Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika·6·6.117

Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 6.117

मिथ्यानरप्रसङ्गेन किं मायापुरुषः प्रभो । कथितो ऽयं त्वया व्योमरक्षणं च किम् उच्यते

mithyānaraprasaṅgena kiṃ māyāpuruṣaḥ prabho / kathito 'yaṃ tvayā vyomarakṣaṇaṃ ca kim ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु राम यथाभूतम् एतत् प्रकटयामि ते । मिथ्यापुरुषवृत्तान्तकथनं कथयाधुना

śṛṇu rāma yathābhūtam etat prakaṭayāmi te / mithyāpuruṣavṛttāntakathanaṃ kathayādhunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मायायन्त्रमयः प्रोक्तो यः पुमान् रघुनन्दन । एनं तं त्वम् अहङ्कारं विद्धि शून्याम्बरोत्थितम्

māyāyantramayaḥ prokto yaḥ pumān raghunandana / enaṃ taṃ tvam ahaṅkāraṃ viddhi śūnyāmbarotthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मिन्न् आकाशकोणे ऽस्मिन् साधो जगद् इदं स्थितम् । तद् अनन्तम् असच् छून्यं सर्गादौ भवति स्वयम्

yasminn ākāśakoṇe 'smin sādho jagad idaṃ sthitam / tad anantam asac chūnyaṃ sargādau bhavati svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तस्स्थितसुदुर्लक्ष्यब्रह्मव्योम्नो ऽथ शब्दखात् । तस्माद् उदेत्य् अहङ्कारः पूर्वं स्पन्द इवानिलात्

antassthitasudurlakṣyabrahmavyomno 'tha śabdakhāt / tasmād udety ahaṅkāraḥ pūrvaṃ spanda ivānilāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृद्धिं यातस् स गगने कल्पयत्य् आत्मतां शठः । अनात्मात्माभिमानेन तेनासौ यतते ततः

vṛddhiṃ yātas sa gagane kalpayaty ātmatāṃ śaṭhaḥ / anātmātmābhimānena tenāsau yatate tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनात्मात्मैकरक्षार्थं देहान् नानाविधान् असौ । भूयो भूयो ऽपि निर्नष्टान् दृष्ट्वेदं कुरुते जगत्

anātmātmaikarakṣārthaṃ dehān nānāvidhān asau / bhūyo bhūyo 'pi nirnaṣṭān dṛṣṭvedaṃ kurute jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एव मायापुरुषो मिथ्यापुरुष एव सः । असन्न् एवोदितो व्यर्थम् अहङ्कारो ऽपि मायया

sa eva māyāpuruṣo mithyāpuruṣa eva saḥ / asann evodito vyartham ahaṅkāro 'pi māyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहकुण्डचतुश्शालकुम्भादीन् देहकान् असौ । कृत्वा रक्षित आत्मेति याति तद्व्योम्नि भावनाम्

gṛhakuṇḍacatuśśālakumbhādīn dehakān asau / kṛtvā rakṣita ātmeti yāti tadvyomni bhāvanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहङ्कारस्य तस्यास्य नामानीमानि राघव । शृणु यैर् जगदारम्भविभ्रमैर् मोहम् एत्य् असौ

ahaṅkārasya tasyāsya nāmānīmāni rāghava / śṛṇu yair jagadārambhavibhramair moham ety asau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवो बुद्धिर् मनश् चित्तं माया प्रकृतिर् इत्य् अपि । सङ्कल्पः कलना कालः कला चेत्य् अपि विश्रुतैः

jīvo buddhir manaś cittaṃ māyā prakṛtir ity api / saṅkalpaḥ kalanā kālaḥ kalā cety api viśrutaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमाद्यैस् तथान्यैश् च नामभिर् बहुतां गतैः । सहस्ररूपो ऽहङ्कारः कल्पितार्थैर् विजृम्भते

evamādyais tathānyaiś ca nāmabhir bahutāṃ gataiḥ / sahasrarūpo 'haṅkāraḥ kalpitārthair vijṛmbhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूताकाशे तते शून्ये जगन्निर्मितिभिश् चिरम् । सुखदुःखान्य् अनुभवन् मिथ्यैव पुरुषस् स्थितः

bhūtākāśe tate śūnye jagannirmitibhiś ciram / sukhaduḥkhāny anubhavan mithyaiva puruṣas sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथैष मिथ्यापुरुषो रक्षन् व्योमात्मशङ्कया । घटाकाशादिषु श्लिष्टम् एवं मा क्लेशवान् भव

yathaiṣa mithyāpuruṣo rakṣan vyomātmaśaṅkayā / ghaṭākāśādiṣu śliṣṭam evaṃ mā kleśavān bhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकाशाद् अपि विस्तीर्णश् शुद्धस् सूक्ष्मश् शिवश् शुभः । य आत्मा स कथं केन रक्ष्यते गृह्यते तथा

ākāśād api vistīrṇaś śuddhas sūkṣmaś śivaś śubhaḥ / ya ātmā sa kathaṃ kena rakṣyate gṛhyate tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृदयाकाशमात्रस्य घटाकाशसमस्थितेः । व्यर्थं भूतानि शोचन्ति नष्ट आत्मेति सङ्क्षये

hṛdayākāśamātrasya ghaṭākāśasamasthiteḥ / vyarthaṃ bhūtāni śocanti naṣṭa ātmeti saṅkṣaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घटादिषु प्रणष्टेषु यथाकाशम् अखण्डितम् । तथा देहेषु नष्टेषु देही नित्यम् अलोपकः

ghaṭādiṣu praṇaṣṭeṣu yathākāśam akhaṇḍitam / tathā deheṣu naṣṭeṣu dehī nityam alopakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धचिन्मात्र आत्मायम् आकाशाद् अप्य् अणोर् अणुः । स्वानुभूत्यंशमात्रं हि खवद् राम न नश्यति

śuddhacinmātra ātmāyam ākāśād apy aṇor aṇuḥ / svānubhūtyaṃśamātraṃ hi khavad rāma na naśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न जायते न म्रियते क्वचित् किञ्चित् कदाचन । जगद्विवर्तरूपेण केवलं ब्रह्म जृम्भते

na jāyate na mriyate kvacit kiñcit kadācana / jagadvivartarūpeṇa kevalaṃ brahma jṛmbhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वम् एकम् इदं शान्तम् आदिमध्यान्तवर्जितम् । भावाभावविनिर्मुक्तम् इति मत्वा सुखी भव

sarvam ekam idaṃ śāntam ādimadhyāntavarjitam / bhāvābhāvavinirmuktam iti matvā sukhī bhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वापदां निलयम् अध्रुवम् अस्वतन्त्रम् आसन्नपातम् अविवेकम् असारम् अज्ञम् । बोधाद् अहङ्कृतिपदं सकलं विमुच्य शेषे सुबद्धपद उत्तमतां प्रयासि

sarvāpadāṃ nilayam adhruvam asvatantram āsannapātam avivekam asāram ajñam / bodhād ahaṅkṛtipadaṃ sakalaṃ vimucya śeṣe subaddhapada uttamatāṃ prayāsi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.