Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 6.87

अणिमादिगुणैश्वर्ययुक्ता सा नृपमानिनी । एवं बभूव चूडाला घनाभ्यासवती सती

aṇimādiguṇaiśvaryayuktā sā nṛpamāninī / evaṃ babhūva cūḍālā ghanābhyāsavatī satī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगामाकाशमार्गेण विवेशाम्बुधिकोटरम् । चचार वसुधापीठे गङ्गेवामलशीतला

jagāmākāśamārgeṇa viveśāmbudhikoṭaram / cacāra vasudhāpīṭhe gaṅgevāmalaśītalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणम् अप्य् अगता भर्तुर् वक्षसश् चेतसस् तथा । सर्वेषूवास राज्येषु लक्ष्मीर् इव जगत्सु च

kṣaṇam apy agatā bhartur vakṣasaś cetasas tathā / sarveṣūvāsa rājyeṣu lakṣmīr iva jagatsu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकाशगामिनी श्यामा विद्युदालोलभूषणा । बभ्राम मेघलेखेव गिरिमाला महीतले

ākāśagāminī śyāmā vidyudālolabhūṣaṇā / babhrāma meghalekheva girimālā mahītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काष्ठं तृणोपलं भूमिं खं वातम् अनलं जलम् । निर्विघ्नम् अविशत् सर्वं तन्तुर् मुक्ताफलं यथा

kāṣṭhaṃ tṛṇopalaṃ bhūmiṃ khaṃ vātam analaṃ jalam / nirvighnam aviśat sarvaṃ tantur muktāphalaṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेरोर् उपरि शृङ्गाणि लोकपालपुराणि च । दिग्व्योमोदररन्ध्राणि विजहार यथासुखम्

meror upari śṛṅgāṇi lokapālapurāṇi ca / digvyomodararandhrāṇi vijahāra yathāsukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिर्यग्भूतपिशाचाद्यैस् सह नागामरासुरैः । विद्याधराप्सरस्सिद्धैर् व्यवहारं चकार सा

tiryagbhūtapiśācādyais saha nāgāmarāsuraiḥ / vidyādharāpsarassiddhair vyavahāraṃ cakāra sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्नेन तं च भर्तारम् आत्मज्ञानामृतं प्रति । बहुशो बोधयाम् आस माता बालम् इवात्मजम्

yatnena taṃ ca bhartāram ātmajñānāmṛtaṃ prati / bahuśo bodhayām āsa mātā bālam ivātmajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चासाव् आप तद्भर्ता राजा विश्रान्तिम् आत्मनि । मुक्ताफलम् असंश्लिष्टं मुक्ताफल इवातले

na cāsāv āpa tadbhartā rājā viśrāntim ātmani / muktāphalam asaṃśliṣṭaṃ muktāphala ivātale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतावतापि कालेन ताम् एवंगुणशालिनीम् । बालो विद्याम् इव नृपश् चूडालां न विवेद सः

etāvatāpi kālena tām evaṃguṇaśālinīm / bālo vidyām iva nṛpaś cūḍālāṃ na viveda saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलाविदग्धा मुग्धा च बालेयं गृहिणी मम । इत्य् एव केवलं राजा स चूडालां विवेद ताम्

kalāvidagdhā mugdhā ca bāleyaṃ gṛhiṇī mama / ity eva kevalaṃ rājā sa cūḍālāṃ viveda tām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साप्य् अलब्धात्मविश्रान्तेस् तां सिद्धिश्रियम् आत्मनः । दर्शयाम् आस नो राज्ञश् शूद्रस्येव मखक्रियाम्

sāpy alabdhātmaviśrāntes tāṃ siddhiśriyam ātmanaḥ / darśayām āsa no rājñaś śūdrasyeva makhakriyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महत्यास् सिद्धयोगिन्यास् तस्या अपि शिखिध्वजः । यत्नेन प्राप नो बोधं बुध्यते ऽन्यः कथं प्रभो

mahatyās siddhayoginyās tasyā api śikhidhvajaḥ / yatnena prāpa no bodhaṃ budhyate 'nyaḥ kathaṃ prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपदेशक्रमो नाम व्यवस्थामात्रपालनम् । ज्ञप्तेस् तु कारणं शुद्धा शिष्यप्रज्ञैव राघव

upadeśakramo nāma vyavasthāmātrapālanam / jñaptes tu kāraṇaṃ śuddhā śiṣyaprajñaiva rāghava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न श्रुतेन न पुण्येन ज्ञायते ज्ञेयम् आत्मनः । जानात्य् आत्मानम् आत्मैव सर्पस् सर्पपदानि व

na śrutena na puṇyena jñāyate jñeyam ātmanaḥ / jānāty ātmānam ātmaiva sarpas sarpapadāni va

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं स्थिते वरमुने कथम् एतज् जनश्रुतौ । श्रुतं गुरूपदेशश् च स्वात्मज्ञानस्य कारणम्

evaṃ sthite varamune katham etaj janaśrutau / śrutaṃ gurūpadeśaś ca svātmajñānasya kāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्यन्तं कृपणः कश्चित् किराटो धनधान्यवान् । आस्ते विन्ध्याटवीकच्छे कुटुम्बी व्रणकीटवत्

atyantaṃ kṛpaṇaḥ kaścit kirāṭo dhanadhānyavān / āste vindhyāṭavīkacche kuṭumbī vraṇakīṭavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैकदा निपतिता गच्छतो विन्ध्यजङ्गले । एका वराटिका राम तृणजालबुसावृते

tasyaikadā nipatitā gacchato vindhyajaṅgale / ekā varāṭikā rāma tṛṇajālabusāvṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्पण्यात् स प्रयत्नेन सर्वं तृणबुसादिकम् । कपर्दिकार्थम् अभितो दुधाव दिवसत्रयम्

kārpaṇyāt sa prayatnena sarvaṃ tṛṇabusādikam / kapardikārtham abhito dudhāva divasatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपर्दकाद् द्वौ भवतश् चत्वारो ऽष्टौ च कालतः । ततश् शतं सहस्रं च सहस्रं चेति चेतसा

kapardakād dvau bhavataś catvāro 'ṣṭau ca kālataḥ / tataś śataṃ sahasraṃ ca sahasraṃ ceti cetasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलयञ् जङ्गले दीनो रात्रिन्दिनम् अतन्द्रितः । जनहासं सहंस् त्रीणि दिनानि धुतवान् बुसम्

kalayañ jaṅgale dīno rātrindinam atandritaḥ / janahāsaṃ sahaṃs trīṇi dināni dhutavān busam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो दिनत्रयस्यान्ते तेन तस्मात् कुजङ्गलात् । पूर्णेन्दुबिम्बप्रतिमो लब्धश् चिन्तामणिर् महान्

tato dinatrayasyānte tena tasmāt kujaṅgalāt / pūrṇendubimbapratimo labdhaś cintāmaṇir mahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं प्राप्य तुष्टहृदयस् समागत्य गृहं सुखी । प्राप्ताखिलजगद्भूतिश् शान्तसर्वभयस् स्थितः

taṃ prāpya tuṣṭahṛdayas samāgatya gṛhaṃ sukhī / prāptākhilajagadbhūtiś śāntasarvabhayas sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं यथा किराटेन कपर्दान्वेषणेन तत् । रत्नं लब्धं जगन्मूल्यम् अहोरात्रम् अखिद्यता

evaṃ yathā kirāṭena kapardānveṣaṇena tat / ratnaṃ labdhaṃ jaganmūlyam ahorātram akhidyatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा श्रुतोपदेशेन स्वात्मज्ञानम् अवाप्यते । अन्यद् अन्विष्यते चान्यल् लभ्यते हि गुरुक्रमात्

tathā śrutopadeśena svātmajñānam avāpyate / anyad anviṣyate cānyal labhyate hi gurukramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्म सर्वेन्द्रियातीतं श्रुतादीन्द्रियसंविदा । तेनोपदेशाद् अनघ नात्मतत्त्वम् अवाप्यते

brahma sarvendriyātītaṃ śrutādīndriyasaṃvidā / tenopadeśād anagha nātmatattvam avāpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरूपदेशं च विना नात्मतत्त्वागमो भवेत् । केन चिन्तामणिर् लब्धः कपर्दान्वेषणं विना

gurūpadeśaṃ ca vinā nātmatattvāgamo bhavet / kena cintāmaṇir labdhaḥ kapardānveṣaṇaṃ vinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्त्वस्यास्य महार्घस्य गुरूपकथनं गतम् । अकारणं कारणतां मणेर् इव कपर्दकः

tattvasyāsya mahārghasya gurūpakathanaṃ gatam / akāraṇaṃ kāraṇatāṃ maṇer iva kapardakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्य राघव मायेयं मोहनी महताम् अपि । अन्यद् अन्विष्यते यत्नाद् अन्यद् आसाद्यते फलम्

paśya rāghava māyeyaṃ mohanī mahatām api / anyad anviṣyate yatnād anyad āsādyate phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यत् करोति पुरुषः फलम् अन्यद् एव प्राप्नोति वस्तुनियतिश् च विलोक्यते च । तस्माद् अनन्तविभवस्य जगत्क्रमस्य श्रेयो ऽतिवाहनम् असङ्गम् अवज्ञयैव

anyat karoti puruṣaḥ phalam anyad eva prāpnoti vastuniyatiś ca vilokyate ca / tasmād anantavibhavasya jagatkramasya śreyo 'tivāhanam asaṅgam avajñayaiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.