Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 6.55

नवाद् उद्भवतः पूर्वं सम्पन्नाश् चक्षुरादयः । यथा कमलजस्यैतत् सर्वम् एव त्वया श्रुतम्

navād udbhavataḥ pūrvaṃ sampannāś cakṣurādayaḥ / yathā kamalajasyaitat sarvam eva tvayā śrutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मपुर्यष्टकस्यादाव् अक्षसंविद् यथोदिता । पुर्यष्टकस्य सर्वस्य तथैवोदेति सर्वदा

brahmapuryaṣṭakasyādāv akṣasaṃvid yathoditā / puryaṣṭakasya sarvasya tathaivodeti sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्धि पुर्यष्टकं जीवं स गर्भस्थेन्द्रियोदयः । यद् यथा भावयत्य् आशु तत् तथा परिपश्यति

viddhi puryaṣṭakaṃ jīvaṃ sa garbhasthendriyodayaḥ / yad yathā bhāvayaty āśu tat tathā paripaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रियाणीन्द्रियार्थाख्यं विद्धि संवेदनं स्वकम् । सम्पन्नं च यथा तत् ते प्रोक्तम् आद्यमनस्स्थितौ

indriyāṇīndriyārthākhyaṃ viddhi saṃvedanaṃ svakam / sampannaṃ ca yathā tat te proktam ādyamanassthitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धा संवित् संविदन्ती संवेदनम् अनिन्दितम् । अतो ऽहंवेदनाद् अन्तर् जीवं पुर्यष्टकं त्व् इता

śuddhā saṃvit saṃvidantī saṃvedanam aninditam / ato 'haṃvedanād antar jīvaṃ puryaṣṭakaṃ tv itā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न त्व् एकत्वाद् अनन्तत्वाद् अवेद्यत्वाद् अनामया । अनन्यत्वाद् अनेकत्वाद् अशून्यत्वात् परा स्थितिः

na tv ekatvād anantatvād avedyatvād anāmayā / ananyatvād anekatvād aśūnyatvāt parā sthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चेत्यादि बुध्यते किञ्चिन् न मनस्तां च गच्छति । न च जीवत्वम् आयाति न च पुर्यष्टकात्मिका

cetyādi budhyate kiñcin na manastāṃ ca gacchati / na ca jīvatvam āyāti na ca puryaṣṭakātmikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाविद्यादिविलासो ऽस्ति सो ऽस्ति नास्तीव यस् सदा । परमात्मेति कथितो मनष्षष्ठेन्द्रियातिगः

nāvidyādivilāso 'sti so 'sti nāstīva yas sadā / paramātmeti kathito manaṣṣaṣṭhendriyātigaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् सम्पद्यते जीवश् चिन्मूर्तिर् मननात्मकः । भ्रमः केवलम् इत्य् आद्य उपदेशाय गीयते

tasmāt sampadyate jīvaś cinmūrtir mananātmakaḥ / bhramaḥ kevalam ity ādya upadeśāya gīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतः कुतश्चित् सम्पन्ने त्व् अविद्यामय आमये । उपदेश्योपदेशेन प्रविलीने विचारणात्

yataḥ kutaścit sampanne tv avidyāmaya āmaye / upadeśyopadeśena pravilīne vicāraṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रशान्तसकलाचारं ज्ञानं तद् अवशिष्यते । यत्राकाशम् अपि स्थूलम् अणाव् इव सुराचलः

praśāntasakalācāraṃ jñānaṃ tad avaśiṣyate / yatrākāśam api sthūlam aṇāv iva surācalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्रोद्यदाचारम् अपि सद् अप्य् असद् अवस्थितम् । जगज् ज्ञविषयं पङ्काद् इव तिष्ठति निर्मितम्

yatrodyadācāram api sad apy asad avasthitam / jagaj jñaviṣayaṃ paṅkād iva tiṣṭhati nirmitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असन्मयम् अविद्याया रूपम् एतावद् एव हि । यद् वीक्षिता सती नूनं नश्यत्य् एव न दृश्यते

asanmayam avidyāyā rūpam etāvad eva hi / yad vīkṣitā satī nūnaṃ naśyaty eva na dṛśyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आलोकितं नाम कथम् अवस्तु किल लभ्यते । प्रयत्नेनापि सम्प्राप्तं मृगतृष्णाम्बु केन वा

ālokitaṃ nāma katham avastu kila labhyate / prayatnenāpi samprāptaṃ mṛgatṛṣṇāmbu kena vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असद् एव सदैवासद् अज्ञानाद् अस्य सत्यता । ज्ञानाद् यथास्थितं वस्तु दृश्यते नश्यति भ्रमः

asad eva sadaivāsad ajñānād asya satyatā / jñānād yathāsthitaṃ vastu dṛśyate naśyati bhramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविद्याया विचाराय जीवपुर्यष्टकादिका । अप्य् अत्यन्तम् असत्यायाः कल्पना कल्पितात्मनि

avidyāyā vicārāya jīvapuryaṣṭakādikā / apy atyantam asatyāyāḥ kalpanā kalpitātmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् तदुपदेशाय सेयं जीवादिकल्पना । कृता शास्त्रैः प्रबोधाय तां त्वम् एकमनाश् शृणु

tasmāt tadupadeśāya seyaṃ jīvādikalpanā / kṛtā śāstraiḥ prabodhāya tāṃ tvam ekamanāś śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवत्वम् इव सम्प्राप्ता पुर्यष्टकपदे स्थिता । कलाकलङ्करहिता चितिर् आचेतनोन्मुखी

jīvatvam iva samprāptā puryaṣṭakapade sthitā / kalākalaṅkarahitā citir ācetanonmukhī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् यथा भावयत्य् आशु तत् तथानुभवत्य् अलम् । सत्यं भवत्व् असत्यं वा बालेव निशि यक्षकम्

yad yathā bhāvayaty āśu tat tathānubhavaty alam / satyaṃ bhavatv asatyaṃ vā bāleva niśi yakṣakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चतन्मात्रकलनास् सा भावयति यत्र याः । तत्रात्मनि तथारन्ध्रास् ताः पश्यति तथोदिताः

pañcatanmātrakalanās sā bhāvayati yatra yāḥ / tatrātmani tathārandhrās tāḥ paśyati tathoditāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताभ्य एव समुत्पन्नं बहिस्स्थं भूतपञ्चकम् । पश्यत्य् अनन्यद् अन्याभं शाखाशतम् इवाङ्कुरः

tābhya eva samutpannaṃ bahissthaṃ bhūtapañcakam / paśyaty ananyad anyābhaṃ śākhāśatam ivāṅkuraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदम् अन्तर् इदं बाह्यम् इति निश्चयवांस् ततः । जीवो यथा यद् आदत्ते तत् तथा द्रढयत्य् अलम्

idam antar idaṃ bāhyam iti niścayavāṃs tataḥ / jīvo yathā yad ādatte tat tathā draḍhayaty alam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रश्मिजालम् इवेन्दोर् यद् आत्मनः प्रतिभासनम् । बाह्यस्पर्शतया तेन तद् एवाशूररीकृतम्

raśmijālam ivendor yad ātmanaḥ pratibhāsanam / bāhyasparśatayā tena tad evāśūrarīkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मरिचस्येव यत् तैक्ष्ण्यं शून्यत्वम् इव खस्य यत् । आत्मनो वेदनं तेन तद् एवान्यद् इवाश्रितम्

maricasyeva yat taikṣṇyaṃ śūnyatvam iva khasya yat / ātmano vedanaṃ tena tad evānyad ivāśritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रैव निश्चयं बुद्ध्वा नियमस् सुदृढीकृतः । अनेनेत्थम् अनेनेत्थं भाव्यम् इत्य् अविखण्डितम्

atraiva niścayaṃ buddhvā niyamas sudṛḍhīkṛtaḥ / anenettham anenetthaṃ bhāvyam ity avikhaṇḍitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वभावेतरनामासौ स्वसङ्कल्पनियामकः । क्वचित् कदाचिद् भवति स्वभावेनैव नान्यथा

svabhāvetaranāmāsau svasaṅkalpaniyāmakaḥ / kvacit kadācid bhavati svabhāvenaiva nānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मनैवेदम् अखिलं सम्पन्नं द्वैतम् अद्वयम् । षण्डो मधुरसेनेव मृदेव च महाघटः

ātmanaivedam akhilaṃ sampannaṃ dvaitam advayam / ṣaṇḍo madhuraseneva mṛdeva ca mahāghaṭaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्निवेशविकारादि देशकालादिसम्भवात् । सम्भवत्य् अत्र न त्व् ईशे देशकालाद्यसम्भवात्

sanniveśavikārādi deśakālādisambhavāt / sambhavaty atra na tv īśe deśakālādyasambhavāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतः पुष्पम् इतः पत्त्रम् अहम् इत्य् उदितो यथा । षण्डे स्वात्मनि वासन्तो रसो ऽद्वित्वे द्वितां हरन्

itaḥ puṣpam itaḥ pattram aham ity udito yathā / ṣaṇḍe svātmani vāsanto raso 'dvitve dvitāṃ haran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतः पटम् इतः कुड्यम् अहम् इत्य् उदितस् तथा । सर्गात्मन्य् आत्मनि ब्रह्म निर्द्वन्द्वे द्वित्वम् आहरत्

itaḥ paṭam itaḥ kuḍyam aham ity uditas tathā / sargātmany ātmani brahma nirdvandve dvitvam āharat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्याङ्कुरो ऽहम् अद्यार्करुग् अहं त्व् अद्य वारिदः । यथेति तिष्ठत्य् अब्भागस् तथात्मा सदसद्वपुः

adyāṅkuro 'ham adyārkarug ahaṃ tv adya vāridaḥ / yatheti tiṣṭhaty abbhāgas tathātmā sadasadvapuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति भाव्यम् अनेनेत्थम् इति सर्वेश्वरेरितम् । क्रमं खण्डयितुं लोके कस्य नामास्ति शक्तता

iti bhāvyam anenettham iti sarveśvareritam / kramaṃ khaṇḍayituṃ loke kasya nāmāsti śaktatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदर्शे स्वच्छ आकारो नैव स्वः प्रतिबिम्बति । व्यतिरेकासम्भवतः कचत्य् एव तु केवलम्

ādarśe svaccha ākāro naiva svaḥ pratibimbati / vyatirekāsambhavataḥ kacaty eva tu kevalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मणि त्व् आत्मनात्मैव स्थितः कचति बिम्बति । द्वैतीभवत्य् अदेहो ऽपि चिन्मयत्वात् स्वभावतः

brahmaṇi tv ātmanātmaiva sthitaḥ kacati bimbati / dvaitībhavaty adeho 'pi cinmayatvāt svabhāvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् यथैवात्मकचनं चेतितं कचतात्मना । असत्यम् अपि तन् नेह व्यभिचारि कदाचन

yad yathaivātmakacanaṃ cetitaṃ kacatātmanā / asatyam api tan neha vyabhicāri kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमत्वकटकत्वे द्वे सत्यासत्यस्वरूपिणी । हेम्नि भाण्डमतौ यद्वच् चित्त्वाचित्त्वे तथात्मनि

hematvakaṭakatve dve satyāsatyasvarūpiṇī / hemni bhāṇḍamatau yadvac cittvācittve tathātmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वगत्वाच् चितेश् चित्त्वं नित्यं मनसि विद्यते । हेमत्वं कटकस्येव जडता च स्थितान्यदा

sarvagatvāc citeś cittvaṃ nityaṃ manasi vidyate / hematvaṃ kaṭakasyeva jaḍatā ca sthitānyadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्त्वजाड्यात्मकं चित्तं दृढं भावयति स्वयम् । यदा यथैव यद्भावं तदा भवति तत् तथा

cittvajāḍyātmakaṃ cittaṃ dṛḍhaṃ bhāvayati svayam / yadā yathaiva yadbhāvaṃ tadā bhavati tat tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काले काले चिता जीवस् त्व् अन्यो ऽन्यो भवति स्वयम् । भाविताकारवान् अन्तर् वासनाकणिकोदयात्

kāle kāle citā jīvas tv anyo 'nyo bhavati svayam / bhāvitākāravān antar vāsanākaṇikodayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्ने दृष्टो यथा ग्रामो याति सत्यात्मतां क्षणम् । देहाद् देहं तथा याति जीवो ऽयं प्रतिभात्मकम्

svapne dṛṣṭo yathā grāmo yāti satyātmatāṃ kṣaṇam / dehād dehaṃ tathā yāti jīvo 'yaṃ pratibhātmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिभासो यथा स्वप्ने नरः कुड्यं पटं भवेत् । भवत्य् असत्यम् एवैवं देहाद् देहान्तरं स नः

pratibhāso yathā svapne naraḥ kuḍyaṃ paṭaṃ bhavet / bhavaty asatyam evaivaṃ dehād dehāntaraṃ sa naḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असत्यम् एव म्रियते त्व् असत्यं जायते पुनः । जीवस् स्वप्रतिभासेन स्वप्नवत् स्वान्यरूपवत्

asatyam eva mriyate tv asatyaṃ jāyate punaḥ / jīvas svapratibhāsena svapnavat svānyarūpavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालेनैतावता रूपम् इदं त्याज्यं मयेत्य् असौ । प्राकृतं निश्चयं रूढं भवत्य् अनुभवत् स्वतः

kālenaitāvatā rūpam idaṃ tyājyaṃ mayety asau / prākṛtaṃ niścayaṃ rūḍhaṃ bhavaty anubhavat svataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्तु दृष्टम् अदृष्टं च स्वप्ने समनुभूयते । जीवस्वप्नं जगद्रूपं विद्धि वेद्यविदां वर

vastu dṛṣṭam adṛṣṭaṃ ca svapne samanubhūyate / jīvasvapnaṃ jagadrūpaṃ viddhi vedyavidāṃ vara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजाग्रद्द्रष्टृदृश्यो यस् सो ऽभिधानादिना विना । न स्वप्नो भिद्यते स्वस्माद् अच्छात् संवित्तिमात्रकात्

ajāgraddraṣṭṛdṛśyo yas so 'bhidhānādinā vinā / na svapno bhidyate svasmād acchāt saṃvittimātrakāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यपूर्वाभिधबृहत्स्वप्नं पश्यति ना यथा । अप्राग्दृष्टं तथैषा स्वं चेतनं चित् प्रपश्यति

anyapūrvābhidhabṛhatsvapnaṃ paśyati nā yathā / aprāgdṛṣṭaṃ tathaiṣā svaṃ cetanaṃ cit prapaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राक्कृता वासनाद्याशु पौरुषेणैव जीयते । ह्यःकुकर्माद्य यत्नेन प्रयाति हि सुकर्मताम्

prākkṛtā vāsanādyāśu pauruṣeṇaiva jīyate / hyaḥkukarmādya yatnena prayāti hi sukarmatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मोक्षाद् ऋते न शाम्यन्ति जीवानां चक्षुरादयः । उन्मज्जन्ति निमज्जन्ति केवलं देशकालतः

mokṣād ṛte na śāmyanti jīvānāṃ cakṣurādayaḥ / unmajjanti nimajjanti kevalaṃ deśakālataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्त्वस्य कलनात् तस्य देहो ऽग्र इव तिष्ठति । पञ्चात्मा भावितो ऽसत्यो महायक्षश् शिशोर् इव

cittvasya kalanāt tasya deho 'gra iva tiṣṭhati / pañcātmā bhāvito 'satyo mahāyakṣaś śiśor iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनो बुद्धिर् अहङ्कारस् तथा तन्मात्रपञ्चकम् । इति पुर्यष्टकं प्रोक्तं देहो ऽसाव् आतिवाहिकः

mano buddhir ahaṅkāras tathā tanmātrapañcakam / iti puryaṣṭakaṃ proktaṃ deho 'sāv ātivāhikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमूर्त एव चित्तात्मा खत्वम् अस्यातिपीनता । वाततास्य महागुल्फो देहतास्य सुमेरुता

amūrta eva cittātmā khatvam asyātipīnatā / vātatāsya mahāgulpho dehatāsya sumerutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विरवस्थः क्रमेणैष निरवस्थस् तु मुक्तिभाक् । सुषुप्ततैकावस्थास्य जडा क्रोडीकृतोदया

dviravasthaḥ krameṇaiṣa niravasthas tu muktibhāk / suṣuptataikāvasthāsya jaḍā kroḍīkṛtodayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्नतास्येतरावस्था देहप्रत्ययशालिनी । आमोक्षं भ्रमतीहायम् इति स्थावरजङ्गमैः

svapnatāsyetarāvasthā dehapratyayaśālinī / āmokṣaṃ bhramatīhāyam iti sthāvarajaṅgamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदाचिद् धि सुषुप्तस्थः कदाचित् स्वप्नसंस्थितः । आतिवाहिकदेहो ऽयं सर्वस्यैवावतिष्ठते

kadācid dhi suṣuptasthaḥ kadācit svapnasaṃsthitaḥ / ātivāhikadeho 'yaṃ sarvasyaivāvatiṣṭhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा सुषुप्तभावस्थो भाविदुःखप्रबोधनः । तदाकाशोपलसमस् तिष्ठत्य् अनुदिताकृतिः

yadā suṣuptabhāvastho bhāviduḥkhaprabodhanaḥ / tadākāśopalasamas tiṣṭhaty anuditākṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थावराद्यास्व् अवस्थासु कल्पवृक्षदशासु च । भवत्य् एष सुषुप्तस्थो घनमोहश् शिलाघनः

sthāvarādyāsv avasthāsu kalpavṛkṣadaśāsu ca / bhavaty eṣa suṣuptastho ghanamohaś śilāghanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुषुप्ततास्य जडता स्वप्नो ऽस्येयं तु संसृतिः । यः प्रबोधो ऽस्य सा मुक्तिस् तज् जाग्रत् सा च तुर्यता

suṣuptatāsya jaḍatā svapno 'syeyaṃ tu saṃsṛtiḥ / yaḥ prabodho 'sya sā muktis taj jāgrat sā ca turyatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवप्रबोधो मुक्तिर् हि सा चेह द्विविधोच्यते । एका जीवन्मुक्ततेति द्वितीयादेहमुक्तता

jīvaprabodho muktir hi sā ceha dvividhocyate / ekā jīvanmuktateti dvitīyādehamuktatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवन्मुक्तिर् हि तुर्यत्वं तुर्यातीतं परं ततः । मुक्तिर् जीवप्रबोधो हि स च बुद्धिप्रयत्नतः

jīvanmuktir hi turyatvaṃ turyātītaṃ paraṃ tataḥ / muktir jīvaprabodho hi sa ca buddhiprayatnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानप्रमाणो जीवो ऽन्तर् यज् जानाति हि तन्मयः । जानातु ज्ञप्तिम् एवातो भवत्य् आशु स तन्मयः

jñānapramāṇo jīvo 'ntar yaj jānāti hi tanmayaḥ / jānātu jñaptim evāto bhavaty āśu sa tanmayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्यतीमम् अयं जीवस् सुदीर्घं स्वप्नविभ्रमम् । मिथ्योदितं स्वहृदये स्वच्छ एव शिलीकृते

paśyatīmam ayaṃ jīvas sudīrghaṃ svapnavibhramam / mithyoditaṃ svahṛdaye svaccha eva śilīkṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवाणोर् अन्तर् अस्त्य् अस्य न किञ्चिच् चित्कलां विना । ताम् एवान्यतया पश्यन् मुधैव परिशोचति

jīvāṇor antar asty asya na kiñcic citkalāṃ vinā / tām evānyatayā paśyan mudhaiva pariśocati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवाणोर् अन्तर् अस्त्य् अस्य न किञ्चित् परमाद् ऋते । यत्र तत्र जगद् दृष्टम् अहो मायाविजृम्भितम्

jīvāṇor antar asty asya na kiñcit paramād ṛte / yatra tatra jagad dṛṣṭam aho māyāvijṛmbhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थाल्यन्तः क्वथदम्बूनां यथान्नानां भ्रमोदयः । जीवाणूनां तथा स्वान्तर् मिथ्या संसरणोदयः

sthālyantaḥ kvathadambūnāṃ yathānnānāṃ bhramodayaḥ / jīvāṇūnāṃ tathā svāntar mithyā saṃsaraṇodayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बन्धो ऽस्य वासनावत्त्वं मोक्षस् स्याद् वासनाक्षयः । वासनातो ऽस्य सौषुप्ती स्वाप्नी च स्फुरति स्थितिः

bandho 'sya vāsanāvattvaṃ mokṣas syād vāsanākṣayaḥ / vāsanāto 'sya sauṣuptī svāpnī ca sphurati sthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घनवासनमोहो ऽयं सुषुप्तात्मा जडस् स्मृतः । तदन्तर्भाविना स्वप्नेनावश्यम्भाविनान्वितः

ghanavāsanamoho 'yaṃ suṣuptātmā jaḍas smṛtaḥ / tadantarbhāvinā svapnenāvaśyambhāvinānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासनावेशनिद्रालुर् जीवः पश्यति विभ्रमम् । यदास्य वासनानिद्रा क्षीयते बुध्यते तदा

vāsanāveśanidrālur jīvaḥ paśyati vibhramam / yadāsya vāsanānidrā kṣīyate budhyate tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासनोक्ता दृश्यरतिर् दृश्यत्वं च न विद्यते । हेम्नीव कटकादित्वं सर्वात्मन्य् आत्मना क्वचित्

vāsanoktā dṛśyaratir dṛśyatvaṃ ca na vidyate / hemnīva kaṭakāditvaṃ sarvātmany ātmanā kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अबोधाद् एतद् अभवद् विलीनं चेत् प्रबोधतः । तद् वास्यवासनायास् तु क्षयाद् उदय एव वः

abodhād etad abhavad vilīnaṃ cet prabodhataḥ / tad vāsyavāsanāyās tu kṣayād udaya eva vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घनं स्ववासनामोहं क्षपयित्वा सुषुप्तगः । तनुवासनताम् एत्य स्वप्नं पश्यति संसृतिम्

ghanaṃ svavāsanāmohaṃ kṣapayitvā suṣuptagaḥ / tanuvāsanatām etya svapnaṃ paśyati saṃsṛtim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घनवासनमोहो ऽयं जीवस् स्थावरतादिभाक् । मध्यस्थवासनस् तिर्यक् पुरुषस् तनुवासनः

ghanavāsanamoho 'yaṃ jīvas sthāvaratādibhāk / madhyasthavāsanas tiryak puruṣas tanuvāsanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदान्तर् जीवितेनात्ता बहिर् जीवा घटादयः । जीवैक्याद् उभयोस् सत्ता ग्राह्यग्राहकयोस् ततः

yadāntar jīvitenāttā bahir jīvā ghaṭādayaḥ / jīvaikyād ubhayos sattā grāhyagrāhakayos tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मनात्मा समालीढो बहिर् अन्तर् यदा चिता । तदा ग्राह्यग्रहणधीर् मृगतृष्णेव सोदया

ātmanātmā samālīḍho bahir antar yadā citā / tadā grāhyagrahaṇadhīr mṛgatṛṣṇeva sodayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेह सन्त्यज्यते किञ्चिन् नेह किञ्चन गृह्यते । बाह्यान्तरकलाकारश् चिदात्मैकः प्रकाशते

neha santyajyate kiñcin neha kiñcana gṛhyate / bāhyāntarakalākāraś cidātmaikaḥ prakāśate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिजगच् चिच्चमत्कारस् त्व् अलं भेदविकल्पनैः । चेतितास् स्मश् चिति चिता बाह्याद्य् अन्यन् न विद्महे

trijagac ciccamatkāras tv alaṃ bhedavikalpanaiḥ / cetitās smaś citi citā bāhyādy anyan na vidmahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अब्धेर् यथामलम् अपास्तसमस्तभेदं स्वाद्व् अच्छम् एव सकलं द्रवम् एकशुद्धम् । सर्वं तथेदम् अपहस्तितभेदजातम् आद्यं परं पदम् अनामयम् एव बुद्धम्

abdher yathāmalam apāstasamastabhedaṃ svādv accham eva sakalaṃ dravam ekaśuddham / sarvaṃ tathedam apahastitabhedajātam ādyaṃ paraṃ padam anāmayam eva buddham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.