Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 6.46

ततस् स जीवो भगवन् दृष्टवान् देहसम्भ्रमम् । आदिसर्गे नभस्संस्थः काम् अवस्थाम् उपैति हि

tatas sa jīvo bhagavan dṛṣṭavān dehasambhramam / ādisarge nabhassaṃsthaḥ kām avasthām upaiti hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्मात् परमे व्योम्नि पूर्वोक्तक्रमवद् वपुः । जीवः पश्यति सम्पन्नम् असत्स्वप्ननरो यथा

parasmāt parame vyomni pūrvoktakramavad vapuḥ / jīvaḥ paśyati sampannam asatsvapnanaro yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वगत्वाच् चिद्घनस्य कार्यं स्वप्ननरो ऽपि हि । यथा करोत्य् आशु तथा जीवस्यापि शरीरदृक्

sarvagatvāc cidghanasya kāryaṃ svapnanaro 'pi hi / yathā karoty āśu tathā jīvasyāpi śarīradṛk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सनातनो ऽहम् अव्यक्तः पुमान् इत्य् अभिधास् ततः । करोत्य् आत्मनि तेनासौ प्रथमः कथितः पुमान्

sanātano 'ham avyaktaḥ pumān ity abhidhās tataḥ / karoty ātmani tenāsau prathamaḥ kathitaḥ pumān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं स सर्गे कस्मिंश्चित् प्रथमो ऽर्थस् सदाशिवः । कस्मिंश्चिद् विष्णुर् इत्य् उक्तो नाभ्युत्पन्नपितामहः

evaṃ sa sarge kasmiṃścit prathamo 'rthas sadāśivaḥ / kasmiṃścid viṣṇur ity ukto nābhyutpannapitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितामहस् स कस्मिंश्चित् कस्मिंश्चिद् अपि चेतरः । स च सङ्कल्पपुरुषस् सङ्कल्पान् मूर्तिमान् स्थितः

pitāmahas sa kasmiṃścit kasmiṃścid api cetaraḥ / sa ca saṅkalpapuruṣas saṅkalpān mūrtimān sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्टः प्रथमसङ्कल्पस् तां मनोमूर्तिम् आस्थितः । यद् यथा कल्पयत्य् आशु तत् तथानुभवत्य् अलम्

puṣṭaḥ prathamasaṅkalpas tāṃ manomūrtim āsthitaḥ / yad yathā kalpayaty āśu tat tathānubhavaty alam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् त्व् असद्रूपम् अखिलं शून्ये वेतालको यथा । भ्रमदृष्ट्या तु सद्रूपम् इत्य् अहन्ताजगद्गतिः

tat tv asadrūpam akhilaṃ śūnye vetālako yathā / bhramadṛṣṭyā tu sadrūpam ity ahantājagadgatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रष्टादिपुरुषस् त्व् एवं स्वयं सम्पद्यते हि यः । स निमेषं प्रति व्योम्नि समुदेत्य् अथ लीयते

sraṣṭādipuruṣas tv evaṃ svayaṃ sampadyate hi yaḥ / sa nimeṣaṃ prati vyomni samudety atha līyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निमेष एव कल्पौघमहाकल्पपरम्पराः । प्रतिभासविपर्यासमात्रेणानुभवत्य् अलम्

nimeṣa eva kalpaughamahākalpaparamparāḥ / pratibhāsaviparyāsamātreṇānubhavaty alam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमाणौ परमाणौ व्योम्नि व्योम्नि क्षणे क्षणे । सर्गकल्पमहाकल्पभावाभावा भवन्ति हि

paramāṇau paramāṇau vyomni vyomni kṣaṇe kṣaṇe / sargakalpamahākalpabhāvābhāvā bhavanti hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृश्यन्ते केचिद् अन्योऽन्यं साधर्म्यं वासनाशतैः । मिथः केचिन् न दृश्यन्ते केचित् पश्यन्ति नेतरम्

dṛśyante kecid anyo'nyaṃ sādharmyaṃ vāsanāśataiḥ / mithaḥ kecin na dṛśyante kecit paśyanti netaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिन् नान्येन दृश्यन्ते दृष्टेनाप्य् असदात्मना । सर्गास् सर्गेण सर्वत्र सम्भवन्ति न ते शिवे

kecin nānyena dṛśyante dṛṣṭenāpy asadātmanā / sargās sargeṇa sarvatra sambhavanti na te śive

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवन्ति परमे व्योम्नि व्योमरूपा इति स्वयम् । स्वयं च सदसद्रूपा लीयन्ते स्वप्नशैलवत्

bhavanti parame vyomni vyomarūpā iti svayam / svayaṃ ca sadasadrūpā līyante svapnaśailavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्गैर् न देश आक्रान्तो न च कालो न कर्तृता । न चैते सत्स्वरूपा वा न कल्पं नैव च क्षणम्

sargair na deśa ākrānto na ca kālo na kartṛtā / na caite satsvarūpā vā na kalpaṃ naiva ca kṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चेदं जायते किञ्चिन् न च किञ्चन नश्यति । स्वचमत्काररूपेण चिच् चमत्कुरुते चिति

na cedaṃ jāyate kiñcin na ca kiñcana naśyati / svacamatkārarūpeṇa cic camatkurute citi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्नपत्तननिर्माणपातोत्पतनवज् जगत् । न देशकालाक्रमणं करोति मनसाम् अपि

svapnapattananirmāṇapātotpatanavaj jagat / na deśakālākramaṇaṃ karoti manasām api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा सङ्कल्पशैलेन देशकालाद्यनन्तकम् । आक्रान्तम् अपि नाक्रान्तं तथैव जगतासता

yathā saṅkalpaśailena deśakālādyanantakam / ākrāntam api nākrāntaṃ tathaiva jagatāsatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्पद्यते यथाद्यो ऽसौ पुरुषस् सर्गकारकः । अनेनैव क्रमेणेह कीटस् सम्पद्यते क्षणात्

sampadyate yathādyo 'sau puruṣas sargakārakaḥ / anenaiva krameṇeha kīṭas sampadyate kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्थुषाम् एवम् एवेह जातयो हि चतुर्विधाः । रुद्राद्यास् तरुपर्यन्तास् सम्पद्यन्ते क्षणं प्रति

tasthuṣām evam eveha jātayo hi caturvidhāḥ / rudrādyās taruparyantās sampadyante kṣaṇaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमापरमास् सन्ति तथा केचिद् अणूपमाः । एष एव क्रमस् तेषां सति चासति सर्गके

paramāparamās santi tathā kecid aṇūpamāḥ / eṣa eva kramas teṣāṃ sati cāsati sargake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्यास् संसारमायाया एवम्भूतार्थभावनात् । भेदोपशान्ताव् अभ्यासाद् भवत्य् उपशमश् शिवः

asyās saṃsāramāyāyā evambhūtārthabhāvanāt / bhedopaśāntāv abhyāsād bhavaty upaśamaś śivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निमेषशतभागार्धमात्रम् एव परा चितिः । स्वरूपतश् चेल् लुठिता तद् एषोदेत्य् अवस्थितिः

nimeṣaśatabhāgārdhamātram eva parā citiḥ / svarūpataś cel luṭhitā tad eṣodety avasthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा ज्ञरूपा शिलाकोश इव चेत् स्वात्मनि स्थिता । तद् अनाद्यवभासात्मब्रह्मशब्देन गीयते

sā jñarūpā śilākośa iva cet svātmani sthitā / tad anādyavabhāsātmabrahmaśabdena gīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मिन् प्रौढिं गते सर्गे महाचिच् चेतनं नवम् । सङ्गम् आगत्य दिग्देशकालांशपरमाणुना

asmin prauḍhiṃ gate sarge mahācic cetanaṃ navam / saṅgam āgatya digdeśakālāṃśaparamāṇunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवताम् आगता भूततन्मात्रवलनाक्रमात् । भवत्य् अगमृगीवीरुत्कीटदेवासुरादिकम्

jīvatām āgatā bhūtatanmātravalanākramāt / bhavaty agamṛgīvīrutkīṭadevāsurādikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मिन् नित्ये तते तन्तौ दृढे स्रग् इव तिष्ठति । सदसद्ग्रथितं विश्वं विश्वाङ्गे विश्वकर्मणि

yasmin nitye tate tantau dṛḍhe srag iva tiṣṭhati / sadasadgrathitaṃ viśvaṃ viśvāṅge viśvakarmaṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तद् दूरे न निकटे नोर्ध्वे नाधो न ते न मे । न पूर्वं नाद्य न प्रातर् न सन् नासन् न मध्यगम्

na tad dūre na nikaṭe nordhve nādho na te na me / na pūrvaṃ nādya na prātar na san nāsan na madhyagam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुभवकलनाद् ऋते ऽस्य माता भवति न सर्वविकल्पनेषु सत्सु । फलदुरुविभवा प्रमाणमाला स्थितिम् उपयाति न वारिणीव वह्निः

anubhavakalanād ṛte 'sya mātā bhavati na sarvavikalpaneṣu satsu / phaladuruvibhavā pramāṇamālā sthitim upayāti na vāriṇīva vahniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथापृष्टं मुने प्रोक्तं त्वयि कल्याणम् अस्तु ते । देशं प्रयामो ऽभिमतम् आगच्छोत्तिष्ठ पार्वति

yathāpṛṣṭaṃ mune proktaṃ tvayi kalyāṇam astu te / deśaṃ prayāmo 'bhimatam āgacchottiṣṭha pārvati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा नीलकण्ठो ऽसौ त्यक्तपुष्पाञ्जलौ मयि । ततार परिवारेण समम् अम्बरकोटरम्

ity uktvā nīlakaṇṭho 'sau tyaktapuṣpāñjalau mayi / tatāra parivāreṇa samam ambarakoṭaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् गते त्रिभुवनाधिपताव् उमेशे स्थित्वा क्षणं तदनु संस्मृतिपूर्वम् एव । अङ्गीकृतं नवपवित्रतया मयात्मदर्भासनं श्रमवतेव महाश्रुतं तत्

tasmin gate tribhuvanādhipatāv umeśe sthitvā kṣaṇaṃ tadanu saṃsmṛtipūrvam eva / aṅgīkṛtaṃ navapavitratayā mayātmadarbhāsanaṃ śramavateva mahāśrutaṃ tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.