Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 6.60

इति निर्वासनत्वेन जीवन्मुक्ततयात्मनि । अन्तश्शीतलताम् एत्य बन्धुदुःखम् अलं त्यज

iti nirvāsanatvena jīvanmuktatayātmani / antaśśītalatām etya bandhuduḥkham alaṃ tyaja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जरामरणनिश्शङ्क आकाशविशदाशयः । त्यक्तेष्टानिष्टसङ्कल्पो वीतरागो भवानघ

jarāmaraṇaniśśaṅka ākāśaviśadāśayaḥ / tyakteṣṭāniṣṭasaṅkalpo vītarāgo bhavānagha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवाहापतितं कार्यम् इदं किञ्चिद् यथागतम् । कुरु कार्यम् अकार्पण्यं न किञ्चिद् इह नश्यति

pravāhāpatitaṃ kāryam idaṃ kiñcid yathāgatam / kuru kāryam akārpaṇyaṃ na kiñcid iha naśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवाहापतितं कर्म स्वम् एव क्रियते हि यत् । जीवन्मुक्तस्वभावो ऽसाव् अजीवन्मुक्ततान्यथा

pravāhāpatitaṃ karma svam eva kriyate hi yat / jīvanmuktasvabhāvo 'sāv ajīvanmuktatānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं कर्म त्यजामीदम् आश्रयामीत्य् अनिर्मलम् । मूढस्य मनसो रूपं ज्ञमनस् तु समस्थिति

idaṃ karma tyajāmīdam āśrayāmīty anirmalam / mūḍhasya manaso rūpaṃ jñamanas tu samasthiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवाहापतितं कार्यं कुर्वन्तश् शान्तचेतसः । जीवन्मुक्तास् सुषुप्तस्थास् स्फुरन्त्य् अर्धप्रबुद्धवत्

pravāhāpatitaṃ kāryaṃ kurvantaś śāntacetasaḥ / jīvanmuktās suṣuptasthās sphuranty ardhaprabuddhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थिरां संहृतिम् आयान्ति कूर्माङ्गानीव सर्वशः । इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यो हृदि ज्ञस्य स्वभावतः

sthirāṃ saṃhṛtim āyānti kūrmāṅgānīva sarvaśaḥ / indriyāṇīndriyārthebhyo hṛdi jñasya svabhāvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिन्मात्रे वितते तन्तौ दृढे स्रग् इव संस्थितम् । सदसद्ग्रथितं विश्वं विश्वाङ्गे विश्वकर्मणि

cinmātre vitate tantau dṛḍhe srag iva saṃsthitam / sadasadgrathitaṃ viśvaṃ viśvāṅge viśvakarmaṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसारिते प्रसरति त्व् अन्तर्धिं याति संवृते । विचित्ररचनाजालम् अनन्यच् चिद्वितानके

prasārite prasarati tv antardhiṃ yāti saṃvṛte / vicitraracanājālam ananyac cidvitānake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्यद् अप्य् अन्यद् इव स्वाङ्गरूपम् अनङ्गवत् । चित्रं वितानक इव स्थितं जगद् इदं चिति

ananyad apy anyad iva svāṅgarūpam anaṅgavat / citraṃ vitānaka iva sthitaṃ jagad idaṃ citi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथैवारचितं चित्रं स्थितं चित्रकृदीहिते । तथा जातम् अजातं च विश्वं संस्थितम् आत्मनि

yathaivāracitaṃ citraṃ sthitaṃ citrakṛdīhite / tathā jātam ajātaṃ ca viśvaṃ saṃsthitam ātmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा स्फुरति कर्तव्यं चित्रं चित्रकृतश् चिति । विश्वात्मनि तथा विश्वं कालत्रयमयोदयम्

yathā sphurati kartavyaṃ citraṃ citrakṛtaś citi / viśvātmani tathā viśvaṃ kālatrayamayodayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभित्ति त्रिजगच्चित्रं कुरुते चित्तचित्रकृत् । व्योम्नि व्योमात्मकम् अपि प्रस्फुटं वृत्तिवर्तिभिः

abhitti trijagaccitraṃ kurute cittacitrakṛt / vyomni vyomātmakam api prasphuṭaṃ vṛttivartibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तचित्रकरेणादौ चित्रं चित्रं वितानितम् । पश्चाद् भित्तिः कृता व्योमरूपा चासाव् अहो भ्रमः

cittacitrakareṇādau citraṃ citraṃ vitānitam / paścād bhittiḥ kṛtā vyomarūpā cāsāv aho bhramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपूर्वैवातिमायेयं किल यत्र खकुड्ययोः । न मनाग् अपि भेदो ऽस्ति स्फुटम् अप्य् उपलब्धयोः

apūrvaivātimāyeyaṃ kila yatra khakuḍyayoḥ / na manāg api bhedo 'sti sphuṭam apy upalabdhayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमा या उपलक्ष्यन्ते भित्तयश् चित्तचित्रजाः । व्योम्नश् शून्यतया विद्धि तास् तामरसलोचन

imā yā upalakṣyante bhittayaś cittacitrajāḥ / vyomnaś śūnyatayā viddhi tās tāmarasalocana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणेन चेतसि यथा भातो लोकक्षयोदयौ । खात्मा जगत् तथैवेदं सबाह्याभ्यन्तरं नभः

kṣaṇena cetasi yathā bhāto lokakṣayodayau / khātmā jagat tathaivedaṃ sabāhyābhyantaraṃ nabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिरन्तनमनोराज्यमात्रे ऽस्मिन् किल सत्यता । कथम् आलोकिते ऽपि स्यात् सत्यं नास्त्य् एव विभ्रमे

cirantanamanorājyamātre 'smin kila satyatā / katham ālokite 'pi syāt satyaṃ nāsty eva vibhrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रमेणालोकितस् सत्यम् आलोकेन विलीयते । दृश्यमानम् अपि क्षामं शरदीवाभ्रम् अम्बरे

bhrameṇālokitas satyam ālokena vilīyate / dṛśyamānam api kṣāmaṃ śaradīvābhram ambare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तचित्रकृतश् चित्ते संस्थिताश् चित्रपुत्रिकाः । भित्त्यभावाद् अनाधारा बहिस् त्रिभुवनादिकाः

cittacitrakṛtaś citte saṃsthitāś citraputrikāḥ / bhittyabhāvād anādhārā bahis tribhuvanādikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैतास् सन्ति न चासि त्वं किं केन परिरुध्यते । रोध्यरोधकसम्मोहं त्यक्त्वा खविमलो भव

naitās santi na cāsi tvaṃ kiṃ kena parirudhyate / rodhyarodhakasammohaṃ tyaktvā khavimalo bhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवृत्तिर् एव का व्योम्नः प्रवृत्तिश् चैव खात्मिका । अतः कालक्रियाकुड्यकलादि विमलं नभः

pravṛttir eva kā vyomnaḥ pravṛttiś caiva khātmikā / ataḥ kālakriyākuḍyakalādi vimalaṃ nabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तसंस्थं यथा चित्रं सद्रूपम् अपि खात्मकम् । व्योम्नश् शून्यतमं विद्धि तथेदम् अखिलं जगत्

cittasaṃsthaṃ yathā citraṃ sadrūpam api khātmakam / vyomnaś śūnyatamaṃ viddhi tathedam akhilaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तभित्तौ कृतं चित्रं यच् चिच्चित्रकरेण तत् । सर्वं शून्यतया व्योम्नो मनाग् अपि न भिद्यते

cittabhittau kṛtaṃ citraṃ yac ciccitrakareṇa tat / sarvaṃ śūnyatayā vyomno manāg api na bhidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा प्रकचतश् चित्ते जगन्निर्माणसङ्क्षयौ । क्षणेनैव तथैवेमौ बहिस्स्थाव् इति विद्धि हे

yathā prakacataś citte jagannirmāṇasaṅkṣayau / kṣaṇenaiva tathaivemau bahissthāv iti viddhi he

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आद्यक्षणमनोराज्ये नानाभुवननामनि । क्षणभाविनि मोहेन कल्पता परिकल्पिता

ādyakṣaṇamanorājye nānābhuvananāmani / kṣaṇabhāvini mohena kalpatā parikalpitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असद् एव मनोराज्यं कर्तुं शक्तं यथा मनः । क्षणस्य कल्पीकरणे तथैव बलवन् मनः

asad eva manorājyaṃ kartuṃ śaktaṃ yathā manaḥ / kṣaṇasya kalpīkaraṇe tathaiva balavan manaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणं कल्पीकरोत्य् एतत् तथाल्पं कुरुते बहु । असत् सत् कुरुते क्षिप्रम् इतीयं भ्रान्तिर् उत्थिता

kṣaṇaṃ kalpīkaroty etat tathālpaṃ kurute bahu / asat sat kurute kṣipram itīyaṃ bhrāntir utthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणम् आदिमनोराज्यं प्रतिभातं स्वभावतः । यद् विचित्रात्म तद् इदं जगज्जालम् इति स्थितम्

kṣaṇam ādimanorājyaṃ pratibhātaṃ svabhāvataḥ / yad vicitrātma tad idaṃ jagajjālam iti sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्गो निर्वाणनिष्ठत्वान् निमेषम् अयम् उत्थितः । प्रतिभामात्रतो ऽत्रैव कल्पिता वज्रसारता

sargo nirvāṇaniṣṭhatvān nimeṣam ayam utthitaḥ / pratibhāmātrato 'traiva kalpitā vajrasāratā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तचित्रकृतश् चित्स्थं जगच्चित्रं कचत् स्थितम् । अकुड्यम् अप्य् अरङ्गाढ्यम् इदं स्फारम् इवाग्रतः

cittacitrakṛtaś citsthaṃ jagaccitraṃ kacat sthitam / akuḍyam apy araṅgāḍhyam idaṃ sphāram ivāgrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो नु चित्रं निर्भित्ति चित्रम् उज्ज्वलम् उत्थितम् । सुरञ्जनं जगद् इति स्थितं दृष्टिविलोभनम्

aho nu citraṃ nirbhitti citram ujjvalam utthitam / surañjanaṃ jagad iti sthitaṃ dṛṣṭivilobhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानातमोमषीलेखं नानातेजोऽंशरञ्जनम् । नानाकलङ्कावयवं नानारागानुरञ्जितम्

nānātamomaṣīlekhaṃ nānātejo'ṃśarañjanam / nānākalaṅkāvayavaṃ nānārāgānurañjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानादृष्टिविलासाढ्यं नानानुभवलोचनम् । नानाभ्रकोग्ररचनं नानाकाराग्रपश्चिमम्

nānādṛṣṭivilāsāḍhyaṃ nānānubhavalocanam / nānābhrakograracanaṃ nānākārāgrapaścimam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्योमनीलसरःफुल्लताराचन्द्रार्कपङ्कजम् । विचित्ररचनोद्युक्तमेघालीपत्त्रमञ्जरि

vyomanīlasaraḥphullatārācandrārkapaṅkajam / vicitraracanodyuktameghālīpattramañjari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वकोष्ठकाभिलिखितसुरासुरनृपुत्रिकम् । परमालोकमक्कोलधवलाकाशकुड्यकम्

svakoṣṭhakābhilikhitasurāsuranṛputrikam / paramālokamakkoladhavalākāśakuḍyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकाश एव रचिता प्रतिभैकरङ्गा मुग्धा जगत्त्रयमनोहरपुत्रिकेयम् । चिन्मात्रवक्त्रपरिरञ्जितसर्वलोका लीलाकुला चपलचित्तकचित्रकर्त्रा

ākāśa eva racitā pratibhaikaraṅgā mugdhā jagattrayamanoharaputrikeyam / cinmātravaktraparirañjitasarvalokā līlākulā capalacittakacitrakartrā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमाचलाङ्गलतिका घनकेशपाशा चन्द्रार्कलोचनविचालनदृष्टलोका । धर्मार्थकामत्रिकयन्त्रितशास्त्रवस्त्रा पातालतालचरणोन्नतभूनितम्बा

hemācalāṅgalatikā ghanakeśapāśā candrārkalocanavicālanadṛṣṭalokā / dharmārthakāmatrikayantritaśāstravastrā pātālatālacaraṇonnatabhūnitambā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मेन्द्ररुद्रहरिबाहुचतुष्टयोग्रा सत्यानृतोन्नतकुचा ककुबङ्गयष्टिः । अब्ध्यन्त्रवेष्टितमहीतलपद्मपीठपत्त्रीकृताचलमहाभुवनोदरी च

brahmendrarudraharibāhucatuṣṭayogrā satyānṛtonnatakucā kakubaṅgayaṣṭiḥ / abdhyantraveṣṭitamahītalapadmapīṭhapattrīkṛtācalamahābhuvanodarī ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रात्र्यन्धकारचपलभ्रुरहस्स्मितोच्चैस् ताराकरालपुलका ग्रहदन्तपङ्क्तिः । चञ्चच्चतुर्दशविधाकुलभूतजातरोमा ध्वनत्प्रलयवारिदकम्बुपूगा

rātryandhakāracapalabhrurahassmitoccais tārākarālapulakā grahadantapaṅktiḥ / cañcaccaturdaśavidhākulabhūtajātaromā dhvanatpralayavāridakambupūgā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवान्विता गगन एव कृता विचित्रा व्योमात्मिकाचिरविलक्षणचित्रकर्त्रा । चित्तेन चित्रपरिकर्मविदा त्रिलोकी नानाविलासवलिता वरपुत्रिकेति

jīvānvitā gagana eva kṛtā vicitrā vyomātmikāciravilakṣaṇacitrakartrā / cittena citraparikarmavidā trilokī nānāvilāsavalitā varaputriketi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.