Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 5.85

इति निर्णीय स मुनिर् वीतहव्यो विवासनः । आसीत् समाधाव् अचलो विन्ध्यपर्वतकोटरे

iti nirṇīya sa munir vītahavyo vivāsanaḥ / āsīt samādhāv acalo vindhyaparvatakoṭare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरिस्पन्दिताशेषस्पन्दनानन्दसुन्दरः । बभूवास्तङ्गतमनास् स्तिमिताम्भोधिशोभनः

aparispanditāśeṣaspandanānandasundaraḥ / babhūvāstaṅgatamanās stimitāmbhodhiśobhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर् एव शशामास्य क्रमेण प्राणसन्ततिः । ज्वालाजालपरिस्पन्दो दग्धेन्धन इवानले

antar eva śaśāmāsya krameṇa prāṇasantatiḥ / jvālājālaparispando dagdhendhana ivānale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्तर्निष्ठतां याते बाह्यार्थे चाप्य् असंस्थिते । शेषे तु लब्धसंस्थाने तस्य स्फुरितपक्ष्मणी

anantarniṣṭhatāṃ yāte bāhyārthe cāpy asaṃsthite / śeṣe tu labdhasaṃsthāne tasya sphuritapakṣmaṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घ्राणप्रान्तगताल्पाल्पसमालोक इवेक्षणे । अर्धकुट्मलितैः पद्मैश् श्रियम् आययतुस् समाम्

ghrāṇaprāntagatālpālpasamāloka ivekṣaṇe / ardhakuṭmalitaiḥ padmaiś śriyam āyayatus samām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समकायशिरोग्रीवस्थानकस् स महामतिः । आसीच् छैलाद् इवोत्कीर्णश् चित्रार्पित इवाथ वा

samakāyaśirogrīvasthānakas sa mahāmatiḥ / āsīc chailād ivotkīrṇaś citrārpita ivātha vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा प्रतिष्ठतस् तस्य संवत्सरशतत्रयम् । कोटरे विन्ध्यकच्छस्य ययाव् अर्धमुहूर्तवत्

tathā pratiṣṭhatas tasya saṃvatsaraśatatrayam / koṭare vindhyakacchasya yayāv ardhamuhūrtavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतावन्तम् असौ कालं नाबुध्यत किलात्मवान् । जीवन्मुक्ततया ध्यानी न च तत्याज तां तनुम्

etāvantam asau kālaṃ nābudhyata kilātmavān / jīvanmuktatayā dhyānī na ca tatyāja tāṃ tanum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावत्कालं स सुभगो न प्राबुध्यत योगवित् । उद्दामैर् अम्बुदारावैर् आसारभरघर्घरैः

tāvatkālaṃ sa subhago na prābudhyata yogavit / uddāmair ambudārāvair āsārabharaghargharaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्यन्तमण्डलाधीशमृगयारवबृंहितैः । ऋक्षवानरनिर्ह्रादैर् मातङ्गास्फोटनिस्स्वनैः

paryantamaṇḍalādhīśamṛgayāravabṛṃhitaiḥ / ṛkṣavānaranirhrādair mātaṅgāsphoṭanissvanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिंहसंरम्भरटितैर् निर्झरारावझाङ्कृतैः । विषमाशनिसम्पातैर् गजकोलाहलैर् घनैः

siṃhasaṃrambharaṭitair nirjharārāvajhāṅkṛtaiḥ / viṣamāśanisampātair gajakolāhalair ghanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमत्तशरभास्फोटैर् भूकम्पतटघट्टनैः । वनदाहधमद्ध्वानैर् जलौघाहतवेल्लनैः

pramattaśarabhāsphoṭair bhūkampataṭaghaṭṭanaiḥ / vanadāhadhamaddhvānair jalaughāhatavellanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महोपलतलाघातैर् धरणीतलमज्जनैः । जलौघान्दोलनापातैस् तापैर् अनलकर्कशैः

mahopalatalāghātair dharaṇītalamajjanaiḥ / jalaughāndolanāpātais tāpair analakarkaśaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केवलं वहति स्वैरं काले कलितकारणे । परियान्तीषु वर्षासु लहरीष्व् इव वारिणि

kevalaṃ vahati svairaṃ kāle kalitakāraṇe / pariyāntīṣu varṣāsu laharīṣv iva vāriṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वल्पेनैव स कालेन तस्मिन् पर्वतकन्दरे । प्रावृडोघविनुन्नेन पङ्केनोर्वीतले कृतः

svalpenaiva sa kālena tasmin parvatakandare / prāvṛḍoghavinunnena paṅkenorvītale kṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रासाव् अवसद् भूमेः कोटरे सङ्कटोदरे । पङ्कसम्पिण्डितस्कन्दः पर्वते ऽन्तश् शिला यथा

tatrāsāv avasad bhūmeḥ koṭare saṅkaṭodare / paṅkasampiṇḍitaskandaḥ parvate 'ntaś śilā yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतत्रये तु वर्षाणाम् अथ याते स्वयं प्रभुः । प्राबुध्यतात्मरूपात्मा धराकोटरपीडितः

śatatraye tu varṣāṇām atha yāte svayaṃ prabhuḥ / prābudhyatātmarūpātmā dharākoṭarapīḍitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संविद् एवास्य तं देहं जग्राहोर्वीनिपीडितम् । न तु प्राणमयस् स्पन्दः प्राणसंसरणं विना

saṃvid evāsya taṃ dehaṃ jagrāhorvīnipīḍitam / na tu prāṇamayas spandaḥ prāṇasaṃsaraṇaṃ vinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पत्य प्रौढिम् आसाद्य कलना हृदयाम्बरे । स्वमनोरूपिणी तस्य हृद्य् एवानुबभूव सा

utpatya prauḍhim āsādya kalanā hṛdayāmbare / svamanorūpiṇī tasya hṛdy evānubabhūva sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कैलासकानने कान्ते कदम्बस्य तरोस् तले । मुनित्वं शतम् अब्दानां जीवन्मुक्तात्म निर्मलम्

kailāsakānane kānte kadambasya taros tale / munitvaṃ śatam abdānāṃ jīvanmuktātma nirmalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याधरत्वं वर्षाणां शतम् आधिविवर्जितम् । युगपञ्चकम् इन्द्रत्वं प्रणतं सुरचारणैः

vidyādharatvaṃ varṣāṇāṃ śatam ādhivivarjitam / yugapañcakam indratvaṃ praṇataṃ suracāraṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुनित्वादिषु तेष्व् अस्य प्रतिभासेषु भो मुने । नियमो ऽनियमश् चैव दिक्कालनियतेः कथम्

munitvādiṣu teṣv asya pratibhāseṣu bho mune / niyamo 'niyamaś caiva dikkālaniyateḥ katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वात्मिकैषा चिच्छक्तिर् यत्रोदेति यथा यथा । तथा तथाशु भवति तदात्मैकस्वभावतः

sarvātmikaiṣā cicchaktir yatrodeti yathā yathā / tathā tathāśu bhavati tadātmaikasvabhāvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा यत्र यथा बुद्धो नियमस् स तथा स्थितः । देशकालादिनियमक्रमाणां तन्मयात्मनाम्

yadā yatra yathā buddho niyamas sa tathā sthitaḥ / deśakālādiniyamakramāṇāṃ tanmayātmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन नानाविधान्य् एष जगन्ति परिदृष्टवान् । हृदि संवेदनाकाशे वीतहव्यो विवासनः

tena nānāvidhāny eṣa jaganti paridṛṣṭavān / hṛdi saṃvedanākāśe vītahavyo vivāsanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्यग्बोधवताम् एषा वासनैव न वासना । ज्ञानाग्निदग्धा दग्धस्य केव बीजस्य बीजता

samyagbodhavatām eṣā vāsanaiva na vāsanā / jñānāgnidagdhā dagdhasya keva bījasya bījatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पम् एकं गणत्वं स चन्द्रमौलेश् चकार ह । समस्तविद्यानियतं त्रिकालामलदर्शनम्

kalpam ekaṃ gaṇatvaṃ sa candramauleś cakāra ha / samastavidyāniyataṃ trikālāmaladarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो यादृग्दृढसंस्कारस् स सम्पश्यति तादृशम् । जीवन्मुक्ततयैवैतद् वीतहव्यो ऽनुभूतवान्

yo yādṛgdṛḍhasaṃskāras sa sampaśyati tādṛśam / jīvanmuktatayaivaitad vītahavyo 'nubhūtavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं स्थिते मुनिश्रेष्ठ जीवन्मुक्तमतेर् अपि । बन्धमोक्षदृशस् सन्ति वीतहव्यात्मनो यथा

evaṃ sthite muniśreṣṭha jīvanmuktamater api / bandhamokṣadṛśas santi vītahavyātmano yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथास्थितम् इदं विश्वं शान्तम् आकाशनिर्मलम् । ब्रह्मैव जीवन्मुक्तानां बन्धमोक्षदृशः कुतः

yathāsthitam idaṃ viśvaṃ śāntam ākāśanirmalam / brahmaiva jīvanmuktānāṃ bandhamokṣadṛśaḥ kutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं संविन्नभो भाति यत्र यत्र यथा यथा । तत्र तत्र तथा तावत् तावत् तद् विन्दते ततम्

evaṃ saṃvinnabho bhāti yatra yatra yathā yathā / tatra tatra tathā tāvat tāvat tad vindate tatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनानुभूतानि बहून्य् अनुभूयन्त एव च । जगन्ति सर्वात्मतया ब्रह्मरूपेण राघव

tenānubhūtāni bahūny anubhūyanta eva ca / jaganti sarvātmatayā brahmarūpeṇa rāghava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धराकोटरनिर्मग्नवीतहव्यचिदात्मसु । जगत्सु तेष्व् असङ्ख्येषु नीरूपेषु महात्मसु

dharākoṭaranirmagnavītahavyacidātmasu / jagatsu teṣv asaṅkhyeṣu nīrūpeṣu mahātmasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यश् शक्रो ऽनवबुद्धात्मा सो ऽद्य चीनेषु पार्थिवः । कर्तुं प्रवृत्तो मृगयां क्षणे ऽस्मिन् नीपकानने

yaś śakro 'navabuddhātmā so 'dya cīneṣu pārthivaḥ / kartuṃ pravṛtto mṛgayāṃ kṣaṇe 'smin nīpakānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो हंसो ऽनवबुद्धात्मा पद्मे पैतामहे ऽभवत् । स्थितस् स एष दाशेशः कैलासवनकुञ्जके

yo haṃso 'navabuddhātmā padme paitāmahe 'bhavat / sthitas sa eṣa dāśeśaḥ kailāsavanakuñjake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो राजानवबुद्धात्मा भूमौ सौराष्ट्रमण्डले । स एष हि स्थितो ऽन्ध्राणां ग्रामे विपुलपादपः

yo rājānavabuddhātmā bhūmau saurāṣṭramaṇḍale / sa eṣa hi sthito 'ndhrāṇāṃ grāme vipulapādapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मानसः किल सर्गो ऽसौ वीतहव्यस्य तत्र ये । देहिनो भ्रान्तिमात्रं ते वदेहाकारिणः कथम्

mānasaḥ kila sargo 'sau vītahavyasya tatra ye / dehino bhrāntimātraṃ te vadehākāriṇaḥ katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि भ्रान्त्येकमात्रात्म वीतहव्यस्य तज् जगत् । तद् इदं भासते नाम किम्मयं प्रतिभासते

yadi bhrāntyekamātrātma vītahavyasya taj jagat / tad idaṃ bhāsate nāma kimmayaṃ pratibhāsate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदम् अङ्ग सचिन्मात्रमनोमात्रं भ्रमात्मकम्

idam aṅga sacinmātramanomātraṃ bhramātmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्तुतस् तु न तन् नाम जगन् नेदं च नेतरत् । न चापि न जगत्सत्ता ब्रह्मेदं भाति केवलम्

vastutas tu na tan nāma jagan nedaṃ ca netarat / na cāpi na jagatsattā brahmedaṃ bhāti kevalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावि भूतं भविष्यच् च तच् चेदं च तथेतरत् । जगत् सर्वम् इदं दृश्यं संविन्मात्रमनोमयम्

bhāvi bhūtaṃ bhaviṣyac ca tac cedaṃ ca tathetarat / jagat sarvam idaṃ dṛśyaṃ saṃvinmātramanomayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवंरूपम् इदं यावन् न परिज्ञातम् ईदृशम् । वज्रसारं दृढं तावज् जातं सत् परमाम्बरम्

evaṃrūpam idaṃ yāvan na parijñātam īdṛśam / vajrasāraṃ dṛḍhaṃ tāvaj jātaṃ sat paramāmbaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अज्ञानां मन एवेदम् इत्थं सम्प्रविजृम्भते । प्रत्युल्लासविलासात्म जलम् अम्बुनिधाव् इव

ajñānāṃ mana evedam itthaṃ sampravijṛmbhate / pratyullāsavilāsātma jalam ambunidhāv iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथास्थितेनैव चिदम्बरेण स्वचित्त्वम् एवेति मनोऽभिधानम् । स्फारीकृतं तेन जगच् च दृश्यम् एवं ततं नैव ततं च किञ्चित्

yathāsthitenaiva cidambareṇa svacittvam eveti mano'bhidhānam / sphārīkṛtaṃ tena jagac ca dṛśyam evaṃ tataṃ naiva tataṃ ca kiñcit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.