Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika·6·6.7

Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 6.7

यन् मुक्तावलिता रत्नभूषिता भान्ति योषितः । मदेन्दाव् उदिते क्षुब्धकामक्षीरार्णवोर्मयः

yan muktāvalitā ratnabhūṣitā bhānti yoṣitaḥ / madendāv udite kṣubdhakāmakṣīrārṇavormayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौवर्णाम्भोजकोशस्थलोलालिपटलश्रियम् । धारयन्ति दृशस् स्त्रीणां कपोलदलदोलिताः

sauvarṇāmbhojakośasthalolālipaṭalaśriyam / dhārayanti dṛśas strīṇāṃ kapoladaladolitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्यानवनषण्डेषु भूमौ कृतपदा मधौ । हृद्यास् सुमनसो भान्ति हासा इव मनोभुवः

udyānavanaṣaṇḍeṣu bhūmau kṛtapadā madhau / hṛdyās sumanaso bhānti hāsā iva manobhuvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रव्यादगृध्रगोमायुकौलेयकवलाङ्गिकाः । स्त्रियस् समुपमीयन्ते चन्द्रचन्दनपङ्कजैः

kravyādagṛdhragomāyukauleyakavalāṅgikāḥ / striyas samupamīyante candracandanapaṅkajaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौवर्णकलशाम्भोजकोरकोत्तुङ्गलिङ्गवत् । दृश्यते स्त्रीस्तनश्रेणी रक्तप्रतिसमुद्गिका

sauvarṇakalaśāmbhojakorakottuṅgaliṅgavat / dṛśyate strīstanaśreṇī raktapratisamudgikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसायनेन्दुनिष्ष्यन्दमधुबिम्बासवद्रवैः । ओष्ठाभिधो मांसलवो लालाक्त उपमीयते

rasāyanenduniṣṣyandamadhubimbāsavadravaiḥ / oṣṭhābhidho māṃsalavo lālākta upamīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शल्मल्यष्ठीलिकाकारा भुजाः क्रूरास्थिशङ्कवः । बाहूबाहु लताशब्दैर् वर्ण्यन्ते कविभिश् शुभैः

śalmalyaṣṭhīlikākārā bhujāḥ krūrāsthiśaṅkavaḥ / bāhūbāhu latāśabdair varṇyante kavibhiś śubhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदलीस्तम्भसम्भारसुन्दरी सुन्दरीरता । ऊरुशोभोदितानङ्गतोरणश्रीर् विराजते

kadalīstambhasambhārasundarī sundarīratā / ūruśobhoditānaṅgatoraṇaśrīr virājate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपातमात्रमधुरा मध्ये द्वन्द्वानुपातिनी । शीघ्रावसानविरसा लक्ष्मीर् अप्य् अभिवाञ्छ्यते

āpātamātramadhurā madhye dvandvānupātinī / śīghrāvasānavirasā lakṣmīr apy abhivāñchyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुपैति मतिर् दुःखं दुःखं च शतशाखताम् । दुःखशाखासु जायन्ते नानाकर्मफलश्रियः

samupaiti matir duḥkhaṃ duḥkhaṃ ca śataśākhatām / duḥkhaśākhāsu jāyante nānākarmaphalaśriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बद्धजालघनाकाराः कारार्थम् इव रज्जवः । वीरुधः प्रावृषीवाशाः प्रतानगहनस्थिताः

baddhajālaghanākārāḥ kārārtham iva rajjavaḥ / vīrudhaḥ prāvṛṣīvāśāḥ pratānagahanasthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सारतां मोहमिहिका कार्याकार्यविकारिणी । यमुना प्रावृषीवैति तिमिरश्यामलाचिरम्

sāratāṃ mohamihikā kāryākāryavikāriṇī / yamunā prāvṛṣīvaiti timiraśyāmalāciram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कटूकृतान्तःकरणो नानाकारविकारदः । स्वदते विगतस्नेहं जन्मप्रतिविषारसः

kaṭūkṛtāntaḥkaraṇo nānākāravikāradaḥ / svadate vigatasnehaṃ janmaprativiṣārasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याधूतजर्जराजीर्णजनतापर्णराजयः । स्वकर्मपवना वान्ति नानाकनकरेणवः

vyādhūtajarjarājīrṇajanatāparṇarājayaḥ / svakarmapavanā vānti nānākanakareṇavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालः कवलितानन्तजगत्पक्वफलो ऽप्य् अयम् । घस्मरापारजठरः कल्पैर् अपि न तृप्यति

kālaḥ kavalitānantajagatpakvaphalo 'py ayam / ghasmarāpārajaṭharaḥ kalpair api na tṛpyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मोहमारुतपा मत्तास् त्वराविषविकारिणः । स्फुरन्तीहाहयश् चित्तबिले बलवदापदः

mohamārutapā mattās tvarāviṣavikāriṇaḥ / sphurantīhāhayaś cittabile balavadāpadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिन्तापिशाच्योपहता विवेकेन्दूदयं विना । तमसैव निरालोका याति यौवनयामिनी

cintāpiśācyopahatā vivekendūdayaṃ vinā / tamasaiva nirālokā yāti yauvanayāminī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जिह्वा जर्जरताम् एति प्राकृतानुनयज्वरैः । पद्मकोटरकोणस्थम् अपि पत्त्रं हिमैर् इव

jihvā jarjaratām eti prākṛtānunayajvaraiḥ / padmakoṭarakoṇastham api pattraṃ himair iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःखजीवमहाष्ठीलः कष्टकण्टकसङ्कटः । सहस्रशाखतां याति दारिद्र्यदृढशल्मलिः

duḥkhajīvamahāṣṭhīlaḥ kaṣṭakaṇṭakasaṅkaṭaḥ / sahasraśākhatāṃ yāti dāridryadṛḍhaśalmaliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तश्शून्योन्नतध्वस्तचित्तचैत्यकृतालयः । याच्ञाबहुलयामिन्यां लोभोलूको विवल्गति

antaśśūnyonnatadhvastacittacaityakṛtālayaḥ / yācñābahulayāminyāṃ lobholūko vivalgati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वं गृहीत्वा कर्णाभ्यां स्फुरन्तम् अभितश् चिरम् । जराजर्जरमार्जारी यौवनाखुं निकृन्तति

pūrvaṃ gṛhītvā karṇābhyāṃ sphurantam abhitaś ciram / jarājarjaramārjārī yauvanākhuṃ nikṛntati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निस्सारा क्रमशः क्रान्तधराधरसमुन्नतिः । दिण्डीरपिण्डिकेवेयं सृष्टिर् आयाति पुष्टताम्

nissārā kramaśaḥ krāntadharādharasamunnatiḥ / diṇḍīrapiṇḍikeveyaṃ sṛṣṭir āyāti puṣṭatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आभासपुष्पधवला जगत्पल्लवशालिनी । सत्तालता विकसिता धर्मार्थफलधारिणी

ābhāsapuṣpadhavalā jagatpallavaśālinī / sattālatā vikasitā dharmārthaphaladhāriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुराचलमहास्थूणं चन्द्रसूर्यगवाक्षकम् । गगनाच्छादनं चारु ध्रियते त्रिजगद्गृहम्

surācalamahāsthūṇaṃ candrasūryagavākṣakam / gaganācchādanaṃ cāru dhriyate trijagadgṛham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसारसरसि स्फारे चरन्ति प्राणषट्पदाः । शरीरपुष्करेष्व् अन्तश् चिद्रूपरसपायिनः

saṃsārasarasi sphāre caranti prāṇaṣaṭpadāḥ / śarīrapuṣkareṣv antaś cidrūparasapāyinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नभोमार्गमहानीलकुट्टिमे कान्तिशालिनी । भुवनाववरस्यान्तस् स्फुरत्य् आदित्यदीपिका

nabhomārgamahānīlakuṭṭime kāntiśālinī / bhuvanāvavarasyāntas sphuraty ādityadīpikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आशातन्तुनिबद्धाङ्गी जनताजीर्णपक्षिणी । स्ववासनाशलाकान्ते निबद्धेन्द्रियपञ्जरे

āśātantunibaddhāṅgī janatājīrṇapakṣiṇī / svavāsanāśalākānte nibaddhendriyapañjare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनारतपतज्जातभूतपर्णपरम्परा । स्पन्दते ऽजगरामृष्टा संसृतिव्रततिश् चिरम्

anāratapatajjātabhūtaparṇaparamparā / spandate 'jagarāmṛṣṭā saṃsṛtivratatiś ciram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृष्ठे कतिपयं कालम् अदृष्टाः कालजालिना । अधःकृतोग्रनरकपङ्काश् शङ्कोज्झिताः क्षणम्

pṛṣṭhe katipayaṃ kālam adṛṣṭāḥ kālajālinā / adhaḥkṛtogranarakapaṅkāś śaṅkojjhitāḥ kṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुक्तेन्दुखण्डकबिसा नीलनीरदशेवले । स्वर्गमार्गसरस्य् अन्तस् स्फुरन्ति सुरसारसाः

bhuktendukhaṇḍakabisā nīlanīradaśevale / svargamārgasarasy antas sphuranti surasārasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानाफलावलिमती वासनाजलमालिता । स्पन्दामोदमयी स्फीता क्रियाविकसिताब्जिनी

nānāphalāvalimatī vāsanājalamālitā / spandāmodamayī sphītā kriyāvikasitābjinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वराकी सृष्टिशफरी स्फुरन्ती भवपल्वले । कृतान्तवृद्धगृध्रेण शठेन विनिगीर्यते

varākī sṛṣṭiśapharī sphurantī bhavapalvale / kṛtāntavṛddhagṛdhreṇa śaṭhena vinigīryate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तरङ्गफेनमालेव सैवान्येव च भङ्गुरा । श्वश् श्वो ऽपरेन्दुलेखेव समुदेति विचित्रता

taraṅgaphenamāleva saivānyeva ca bhaṅgurā / śvaś śvo 'parendulekheva samudeti vicitratā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूरिभूतशरावाणि क्षणभङ्गीनि कुर्वता । इदं कालकुलालेन चक्रं विपरिवर्त्यते

bhūribhūtaśarāvāṇi kṣaṇabhaṅgīni kurvatā / idaṃ kālakulālena cakraṃ viparivartyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असङ्ख्यातान्य् अनल्पानि सञ्जातान्य् अचले पदे । जगज्जङ्गलजालानि दग्धानि युगवह्निना

asaṅkhyātāny analpāni sañjātāny acale pade / jagajjaṅgalajālāni dagdhāni yugavahninā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावाभावैर् अपर्यन्तैस् सुखदुःखदशाशतैः । वैपरीत्यं प्रयातीयम् अजस्रं जागती स्थितिः

bhāvābhāvair aparyantais sukhaduḥkhadaśāśataiḥ / vaiparītyaṃ prayātīyam ajasraṃ jāgatī sthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षुब्धैर् युगपरावर्तैर् वासनाशृङ्खलोम्भिता । मोहाशनिनिपातैश् च न रुग्णा ध्रुवधीरता

kṣubdhair yugaparāvartair vāsanāśṛṅkhalombhitā / mohāśaninipātaiś ca na rugṇā dhruvadhīratā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतशो विद्रुतारीन्द्रैर् दनुपुत्रैर् अभिद्रुताम् । भगभग्नत्रपाम् ऐन्द्रीं तनुं वहति वासना

śataśo vidrutārīndrair danuputrair abhidrutām / bhagabhagnatrapām aindrīṃ tanuṃ vahati vāsanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशत्य् अविरतं धूतसर्गपांसुपरम्परा । नित्यं नियतिवात्येयं कालव्यालगलान्तरम्

viśaty avirataṃ dhūtasargapāṃsuparamparā / nityaṃ niyativātyeyaṃ kālavyālagalāntaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पदार्थाम्भांसि सर्वाणि फलफेनानि सर्वतः । पतन्त्य् अविरतापातम् अभाववडवामुखम्

padārthāmbhāṃsi sarvāṇi phalaphenāni sarvataḥ / patanty aviratāpātam abhāvavaḍavāmukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्फुरन्त्य् आकस्मिकोद्भूता विचित्रा द्रव्यशक्तयः । स्वभावमात्रसम्पन्नास् स्पन्दश्रिय इवाम्भसाम्

sphuranty ākasmikodbhūtā vicitrā dravyaśaktayaḥ / svabhāvamātrasampannās spandaśriya ivāmbhasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतमौक्तिकसम्पूर्णान् बृहतस् सुबहून् अपि । जगत्कलभकान् अत्ति कृतान्तोद्रिक्तकेसरी

bhūtamauktikasampūrṇān bṛhatas subahūn api / jagatkalabhakān atti kṛtāntodriktakesarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुलशैलफला मेघपक्षपुञ्जा जलासृजः । जायन्ते च म्रियन्ते च डीयन्ते च जगत्खगाः

kulaśailaphalā meghapakṣapuñjā jalāsṛjaḥ / jāyante ca mriyante ca ḍīyante ca jagatkhagāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिद्भित्तौ स्पन्दशुभ्रायां रङ्गैः पञ्चभिर् इन्द्रियैः । उन्मीलयति संसारचित्राणि विधिचित्रकृत्

cidbhittau spandaśubhrāyāṃ raṅgaiḥ pañcabhir indriyaiḥ / unmīlayati saṃsāracitrāṇi vidhicitrakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजस्रगत्वरीं सर्वपरिस्पन्दविधायिनीं । निमेषशतभागाङ्गीम् अच्छाम् उत्साहिताङ्कुराम्

ajasragatvarīṃ sarvaparispandavidhāyinīṃ / nimeṣaśatabhāgāṅgīm acchām utsāhitāṅkurām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूक्ष्मां कालस्य कलनां स्वसमुत्थानकारिणीम् । ध्यानेनेवान्ववेक्षन्ते स्थिरास् स्थावरजातयः

sūkṣmāṃ kālasya kalanāṃ svasamutthānakāriṇīm / dhyānenevānvavekṣante sthirās sthāvarajātayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रागद्वेषसमुत्थेन भावाभावमयेन च । जरामरणमोहेन जीर्णा जङ्गमजातयः

rāgadveṣasamutthena bhāvābhāvamayena ca / jarāmaraṇamohena jīrṇā jaṅgamajātayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वदुष्कृतोत्तमध्यानधारिण्यो धरणीतले । नियत्या नियतं कालं पीड्यन्ते कीटपङ्क्तयः

svaduṣkṛtottamadhyānadhāriṇyo dharaṇītale / niyatyā niyataṃ kālaṃ pīḍyante kīṭapaṅktayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणेनादृश्य एवेदं निगिरत्य् अखिलं सुखी । सुदुर्लक्ष्यबिलः कालव्यालो विपुलभोगवान्

kṣaṇenādṛśya evedaṃ nigiraty akhilaṃ sukhī / sudurlakṣyabilaḥ kālavyālo vipulabhogavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणादिकल्पपर्यन्तस् तेजस्तिमिररञ्जनात् । कालेन किञ्चिद् आलक्ष्यस् स्वकाय उररीकृतः

kṣaṇādikalpaparyantas tejastimirarañjanāt / kālena kiñcid ālakṣyas svakāya urarīkṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीतवातातपप्रौढाः प्रोल्लसत्पुष्पदीप्तयः । फलप्रदाश् चरन्तीह कालखे षडृतुग्रहाः

śītavātātapaprauḍhāḥ prollasatpuṣpadīptayaḥ / phalapradāś carantīha kālakhe ṣaḍṛtugrahāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्माण्डभैक्षभाण्डे ऽसौ काली भगवती क्रिया । स्वयं दत्त्वैव दत्त्वैव भूतभिक्षां जिघृक्षति

brahmāṇḍabhaikṣabhāṇḍe 'sau kālī bhagavatī kriyā / svayaṃ dattvaiva dattvaiva bhūtabhikṣāṃ jighṛkṣati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पयःपटलविश्रान्तत्रैलोक्याम्भोजकोटरे । करोति घुङ्घुमं भूरि भूतभ्रमरपेटकः

payaḥpaṭalaviśrāntatrailokyāmbhojakoṭare / karoti ghuṅghumaṃ bhūri bhūtabhramarapeṭakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिमिरानीलकवरी अर्केन्दुचपलेक्षणा । ब्रह्मोपेन्द्रहरेन्द्रादिधरागिरिवराङ्गिका

timirānīlakavarī arkenducapalekṣaṇā / brahmopendraharendrādidharāgirivarāṅgikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मतत्त्वैकपितृका लम्बमानपयोधरा । चिच्छक्तिमातृका स्थूला तरला घनचापला

brahmatattvaikapitṛkā lambamānapayodharā / cicchaktimātṛkā sthūlā taralā ghanacāpalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारकाजालदशना सन्ध्यारुणतराधरा । समस्तपद्मिनीहस्ता शतक्रतुपुरानना

tārakājāladaśanā sandhyāruṇatarādharā / samastapadminīhastā śatakratupurānanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्ताब्धिमुक्तालतिका नीलाम्बरपरावृता । जम्बुद्वीपमहानाभिर् वनश्रीरोमराजिका

saptābdhimuktālatikā nīlāmbaraparāvṛtā / jambudvīpamahānābhir vanaśrīromarājikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूत्वा भूत्वा विनश्यन्ती त्रिलोकीवृद्धकामिनी । असकृज् जायते नष्टा भूरिविभ्रमकारिणी

bhūtvā bhūtvā vinaśyantī trilokīvṛddhakāminī / asakṛj jāyate naṣṭā bhūrivibhramakāriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मग्नम् अन्यैर् अथोन्मग्नं भीमे कालमहार्णवे । प्रतिकल्पक्षणं क्षीणैर् ब्रह्माण्डस्फुटबुद्बुदैः

magnam anyair athonmagnaṃ bhīme kālamahārṇave / pratikalpakṣaṇaṃ kṣīṇair brahmāṇḍasphuṭabudbudaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालागाधसरस्यां तु स्थित्वा स्थित्वा पुनः पुनः । कल्पमात्रनिमेषेण डीनं संसारसारसैः

kālāgādhasarasyāṃ tu sthitvā sthitvā punaḥ punaḥ / kalpamātranimeṣeṇa ḍīnaṃ saṃsārasārasaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पत्योत्पत्य नाशिन्यस् सन्ततास् सृष्टिविद्युतः । कालमेघे स्फुरन्त्य् एताश् चित्प्रकाशमनोरमाः

utpatyotpatya nāśinyas santatās sṛṣṭividyutaḥ / kālameghe sphuranty etāś citprakāśamanoramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रध्वनद्भूतविहगाः पतन्त्य् अविरतद्रुताः । कालतालात् किलोत्तालाद् ब्रह्माण्डफलपालयः

pradhvanadbhūtavihagāḥ patanty aviratadrutāḥ / kālatālāt kilottālād brahmāṇḍaphalapālayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उन्मेषकृतवैरिञ्चसृष्टयो देवनायकाः । निमेषकृतसंहारास् सन्ति केचन कुत्रचित्

unmeṣakṛtavairiñcasṛṣṭayo devanāyakāḥ / nimeṣakṛtasaṃhārās santi kecana kutracit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निमेषोन्मेषसङ्क्षीणकल्पजालास् सहस्रशः । रुद्राः केचन विद्यन्ते कस्मिंश्चित् परमे पुरे

nimeṣonmeṣasaṅkṣīṇakalpajālās sahasraśaḥ / rudrāḥ kecana vidyante kasmiṃścit parame pure

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते ऽपि यस्य निमेषेण भवन्ति न भवन्ति वा । तादृशो ऽप्य् अस्ति देवेशो ह्य् अनन्तेयं क्रियास्थितिः

te 'pi yasya nimeṣeṇa bhavanti na bhavanti vā / tādṛśo 'py asti deveśo hy ananteyaṃ kriyāsthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्तसङ्कल्पमये शून्ये च ब्रह्मणः पदे । न सम्भवन्ति का नाम शक्तयश् चित्रयुक्तयः

anantasaṅkalpamaye śūnye ca brahmaṇaḥ pade / na sambhavanti kā nāma śaktayaś citrayuktayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् अक्षीणसङ्कल्पकल्पार्थभरभास्वरा । जागती कलना येयं तद् अज्ञानविजृम्भितम्

evam akṣīṇasaṅkalpakalpārthabharabhāsvarā / jāgatī kalanā yeyaṃ tad ajñānavijṛmbhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् सम्पदो यद् उत सन्ततम् आपदश् च यद् बाल्ययौवनजरामरणोपतापाः । यन् मज्जनं च सुखदुःखपरम्पराभिर् अज्ञानतीव्रतिमिरस्य विभूतयस् ताः

yat sampado yad uta santatam āpadaś ca yad bālyayauvanajarāmaraṇopatāpāḥ / yan majjanaṃ ca sukhaduḥkhaparamparābhir ajñānatīvratimirasya vibhūtayas tāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.