Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika·6·6.102

Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 6.102

चित्तं नास्तीति मे बोधो यथा युक्त्या स्फुटो भवेत् । ताम् अन्याम् अन्यथा ब्रूहि बुद्धं न निपुणं मया

cittaṃ nāstīti me bodho yathā yuktyā sphuṭo bhavet / tām anyām anyathā brūhi buddhaṃ na nipuṇaṃ mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तं नास्त्य् एव राजर्षे कदाचित् किञ्चन क्वचित् । यच् चेदं चित्तवद् भाति तद् ब्रह्माभिधम् अव्ययम्

cittaṃ nāsty eva rājarṣe kadācit kiñcana kvacit / yac cedaṃ cittavad bhāti tad brahmābhidham avyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अज्ञज्ञातात्मकं यत्र जगद् एव न विद्यते । तत्राहं त्वं तद् इत्यादिकलनाकलनाः कुतः

ajñajñātātmakaṃ yatra jagad eva na vidyate / tatrāhaṃ tvaṃ tad ityādikalanākalanāḥ kutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नास्त्य् एव जगद् एवेदं यत् त्व् इदं किञ्चनोदितम् । ब्रह्मैवात्मनि तद् भाति शृण्व् एतद् बुध्यते कथम्

nāsty eva jagad evedaṃ yat tv idaṃ kiñcanoditam / brahmaivātmani tad bhāti śṛṇv etad budhyate katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाप्रलयसर्गादाव् एवेदं नोदितं जगत् । निर्देशस् त्व् अयम् अन्यत्र त्वद्बोधाय मया कृतः

mahāpralayasargādāv evedaṃ noditaṃ jagat / nirdeśas tv ayam anyatra tvadbodhāya mayā kṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपादानात्मकादीनां कारणानाम् अभावतः । अकारणं च भावानाम् अशेषाणाम् असम्भवात्

upādānātmakādīnāṃ kāraṇānām abhāvataḥ / akāraṇaṃ ca bhāvānām aśeṣāṇām asambhavāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् अज्ञावबुद्धात्म जगद् यस्मान् न विद्यते । तस्माद् यद् इदम् आभाति भासनं ब्राह्मम् एव तत्

evam ajñāvabuddhātma jagad yasmān na vidyate / tasmād yad idam ābhāti bhāsanaṃ brāhmam eva tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनाख्यो ऽनाकृतिर् देवः करोतीदम् इति त्व् असत् । भाषितं नोपपत्त्यात्म न सत्येनानुभूयते

anākhyo 'nākṛtir devaḥ karotīdam iti tv asat / bhāṣitaṃ nopapattyātma na satyenānubhūyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनाख्यो ऽप्रतिघः खात्मा निराकारो य ईश्वरः । स करोति जगन्तीति हासायैव वचो ऽधियाम्

anākhyo 'pratighaḥ khātmā nirākāro ya īśvaraḥ / sa karoti jagantīti hāsāyaiva vaco 'dhiyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेनैव प्रयोगेण राजंश् चेतो न विद्यते । जगद् एव न सत् साधो कुतश् चित्तादि तद्गतम्

anenaiva prayogeṇa rājaṃś ceto na vidyate / jagad eva na sat sādho kutaś cittādi tadgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चेतो हि वासनामात्रं वास्ये तु सति वासना । वास्यं जगत् तद् एवासद् अतश् चित्तास्तिता कुतः

ceto hi vāsanāmātraṃ vāsye tu sati vāsanā / vāsyaṃ jagat tad evāsad ataś cittāstitā kutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् इदं कचति ब्रह्म स्वयम् आत्मात्मनात्मनि । कृतं तस्यैव तेनैव चित्तम् इत्यादिनामकम्

yad idaṃ kacati brahma svayam ātmātmanātmani / kṛtaṃ tasyaiva tenaiva cittam ityādināmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगद् दृश्यम् इदं वास्यं तद् एवोत्पन्नम् एव नो । कारणाभावतः पूर्वम् एवातश् चित्तता कुतः

jagad dṛśyam idaṃ vāsyaṃ tad evotpannam eva no / kāraṇābhāvataḥ pūrvam evātaś cittatā kutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतश् चिद्व्योममात्रात्म परमाकाशनामकम् । स्फारं वेदनम् एवेदं कचत्य् अस्तीह नो जगत्

ataś cidvyomamātrātma paramākāśanāmakam / sphāraṃ vedanam evedaṃ kacaty astīha no jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् किञ्चित् परमाकाशम् ईषत् कचकचायते । चिदादर्शे निजाच्छत्वात् तच् चित्तं तज् जगत् कृतम्

yat kiñcit paramākāśam īṣat kacakacāyate / cidādarśe nijācchatvāt tac cittaṃ taj jagat kṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं त्वं जगद् इत्य् एषा प्रतिपत्तिर् न वास्तवी । मिथ्या स्वप्न इवाभाता नूनम् अप्य् अर्थकारिणी

ahaṃ tvaṃ jagad ity eṣā pratipattir na vāstavī / mithyā svapna ivābhātā nūnam apy arthakāriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वास्यस्य जगतो ऽभावाद् यतो नास्त्य् एव वासना । अतस् तदात्मकं चित्तं कीदृशं क्व कुतः कथम्

vāsyasya jagato 'bhāvād yato nāsty eva vāsanā / atas tadātmakaṃ cittaṃ kīdṛśaṃ kva kutaḥ katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रबुद्धैर् अवगतं चैत्तं दृश्यम् इदं जगत् । असद् एव निराकारं पूर्वम् उत्पन्नम् एव नो

aprabuddhair avagataṃ caittaṃ dṛśyam idaṃ jagat / asad eva nirākāraṃ pūrvam utpannam eva no

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नोत्पन्नं कारणाभावात् सर्गादाव् एव सर्वदा । लोकशास्त्रानुभवतो न च दृश्यस्य वस्तुनः

notpannaṃ kāraṇābhāvāt sargādāv eva sarvadā / lokaśāstrānubhavato na ca dṛśyasya vastunaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनादित्वम् अजत्वं वा स्थैर्यं वाप्य् उपपद्यते । साकारस्यास्य जगतस् स्थूलसप्रतिघाकृतेः

anāditvam ajatvaṃ vā sthairyaṃ vāpy upapadyate / sākārasyāsya jagatas sthūlasapratighākṛteḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समस्तकारणाभावाल् लोकशास्त्रानुभूतिभिः । युज्यन्ते च निराकर्तुं न महाप्रलयोदयाः

samastakāraṇābhāvāl lokaśāstrānubhūtibhiḥ / yujyante ca nirākartuṃ na mahāpralayodayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शास्त्रानुभववेदार्थसिद्धान् एतांश् च यो ऽपि वा । प्रलयादीन् न सन्तीति वक्त्य् उन्मत्तक एव सः

śāstrānubhavavedārthasiddhān etāṃś ca yo 'pi vā / pralayādīn na santīti vakty unmattaka eva saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकाश् शास्त्राणि वेदाश् च प्रमाणं यस्य नामतेः । असत्योक्तेस् सुमूढस्य स पशुस् तं न संश्रयेत्

lokāś śāstrāṇi vedāś ca pramāṇaṃ yasya nāmateḥ / asatyoktes sumūḍhasya sa paśus taṃ na saṃśrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च सप्रतिघस्यास्य दृश्यस्याप्रतिघं क्वचित् । कारणं भवितुं शक्तं साकारस्य निराकृतिः

na ca sapratighasyāsya dṛśyasyāpratighaṃ kvacit / kāraṇaṃ bhavituṃ śaktaṃ sākārasya nirākṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थम् आलक्ष्यमाणं सन् न चेदं नावभासते । न च नार्थक्रियाकारि न चैवेत्थम् इदं जगत्

ittham ālakṣyamāṇaṃ san na cedaṃ nāvabhāsate / na ca nārthakriyākāri na caivettham idaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् इदं निरंशस्य चिद्व्योम्नो ऽप्रतिघाकृतेः । निराकृतेर् अनन्तस्य पूर्वात् पूर्वतरं सतः

tasmād idaṃ niraṃśasya cidvyomno 'pratighākṛteḥ / nirākṛter anantasya pūrvāt pūrvataraṃ sataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मणस् सर्वरूपस्य शान्तं शान्तस्य यत् समम् । स्वत एवात्मकचनं सर्गप्रलयरूपधृत्

brahmaṇas sarvarūpasya śāntaṃ śāntasya yat samam / svata evātmakacanaṃ sargapralayarūpadhṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वकं वपुस् तत् तेनैव ज्ञातं जगद् इदं क्षणम् । क्षणान्तरे तु बुद्धं सद् ब्रह्मैवास्ते निजात्मनि

svakaṃ vapus tat tenaiva jñātaṃ jagad idaṃ kṣaṇam / kṣaṇāntare tu buddhaṃ sad brahmaivāste nijātmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मैवेदम् अतस् सर्वं क्व चैत्तजगदादिधीः । क्व चित्तादि क्व देहादि क्व द्वैतैक्यादिकल्पनाः

brahmaivedam atas sarvaṃ kva caittajagadādidhīḥ / kva cittādi kva dehādi kva dvaitaikyādikalpanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं निरालम्बम् अजं प्रशान्तम् अनादिमध्यात्म यथास्थितं सत् । इदं च नानैव न चापि नाना यथास्थितं तिष्ठ सुकाष्ठमौनः

sarvaṃ nirālambam ajaṃ praśāntam anādimadhyātma yathāsthitaṃ sat / idaṃ ca nānaiva na cāpi nānā yathāsthitaṃ tiṣṭha sukāṣṭhamaunaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.