Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 6.78

यथा चित्तचमत्कृत्या राज्ञो गङ्गावतारणम् । भगीरथस्य सम्पन्नं तन् मे कथय भोः प्रभो

yathā cittacamatkṛtyā rājño gaṅgāvatāraṇam / bhagīrathasya sampannaṃ tan me kathaya bhoḥ prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसीद् भगीरथो नाम राजा परमधार्मिकः । भुवस् समुद्रद्वीपाया मण्डनातिलकोपमः

āsīd bhagīratho nāma rājā paramadhārmikaḥ / bhuvas samudradvīpāyā maṇḍanātilakopamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्कल्पानन्तरं प्रापुर् यथाभिमतम् अर्थिनः । चन्द्रप्रसन्नवदनाद् यस्माच् चिन्तामणेर् इव

saṅkalpānantaraṃ prāpur yathābhimatam arthinaḥ / candraprasannavadanād yasmāc cintāmaṇer iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधूनां यो व्यवस्थार्थं धनान्य् अविरतं ददौ । तृणमात्रम् उपादत्ते करं तृणमणिर् यथा

sādhūnāṃ yo vyavasthārthaṃ dhanāny avirataṃ dadau / tṛṇamātram upādatte karaṃ tṛṇamaṇir yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रसारम् अपि प्रोतम् अज्वलन्न् एव यो ऽभिनत् । अयोमणिर् अयोयन्त्रम् इव दुर्जनचेष्टितम्

vajrasāram api protam ajvalann eva yo 'bhinat / ayomaṇir ayoyantram iva durjanaceṣṭitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधूमो ह्य् अदहञ् शीतो वितैक्ष्ण्यो हार्दम् अप्य् अलम् । तमो ऽहरन् नृणां नैशं यो मणिर् वेश्मनाम् इव

adhūmo hy adahañ śīto vitaikṣṇyo hārdam apy alam / tamo 'haran nṛṇāṃ naiśaṃ yo maṇir veśmanām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किरन्न् अग्निकणासारम् अभितस् स्वप्रतापजम् । मध्याह्नसूर्यकान्ताग्निर् इव ज्वलति यो ऽरिषु

kirann agnikaṇāsāram abhitas svapratāpajam / madhyāhnasūryakāntāgnir iva jvalati yo 'riṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृदुशीतसुखस्पर्शो यस् समाह्लादयन् महीम् । स्वे जने द्रवति स्निग्धस् सेन्दुर् इन्दुमणिर् यथा

mṛduśītasukhasparśo yas samāhlādayan mahīm / sve jane dravati snigdhas sendur indumaṇir yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगद्यज्ञोपवीतस्य स्वर्गपातालवाहिनः । गङ्गावाहस्य येनोर्व्यां तृतीयः पूरितो गुणः

jagadyajñopavītasya svargapātālavāhinaḥ / gaṅgāvāhasya yenorvyāṃ tṛtīyaḥ pūrito guṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगस्त्यशोषितो ऽम्भोधिर् गङ्गापूरेण पूरितः । येन दुष्पूररूपो ऽपि महासार्थो ऽर्थिनाम् इव

agastyaśoṣito 'mbhodhir gaṅgāpūreṇa pūritaḥ / yena duṣpūrarūpo 'pi mahāsārtho 'rthinām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गासोपानपद्धत्या येन पातालवासिनः । योजिता ब्रह्मणो लोके बान्धवा लोकबन्धुना

gaṅgāsopānapaddhatyā yena pātālavāsinaḥ / yojitā brahmaṇo loke bāndhavā lokabandhunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्माणं शङ्करं जह्नुं तपसाराधयंश् च यः । भूयो भूयो ययौ खेदं न मूर्तव्यवसायवत्

brahmāṇaṃ śaṅkaraṃ jahnuṃ tapasārādhayaṃś ca yaḥ / bhūyo bhūyo yayau khedaṃ na mūrtavyavasāyavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यौवने वर्तमानस्य तस्य भूमिपतेर् अथ । प्रविचारयतो लोकयात्रां पर्याकुलाम् इमाम्

yauvane vartamānasya tasya bhūmipater atha / pravicārayato lokayātrāṃ paryākulām imām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वविरागचमत्कारविचारकणिकोदभूत् । चेतस्य् अपि सुतारुण्ये दैवाद् वल्ली मराव् इव

svavirāgacamatkāravicārakaṇikodabhūt / cetasy api sutāruṇye daivād vallī marāv iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकान्ते चिन्तयाम् आस महीपतिर् असाव् अथ । जगद्यात्राम् इमां नित्यम् असमञ्जससङ्कुलाम्

ekānte cintayām āsa mahīpatir asāv atha / jagadyātrām imāṃ nityam asamañjasasaṅkulām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनर् दिनं पुनश् श्यामा दानादानाशनं पुनः । तद् एव शुक्तविरसं लज्ज्यते कर्म कुर्वता

punar dinaṃ punaś śyāmā dānādānāśanaṃ punaḥ / tad eva śuktavirasaṃ lajjyate karma kurvatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येन प्राप्तेन लोके ऽस्मिन् नाप्राप्तम् अवशिष्यते । तत् कृतं सुकृतं मन्ये शेषं कर्मविषूचिका

yena prāptena loke 'smin nāprāptam avaśiṣyate / tat kṛtaṃ sukṛtaṃ manye śeṣaṃ karmaviṣūcikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः पुनः पर्युषितं कर्म कुर्वन् न लज्जते । मूढबुद्धिर् अमूढस् तु कः कुर्यात् किल बालवत्

punaḥ punaḥ paryuṣitaṃ karma kurvan na lajjate / mūḍhabuddhir amūḍhas tu kaḥ kuryāt kila bālavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथैकदोद्विग्नमनाः कदाचित् त्र्युत्तुलं गुरुम् । एकान्ते संसृतेर् भीतस् समपृच्छद् भगीरथः

athaikadodvignamanāḥ kadācit tryuttulaṃ gurum / ekānte saṃsṛter bhītas samapṛcchad bhagīrathaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तश्शून्यासु सुचिरं भ्रमन् संसारवृत्तिषु । अरण्यानीष्व् इवैतासु भृशं खिन्ना वयं विभो

antaśśūnyāsu suciraṃ bhraman saṃsāravṛttiṣu / araṇyānīṣv ivaitāsu bhṛśaṃ khinnā vayaṃ vibho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जरामरणमोहादिरूपाणां भवकारिणाम् । भगवन् सर्वदुःखानां कथम् अन्तः प्रजायते

jarāmaraṇamohādirūpāṇāṃ bhavakāriṇām / bhagavan sarvaduḥkhānāṃ katham antaḥ prajāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिरसाम्यात्मनाच्छेन निर्विभागविलासिना । राजञ् ज्ञेयावबोधेन पूर्णेन भरितात्मना

cirasāmyātmanācchena nirvibhāgavilāsinā / rājañ jñeyāvabodhena pūrṇena bharitātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीयन्ते सर्वदुःखानि त्रुट्यन्ति ग्रन्थयो ऽभितः । संशयाश् शमम् आयान्ति सर्वकर्माणि चानघ

kṣīyante sarvaduḥkhāni truṭyanti granthayo 'bhitaḥ / saṃśayāś śamam āyānti sarvakarmāṇi cānagha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञेयं तु विदुर् आत्मानं संशुद्धज्ञप्तिरूपिणम् । स च सर्वगतो नित्यं नास्तम् एति न चोदयम्

jñeyaṃ tu vidur ātmānaṃ saṃśuddhajñaptirūpiṇam / sa ca sarvagato nityaṃ nāstam eti na codayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिन्मात्रं सर्वगं शान्तम् अस्ति निर्मलम् अच्युतम् । देहादि नेतरत् किञ्चिद् इति वेद्मि मुनीश्वर

cinmātraṃ sarvagaṃ śāntam asti nirmalam acyutam / dehādi netarat kiñcid iti vedmi munīśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं त्व् अत्र प्रतिपत्तिर् मे स्फुटताम् एति नोतराम् । एतावन्मात्रसंवित्तिस् स्याम् अहं भगवन् कथम्

kiṃ tv atra pratipattir me sphuṭatām eti notarām / etāvanmātrasaṃvittis syām ahaṃ bhagavan katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानेन ज्ञेयनिष्ठत्वम् एति चेतो हृदन्तरे । ततस् सर्ववपुर् भूत्वा भूयो जीवो न जायते

jñānena jñeyaniṣṭhatvam eti ceto hṛdantare / tatas sarvavapur bhūtvā bhūyo jīvo na jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असक्तिर् अनभिष्वङ्गः पुत्रदारगृहादिषु । नित्यं च समचित्तत्वम् इष्टानिष्टोपपत्तिषु

asaktir anabhiṣvaṅgaḥ putradāragṛhādiṣu / nityaṃ ca samacittatvam iṣṭāniṣṭopapattiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मनो ऽनन्ययोगेन सद्भावनम् अनारतम् । विविक्तदेशसेवित्वम् अरतिर् जनसंसदि

ātmano 'nanyayogena sadbhāvanam anāratam / viviktadeśasevitvam aratir janasaṃsadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अध्यात्मज्ञाननिष्ठत्वं तत्त्वज्ञानार्थदर्शनम् । एतज् ज्ञानम् इति प्रोक्तम् अज्ञानं यद् अतो ऽन्यथा

adhyātmajñānaniṣṭhatvaṃ tattvajñānārthadarśanam / etaj jñānam iti proktam ajñānaṃ yad ato 'nyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रागद्वेषक्षयाकारात् संसारव्याधिभेषजात् । अहम्भावोपशान्तौ तु राजञ् ज्ञानम् अवाप्यते

rāgadveṣakṣayākārāt saṃsāravyādhibheṣajāt / ahambhāvopaśāntau tu rājañ jñānam avāpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरीरे ऽस्मिंश् चिरं रूढो गिरौ तरुर् इवोच्चकैः । अहम्भावो महाभोगो वद मे त्यज्यते कथम्

śarīre 'smiṃś ciraṃ rūḍho girau tarur ivoccakaiḥ / ahambhāvo mahābhogo vada me tyajyate katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौरुषेण प्रयत्नेन त्यक्त्वा भोगौघभावनम् । गत्वान्विष्य चिता तत्त्वम् अहङ्कारो विलीयते

pauruṣeṇa prayatnena tyaktvā bhogaughabhāvanam / gatvānviṣya citā tattvam ahaṅkāro vilīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यन्त्राणां पञ्जरं यावद् भग्नं लज्जादि नाखिलम् । अकिञ्चनत्वशेषेण स्फुटा तावद् अहङ्कृतिः

yantrāṇāṃ pañjaraṃ yāvad bhagnaṃ lajjādi nākhilam / akiñcanatvaśeṣeṇa sphuṭā tāvad ahaṅkṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वम् एव धियस् त्यक्त्वा यदि तिष्ठसि निश्चलः । तद् अहङ्कारविलयी त्वम् एव परमं पदम्

sarvam eva dhiyas tyaktvā yadi tiṣṭhasi niścalaḥ / tad ahaṅkāravilayī tvam eva paramaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्ताशेषविशेषणो विगतभीस् सन्त्यक्तसर्वैषणो गत्वा नूनम् अकिञ्चनत्वम् अरिषु त्यक्त्वा समग्रां श्रियम् । शान्ताहङ्कृतिर् अस्तदेहकलनस् तेष्व् एव भिक्षाम् अटन् माम् अप्य् उज्झितवान् अलं यदि भवस्य् उच्चैस् तद् उच्चैर् असि

śāntāśeṣaviśeṣaṇo vigatabhīs santyaktasarvaiṣaṇo gatvā nūnam akiñcanatvam ariṣu tyaktvā samagrāṃ śriyam / śāntāhaṅkṛtir astadehakalanas teṣv eva bhikṣām aṭan mām apy ujjhitavān alaṃ yadi bhavasy uccais tad uccair asi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.