Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 6.84

एवम् आत्मनि विश्रान्तां वदन्तीं तां वराननाम् । असम्बद्धप्रलापासि बालासीति वदञ् शनैः

evam ātmani viśrāntāṃ vadantīṃ tāṃ varānanām / asambaddhapralāpāsi bālāsīti vadañ śanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोगलम्पटया बुद्ध्या मुग्धाम् आशङ्क्य तां प्रियाम् । अबुद्ध्वा तद्गिराम् अर्थं विहस्योवाच भूपतिः

bhogalampaṭayā buddhyā mugdhām āśaṅkya tāṃ priyām / abuddhvā tadgirām arthaṃ vihasyovāca bhūpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असम्बद्धप्रलापासि बालासि वरवर्णिनि । रमसे वाक्यलीलाभी रमस्वावनिपात्मजे

asambaddhapralāpāsi bālāsi varavarṇini / ramase vākyalīlābhī ramasvāvanipātmaje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किञ्चित् त्यक्त्वा नकिञ्चिद् यो गतः प्रत्यक्षसंस्थितम् । त्यक्तप्रत्यक्षसद्रूपस् स कथं किल शोभते

kiñcit tyaktvā nakiñcid yo gataḥ pratyakṣasaṃsthitam / tyaktapratyakṣasadrūpas sa kathaṃ kila śobhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोगैर् अभुक्तैस् तुष्टो ऽहम् इति भोगाञ् जहाति यः । रुषेवाशनपानाद्यान् स कथं किल शोभते

bhogair abhuktais tuṣṭo 'ham iti bhogāñ jahāti yaḥ / ruṣevāśanapānādyān sa kathaṃ kila śobhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाहनाशनशय्यादि सर्वं सन्त्यज्य धीरधीः । यस् तिष्ठत्य् आत्मनैवैकस् स कथं किल शोभते

vāhanāśanaśayyādi sarvaṃ santyajya dhīradhīḥ / yas tiṣṭhaty ātmanaivaikas sa kathaṃ kila śobhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं नकिञ्चिद् एवाहं जगदीशो ऽस्मि चेति च । निश्चयो यस्य दुर्बुद्धेस् स कथं किल शोभते

svayaṃ nakiñcid evāhaṃ jagadīśo 'smi ceti ca / niścayo yasya durbuddhes sa kathaṃ kila śobhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मन्य् एवात्मनैकान्ते त्यक्तसर्वसमागमः । यस् स्थितश् श्वभ्रतरुवत् स कथं किल शोभते

ātmany evātmanaikānte tyaktasarvasamāgamaḥ / yas sthitaś śvabhrataruvat sa kathaṃ kila śobhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाहं देहो ऽन्यद् एवाहं नकिञ्चित् सर्वम् एव हि । एवं प्रलापो यस्यास्ति स कथं किल शोभते

nāhaṃ deho 'nyad evāhaṃ nakiñcit sarvam eva hi / evaṃ pralāpo yasyāsti sa kathaṃ kila śobhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् पश्यामि न पश्यामि तत् पश्याम्य् अन्यद् एव यत् । प्रलाप इत्य् असन् यस्य स कथं किल शोभते

yat paśyāmi na paśyāmi tat paśyāmy anyad eva yat / pralāpa ity asan yasya sa kathaṃ kila śobhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मान् मुग्धासि बालासि चपलासि विलासिनि । नानालापविलासेन क्रीडसि क्रीड सुन्दरि

tasmān mugdhāsi bālāsi capalāsi vilāsini / nānālāpavilāsena krīḍasi krīḍa sundari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रविहस्याट्टहासेन शिखिध्वज इति प्रियाम् । मध्याह्ने स्नातुम् उत्थाय निर्जगामाङ्गनागृहात्

pravihasyāṭṭahāsena śikhidhvaja iti priyām / madhyāhne snātum utthāya nirjagāmāṅganāgṛhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कष्टं नात्मनि विश्रान्तो मद्वचांसि न बुद्धवान् । राजेति खिन्ना चूडाला स्वव्यापारपराभवत्

kaṣṭaṃ nātmani viśrānto madvacāṃsi na buddhavān / rājeti khinnā cūḍālā svavyāpāraparābhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा तथाङ्ग तत्राथ तादृशाशययोस् तयोः । ताभिः पार्थिवलीलाभिर् दिवसस् स जगाम ह

tadā tathāṅga tatrātha tādṛśāśayayos tayoḥ / tābhiḥ pārthivalīlābhir divasas sa jagāma ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमेण मासा ऋतवो राम संवत्सरास् तथा । अतीता बहवस् तत्र दम्पत्योस् स्निग्धयोस् तयोः

krameṇa māsā ṛtavo rāma saṃvatsarās tathā / atītā bahavas tatra dampatyos snigdhayos tayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकदा नित्यतृप्ताया निरिच्छाया अपि स्वयम् । चूडालाया बभूवेच्छा लीलया खगमागमे

ekadā nityatṛptāyā niricchāyā api svayam / cūḍālāyā babhūvecchā līlayā khagamāgame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खगमागमसिद्ध्यर्थम् अथ सा नृपकन्यका । सर्वभोगान् अनादृत्य समागम्य च निर्जनम्

khagamāgamasiddhyartham atha sā nṛpakanyakā / sarvabhogān anādṛtya samāgamya ca nirjanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकैवैकान्तनिरता स्वासनावस्थिताङ्गका । ऊर्ध्वगप्राणपवनचिराभ्यासं चकार ह

ekaivaikāntaniratā svāsanāvasthitāṅgakā / ūrdhvagaprāṇapavanacirābhyāsaṃ cakāra ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् इदं दृश्यते किञ्चिज् जगत् सस्थास्नुजङ्गमम् । स्पन्दस्य तत् क्रियानाम्नः फलम् इत्य् अनुभूयते

yad idaṃ dṛśyate kiñcij jagat sasthāsnujaṅgamam / spandasya tat kriyānāmnaḥ phalam ity anubhūyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्य स्पन्दविलासस्य घनाभ्यासस्य मे वद । ब्रह्मन् खगमनाद्य् एतत् फलं यत्नैकशालिनः

kasya spandavilāsasya ghanābhyāsasya me vada / brahman khagamanādy etat phalaṃ yatnaikaśālinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मज्ञो वाप्य् अनात्मज्ञस् सिद्ध्यर्थं लीलया तथा । कथं संसाधयत्य् एतद् यथावद् वद मे विभो

ātmajño vāpy anātmajñas siddhyarthaṃ līlayā tathā / kathaṃ saṃsādhayaty etad yathāvad vada me vibho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिविधं सम्भवत्य् अङ्ग साध्यं वस्त्व् इह सर्वतः । उपादेयं च हेयं च तथोपेक्ष्यं च राघव

trividhaṃ sambhavaty aṅga sādhyaṃ vastv iha sarvataḥ / upādeyaṃ ca heyaṃ ca tathopekṣyaṃ ca rāghava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मभूतं प्रयत्नेन ह्य् उपादेयं तु साध्यते । हेयं सन्त्यज्यते ज्ञात्वा ह्य् उपेक्ष्यं मध्यम् एतयोः

ātmabhūtaṃ prayatnena hy upādeyaṃ tu sādhyate / heyaṃ santyajyate jñātvā hy upekṣyaṃ madhyam etayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् यद् आह्लादनकरम् आदेयं तद् असन्मतेः । तद्विरुद्धम् अनादेयम् उपेक्ष्यं मध्यमं विदुः

yad yad āhlādanakaram ādeyaṃ tad asanmateḥ / tadviruddham anādeyam upekṣyaṃ madhyamaṃ viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्मतेर् विदुषो ज्ञस्य सर्वम् आत्ममयं यदा । त्रय एव तदा पक्षास् सम्भवन्ति न केचन

sanmater viduṣo jñasya sarvam ātmamayaṃ yadā / traya eva tadā pakṣās sambhavanti na kecana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केवलं सर्वम् एवेदं कदाचिल् लीलया न वा । उपेक्ष्यम् अक्षिनिक्षिप्तम् आलोकयति वा न वा

kevalaṃ sarvam evedaṃ kadācil līlayā na vā / upekṣyam akṣinikṣiptam ālokayati vā na vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञस्योपेक्ष्यात्मकं राम मूढस्यादेयतां गतम् । हेयं स्फारविरागस्य शृणु सिद्धिक्रमं कथम्

jñasyopekṣyātmakaṃ rāma mūḍhasyādeyatāṃ gatam / heyaṃ sphāravirāgasya śṛṇu siddhikramaṃ katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशकालक्रियाद्रव्यसाधनास् सर्वसिद्धयः । जीवम् आह्लादयन्तीह वसन्त इव भूतलम्

deśakālakriyādravyasādhanās sarvasiddhayaḥ / jīvam āhlādayantīha vasanta iva bhūtalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्ये चतुर्णाम् एतेषां क्रिया प्रथमकल्पिकी । सिद्ध्यादिसाधने साधोस् तन्मयास् ते यतः क्रमाः

madhye caturṇām eteṣāṃ kriyā prathamakalpikī / siddhyādisādhane sādhos tanmayās te yataḥ kramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुलिकाञ्जनखड्गादिक्रियाक्रमनिरूपणम् । तत्रास्तां तावद् एषो ऽत्र विस्तारः प्रकृतार्थहा

gulikāñjanakhaḍgādikriyākramanirūpaṇam / tatrāstāṃ tāvad eṣo 'tra vistāraḥ prakṛtārthahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रत्नौषधितपोमन्त्रक्रियाक्रमनिरूपणम् । तत्रास्तां तावद् एषो ऽत्र विस्तारः प्रकृतार्थहा

ratnauṣadhitapomantrakriyākramanirūpaṇam / tatrāstāṃ tāvad eṣo 'tra vistāraḥ prakṛtārthahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीशैले सिद्धदेशे च मेर्वादौ वा निवासतः । सिद्धिर् इत्य् अपि विस्तारः क्रियोत्था प्रकृतार्थहा

śrīśaile siddhadeśe ca mervādau vā nivāsataḥ / siddhir ity api vistāraḥ kriyotthā prakṛtārthahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माच् छिखिध्वजकथाप्रसङ्गपतिताम् इमाम् । प्राणादिपवनाभ्यासक्रियां सिद्धिफलां शृणु

tasmāc chikhidhvajakathāprasaṅgapatitām imām / prāṇādipavanābhyāsakriyāṃ siddhiphalāṃ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समूलम् अखिलास् त्यक्त्वा साध्यार्थेतरवासनाः । गुदादिद्वारसङ्कोचात् स्थानकादिक्रियाक्रमैः

samūlam akhilās tyaktvā sādhyārthetaravāsanāḥ / gudādidvārasaṅkocāt sthānakādikriyākramaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोजनासनशुद्ध्या च साधुशास्त्रार्थभावनात् । स्वाचारात् सुजनासङ्गात् सर्वत्यागात् सुखासनात्

bhojanāsanaśuddhyā ca sādhuśāstrārthabhāvanāt / svācārāt sujanāsaṅgāt sarvatyāgāt sukhāsanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणायामघनाभ्यासाद् राम कालेन केनचित् । कोपलोभादिसन्त्यागाद् भोगत्यागाच् च सुव्रत

prāṇāyāmaghanābhyāsād rāma kālena kenacit / kopalobhādisantyāgād bhogatyāgāc ca suvrata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यागादाननिरोधेषु भृशं यान्ति विधेयताम् । प्राणाः प्रभुत्वतज्ज्ञस्य पुंसो भृत्या इवाखिलाः

tyāgādānanirodheṣu bhṛśaṃ yānti vidheyatām / prāṇāḥ prabhutvatajjñasya puṃso bhṛtyā ivākhilāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्याद्या मोक्षपर्यन्तास् समस्ता एव सम्पदः । देहानिलविधेयत्वसाध्यास् सर्वस्य राघव

rājyādyā mokṣaparyantās samastā eva sampadaḥ / dehānilavidheyatvasādhyās sarvasya rāghava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिमण्डलिताकारा कन्दस्थानसमाश्रिता । अन्त्रवेष्टनिका नाम नाडी नाडीशताश्रिता

parimaṇḍalitākārā kandasthānasamāśritā / antraveṣṭanikā nāma nāḍī nāḍīśatāśritā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीणाग्रावर्तसदृशी सलिलावर्तसन्निभा । लिप्याद्योङ्कारसंस्थाना कुन्तलावर्तवत् स्थिता

vīṇāgrāvartasadṛśī salilāvartasannibhā / lipyādyoṅkārasaṃsthānā kuntalāvartavat sthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवासुरमनुष्येषु मृगनक्रखगादिषु । कीटादिष्व् अब्जजान्तेषु सर्वेषु प्राणिषूदिता

devāsuramanuṣyeṣu mṛganakrakhagādiṣu / kīṭādiṣv abjajānteṣu sarveṣu prāṇiṣūditā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीतार्तसुप्तभोगीन्द्रभोगवद् बद्धमण्डला । सिता कल्पाग्निविगलदिन्दुवद् बद्धकुण्डला

śītārtasuptabhogīndrabhogavad baddhamaṇḍalā / sitā kalpāgnivigaladinduvad baddhakuṇḍalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनोभ्रूमध्यरन्ध्राधोविशदब्वृत्तिचञ्चला । अनारतं रसस्यन्दैः प्लवमानैव तिष्ठति

manobhrūmadhyarandhrādhoviśadabvṛtticañcalā / anārataṃ rasasyandaiḥ plavamānaiva tiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्या अभ्यन्तरे तस्मिन् कदलीकोशकोमले । या वातशक्तिस् स्फुरति वेणाव् इव लसद्गतिः

asyā abhyantare tasmin kadalīkośakomale / yā vātaśaktis sphurati veṇāv iva lasadgatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोक्ता कुण्डलिनी नाम्ना कुण्डलाकारवाहिनी । प्राणिनः परमा शक्तिस् सर्वशक्तिजवप्रदा

soktā kuṇḍalinī nāmnā kuṇḍalākāravāhinī / prāṇinaḥ paramā śaktis sarvaśaktijavapradā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिशं निश्श्वसद्रूपा कुपितेव भुजङ्गमी । संस्थितोर्ध्वीकृतमुखी स्पन्दानां हेतुतां गता

aniśaṃ niśśvasadrūpā kupiteva bhujaṅgamī / saṃsthitordhvīkṛtamukhī spandānāṃ hetutāṃ gatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा प्राणानिलो याति हृदि कुण्डलिनीपदम् । तदा संविद् उदेत्य् अन्तर् भूततन्मात्रबीजभूः

yadā prāṇānilo yāti hṛdi kuṇḍalinīpadam / tadā saṃvid udety antar bhūtatanmātrabījabhūḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा कुण्डलिनी देहे स्फुरत्य् अब्ज इवालिनी । तदा संविद् उदेत्य् अन्तर् मृदुस्पर्शवशोदया

yadā kuṇḍalinī dehe sphuraty abja ivālinī / tadā saṃvid udety antar mṛdusparśavaśodayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पर्शेन मृदुना नाड्या लिङ्गकामातपत्रयोः । यथा संविद् उदेत्य् उच्चैस् तथा कुण्डलिनी जवात्

sparśena mṛdunā nāḍyā liṅgakāmātapatrayoḥ / yathā saṃvid udety uccais tathā kuṇḍalinī javāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां समस्तास् सम्बद्धा नाड्यो हृदयकोशगाः । उत्पद्यन्ते विलीयन्ते महार्णव इवापगाः

tasyāṃ samastās sambaddhā nāḍyo hṛdayakośagāḥ / utpadyante vilīyante mahārṇava ivāpagāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यं वातात्मकतया स्पन्दोन्मुखतया तया । सा सर्वसंविदां बीजम् एकम् आद्यम् उदाहृतम्

nityaṃ vātātmakatayā spandonmukhatayā tayā / sā sarvasaṃvidāṃ bījam ekam ādyam udāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिक्कालाद्यनवच्छिन्ना चित्संवित् सर्वगास्ति हि । तस्याः कुण्डलिनीकोशात् केनार्थेनोदयस् स्फुटः

dikkālādyanavacchinnā citsaṃvit sarvagāsti hi / tasyāḥ kuṇḍalinīkośāt kenārthenodayas sphuṭaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वदा सर्वतस् सत्यं चित्संविद् विद्यते ऽनघ । किं त्व् अस्या भूततन्मात्रवशाद् अभ्युदयः क्वचित्

sarvadā sarvatas satyaṃ citsaṃvid vidyate 'nagha / kiṃ tv asyā bhūtatanmātravaśād abhyudayaḥ kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वत्र विद्यमाना चिद् देहेषु तरलायते । सर्वगो ऽप्य् आतपस् साररत्नेष्व् अतिविजृम्भते

sarvatra vidyamānā cid deheṣu taralāyate / sarvago 'py ātapas sāraratneṣv ativijṛmbhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचिन् नष्टं क्वचित् सुप्तं क्वचिद् उच्छूनतां गतम् । वस्तु वस्तुनि यद् दृष्टं तत् स्वभावविजृम्भितम्

kvacin naṣṭaṃ kvacit suptaṃ kvacid ucchūnatāṃ gatam / vastu vastuni yad dṛṣṭaṃ tat svabhāvavijṛmbhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद् भूयः क्रमेणाहं शृणु वक्ष्यामि ते ऽनघ । देहेष्व् एव यथोदेति भृशं संविन्मयः क्रमः

etad bhūyaḥ krameṇāhaṃ śṛṇu vakṣyāmi te 'nagha / deheṣv eva yathodeti bhṛśaṃ saṃvinmayaḥ kramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चेतनाचेतनं भूतजातं व्योम तथाखिलम् । सर्वं चिन्मात्रसन्मात्रं शून्यमात्रं यथा नभः

cetanācetanaṃ bhūtajātaṃ vyoma tathākhilam / sarvaṃ cinmātrasanmātraṃ śūnyamātraṃ yathā nabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् धि चिन्मात्रसन्मात्रम् अविकाराद्य् अनामयम् । क्वचित् स्थितं संविदैव कृततन्मात्रपञ्चकम्

tad dhi cinmātrasanmātram avikārādy anāmayam / kvacit sthitaṃ saṃvidaiva kṛtatanmātrapañcakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् पञ्चकं गतं द्वित्वं लिक्षाद्यन्तं स्वसंविदा । अन्तर्भूतविकारादि दीपाद् दीपशतं यथा

tat pañcakaṃ gataṃ dvitvaṃ likṣādyantaṃ svasaṃvidā / antarbhūtavikārādi dīpād dīpaśataṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वसत्तामात्रकेणैव सङ्कल्पलवरूपिणा । पञ्चकानि व्रजन्तीह देवत्वं तानि कानिचित्

svasattāmātrakeṇaiva saṅkalpalavarūpiṇā / pañcakāni vrajantīha devatvaṃ tāni kānicit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कानिचित् तिर्यगादित्वं हेमादित्वं च कानिचित् । कानिचिद् दृषदादित्वं द्रव्यादित्वं च कानिचित्

kānicit tiryagāditvaṃ hemāditvaṃ ca kānicit / kānicid dṛṣadāditvaṃ dravyāditvaṃ ca kānicit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं हि पञ्चकं स्पन्दमात्रं जगद् इति स्थितम् । चित्संविद् अत्र सर्वत्र विद्यते रघुनन्दन

evaṃ hi pañcakaṃ spandamātraṃ jagad iti sthitam / citsaṃvid atra sarvatra vidyate raghunandana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केवलं पञ्चकवशाद् देहादौ चेतनाभिधा । जडस्पन्दाभिधा वारि स्थावरादौ जडाभिधा

kevalaṃ pañcakavaśād dehādau cetanābhidhā / jaḍaspandābhidhā vāri sthāvarādau jaḍābhidhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाब्धिष्व् अम्ब्व् इतो वीचिर् इतस् तलम् इति स्थितम् । पञ्चकेषु तथेतश् चिल् लोलरूपा जडा त्व् इतः

yathābdhiṣv ambv ito vīcir itas talam iti sthitam / pañcakeṣu tathetaś cil lolarūpā jaḍā tv itaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतस् सोम्य इतो लोलः किम् अब्धिर् इति नो यथा । विकल्पार्हस् तथैवैतत् पञ्चकं हि जडाजडम्

itas somya ito lolaḥ kim abdhir iti no yathā / vikalpārhas tathaivaitat pañcakaṃ hi jaḍājaḍam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहादिपञ्चकं जीवत्स्पन्दि शैलादिकं जडम् । स्थावराद्य् अनिलस्पन्दि स्वभाववशतो ऽनघ

dehādipañcakaṃ jīvatspandi śailādikaṃ jaḍam / sthāvarādy anilaspandi svabhāvavaśato 'nagha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च पर्यनुयोक्तव्यास् स्वभावा रघुनन्दन । शीतोष्णं किं हिमाग्न्यादि वक्तेति परिहस्यते

na ca paryanuyoktavyās svabhāvā raghunandana / śītoṣṇaṃ kiṃ himāgnyādi vakteti parihasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीतवासनांशानां पुष्टभावविकारिणाम् । स्थितयः पञ्चकानां हि योग्याः पर्यनुयोजने

gṛhītavāsanāṃśānāṃ puṣṭabhāvavikāriṇām / sthitayaḥ pañcakānāṃ hi yogyāḥ paryanuyojane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासनांशविपर्यस्ता इतो नेतुम् इतश् च ताः । पुंसा प्राज्ञेन शक्यन्ते सुखं पर्यनुयोजिना

vāsanāṃśaviparyastā ito netum itaś ca tāḥ / puṃsā prājñena śakyante sukhaṃ paryanuyojinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशुभे वा शुभे वापि तेन पर्यनुयोज्यते । प्रबुद्धवासनं नान्यत् पञ्चकं सुप्तवासनम्

aśubhe vā śubhe vāpi tena paryanuyojyate / prabuddhavāsanaṃ nānyat pañcakaṃ suptavāsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र पर्यनुयोगस्य फलं समनुभूयते । तत्र तं सम्प्रयुञ्जीत नाकाशं मुष्टिभिः क्षिपेत्

yatra paryanuyogasya phalaṃ samanubhūyate / tatra taṃ samprayuñjīta nākāśaṃ muṣṭibhiḥ kṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृणाग्रनिष्ठा मेर्वाद्याः पञ्चकानां हि राशयः । विरिञ्चनिष्ठाः कीटाद्या एते स्थावरजङ्गमाः

tṛṇāgraniṣṭhā mervādyāḥ pañcakānāṃ hi rāśayaḥ / viriñcaniṣṭhāḥ kīṭādyā ete sthāvarajaṅgamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसुप्तवासनाः केचिद् यथा स्थावरजातयः । प्रबुद्धवासनाः केचिद् यथा नरसुरादयः

prasuptavāsanāḥ kecid yathā sthāvarajātayaḥ / prabuddhavāsanāḥ kecid yathā narasurādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्ववासनाबिलाः केचिद् यथा वै तिर्यगादयः । प्रक्षीणवासनाः केचिद् यथैते मोक्षभागिनः

svavāsanābilāḥ kecid yathā vai tiryagādayaḥ / prakṣīṇavāsanāḥ kecid yathaite mokṣabhāginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथास्वास्व् एव संवित्सु मनोबुद्ध्यादिभिः कृताः । हस्तपादादिसंयुक्तैः सञ्ज्ञाः पञ्चकराशिभिः

yathāsvāsv eva saṃvitsu manobuddhyādibhiḥ kṛtāḥ / hastapādādisaṃyuktaiḥ sañjñāḥ pañcakarāśibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिर्यगादिभिर् अप्य् अन्यैर् अन्यास् सञ्ज्ञाः प्रकल्पिताः । स्थावरादिभिर् अप्य् अन्यैर् अन्यथा संविदः कृताः

tiryagādibhir apy anyair anyās sañjñāḥ prakalpitāḥ / sthāvarādibhir apy anyair anyathā saṃvidaḥ kṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति साधो स्फुरन्तीमे चित्राः पञ्चकराशयः । रूपैर् आद्यन्तमध्येषु चलाचलजडाजडैः

iti sādho sphurantīme citrāḥ pañcakarāśayaḥ / rūpair ādyantamadhyeṣu calācalajaḍājaḍaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषाम् एको हि सङ्कल्पपरमाणुर् महामते । बीजम् आकाशवृक्षाणां सर्गाणां तेष्व् इमानि तु

eṣām eko hi saṅkalpaparamāṇur mahāmate / bījam ākāśavṛkṣāṇāṃ sargāṇāṃ teṣv imāni tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रियाण्य् अङ्ग पुष्पाणि विषयामोदवन्ति हि । इच्छाभ्रमर्यो राजन्त्यो मञ्जर्यश् चञ्चलाः क्रियाः

indriyāṇy aṅga puṣpāṇi viṣayāmodavanti hi / icchābhramaryo rājantyo mañjaryaś cañcalāḥ kriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकान्तराणि गुच्छानि गुल्मा मलयमेरवः । पल्लवानीह जलदा लतालीला दिशो दश

lokāntarāṇi gucchāni gulmā malayameravaḥ / pallavānīha jaladā latālīlā diśo daśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्तमानानि भूतानि भविष्यन्ति च यानि तु । जगन्ति तान्य् असङ्ख्यानि फलानि रघुनन्दन

vartamānāni bhūtāni bhaviṣyanti ca yāni tu / jaganti tāny asaṅkhyāni phalāni raghunandana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवंबीजास् त एते हि राम पञ्चकपादपाः । स्वयं स्वभावाज् जायन्ते स्वयं नश्यन्ति कालतः

evaṃbījās ta ete hi rāma pañcakapādapāḥ / svayaṃ svabhāvāj jāyante svayaṃ naśyanti kālataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं नानात्वम् आयान्ति चिरं जाड्यात् स्फुरन्ति च । सुविविक्ताश् शमं यान्ति तरङ्गा इव तोयधेः

svayaṃ nānātvam āyānti ciraṃ jāḍyāt sphuranti ca / suviviktāś śamaṃ yānti taraṅgā iva toyadheḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतो यान्ति समुत्सेधं यतो यान्ति शमं स्वयम् । एते जाड्यविवेकाभ्यां तरङ्गा इव तोयधेः

yato yānti samutsedhaṃ yato yānti śamaṃ svayam / ete jāḍyavivekābhyāṃ taraṅgā iva toyadheḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये विवेकवशतो लयं गता राम पञ्चकविलासराशयः । ते न भूय इह यान्ति संस्थितिं प्रभ्रमन्ति जगतीतरे मुहुः

ye vivekavaśato layaṃ gatā rāma pañcakavilāsarāśayaḥ / te na bhūya iha yānti saṃsthitiṃ prabhramanti jagatītare muhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.