Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 6.22

युगक्षोभेषु घोरेषु वात्यासु विषमासु च । सुस्थिरः कल्पवृक्षो ऽयं न कदाचन कम्पते

yugakṣobheṣu ghoreṣu vātyāsu viṣamāsu ca / susthiraḥ kalpavṛkṣo 'yaṃ na kadācana kampate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगम्यो ऽयं समग्राणां लोकान्तरविहारिणाम् । भूतानां तेन तिष्ठामस् सुखम् अस्मिन् वनस्पतौ

agamyo 'yaṃ samagrāṇāṃ lokāntaravihāriṇām / bhūtānāṃ tena tiṣṭhāmas sukham asmin vanaspatau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्याक्षो धरापीठं द्वीपसप्तकवेष्टितम् । यदा जहार तरसा नाकम्पत तदा द्रुमः

hiraṇyākṣo dharāpīṭhaṃ dvīpasaptakaveṣṭitam / yadā jahāra tarasā nākampata tadā drumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा दोलायितवपुर् बभूवामरपर्वतः । सर्वतो दत्तझम्पाद्रिर् नाकम्पत तदा द्रुमः

yadā dolāyitavapur babhūvāmaraparvataḥ / sarvato dattajhampādrir nākampata tadā drumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुजावष्टम्भविनमन्मेरुर् नारायणो यदा । मन्दरं प्रोद्दधाराद्रिं नाकम्पत तदा द्रुमः

bhujāvaṣṭambhavinamanmerur nārāyaṇo yadā / mandaraṃ proddadhārādriṃ nākampata tadā drumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उन्मूलिताद्रीन्द्रशिला यदोत्पातानिला ववुः । आधूतमेरुतरवस् तदा नाकम्पत द्रुमः

unmūlitādrīndraśilā yadotpātānilā vavuḥ / ādhūtamerutaravas tadā nākampata drumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा सुरासुरक्षोभस्फुरच्चन्द्रार्कमण्डलम् । आसीज् जगद् अतिक्षुब्धं तदा नाकम्पत द्रुमः

yadā surāsurakṣobhasphuraccandrārkamaṇḍalam / āsīj jagad atikṣubdhaṃ tadā nākampata drumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा क्षीरोदलोलाद्रिकन्दरानिलकम्पिताः । कल्पाभ्रपङ्क्तयः पेतुस् तदा नाकम्पत द्रुमः

yadā kṣīrodalolādrikandarānilakampitāḥ / kalpābhrapaṅktayaḥ petus tadā nākampata drumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा समन्ततो मेरुः कालनेमिभुजान्तरे । किञ्चिद् उन्मूलितो ऽतिष्ठत् तदा नाकम्पत द्रुमः

yadā samantato meruḥ kālanemibhujāntare / kiñcid unmūlito 'tiṣṭhat tadā nākampata drumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पक्षीशपक्षपवना अमृताक्रान्तिसङ्गरे । यदा ववुः पतत्सिद्धास् तदा नाकम्पत द्रुमः

pakṣīśapakṣapavanā amṛtākrāntisaṅgare / yadā vavuḥ patatsiddhās tadā nākampata drumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा शेषाकृतिं कर्षन्न् असमाप्तैकवेष्टनात् । ययौ गरुत्मान् अमृतं तदा नाकम्पत द्रुमः

yadā śeṣākṛtiṃ karṣann asamāptaikaveṣṭanāt / yayau garutmān amṛtaṃ tadā nākampata drumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा कल्पानलशिखाश् शैलाब्धिवलनोल्बणाः । शेषः फणाभिस् तत्याज तदा नाकम्पत द्रुमः

yadā kalpānalaśikhāś śailābdhivalanolbaṇāḥ / śeṣaḥ phaṇābhis tatyāja tadā nākampata drumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवंरूपे द्रुमवरे तिष्ठताम् आपदः कुतः । अस्माकं मुनिशार्दूल दौस्स्थित्येन किलापदः

evaṃrūpe drumavare tiṣṭhatām āpadaḥ kutaḥ / asmākaṃ muniśārdūla daussthityena kilāpadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पान्तेषु महाबुद्धे वहत्स्व् अग्न्यम्बुवायुषु । प्रतपत्सु तथार्केषु कथं तिष्ठसि विज्वरम्

kalpānteṣu mahābuddhe vahatsv agnyambuvāyuṣu / pratapatsu tathārkeṣu kathaṃ tiṣṭhasi vijvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदोपयाति कल्पान्तव्यवहारो जगत्स्थितौ । कृतघ्न इव सन्मित्रं तदा नीडं त्यजाम्य् अहम्

yadopayāti kalpāntavyavahāro jagatsthitau / kṛtaghna iva sanmitraṃ tadā nīḍaṃ tyajāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकाश एव तिष्ठामि विगताखिलकल्पनम् । स्तब्धप्रसृतसर्वाङ्गो मनो निर्वासनं यथा

ākāśa eva tiṣṭhāmi vigatākhilakalpanam / stabdhaprasṛtasarvāṅgo mano nirvāsanaṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतपन्ति यदादित्यास् सलिलीकृतभूधराः । वारुणीं धारणां बद्ध्वा तदा तिष्ठामि धीरधीः

pratapanti yadādityās salilīkṛtabhūdharāḥ / vāruṇīṃ dhāraṇāṃ baddhvā tadā tiṣṭhāmi dhīradhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा शकलिताद्रीन्द्रा वान्ति प्रलयवायवः । पार्वतीं धारणां बद्ध्वा खे तिष्ठाम्य् अचलस् तदा

yadā śakalitādrīndrā vānti pralayavāyavaḥ / pārvatīṃ dhāraṇāṃ baddhvā khe tiṣṭhāmy acalas tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगद् गलितमेर्वादि यात्य् एकार्णवतां यदा । वायवीं धारणां बद्ध्वा खं प्लवे ऽचलधीस् तदा

jagad galitamervādi yāty ekārṇavatāṃ yadā / vāyavīṃ dhāraṇāṃ baddhvā khaṃ plave 'caladhīs tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्माण्डपारम् आसाद्य तत्त्वान्ते विमले पदे । सुषुप्तावस्थया तावत् तिष्ठाम्य् अचलरूपया

brahmāṇḍapāram āsādya tattvānte vimale pade / suṣuptāvasthayā tāvat tiṣṭhāmy acalarūpayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावत् पुनः कमलजस् सृष्टिकर्मणि तिष्ठति । ततः प्रविश्य ब्रह्माण्डं तिष्ठामि पतगालये

yāvat punaḥ kamalajas sṛṣṭikarmaṇi tiṣṭhati / tataḥ praviśya brahmāṇḍaṃ tiṣṭhāmi patagālaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा तिष्ठसि पक्षीश धारणाभिर् अखण्डितः । कल्पान्तेषु तथा कस्मान् नान्ये तिष्ठन्ति योगिनः

yathā tiṣṭhasi pakṣīśa dhāraṇābhir akhaṇḍitaḥ / kalpānteṣu tathā kasmān nānye tiṣṭhanti yoginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मन् नियतिर् एषा हि दुर्लङ्घ्या पारमेश्वरी । मयेदृशेन वै भाव्यं भाव्यम् अन्यैस् तु तादृशैः

brahman niyatir eṣā hi durlaṅghyā pārameśvarī / mayedṛśena vai bhāvyaṃ bhāvyam anyais tu tādṛśaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न शक्यते तोलयितुम् अवश्यभवितव्यता । यद् यथा तत् तथैतद् धि स्वभावस्यैष निश्चयः

na śakyate tolayitum avaśyabhavitavyatā / yad yathā tat tathaitad dhi svabhāvasyaiṣa niścayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मत्सङ्कल्पवशेनैव कल्पे कल्पे पुनः पुनः । अस्मिन्न् एव गिरेश् शृङ्गे तरुर् इत्थं भवत्य् अयम्

matsaṅkalpavaśenaiva kalpe kalpe punaḥ punaḥ / asminn eva gireś śṛṅge tarur itthaṃ bhavaty ayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्यन्तम् एव दीर्घायुर् भवान् विहगनायक । ज्ञानविज्ञानवान् वीरो योगयोग्यमनोगतिः

atyantam eva dīrghāyur bhavān vihaganāyaka / jñānavijñānavān vīro yogayogyamanogatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टानेकविधानल्पसर्गसङ्घसमागमः । किं किं स्मरसि कल्याणिंश् चित्रम् अस्मिञ् जगत्त्रये

dṛṣṭānekavidhānalpasargasaṅghasamāgamaḥ / kiṃ kiṃ smarasi kalyāṇiṃś citram asmiñ jagattraye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहद्गिरिशिलारूक्षाम् अजाततृणवीरुधम् । अशैलवनवृक्षौघां स्मरामीमां धराम् अधः

bṛhadgiriśilārūkṣām ajātatṛṇavīrudham / aśailavanavṛkṣaughāṃ smarāmīmāṃ dharām adhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च । भस्मभारभरापूर्णां स्मरामीमां धराम् अधः

daśavarṣasahasrāṇi daśavarṣaśatāni ca / bhasmabhārabharāpūrṇāṃ smarāmīmāṃ dharām adhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुत्पन्नदिनाधीशाम् अजातशशिमण्डलाम् । अविभक्तदिनालोकां संस्मरामि धराम् अधः

anutpannadinādhīśām ajātaśaśimaṇḍalām / avibhaktadinālokāṃ saṃsmarāmi dharām adhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेरुरत्नतटोद्द्योतैर् अर्धप्रकटकोटरम् । लोकालोकम् इवाद्याद्रिं भुवनं संस्मराम्य् अहम्

meruratnataṭoddyotair ardhaprakaṭakoṭaram / lokālokam ivādyādriṃ bhuvanaṃ saṃsmarāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवृद्धासुरसङ्ग्रामे म्रियमाणान् नरान् इव । पलायमानान् अभितस् संस्मरामि सुरान् अहम्

pravṛddhāsurasaṅgrāme mriyamāṇān narān iva / palāyamānān abhitas saṃsmarāmi surān aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्युगानि पञ्चाशद् असुरैर् मत्तकाशिभिः । दैत्यान्तःपुरतां प्राप्तां संस्मरामि धराम् इमाम्

caturyugāni pañcāśad asurair mattakāśibhiḥ / daityāntaḥpuratāṃ prāptāṃ saṃsmarāmi dharām imām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्यन्तान्तरितान्तान्तसमस्तासुरमण्डलाम् । अजदेवत्रयीशेषां संस्मरामि जगत्कुटीम्

atyantāntaritāntāntasamastāsuramaṇḍalām / ajadevatrayīśeṣāṃ saṃsmarāmi jagatkuṭīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्युगार्धं चरमं नीरन्ध्रां घनपादपैः । अदृष्टनरनिर्माणां संस्मरामि धराम् इमाम्

caturyugārdhaṃ caramaṃ nīrandhrāṃ ghanapādapaiḥ / adṛṣṭanaranirmāṇāṃ saṃsmarāmi dharām imām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं चतुर्युगं साग्रं नीरन्ध्रैर् अचलैर् युताम् । अप्रवृत्तजनाचारां संस्मरामि धराम् इमाम्

evaṃ caturyugaṃ sāgraṃ nīrandhrair acalair yutām / apravṛttajanācārāṃ saṃsmarāmi dharām imām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजातषण्मुखां मत्ततारकोद्वासितामराम् । दैत्यपक्षजयोद्रिक्तां संस्मरामि जगत्कुटीम्

ajātaṣaṇmukhāṃ mattatārakodvāsitāmarām / daityapakṣajayodriktāṃ saṃsmarāmi jagatkuṭīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्युगानि त्रीण्य् अम्बुपूरप्लुतककुम्मुखीम् । मेरुदण्डाङ्कितां मध्ये संस्मरामि धराम् इमाम्

caturyugāni trīṇy ambupūraplutakakummukhīm / merudaṇḍāṅkitāṃ madhye saṃsmarāmi dharām imām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भयाद् अन्तर्हिताशेषवैमानिकनभश्चराम् । द्यां निरृक्षनिशेशार्कां संस्मरामि तमोमयीम्

bhayād antarhitāśeṣavaimānikanabhaścarām / dyāṃ nirṛkṣaniśeśārkāṃ saṃsmarāmi tamomayīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनगस्त्याम् अगस्त्याशाम् एकपर्वततां गतां । मत्ते विन्ध्यमहाशैले संस्मरामि जगत्कुटीम्

anagastyām agastyāśām ekaparvatatāṃ gatāṃ / matte vindhyamahāśaile saṃsmarāmi jagatkuṭīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतांश् चान्यांश् च वृत्तान्तान् संस्मरामि बहून् अपि । किं तेन बहुनोक्तेन सारं सङ्क्षेपतश् शृणु

etāṃś cānyāṃś ca vṛttāntān saṃsmarāmi bahūn api / kiṃ tena bahunoktena sāraṃ saṅkṣepataś śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असङ्ख्यातान् मनून् ब्रह्मन् स्मरामि शतशो गतान् । सर्गान् आरम्भबहुलांश् चतुर्युगशतानि च

asaṅkhyātān manūn brahman smarāmi śataśo gatān / sargān ārambhabahulāṃś caturyugaśatāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकदेवमयं शुद्धं पुरुषासुरवर्जितम् । अलोकत्रितयं चैकस्वर्गं सर्गं स्मराम्य् अहम्

ekadevamayaṃ śuddhaṃ puruṣāsuravarjitam / alokatritayaṃ caikasvargaṃ sargaṃ smarāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरापब्राह्मणं मत्तं निषिद्धसुरशूद्रकम् । बहुनाथसतीकं च कञ्चित् सर्गं स्मराम्य् अहम्

surāpabrāhmaṇaṃ mattaṃ niṣiddhasuraśūdrakam / bahunāthasatīkaṃ ca kañcit sargaṃ smarāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृक्षनीरन्ध्रभूलोकम् अकल्पितमहार्णवम् । स्वर्गसञ्जातपुरुषं कञ्चित् सर्गं स्मराम्य् अहम्

vṛkṣanīrandhrabhūlokam akalpitamahārṇavam / svargasañjātapuruṣaṃ kañcit sargaṃ smarāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपर्वतम् अभूमिं च व्योमस्थामरमानवम् । अचन्द्रार्कप्रकाशाढ्यं कञ्चित् सर्गं स्मराम्य् अहम्

aparvatam abhūmiṃ ca vyomasthāmaramānavam / acandrārkaprakāśāḍhyaṃ kañcit sargaṃ smarāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिन्द्रम् अमहीपालम् अमध्यस्थाधमोत्तमम् । समसर्वककुब्भूतं कञ्चित् सर्गं स्मराम्य् अहम्

anindram amahīpālam amadhyasthādhamottamam / samasarvakakubbhūtaṃ kañcit sargaṃ smarāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्गप्रारम्भकलनाविभागे भुवनत्रये । देवासुरविनिर्माणं द्वीपाब्धिवलयोदयः

sargaprārambhakalanāvibhāge bhuvanatraye / devāsuravinirmāṇaṃ dvīpābdhivalayodayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुलपर्वतसंस्थानं जम्बुद्वीपे पृथक्स्थितिम् । वर्णधर्मधियं सृष्टिविभागं मण्डलावलेः

kulaparvatasaṃsthānaṃ jambudvīpe pṛthaksthitim / varṇadharmadhiyaṃ sṛṣṭivibhāgaṃ maṇḍalāvaleḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋक्षचक्रकसंस्थानं ध्रुवनिर्माणम् एव च । जन्मेन्दुभास्करादीनाम् इन्द्रोपेन्द्रव्यवस्थितिः

ṛkṣacakrakasaṃsthānaṃ dhruvanirmāṇam eva ca / janmendubhāskarādīnām indropendravyavasthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्याक्षापहरणं वराहोद्धरणं क्षितेः । कल्पनं पार्थिवानां च वेदानयनम् एव च

hiraṇyākṣāpaharaṇaṃ varāhoddharaṇaṃ kṣiteḥ / kalpanaṃ pārthivānāṃ ca vedānayanam eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्दरोद्धूननं चाब्धेर् अमृतार्थे च मन्थनम् । अजातपक्षो गरुडस् सागराणां च सम्भवः

mandaroddhūnanaṃ cābdher amṛtārthe ca manthanam / ajātapakṣo garuḍas sāgarāṇāṃ ca sambhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यादिका यास् स्मृतयस् स्वल्पातीतमनुक्रमाः । बालैर् अपि हि तास् तात स्मर्यन्ते तासु किं ग्रहः

ityādikā yās smṛtayas svalpātītamanukramāḥ / bālair api hi tās tāta smaryante tāsu kiṃ grahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गरुडवाहनम् अगरुडवाहनं सितविवाहनम् असितविवाहनम् । सुवृषवाहनम् असुवृषवाहनं कलितवान् अहम् अकलितजीवितः

garuḍavāhanam agaruḍavāhanaṃ sitavivāhanam asitavivāhanam / suvṛṣavāhanam asuvṛṣavāhanaṃ kalitavān aham akalitajīvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.