Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika·6·6.90

Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 6.90

आत्मस्वभाववशतो जातं जगद् इदं महत् । स्थितिं वासनयाभ्येत्य धर्माधर्मवशे स्थितम्

ātmasvabhāvavaśato jātaṃ jagad idaṃ mahat / sthitiṃ vāsanayābhyetya dharmādharmavaśe sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासनांशं समानीय धर्माधर्मैर् न गृह्यते । ततो न जायते मुक्त इति नो दर्शनं मुने

vāsanāṃśaṃ samānīya dharmādharmair na gṛhyate / tato na jāyate mukta iti no darśanaṃ mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्युदारं महार्थं च वक्षि त्वं वदतां वर । अनुभूतिम् उपारूढं गूढं च परमार्थवत्

atyudāraṃ mahārthaṃ ca vakṣi tvaṃ vadatāṃ vara / anubhūtim upārūḍhaṃ gūḍhaṃ ca paramārthavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वद्वाक्यविभवेनाद्य श्रुतेनानेन सुन्दर । पीतेनेवेन्दुना राहुर् अन्तर् यातो ऽस्मि शीतताम्

tvadvākyavibhavenādya śrutenānena sundara / pītenevendunā rāhur antar yāto 'smi śītatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् समासेन तां तावद् आत्मोत्पत्तिं वदाशु मे । ततश् श्रोष्यामि यत्नेन ज्ञानगर्भां गिरं तव

tat samāsena tāṃ tāvad ātmotpattiṃ vadāśu me / tataś śroṣyāmi yatnena jñānagarbhāṃ giraṃ tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन पद्मजपुत्रेण मुनिना नारदेन तत् । क्व कृतं वीर्यम् आर्येण कथयार्य यथास्थितम्

tena padmajaputreṇa muninā nāradena tat / kva kṛtaṃ vīryam āryeṇa kathayārya yathāsthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो निबध्नता तेन मनोमत्तमतङ्गजम् । विवेकविपुलालाने शुद्धबुद्धिवरत्रया

tato nibadhnatā tena manomattamataṅgajam / vivekavipulālāne śuddhabuddhivaratrayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् वीर्यं कल्पकालाग्निगलितेन्दुद्रवोपमम् । रसानां पारतादीनां दिव्यानाम् अनुजं नवम्

tad vīryaṃ kalpakālāgnigalitendudravopamam / rasānāṃ pāratādīnāṃ divyānām anujaṃ navam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुनिना पार्श्वगे कुम्भे स्फाटिके विसरद्रुचौ । अद्रुते विद्रुताकारं चन्द्रे चन्द्रम् इवार्पितम्

muninā pārśvage kumbhe sphāṭike visaradrucau / adrute vidrutākāraṃ candre candram ivārpitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रत्नशैलैर् वृतः कान्तैस् तले पार्श्वेषु चाभितः । गम्भीरकुक्षिस् सुदृढश् चाचलाहननक्षमः

ratnaśailair vṛtaḥ kāntais tale pārśveṣu cābhitaḥ / gambhīrakukṣis sudṛḍhaś cācalāhananakṣamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्कल्पितेन क्षीरेण स कुम्भस् तेन पूरितः । अमृतापूरभिन्नेन विधिनेवामृतार्णवः

saṅkalpitena kṣīreṇa sa kumbhas tena pūritaḥ / amṛtāpūrabhinnena vidhinevāmṛtārṇavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र मासं गतो वृद्धिं मुनिमन्त्राहुतिक्रमैः । अमृतात्मा शुभो गर्भ इन्दोर् इन्दुर् इवानुजः

tatra māsaṃ gato vṛddhiṃ munimantrāhutikramaiḥ / amṛtātmā śubho garbha indor indur ivānujaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्दुं मास इवापूर्णं मासेन सुषुवे घटः । गर्भं कमलपत्त्राक्षं प्रसूनम् इव माधवः

induṃ māsa ivāpūrṇaṃ māsena suṣuve ghaṭaḥ / garbhaṃ kamalapattrākṣaṃ prasūnam iva mādhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिपूर्णसमस्ताङ्गः कुम्भाद् गर्भस् स निर्ययौ । इन्दुस् सूक्ष्माद् इवाम्भोधेर् अपरः क्षयवर्जितः

paripūrṇasamastāṅgaḥ kumbhād garbhas sa niryayau / indus sūkṣmād ivāmbhodher aparaḥ kṣayavarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनैः कतिपयैर् एव वृद्धिम् अभ्याजगाम सः । अप्रमेयाङ्गसौन्दर्यश् शुक्लपक्षे शशी यथा

dinaiḥ katipayair eva vṛddhim abhyājagāma saḥ / aprameyāṅgasaundaryaś śuklapakṣe śaśī yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसंस्कारसम्पन्ने स तस्मिन् नारदो मुनिः । भाण्डाद् भाण्ड इवाशेषं विद्याधनम् अयोजयत्

sarvasaṃskārasampanne sa tasmin nārado muniḥ / bhāṇḍād bhāṇḍa ivāśeṣaṃ vidyādhanam ayojayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनैः कतिपयैर् एव विज्ञाताशेषवाङ्मयम् । चकारैनं मुनिवरः प्रतिबिम्बम् इवात्मनः

dinaiḥ katipayair eva vijñātāśeṣavāṅmayam / cakārainaṃ munivaraḥ pratibimbam ivātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनाराजत पुत्रेण मुनिना मुनिनायकः । रत्नाद्रौ प्रतिबिम्बेन सद्योदित इवोडुराट्

tenārājata putreṇa muninā munināyakaḥ / ratnādrau pratibimbena sadyodita ivoḍurāṭ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथैनं पुत्रम् आदाय ब्रह्मलोकं स नारदः । जगाम तत्र पितरं ब्रह्माणं चाभ्यवादयत्

athainaṃ putram ādāya brahmalokaṃ sa nāradaḥ / jagāma tatra pitaraṃ brahmāṇaṃ cābhyavādayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृताभिवादनं ब्रह्मा पौत्रम् आदाय तं तदा । अभिवादितवेदादिं स्वयम् अङ्के न्यवेशयत्

kṛtābhivādanaṃ brahmā pautram ādāya taṃ tadā / abhivāditavedādiṃ svayam aṅke nyaveśayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाशीर्वादमात्रेण सर्वज्ञं ज्ञानपारगम् । पौत्रं तं कुम्भनामानं चकार कमलोद्भवः

athāśīrvādamātreṇa sarvajñaṃ jñānapāragam / pautraṃ taṃ kumbhanāmānaṃ cakāra kamalodbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधो सो ऽयम् अहं पौत्रः कुम्भो ऽहं पद्मजन्मनः । पुत्रो ऽहं नारदमुनेः कुम्भनामास्मि कुम्भजः

sādho so 'yam ahaṃ pautraḥ kumbho 'haṃ padmajanmanaḥ / putro 'haṃ nāradamuneḥ kumbhanāmāsmi kumbhajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवसाम्य् अब्जजपुरे पित्रा सह यथासुखम् । चत्वारस् सुहृदो वेदा मम लीला विलासिनी

nivasāmy abjajapure pitrā saha yathāsukham / catvāras suhṛdo vedā mama līlā vilāsinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातृष्वसा मे गायत्री माता मम सरस्वती । ब्रह्मलोके मम गृहं पौत्रस् तत्रास्मि सुस्थितः

mātṛṣvasā me gāyatrī mātā mama sarasvatī / brahmaloke mama gṛhaṃ pautras tatrāsmi susthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाकामम् अशेषाणि जगन्ति विहराम्य् अहम् । लीलया परिपूर्णत्वान् न तु कार्येण केनचित्

yathākāmam aśeṣāṇi jaganti viharāmy aham / līlayā paripūrṇatvān na tu kāryeṇa kenacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजर्षे तेन मे पादौ पततो मे न भूतले । रजस् स्पृशति नाङ्गानि ग्लानिं नायाति मे वपुः

rājarṣe tena me pādau patato me na bhūtale / rajas spṛśati nāṅgāni glāniṃ nāyāti me vapuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्याकाशपथा गच्छन् दृष्टवांस् त्वाम् अहं पुरः । इह तेनागतो ऽस्म्य् अङ्ग सर्वं कथितवान् इति

adyākāśapathā gacchan dṛṣṭavāṃs tvām ahaṃ puraḥ / iha tenāgato 'smy aṅga sarvaṃ kathitavān iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषो ऽहम् इत्य् अखिलम् एव यथानुभूतं ते वर्णितं ननु मया वनवासतज्ज्ञ । सन्तो ह्य् असङ्कथनम् आर्यसमागमेषु निन्दन्त्य् अलं सुभग संव्यवहारदक्षाः

eṣo 'ham ity akhilam eva yathānubhūtaṃ te varṇitaṃ nanu mayā vanavāsatajjña / santo hy asaṅkathanam āryasamāgameṣu nindanty alaṃ subhaga saṃvyavahāradakṣāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तवत्य् अथ मुनौ दिवसो जगाम सायन्तनाय विधये ऽस्तम् इनो जगाम । स्नातुं सभा कृतनमस्करणा जगाम श्यामाक्षये रविकरैश् च सहाजगाम

ity uktavaty atha munau divaso jagāma sāyantanāya vidhaye 'stam ino jagāma / snātuṃ sabhā kṛtanamaskaraṇā jagāma śyāmākṣaye ravikaraiś ca sahājagāma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.