Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 6.65

यथास्माकं मुने स्वप्नपुरपत्तनमण्डलम् । तथैव पद्मजादीनां यदि देहपरिग्रहः

yathāsmākaṃ mune svapnapurapattanamaṇḍalam / tathaiva padmajādīnāṃ yadi dehaparigrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैवेदं च सञ्जातं यदि सर्वम् असन्मयम् । तद् अस्माकं दृढतरः प्रत्ययः कथम् उत्थितः

tathaivedaṃ ca sañjātaṃ yadi sarvam asanmayam / tad asmākaṃ dṛḍhataraḥ pratyayaḥ katham utthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मत्सर्गवद् आभाति पूर्वसर्गप्रजापतिः । स्वजीवप्रतिभासात्मा विद्यते न तु वास्तवः

asmatsargavad ābhāti pūrvasargaprajāpatiḥ / svajīvapratibhāsātmā vidyate na tu vāstavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वगत्वाच् चितेस् सर्वं जीवस् सर्वत्र संसृतिः । सा चासत्या दर्शनोत्था सम्यग्दर्शननाशिनी

sarvagatvāc cites sarvaṃ jīvas sarvatra saṃsṛtiḥ / sā cāsatyā darśanotthā samyagdarśananāśinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्नाभः प्रतिभासो ऽस्य य एष स्वयम् उत्थितः । अहन्ताप्रत्ययैकात्मा स एवातिदृढस् स्थितः

svapnābhaḥ pratibhāso 'sya ya eṣa svayam utthitaḥ / ahantāpratyayaikātmā sa evātidṛḍhas sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्ने क्षणविनाशित्वं यथा पुंसा न दृश्यते । सर्गस्वप्ने तथैवैतद् ब्रह्मणापि न लक्ष्यते

svapne kṣaṇavināśitvaṃ yathā puṃsā na dṛśyate / sargasvapne tathaivaitad brahmaṇāpi na lakṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्नो ऽग्रपुरुषस्यास्य प्रतिभासश् च यो भवेत् । रामास्मदादिसर्गात्मा भवेत् तादृश एव सः

svapno 'grapuruṣasyāsya pratibhāsaś ca yo bhavet / rāmāsmadādisargātmā bhavet tādṛśa eva saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् स्वप्नपुरुषाज् जातं तत् स्वप्नपुरुषात्मकम् । भवतीत्य् अनुभूतं हि यद् बीजं तत् फलं यथा

yat svapnapuruṣāj jātaṃ tat svapnapuruṣātmakam / bhavatīty anubhūtaṃ hi yad bījaṃ tat phalaṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असत्यम् एव तद् विद्धि यद् असत्येन साध्यते । असत्य् अर्थे समर्थे ऽपि न युक्तं भावबन्धनम्

asatyam eva tad viddhi yad asatyena sādhyate / asaty arthe samarthe 'pi na yuktaṃ bhāvabandhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असत्य् अर्थे समर्थे ऽपि सत्ता भावनसम्भवा । यतस् तेन परित्याज्यम् असद्भावनभावनम्

asaty arthe samarthe 'pi sattā bhāvanasambhavā / yatas tena parityājyam asadbhāvanabhāvanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृढप्रत्ययिनस् स्वप्नपुरुषाद् यत् समुत्थितम् । भवत्य् आत्मनि सर्गादि दृढप्रत्ययम् एव तत्

dṛḍhapratyayinas svapnapuruṣād yat samutthitam / bhavaty ātmani sargādi dṛḍhapratyayam eva tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निमेषमात्रम् एवायं सर्गस्वप्नस् स्फुरन् स्थितः । तस्मिन् निमेष एवास्मत्कल्पता परिकल्पिता

nimeṣamātram evāyaṃ sargasvapnas sphuran sthitaḥ / tasmin nimeṣa evāsmatkalpatā parikalpitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुदीर्घस्वप्नषण्डो ऽयं यथोदेति प्रजापतेः । सर्गाद्यास् सर्वभूतानां प्रत्येकम् उदितास् तथा

sudīrghasvapnaṣaṇḍo 'yaṃ yathodeti prajāpateḥ / sargādyās sarvabhūtānāṃ pratyekam uditās tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तत्त्वस्यैव भावेन सर्गस्वप्नपरम्पराः । स्फुरन्त्य् अम्भो द्रवत्वेन यथावर्तविवर्तनैः

cittattvasyaiva bhāvena sargasvapnaparamparāḥ / sphuranty ambho dravatvena yathāvartavivartanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा स्वप्नात्मिकैवेयं सर्गलक्ष्मीर् न वास्तवी । इदं सम्भवतीदं नो वेत्य् अतः प्रलयं गतम्

yadā svapnātmikaiveyaṃ sargalakṣmīr na vāstavī / idaṃ sambhavatīdaṃ no vety ataḥ pralayaṃ gatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् यथा यादृशं दृष्टं तत् तादृग् विद्यते तथा । न हि पर्यनुयुज्यन्ते स्वप्नविभ्रमनीतयः

yad yathā yādṛśaṃ dṛṣṭaṃ tat tādṛg vidyate tathā / na hi paryanuyujyante svapnavibhramanītayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तद् अस्ति जगत्य् अस्मिन् यन् न सम्भवति भ्रमे । विचित्रास् त्रिषु लोकेषु दृश्यन्ते वस्तुदृष्टयः

na tad asti jagaty asmin yan na sambhavati bhrame / vicitrās triṣu lokeṣu dṛśyante vastudṛṣṭayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलमध्ये ज्वलत्य् अग्निर् यथाब्धौ वडवानलः । नगराण्य् अम्बरे सन्ति यथा वैमानिकाश्रयाः

jalamadhye jvalaty agnir yathābdhau vaḍavānalaḥ / nagarāṇy ambare santi yathā vaimānikāśrayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिलास्व् अब्जानि जायन्ते हेमाद्राव् इव पादपाः । एकागे सर्वपुष्पाणि सन्ति कल्पतरौ यथा

śilāsv abjāni jāyante hemādrāv iva pādapāḥ / ekāge sarvapuṣpāṇi santi kalpatarau yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिलाः फलन्ति फलवद् यथा रत्नगुलुच्छकाः । शिलान्तः प्राणिनस् सन्ति भेका इव शिलान्तरे

śilāḥ phalanti phalavad yathā ratnagulucchakāḥ / śilāntaḥ prāṇinas santi bhekā iva śilāntare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृषदो वारि निर्याति चन्द्रकान्तोपलाद् इव । निमेषेण घटो याति पटतां शापवान् इव

dṛṣado vāri niryāti candrakāntopalād iva / nimeṣeṇa ghaṭo yāti paṭatāṃ śāpavān iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वासत्ताम् अपि बुध्यन्ते स्वप्ने स्वमरणं यथा । अधोगामि जलं व्योम्नि डीयते ऽभ्रगतं यथा

svāsattām api budhyante svapne svamaraṇaṃ yathā / adhogāmi jalaṃ vyomni ḍīyate 'bhragataṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वितानम् इव खे वारि तिष्ठति स्वर्नदी यथा । उड्डीयन्ते शिलास् स्थूलाः पक्षवन्तो ऽद्रयो यथा

vitānam iva khe vāri tiṣṭhati svarnadī yathā / uḍḍīyante śilās sthūlāḥ pakṣavanto 'drayo yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिलातः प्राप्यते सर्वं ननु चिन्तामणेर् इव । चिन्तितानि फलन्त्य् आशु देवोद्यानान्तरेष्व् इव

śilātaḥ prāpyate sarvaṃ nanu cintāmaṇer iva / cintitāni phalanty āśu devodyānāntareṣv iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तान्य् एव न फलन्त्य् आशु मोक्षादीनीव राघव । अचेतनो ऽपि कुरुते कर्म यन्त्रपुमान् इव

tāny eva na phalanty āśu mokṣādīnīva rāghava / acetano 'pi kurute karma yantrapumān iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमादिस् तथान्यश् च विचित्रारम्भविभ्रमः । दृष्टश् शम्बरगन्धर्वविलासैर् अप्य् असम्भवः

evamādis tathānyaś ca vicitrārambhavibhramaḥ / dṛṣṭaś śambaragandharvavilāsair apy asambhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशकालक्रियाद्रव्यरत्नशम्बरशापजाः । मयगन्धर्वजनिता अनन्तास् सत्यसम्भवाः

deśakālakriyādravyaratnaśambaraśāpajāḥ / mayagandharvajanitā anantās satyasambhavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असम्भवस् सम्भवानाम् अपीहाभ्युपपद्यते । सम्भवासम्भवांशस्य सिद्धयस् स्वप्नविभ्रमाः

asambhavas sambhavānām apīhābhyupapadyate / sambhavāsambhavāṃśasya siddhayas svapnavibhramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तद् अस्ति न यत् सत्यं न तद् अस्ति न यन् मृषा । सर्वं सर्वेण सर्वत्र स्वप्ने सर्गाभिधानके

na tad asti na yat satyaṃ na tad asti na yan mṛṣā / sarvaṃ sarveṇa sarvatra svapne sargābhidhānake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्ने निमग्नधीर् जन्तुः पश्यति स्थिरतां यथा । सर्गस्वप्ने मग्नबुद्धिः पश्यति स्थिरतां तथा

svapne nimagnadhīr jantuḥ paśyati sthiratāṃ yathā / sargasvapne magnabuddhiḥ paśyati sthiratāṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रमाद् भ्रमान्तरं गच्छन् स्वप्नात् स्वप्नान्तरं व्रजन् । अतिस्थिरप्रत्ययभाग् इह जीवो विमुह्यति

bhramād bhramāntaraṃ gacchan svapnāt svapnāntaraṃ vrajan / atisthirapratyayabhāg iha jīvo vimuhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वभ्रान्तरं श्वभ्रनिपातदोषात् सम्प्राप्नुवन् मुग्धमृगः प्रयाति । मोहं यथा पातमयैकरूपं जीवस् तथा संसृतिपातमूढः

śvabhrāntaraṃ śvabhranipātadoṣāt samprāpnuvan mugdhamṛgaḥ prayāti / mohaṃ yathā pātamayaikarūpaṃ jīvas tathā saṃsṛtipātamūḍhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.