेणेवात्ममौनिना
dve eva kalane tyaktvā mokṣabandhātmike sadā / viduṣā vyavahartavyaṃ yantreṇevātmamauninā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न मोक्षो नभसः पृष्ठे न पाताले न भूतले । मोक्षो हि चेतो विमलं सम्यग्ज्ञानावबोधितम्
na mokṣo nabhasaḥ pṛṣṭhe na pātāle na bhūtale / mokṣo hi ceto vimalaṃ samyagjñānāvabodhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकलाशास्व् असंसक्त्या यस् स्वयं चेतसः क्षयः । स मोक्षनाम्ना कथितस् तत्त्वज्ञैर् आत्मदर्शिभिः
sakalāśāsv asaṃsaktyā yas svayaṃ cetasaḥ kṣayaḥ / sa mokṣanāmnā kathitas tattvajñair ātmadarśibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावत् प्रबोधो विमलो नोदितस् तावद् एव सः । मौर्ख्यदीनतया राम भक्त्या मोक्षो ऽभिवाञ्छ्यते
yāvat prabodho vimalo noditas tāvad eva saḥ / maurkhyadīnatayā rāma bhaktyā mokṣo 'bhivāñchyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिरं प्रबोधम् आसाद्य चित्ते ऽवितततां गते । दश मोक्षा न वाञ्छ्यन्ते किम् उतैको हि मोक्षकः
ciraṃ prabodham āsādya citte 'vitatatāṃ gate / daśa mokṣā na vāñchyante kim utaiko hi mokṣakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयं मोक्षस् त्व् अयं बन्धः पेलवां कलनाम् इमाम् । परित्यज्य महात्यागी त्वं त्वम् एव भवाभवः
ayaṃ mokṣas tv ayaṃ bandhaḥ pelavāṃ kalanām imām / parityajya mahātyāgī tvaṃ tvam eva bhavābhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिगलितविकल्पतां प्रयातस् सगरसुतौघनिखातमेखलाङ्कम् । अवनिवलयम् अन्तरस्तसङ्गश् चिरम् अनुपालय सर्वदोदितश्रीः
parigalitavikalpatāṃ prayātas sagarasutaughanikhātamekhalāṅkam / avanivalayam antarastasaṅgaś ciram anupālaya sarvadoditaśrīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.