Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika·6·6.64

Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 6.64

एनम् आहुः परं तत्त्वं विद्ध्य् एनं परमं पदम् । वेद्म्य् एनम् एकम् एवाहम् एष एवास्ति नेतरः

enam āhuḥ paraṃ tattvaṃ viddhy enaṃ paramaṃ padam / vedmy enam ekam evāham eṣa evāsti netaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

य एष प्रत्यगात्मान्तस् सर्वसत्तैकदर्पणः । एतस्माद् इदम् उत्पन्नं जगद् बीजाद् इव द्रुमः

ya eṣa pratyagātmāntas sarvasattaikadarpaṇaḥ / etasmād idam utpannaṃ jagad bījād iva drumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्ध्यहङ्कारचित्तादि वर्जयित्वा जडात्मकम् । यत्रानुभवितान्तस् ते तद् विद्धि परमं पदम्

buddhyahaṅkāracittādi varjayitvā jaḍātmakam / yatrānubhavitāntas te tad viddhi paramaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धानुभवमात्रं यन् मनोबुद्ध्यादिवर्जितम् । महाचिदभिधं पुण्यं तद् एतत् परमं पदम्

śuddhānubhavamātraṃ yan manobuddhyādivarjitam / mahācidabhidhaṃ puṇyaṃ tad etat paramaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्स्था एते महारूपा ब्रह्मविष्णुहरादयः । विभूतिभिस् स्फुरन्त्य् उच्चैर् जनास् तुष्टनृपा इव

tatsthā ete mahārūpā brahmaviṣṇuharādayaḥ / vibhūtibhis sphuranty uccair janās tuṣṭanṛpā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकाशगमनाद्याभिः क्रीडाभिः क्रीड्यते चिरम् । तत्स्थेनैव जनेनेह स्वर्गे स्वर्गौकसा यथा

ākāśagamanādyābhiḥ krīḍābhiḥ krīḍyate ciram / tatsthenaiva janeneha svarge svargaukasā yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् प्राप्य नाङ्ग म्रियते तत् प्राप्याङ्ग न शोच्यते । तत् प्राप्य क्षीयते नाङ्ग तत् प्राप्याङ्ग न बध्यते

tat prāpya nāṅga mriyate tat prāpyāṅga na śocyate / tat prāpya kṣīyate nāṅga tat prāpyāṅga na badhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपारपरमाकाशरूपिणः परमात्मनः । सत्तासामान्यरूपं चेन् मनाग् अपि विभाव्यते

apāraparamākāśarūpiṇaḥ paramātmanaḥ / sattāsāmānyarūpaṃ cen manāg api vibhāvyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् तन्निमेषमात्रेण जन्तुर् मुक्तमना मुनिः । कुर्वन् संसारकर्माणि न भूयः परितप्यते

tat tannimeṣamātreṇa jantur muktamanā muniḥ / kurvan saṃsārakarmāṇi na bhūyaḥ paritapyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनो बुद्धिर् अहङ्कार इति यत्र क्षयं गतम् । सत्तासामान्यम् आभानं किं तत् कीदृशम् उच्यते

mano buddhir ahaṅkāra iti yatra kṣayaṃ gatam / sattāsāmānyam ābhānaṃ kiṃ tat kīdṛśam ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् ब्रह्म सर्वदेहस्थं भुङ्क्ते पिबति वल्गति । आदत्ते विनिहन्त्य् अत्ति संवित्संवेद्यवर्जितम्

yad brahma sarvadehasthaṃ bhuṅkte pibati valgati / ādatte vinihanty atti saṃvitsaṃvedyavarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् सर्वगतम् आद्यन्तरहितं स्थितम् ऊर्जितम् । सत्तासामान्यम् अखिलं वस्तुतत्त्वम् इहोच्यते

tat sarvagatam ādyantarahitaṃ sthitam ūrjitam / sattāsāmānyam akhilaṃ vastutattvam ihocyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् स्थितं खतया व्योम्नि शब्दे शब्दतया स्थितम् । स्पर्शे स्थितं स्पर्शतया त्वचि तत् त्वक्तया स्थितम्

tat sthitaṃ khatayā vyomni śabde śabdatayā sthitam / sparśe sthitaṃ sparśatayā tvaci tat tvaktayā sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसे लीनं रसतया रसनायां च तत्तया । रूपे रूपतया दृष्टं नेत्रे लीनं च दृक्तया

rase līnaṃ rasatayā rasanāyāṃ ca tattayā / rūpe rūpatayā dṛṣṭaṃ netre līnaṃ ca dṛktayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घ्राणे घ्राणतया दृष्टं गन्धे गन्धतयोदितम् । पुष्टं कायतया काये भूमाव् अपि च भूतया

ghrāṇe ghrāṇatayā dṛṣṭaṃ gandhe gandhatayoditam / puṣṭaṃ kāyatayā kāye bhūmāv api ca bhūtayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पयस्तया च पयसि वायौ वायुतया स्थितम् । तेजस्तया तेजसि च बुद्धौ बुद्धितया गतम्

payastayā ca payasi vāyau vāyutayā sthitam / tejastayā tejasi ca buddhau buddhitayā gatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनस्तया मनस्य् अन्तर् अहङ्कृत्याप्य् अहङ्कृतौ । रूढं संविदि संवित्त्या चिति चित्त्वेन चोत्थितम्

manastayā manasy antar ahaṅkṛtyāpy ahaṅkṛtau / rūḍhaṃ saṃvidi saṃvittyā citi cittvena cotthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृक्षे वृक्षतया लग्नं पटे पटतया स्थितम् । घटे घटतया रूढं वटे वटतया स्थितम्

vṛkṣe vṛkṣatayā lagnaṃ paṭe paṭatayā sthitam / ghaṭe ghaṭatayā rūḍhaṃ vaṭe vaṭatayā sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थावरे स्थावरत्वेन जङ्गमत्वेन जङ्गमे । पाषाणत्वेन पाषाणे चेतनत्वेन चेतने

sthāvare sthāvaratvena jaṅgamatvena jaṅgame / pāṣāṇatvena pāṣāṇe cetanatvena cetane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमरेष्व् अमरत्वेन नरत्वेन नरेषु च । तिर्यक्त्वेन च तिर्यक्षु क्रिमित्वेन क्रिमिस्थितौ

amareṣv amaratvena naratvena nareṣu ca / tiryaktvena ca tiryakṣu krimitvena krimisthitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालक्रमे कालतया ऋताव् ऋतुतयानया । तुटिक्षणनिमेषादौ संस्थितस् तत्तया विभुः

kālakrame kālatayā ṛtāv ṛtutayānayā / tuṭikṣaṇanimeṣādau saṃsthitas tattayā vibhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्ले शुक्लतया जातं कृष्णे कृष्णतया स्थितम् । क्रियासु स्पन्दरूपेण नियतौ नियमेन च

śukle śuklatayā jātaṃ kṛṣṇe kṛṣṇatayā sthitam / kriyāsu spandarūpeṇa niyatau niyamena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्थितस् संस्थितौ स्थित्या नाशे नाशतया स्थितः । उत्पत्तिरूपेणोत्पत्ताव् आस्थितः परमेश्वरः

saṃsthitas saṃsthitau sthityā nāśe nāśatayā sthitaḥ / utpattirūpeṇotpattāv āsthitaḥ parameśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाल्ये बाल्येन विश्रान्तो यौवने यौवनेन च । जरसा च जरारूपे मरणे मरणेन च

bālye bālyena viśrānto yauvane yauvanena ca / jarasā ca jarārūpe maraṇe maraṇena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति सर्वपदार्थानाम् अभिन्नः परमेश्वरः । कल्लोलशीकरोर्मीणाम् अब्धाव् इव पयोभरः

iti sarvapadārthānām abhinnaḥ parameśvaraḥ / kallolaśīkarormīṇām abdhāv iva payobharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानातैषा त्व् असत्यैषा सत्येनानेन चैव हि । कल्पिता चित्स्वभावेन वेतालश् शिशुना यथा

nānātaiṣā tv asatyaiṣā satyenānena caiva hi / kalpitā citsvabhāvena vetālaś śiśunā yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वत्र संस्थितिमता विगतामयेन व्याप्तं मयेदम् अखिलं विविधैर् विलासैः । चिद्रूपिणैव कलिताकलितात्मनेति सर्वोपशान्तमतिर् आस्स्व सुखं महात्मन्

sarvatra saṃsthitimatā vigatāmayena vyāptaṃ mayedam akhilaṃ vividhair vilāsaiḥ / cidrūpiṇaiva kalitākalitātmaneti sarvopaśāntamatir āssva sukhaṃ mahātman

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तवत्य् अथ मुनौ दिवसो जगाम सायन्तनाय विधये ऽस्तम् इनो जगाम । स्नातुं सभा कृतनमस्करणा जगाम श्यामाक्षये रविकरैश् च सहाजगाम

ity uktavaty atha munau divaso jagāma sāyantanāya vidhaye 'stam ino jagāma / snātuṃ sabhā kṛtanamaskaraṇā jagāma śyāmākṣaye ravikaraiś ca sahājagāma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.