Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 6.23

ततो जगति जातेषु भगवन् युष्मदादिषु । भरद्वाजपुलस्त्यात्रिनारदेन्द्रमरीचिषु

tato jagati jāteṣu bhagavan yuṣmadādiṣu / bharadvājapulastyātrināradendramarīciṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुलहोद्दालकाद्येषु क्रतुभृग्वङ्गिरस्सु च । सनत्कुमारभृङ्गीशस्कन्देभवदनादिषु

pulahoddālakādyeṣu kratubhṛgvaṅgirassu ca / sanatkumārabhṛṅgīśaskandebhavadanādiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गौरीसरस्वतीलक्ष्मीगायत्र्याद्यासु भूरिषु । मेरुमन्दरकैलासहिमवद्दर्दुरादिषु

gaurīsarasvatīlakṣmīgāyatryādyāsu bhūriṣu / merumandarakailāsahimavaddardurādiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हयग्रीवहिरण्याक्षकालनेमिबलादिषु । हिरण्यकशिपुक्राथबडिप्रह्लादकादिषु

hayagrīvahiraṇyākṣakālanemibalādiṣu / hiraṇyakaśipukrāthabaḍiprahlādakādiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निमिन्यङ्कुपृथुप्रोथवैन्यनाभागकेलिषु । नलमान्धातृसगरदिलीपनहुषादिषु

niminyaṅkupṛthuprothavainyanābhāgakeliṣu / nalamāndhātṛsagaradilīpanahuṣādiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्रेयव्यासवाल्मीकिवत्सवात्स्यायनादिषु । उपमन्युमनीमङ्किभगीरथशुकादिषु

ātreyavyāsavālmīkivatsavātsyāyanādiṣu / upamanyumanīmaṅkibhagīrathaśukādiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अल्पकातीतकालेषु किञ्चिद् दूरेषु केषुचित् । तथाद्यतनसर्गेषु स्मरणे गणनैव का

alpakātītakāleṣu kiñcid dūreṣu keṣucit / tathādyatanasargeṣu smaraṇe gaṇanaiva kā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुने ते ब्रह्मपुत्रस्य जन्माष्टमम् इदं किल । संस्मराम्य् अष्टमे सर्गे त्व् अस्मिंस् त्वं मम सङ्गतः

mune te brahmaputrasya janmāṣṭamam idaṃ kila / saṃsmarāmy aṣṭame sarge tv asmiṃs tvaṃ mama saṅgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदाचिज् जायसे व्योम्नः कदाचिज् जायसे जलात् । कदाचिज् जायसे शैलात् कदाचिज् जायसे ऽनलात्

kadācij jāyase vyomnaḥ kadācij jāyase jalāt / kadācij jāyase śailāt kadācij jāyase 'nalāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यादृशो यादृशाचारो यादृक्संस्थानदिग्गणः । सर्गो ऽयं तादृशान् एव त्रीन् सर्गान् संस्मराम्य् अहम्

yādṛśo yādṛśācāro yādṛksaṃsthānadiggaṇaḥ / sargo 'yaṃ tādṛśān eva trīn sargān saṃsmarāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकरूपाखिलाचारसन्निवेशनरामरान् । समकालाखिलस्थैर्यान् दश सर्गान् स्मराम्य् अहम्

ekarūpākhilācārasanniveśanarāmarān / samakālākhilasthairyān daśa sargān smarāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर्धानं गता देवा वारपञ्चकम् उद्धृताः । मुने पञ्चसु सर्गेषु कूर्मा इव पयोनिधेः

antardhānaṃ gatā devā vārapañcakam uddhṛtāḥ / mune pañcasu sargeṣu kūrmā iva payonidheḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्दराकर्षणावेगपर्याकुलसुरासुरम् । स्मरामि द्वादशं चेदम् अमृताम्भोधिमन्थनम्

mandarākarṣaṇāvegaparyākulasurāsuram / smarāmi dvādaśaṃ cedam amṛtāmbhodhimanthanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वौषधिरसोपेतां बलिं ग्राहस् तटाद् इव । वारत्रयं हिरण्याक्षो नीतवान् वसुधाम् अधः

sarvauṣadhirasopetāṃ baliṃ grāhas taṭād iva / vāratrayaṃ hiraṇyākṣo nītavān vasudhām adhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रेणुकात्मजतां गत्वा षष्ठं वारम् इमं हरिः । बहुसर्गान्तरेणापि चकार क्षत्रियक्षयम्

reṇukātmajatāṃ gatvā ṣaṣṭhaṃ vāram imaṃ hariḥ / bahusargāntareṇāpi cakāra kṣatriyakṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतं कलियुगानां च हरेर् बुद्धदशाशतम् । शाक्यराजतयैवाप्तं स्मरामि मुनिनायक

śataṃ kaliyugānāṃ ca harer buddhadaśāśatam / śākyarājatayaivāptaṃ smarāmi munināyaka

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिंशत्त्रिपुरविक्षोभान् द्वौ दक्षाध्वरसङ्क्षयौ । दश शुक्रविघातांश् च चन्द्रमौलेस् स्मराम्य् अहम्

triṃśattripuravikṣobhān dvau dakṣādhvarasaṅkṣayau / daśa śukravighātāṃś ca candramaules smarāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाणार्थम् अष्टौ सङ्ग्रामाज् ज्वरप्रमथनायकान् । विक्षोभितसुरानीकान् स्मरामि हरिशर्वयोः

bāṇārtham aṣṭau saṅgrāmāj jvarapramathanāyakān / vikṣobhitasurānīkān smarāmi hariśarvayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युगं प्रति धियां पुंसाम् ऊनाधिकतया मुने । क्रियाङ्गपाठवैचित्र्ययुक्तान् वेदान् स्मराम्य् अहम्

yugaṃ prati dhiyāṃ puṃsām ūnādhikatayā mune / kriyāṅgapāṭhavaicitryayuktān vedān smarāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकाग्राणि समग्राणि बहुपाठानि मे ऽनघ । पुराणानि प्रवर्तन्ते विवृतानि युगं प्रति

ekāgrāṇi samagrāṇi bahupāṭhāni me 'nagha / purāṇāni pravartante vivṛtāni yugaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनस् तान् एव तान् एवम् अन्यान् अपि युगे युगे । देवर्षिविप्ररचितान् इतिहासान् स्मराम्य् अहम्

punas tān eva tān evam anyān api yuge yuge / devarṣivipraracitān itihāsān smarāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतिहासं महाश्चर्यम् अन्यं रामायणाभिधम् । ग्रन्थलक्षप्रमाणं सज् ज्ञानशास्त्रं स्मराम्य् अहम्

itihāsaṃ mahāścaryam anyaṃ rāmāyaṇābhidham / granthalakṣapramāṇaṃ saj jñānaśāstraṃ smarāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामवद् व्यवहर्तव्यं न रावणविलासवत् । इति यत्र धिया ज्ञानं हस्ते फलम् इवार्पितम्

rāmavad vyavahartavyaṃ na rāvaṇavilāsavat / iti yatra dhiyā jñānaṃ haste phalam ivārpitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतं वाल्मीकिना चैतद् अधुना च करिष्यति । अद्य त्व् अप्रकटं लोके स्थितं ज्ञास्यति कालतः

kṛtaṃ vālmīkinā caitad adhunā ca kariṣyati / adya tv aprakaṭaṃ loke sthitaṃ jñāsyati kālataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाल्मीकिनाम्ना जीवेन तेनैवान्येन चाक्षतम् । एतत् तद् द्वादशं वारं क्रियते विस्मृतिं गतम्

vālmīkināmnā jīvena tenaivānyena cākṣatam / etat tad dvādaśaṃ vāraṃ kriyate vismṛtiṃ gatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीयम् एतस्य समं भारतं नाम नामतः । स्मरामि प्राक्तनव्यासकृतं जगति विस्मृतम्

dvitīyam etasya samaṃ bhārataṃ nāma nāmataḥ / smarāmi prāktanavyāsakṛtaṃ jagati vismṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यासाभिधेन जीवेन तथैवान्येन चाक्षतम् । एतत् तु सप्तमं वारं क्रियते विस्मृतिं गतम्

vyāsābhidhena jīvena tathaivānyena cākṣatam / etat tu saptamaṃ vāraṃ kriyate vismṛtiṃ gatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आख्यानकानि शास्त्राणि विवृतानि युगं प्रति । विचित्रसन्निवेशानि संस्मरामि मुनीश्वर

ākhyānakāni śāstrāṇi vivṛtāni yugaṃ prati / vicitrasanniveśāni saṃsmarāmi munīśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनस् तान्य् एव तान्य् एव तथान्यानि युगे युगे । साधो पदार्थजालानि प्रपश्यामि स्मरामि च

punas tāny eva tāny eva tathānyāni yuge yuge / sādho padārthajālāni prapaśyāmi smarāmi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राक्षसक्षतये विष्णोर् महीम् अवतरिष्यतः । अधुनैकादशं जन्म रामनाम्नो भविष्यति

rākṣasakṣataye viṣṇor mahīm avatariṣyataḥ / adhunaikādaśaṃ janma rāmanāmno bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुदेवगृहे विष्णोर् भुवो भारनिवृत्तये । अधुना षोडशं जन्म भविष्यति मुनीश्वर

vasudevagṛhe viṣṇor bhuvo bhāranivṛttaye / adhunā ṣoḍaśaṃ janma bhaviṣyati munīśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारसिंहेन वपुषा हिरण्यकशिपुं हरिः । जघान वारत्रितयं मृगेन्द्र इव वारणम्

nārasiṃhena vapuṣā hiraṇyakaśipuṃ hariḥ / jaghāna vāratritayaṃ mṛgendra iva vāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगत्त्रयीभ्रान्तिर् इयं न कदाचिन् न विद्यते । विद्यते न कदाचिच् च जलबुद्बुदवत् स्थिता

jagattrayībhrāntir iyaṃ na kadācin na vidyate / vidyate na kadācic ca jalabudbudavat sthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृश्यभ्रान्तिर् अनिष्ठेयम् अन्तस्स्था संविदात्मनि । जायते लीयते चाशु लोला वीचिर् इवाम्भसि

dṛśyabhrāntir aniṣṭheyam antassthā saṃvidātmani / jāyate līyate cāśu lolā vīcir ivāmbhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समैकसन्निवेशानि बहूनि विषमाणि च । तथार्धसमरूपाणि त्रिजगन्ति स्मराम्य् अहम्

samaikasanniveśāni bahūni viṣamāṇi ca / tathārdhasamarūpāṇi trijaganti smarāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तान्य् एव तादृक्कर्माणि तथान्याचरणानि च । तत्कर्माणि तथान्यानि भूतानीह स्मराम्य् अहम्

tāny eva tādṛkkarmāṇi tathānyācaraṇāni ca / tatkarmāṇi tathānyāni bhūtānīha smarāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिमन्वन्तरं ब्रह्मन् विपर्यस्ते जगत्क्रमे । सन्निवेशे ऽन्यथा जाते प्रयाते संस्तुते जने

pratimanvantaraṃ brahman viparyaste jagatkrame / sanniveśe 'nyathā jāte prayāte saṃstute jane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममान्यानि च मित्राणि ते ऽन्य एव च बन्धवः । अन्य एव नवा भृत्या अन्य एव समाश्रयाः

mamānyāni ca mitrāṇi te 'nya eva ca bandhavaḥ / anya eva navā bhṛtyā anya eva samāśrayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदाचिद् अहम् एकान्ते विन्ध्यमूललताश्रयः । कदाचिन् मेरुशृङ्गाग्रकल्पवृक्षलताश्रयः

kadācid aham ekānte vindhyamūlalatāśrayaḥ / kadācin meruśṛṅgāgrakalpavṛkṣalatāśrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदाचित् सह्यनिलयः कदाचिद् दर्दुरालयः । कदाचिद् धिमवद्वासी कदाचिन् मलयाश्रयः

kadācit sahyanilayaḥ kadācid dardurālayaḥ / kadācid dhimavadvāsī kadācin malayāśrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदाचित् प्राक्तनेनैव सन्निवेशेन भूधरम् । वनं वृक्षं च शाखां च प्राप्य नीडं करोम्य् अहम्

kadācit prāktanenaiva sanniveśena bhūdharam / vanaṃ vṛkṣaṃ ca śākhāṃ ca prāpya nīḍaṃ karomy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्यानन्तेषु यातेषु युगेषु मुनिनायक । प्राक्तनेनैव जातो ऽयं सन्निवेशेन पादपः

adyānanteṣu yāteṣu yugeṣu munināyaka / prāktanenaiva jāto 'yaṃ sanniveśena pādapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताते जीवति यैवाभूच् छोभास्य सुतरोस् तया । कृतप्राक्सन्निवेशो ऽयम् अहं स्थितिम् उपागतः

tāte jīvati yaivābhūc chobhāsya sutaros tayā / kṛtaprāksanniveśo 'yam ahaṃ sthitim upāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेहाभूद् उत्तरा पूर्वं ककुम् नायं च भूधरः । दिग् उत्तराभूद् अन्यैव पूर्वं मेरुमहीधरा

nehābhūd uttarā pūrvaṃ kakum nāyaṃ ca bhūdharaḥ / dig uttarābhūd anyaiva pūrvaṃ merumahīdharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकैकदेहसंस्थाननीतब्रह्मनिशागमः । ध्यानान्ते खस्थ एवैतत् सर्गम् आलोक्य वेद्म्य् अहम्

ekaikadehasaṃsthānanītabrahmaniśāgamaḥ / dhyānānte khastha evaitat sargam ālokya vedmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्कादेर् ऋक्षसञ्चारान् मेर्वादेस् स्थानकाद् दिशाम् । संस्थानम् अन्यथा तस्मिन् स्थिते यान्ति दिशो ऽन्यथा

arkāder ṛkṣasañcārān mervādes sthānakād diśām / saṃsthānam anyathā tasmin sthite yānti diśo 'nyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न सन् नासज् जगन् मन्ये भ्रमो ऽयं केवलं धियः । आत्मस्पन्दचमत्कारविभवो ऽयं विजृम्भते

na san nāsaj jagan manye bhramo 'yaṃ kevalaṃ dhiyaḥ / ātmaspandacamatkāravibhavo 'yaṃ vijṛmbhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रः पितृत्वम् आयातो मित्राणि त्व् अरितां तथा । स्त्रीत्वं च शतशो यातान् पुंसश् चैव स्मराम्य् अहम्

putraḥ pitṛtvam āyāto mitrāṇi tv aritāṃ tathā / strītvaṃ ca śataśo yātān puṃsaś caiva smarāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलौ कृतयुगाचारान् कृते कलियुगस्थितीः । त्रेतायां द्वापरे चैव संस्मरामि मुनीश्वर

kalau kṛtayugācārān kṛte kaliyugasthitīḥ / tretāyāṃ dvāpare caiva saṃsmarāmi munīśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदृष्टवेदवेदार्थान् स्वसङ्केतविहारिणः । सर्गान् निरर्गलाचारान् क्वचित् कांश्चित् स्मराम्य् अहम्

adṛṣṭavedavedārthān svasaṅketavihāriṇaḥ / sargān nirargalācārān kvacit kāṃścit smarāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यातरि ब्रह्मणि ब्रह्मन् ससुरासुरमानुषम् । चतुर्युगसहस्रे द्वे जगच् छून्यं स्मराम्य् अहम्

dhyātari brahmaṇi brahman sasurāsuramānuṣam / caturyugasahasre dve jagac chūnyaṃ smarāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विचित्रसंस्थानविशेषदेशान् विचित्रकार्याकुलभूतकोशान् । विचित्रविन्यासविलासवेषान् स्मराम्य् अहं ब्रह्मदिनेष्व् अशेषान्

vicitrasaṃsthānaviśeṣadeśān vicitrakāryākulabhūtakośān / vicitravinyāsavilāsaveṣān smarāmy ahaṃ brahmadineṣv aśeṣān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.