Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 6.25

एकैव केवलं दृष्टिर् अनपाया गतभ्रमा । विद्यते सर्वविच्छ्रेष्ठ सर्वश्रेष्ठा समुन्नता

ekaiva kevalaṃ dṛṣṭir anapāyā gatabhramā / vidyate sarvavicchreṣṭha sarvaśreṣṭhā samunnatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मचिन्ता समस्तानां दुःखानाम् अन्तकारिणी । चिरसम्भृतसन्तप्तसंसारश्रमहारिणी । निष्कलङ्कमनोमार्गविपुलाङ्गनचारिणी

ātmacintā samastānāṃ duḥkhānām antakāriṇī / cirasambhṛtasantaptasaṃsāraśramahāriṇī / niṣkalaṅkamanomārgavipulāṅganacāriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तया समस्तदुःखानां सत्तानर्थविलासिनाम् । ज्योत्स्नयेवान्धकाराणाम् अलम् अन्तः प्रजायते

tayā samastaduḥkhānāṃ sattānarthavilāsinām / jyotsnayevāndhakārāṇām alam antaḥ prajāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा स्वात्मचिन्ता भगवन् सर्वसङ्कल्पवर्जिता । युष्मदादिषु सुप्रापा दुष्प्रापैवास्मदादिषु

sā svātmacintā bhagavan sarvasaṅkalpavarjitā / yuṣmadādiṣu suprāpā duṣprāpaivāsmadādiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समस्तकलनातीतं परां कोटिम् उपाश्रितम् । पदम् आसादयन्त्व् एतत् कथं सामान्यबुद्धयः

samastakalanātītaṃ parāṃ koṭim upāśritam / padam āsādayantv etat kathaṃ sāmānyabuddhayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मचिन्ताविलासिन्यस् त्व् अस्यास् सख्यो महामते । किञ्चित् साम्यम् उपायाता विद्यन्ते शशिशीतलाः

ātmacintāvilāsinyas tv asyās sakhyo mahāmate / kiñcit sāmyam upāyātā vidyante śaśiśītalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मचिन्तासमानानां विविधानां मुनीश्वर । आत्मचिन्तावयस्यानां मध्याद् एकतमा मया

ātmacintāsamānānāṃ vividhānāṃ munīśvara / ātmacintāvayasyānāṃ madhyād ekatamā mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वदुःखक्षयकरी सर्वसौभाग्यवर्धिनी । कारणं जीवितस्येयं प्राणचिन्ता समाश्रिता

sarvaduḥkhakṣayakarī sarvasaubhāgyavardhinī / kāraṇaṃ jīvitasyeyaṃ prāṇacintā samāśritā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तवन्तं विहगं भुसुण्डं पुनर् अप्य् अहम् । जानन्न् अपीदम् अव्यग्रः पृष्टवान् क्रीडया पुनः

ity uktavantaṃ vihagaṃ bhusuṇḍaṃ punar apy aham / jānann apīdam avyagraḥ pṛṣṭavān krīḍayā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसंशयविच्छेदिन्न् अत्यन्तचिरजीवित । यथार्थं ब्रूहि मे साधो प्राणचिन्ता किम् उच्यते

sarvasaṃśayavicchedinn atyantacirajīvita / yathārthaṃ brūhi me sādho prāṇacintā kim ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्ववेदान्तवेत्तासि सर्वसंशयनाशकः । माम् एतत् परिहासार्थं मुने पृच्छसि वायसम्

sarvavedāntavettāsi sarvasaṃśayanāśakaḥ / mām etat parihāsārthaṃ mune pṛcchasi vāyasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वा भवताम् एव भवद्भ्यः परिशिक्षितम् । पुनः प्रत्युच्चरामीदं का मे क्षतिर् उपस्थिता

atha vā bhavatām eva bhavadbhyaḥ pariśikṣitam / punaḥ pratyuccarāmīdaṃ kā me kṣatir upasthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुसुण्डजीवितकरं भुसुण्डस्यात्मलाभदम् । शृणु प्राणसमाधानं कथ्यमानम् इदं मया

bhusuṇḍajīvitakaraṃ bhusuṇḍasyātmalābhadam / śṛṇu prāṇasamādhānaṃ kathyamānam idaṃ mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्येदं भगवंस् तावद् देहगेहं मनोरमम् । त्रिप्रधानमहास्थूणं नवद्वारसमावृतम्

paśyedaṃ bhagavaṃs tāvad dehagehaṃ manoramam / tripradhānamahāsthūṇaṃ navadvārasamāvṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुर्यष्टककलत्रेण तन्मात्रस्वजनेन च । अहङ्कारगृहस्थेन सर्वतः परिपालितम्

puryaṣṭakakalatreṇa tanmātrasvajanena ca / ahaṅkāragṛhasthena sarvataḥ paripālitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तस्सुषिरसत्कर्णशष्कुलीचन्द्रशालिकम् । शिरोरुहाच्छादनवद् विपुलाक्षगवाक्षकम्

antassuṣirasatkarṇaśaṣkulīcandraśālikam / śiroruhācchādanavad vipulākṣagavākṣakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आस्यप्रधानसद्द्वारं भुजपार्श्वोपमन्दिरं । दन्तालिकेतकस्रग्भिर् भूषितद्वारकोटरं

āsyapradhānasaddvāraṃ bhujapārśvopamandiraṃ / dantāliketakasragbhir bhūṣitadvārakoṭaraṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनारतरटद्रूपरसनाद्वारपालकम् । अङ्गुलीलोकवलितपादालिन्दकृतस्थिति

anārataraṭadrūparasanādvārapālakam / aṅgulīlokavalitapādālindakṛtasthiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तमांसरसादिग्धस्नायुसन्ततिवेष्टितम् । स्थूलास्थिकाष्ठसद्बन्धं सुकुड्यं सुप्रमार्जितम्

raktamāṃsarasādigdhasnāyusantativeṣṭitam / sthūlāsthikāṣṭhasadbandhaṃ sukuḍyaṃ supramārjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईदृशस्यास्य देहस्य गेहस्य मुनिनायक । सुषिरे कोमले मध्ये पार्शुकाभित्तिमालिते

īdṛśasyāsya dehasya gehasya munināyaka / suṣire komale madhye pārśukābhittimālite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मयुग्ममयं यन्त्रम् अस्थिमांसमयं मृदु । ऊर्ध्वाधोनालम् अन्योऽन्यमिलत्कोशं लसद्दलम्

padmayugmamayaṃ yantram asthimāṃsamayaṃ mṛdu / ūrdhvādhonālam anyo'nyamilatkośaṃ lasaddalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सततस्पन्दरूपेण सकलाकाशचारिणा । तस्य यन्त्रस्य पत्त्राणि मृदून्य् आत्तानि वायुना

satataspandarūpeṇa sakalākāśacāriṇā / tasya yantrasya pattrāṇi mṛdūny āttāni vāyunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लसत्सु तेषु पत्त्रेषु स मरुत् परिवर्धते । वाताहतलतापत्त्रजाले बहिर् इवाभितः

lasatsu teṣu pattreṣu sa marut parivardhate / vātāhatalatāpattrajāle bahir ivābhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृद्धिं गतो ऽसौ पवनः कृत्वात्मानम् अनेकधा । ऊर्ध्वाधो दिक्षु चान्यासु देहे ऽस्मिन् प्रसरत्य् अथ

vṛddhiṃ gato 'sau pavanaḥ kṛtvātmānam anekadhā / ūrdhvādho dikṣu cānyāsu dehe 'smin prasaraty atha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणापानसमानाद्यैस् ततस् स हृदयानिलः । सङ्केतैः प्रोच्यते तज्ज्ञैर् विचित्राचारचेष्टितः

prāṇāpānasamānādyais tatas sa hṛdayānilaḥ / saṅketaiḥ procyate tajjñair vicitrācāraceṣṭitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृत्पद्मयन्त्रकुहरात् समस्ताः प्राणशक्तयः । ऊर्ध्वाधः प्रसृता देहे चन्द्रबिम्बाद् इवांशवः

hṛtpadmayantrakuharāt samastāḥ prāṇaśaktayaḥ / ūrdhvādhaḥ prasṛtā dehe candrabimbād ivāṃśavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यान्त्य् आयान्ति विवल्गन्ति हरन्ति विहरन्ति च । उत्पतन्ति पतन्त्य् आशु ता एताः प्राणशक्तयः

yānty āyānti vivalganti haranti viharanti ca / utpatanti patanty āśu tā etāḥ prāṇaśaktayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एष हृत्पद्मगतः प्राण इत्य् उच्यते बुधैः । अस्य काचिन् मुने शक्तिः प्रस्पन्दयति लोचने

sa eṣa hṛtpadmagataḥ prāṇa ity ucyate budhaiḥ / asya kācin mune śaktiḥ praspandayati locane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काचित् स्पर्शम् उपादत्ते काचिद् वहति नासया । काचिद् अन्नं जरयति काचिद् वक्ति वचांसि च

kācit sparśam upādatte kācid vahati nāsayā / kācid annaṃ jarayati kācid vakti vacāṃsi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुनात्र किम् उक्तेन सर्वम् एव शरीरके । करोति भगवान् वायुर् यन्त्रेहाम् इव यान्त्रिकः

bahunātra kim uktena sarvam eva śarīrake / karoti bhagavān vāyur yantrehām iva yāntrikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रोर्ध्वाधो द्विसङ्केतौ प्रसृताव् अनिलौ मुने । प्राणापानाव् इति ख्यातौ प्रकटौ तौ वरानिलौ

tatrordhvādho dvisaṅketau prasṛtāv anilau mune / prāṇāpānāv iti khyātau prakaṭau tau varānilau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोर् अनुसरन् नित्यं मुने गतिम् अहं स्थितः । शीतोष्णवपुषोर् नित्यं नित्यम् अम्बरपान्थयोः

tayor anusaran nityaṃ mune gatim ahaṃ sthitaḥ / śītoṣṇavapuṣor nityaṃ nityam ambarapānthayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलेवरमहायन्त्रे वाहयोश् श्रमहीनयोः । हृदाकाशार्कशशिनोर् अग्नीषोमस्वरूपयोः

kalevaramahāyantre vāhayoś śramahīnayoḥ / hṛdākāśārkaśaśinor agnīṣomasvarūpayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरीरपुरपालस्य मनसो रथचक्रयोः । अहङ्कारेश्वरस्यास्य प्रशस्तेष्टतुरङ्गयोः

śarīrapurapālasya manaso rathacakrayoḥ / ahaṅkāreśvarasyāsya praśasteṣṭaturaṅgayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोर् ममानुसरतः प्राणापानाभिधानयोः । गतिं शरीरमरुतोर् आशरीरम् अरुद्धयोः

tayor mamānusarataḥ prāṇāpānābhidhānayoḥ / gatiṃ śarīramarutor āśarīram aruddhayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तेषु सदैव समरूपयोः । सुषुप्तसंस्थितस्येव ब्रह्मन् गच्छन्ति वासराः

jāgratsvapnasuṣupteṣu sadaiva samarūpayoḥ / suṣuptasaṃsthitasyeva brahman gacchanti vāsarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रधा निकृत्ताङ्गाद् बिसतन्तुलवाद् अपि । दुर्लक्ष्या विद्यमाना च गतिस् सूक्ष्मतरा तयोः

sahasradhā nikṛttāṅgād bisatantulavād api / durlakṣyā vidyamānā ca gatis sūkṣmatarā tayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविरतगतयोर् गतिं विदित्वा हृदि मरुतोर् अनुसृत्य चोदितां ताम् । न पुनर् इह हि जायते महात्मन् मुदितमनाः पुरुषः प्रणष्टपाशः

aviratagatayor gatiṃ viditvā hṛdi marutor anusṛtya coditāṃ tām / na punar iha hi jāyate mahātman muditamanāḥ puruṣaḥ praṇaṣṭapāśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.