दक्षापमानसंक्रुद्धरुद्र निः श्वाससंभवः ज्वरोऽष्टधा पृथग्द्वन्द्वसंघातागन्तुजः स्मृतः
dakṣāpamānasaṃkruddharudra niḥ śvāsasaṃbhavaḥ jvaro'ṣṭadhā pṛthagdvandvasaṃghātāgantujaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Mādhavakara: Mādhava-nidāna (Rogaviniścaya)·2
Mādhavakara: Mādhava-nidāna (Rogaviniścaya) 2
मिथ्याहारविहाराभ्यां दोषा ह्यामाशयाश्रयाः बहिर्निरस्य कोष्ठाग्निं ज्वरदाः स्यू रसानुगाः
mithyāhāravihārābhyāṃ doṣā hyāmāśayāśrayāḥ bahirnirasya koṣṭhāgniṃ jvaradāḥ syū rasānugāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वेदावरोधः सन्तापः सर्वाङ्गग्रहणं तथा युगपद्यत्र रोगे च स ज्वरो व्यपदिश्यते
svedāvarodhaḥ santāpaḥ sarvāṅgagrahaṇaṃ tathā yugapadyatra roge ca sa jvaro vyapadiśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रमोऽरतिर्विवर्णत्वं वैरस्यं नयनप्लवः इच्छाद्वेषौ मुहुश्चापि शीतवातातपादिषु
śramo'ratirvivarṇatvaṃ vairasyaṃ nayanaplavaḥ icchādveṣau muhuścāpi śītavātātapādiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जम्भाऽङ्गमर्दो गुरुता रोमहर्षोऽरुचिस्तमः अप्रहर्षश्च शीतं च भवत्युत्पत्स्यति ज्वरे
jambhā'ṅgamardo gurutā romaharṣo'rucistamaḥ apraharṣaśca śītaṃ ca bhavatyutpatsyati jvare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामान्यतो विशेषात्तु जॄम्भाऽत्यर्थं समीरणात् पित्तान्नयनयोर्दाहः कफादन्नारुचिर्भवेत्
sāmānyato viśeṣāttu jṝmbhā'tyarthaṃ samīraṇāt pittānnayanayordāhaḥ kaphādannārucirbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपैरन्यतराभ्यां तु संसृष्टैर्द्वन्द्वजं विदुः सर्वलिङ्गसमवायः सर्वदोषप्रकोपजे
rūpairanyatarābhyāṃ tu saṃsṛṣṭairdvandvajaṃ viduḥ sarvaliṅgasamavāyaḥ sarvadoṣaprakopaje
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेपथुर्विषमो वेगः कण्ठौष्ठपरिशोषणम् निद्रा नाशः क्षवस्तम्भो गात्राणां रौक्ष्यमेव च
vepathurviṣamo vegaḥ kaṇṭhauṣṭhapariśoṣaṇam nidrā nāśaḥ kṣavastambho gātrāṇāṃ raukṣyameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरोहृद्गात्ररुग्वक्त्रवैरस्यं गाढविट्कता शूलाध्माने जृम्भणं च भवन्त्यनिलजे ज्वरे
śirohṛdgātrarugvaktravairasyaṃ gāḍhaviṭkatā śūlādhmāne jṛmbhaṇaṃ ca bhavantyanilaje jvare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेगस्तीक्ष्णोऽतिसारश्च निद्रा ल्पत्वं तथा वमिः कण्ठौष्ठमुखनासानां पाकः स्वदेश्च जायते
vegastīkṣṇo'tisāraśca nidrā lpatvaṃ tathā vamiḥ kaṇṭhauṣṭhamukhanāsānāṃ pākaḥ svadeśca jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रलापो वक्त्रकटुता मूर्च्छा दाहो मदस्तृषा पीतविण्मूत्रनेत्रत्वं पैत्तिके भ्रम एव च
pralāpo vaktrakaṭutā mūrcchā dāho madastṛṣā pītaviṇmūtranetratvaṃ paittike bhrama eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तैमित्यं स्तिमितो वेग आलस्यं मधुरास्यता शुक्लमूत्रपुरीषत्वं स्तम्भस्तृप्तिरथापि च
staimityaṃ stimito vega ālasyaṃ madhurāsyatā śuklamūtrapurīṣatvaṃ stambhastṛptirathāpi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गौरवं शीतमुत्क्लेदो रोमहर्षोऽतिनिद्र ता स्रोतोरोधो रुगल्पत्वं प्रसेको लवणास्यता नात्युष्णगात्रताच्छर्दिर्लालास्रावोऽविपाकता प्रतिश्यायोऽरुचिः कासः कफजेऽक्ष्णोश्च शुक्लता
gauravaṃ śītamutkledo romaharṣo'tinidra tā srotorodho rugalpatvaṃ praseko lavaṇāsyatā nātyuṣṇagātratācchardirlālāsrāvo'vipākatā pratiśyāyo'ruciḥ kāsaḥ kaphaje'kṣṇośca śuklatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृष्णा मूर्च्छा भ्रमो दाहः स्वप्ननाशः शिरोरुजा कण्ठास्यशोषो वमथू रोमहर्षोऽरुचिस्तमः
tṛṣṇā mūrcchā bhramo dāhaḥ svapnanāśaḥ śirorujā kaṇṭhāsyaśoṣo vamathū romaharṣo'rucistamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वभेदश्च जृम्भा च वातपित्तज्वराकृतिः स्तैमित्यं पर्वणां भेदो निद्रा गौरवमेव च
pūrvabhedaśca jṛmbhā ca vātapittajvarākṛtiḥ staimityaṃ parvaṇāṃ bhedo nidrā gauravameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरोग्रहः प्रतिश्यायः कासः स्वेदाप्रवर्तनम् सन्तापो मध्यवेगश्च वातश्लेष्मज्वराकृतिः
śirograhaḥ pratiśyāyaḥ kāsaḥ svedāpravartanam santāpo madhyavegaśca vātaśleṣmajvarākṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लिप्ततिक्तास्यता तन्द्रा मोहः कासोऽरुचिस्तृषा मुहुर्दाहो मुहुः शीतं श्लेष्मपित्तज्वराकृतिः
liptatiktāsyatā tandrā mohaḥ kāso'rucistṛṣā muhurdāho muhuḥ śītaṃ śleṣmapittajvarākṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षणे दाहः क्षणे शीतमस्थिसन्धिशिरोरुजा सास्रावे कलुषे रक्ते निर्भुग्ने चापि लोचने
kṣaṇe dāhaḥ kṣaṇe śītamasthisandhiśirorujā sāsrāve kaluṣe rakte nirbhugne cāpi locane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सस्वनौ सरुजौ कर्णौ कण्ठः शूकैरिवावृतः तन्द्रा मोहः प्रलापश्च कासः श्वासोऽरुचिर्भ्रमः
sasvanau sarujau karṇau kaṇṭhaḥ śūkairivāvṛtaḥ tandrā mohaḥ pralāpaśca kāsaḥ śvāso'rucirbhramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिदग्धा खरस्पर्शा जिह्वा स्रस्ताङ्गता परम् ष्ठीवनं रक्तपित्तस्य कफेनोन्मिश्रितस्य च
paridagdhā kharasparśā jihvā srastāṅgatā param ṣṭhīvanaṃ raktapittasya kaphenonmiśritasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरसो लोठनं तृष्णा निद्रा नाशो हृदि व्यथा स्वेदमूत्रपुरीषाणां चिराद्दर्शनमल्पशः
śiraso loṭhanaṃ tṛṣṇā nidrā nāśo hṛdi vyathā svedamūtrapurīṣāṇāṃ cirāddarśanamalpaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृशत्वं नातिगात्राणां प्रततं कण्ठकूजनम् कोठानां श्यावरक्तानां मण्डलानां च दर्शनम्
kṛśatvaṃ nātigātrāṇāṃ pratataṃ kaṇṭhakūjanam koṭhānāṃ śyāvaraktānāṃ maṇḍalānāṃ ca darśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूकत्वं स्रोतसां पाको गुरुत्वमुदरस्य च चिरात् पाकश्च दोषाणां सन्निपातज्वराकृतिः
mūkatvaṃ srotasāṃ pāko gurutvamudarasya ca cirāt pākaśca doṣāṇāṃ sannipātajvarākṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोषे विबद्धे नष्टेऽग्नौ सर्वसम्पूर्णलक्षणः सन्निपातज्वरोऽसाध्यैः कृच्छ्रसाध्यस्ततोऽन्यथा
doṣe vibaddhe naṣṭe'gnau sarvasampūrṇalakṣaṇaḥ sannipātajvaro'sādhyaiḥ kṛcchrasādhyastato'nyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्निपातज्वरस्यान्ते कर्णमूले सुदारुणः शोथः सञ्जायते तेन कश्चिदेव प्रमुच्यते
sannipātajvarasyānte karṇamūle sudāruṇaḥ śothaḥ sañjāyate tena kaścideva pramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिघाताभिचाराभ्यामभि शापाभिषङ्गतः आगन्तुर्जायते दोषैर्यथास्वं तं विभावयेत्
abhighātābhicārābhyāmabhi śāpābhiṣaṅgataḥ āganturjāyate doṣairyathāsvaṃ taṃ vibhāvayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्यावास्यता विषकृते तथाऽतीसार एव च भक्तारुचिः पिपासा च तोदश्च सह मूर्च्छया
śyāvāsyatā viṣakṛte tathā'tīsāra eva ca bhaktāruciḥ pipāsā ca todaśca saha mūrcchayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ओषधिगन्धजे मूर्च्छा शिरोरुग्वमथुः क्षवः कामजे चित्तविभ्रंशस्तन्द्रा ऽलस्यमभोजनम्
oṣadhigandhaje mūrcchā śirorugvamathuḥ kṣavaḥ kāmaje cittavibhraṃśastandrā 'lasyamabhojanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृदये वेदना चास्य गात्रंच परिशुष्यति भयात् प्रलापः शोकाच्च भवेत् कोपाच्च वेपथुः अभिचाराभिशापाभ्यां मोहस्तृष्णा च जायते
hṛdaye vedanā cāsya gātraṃca pariśuṣyati bhayāt pralāpaḥ śokācca bhavet kopācca vepathuḥ abhicārābhiśāpābhyāṃ mohastṛṣṇā ca jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूताभिषङ्गादुद्वेगो हास्यरोदनकम्पनम् कामशोकभयाद्वायुः क्रोधात्पित्तं त्रयो मलाः
bhūtābhiṣaṅgādudvego hāsyarodanakampanam kāmaśokabhayādvāyuḥ krodhātpittaṃ trayo malāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूताभिषङ्गात् कुप्यन्ति भूतसामान्यलक्षणाः दोषोऽल्पोऽहितसंभूतो ज्वरोत्सृष्टस्य वा पुनः
bhūtābhiṣaṅgāt kupyanti bhūtasāmānyalakṣaṇāḥ doṣo'lpo'hitasaṃbhūto jvarotsṛṣṭasya vā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धातुमन्यमतं प्राप्य करोति विषमज्वरम् सन्ततं रसरक्तस्थः सोऽन्येद्युः पिशिताश्रितः
dhātumanyamataṃ prāpya karoti viṣamajvaram santataṃ rasaraktasthaḥ so'nyedyuḥ piśitāśritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेदोगतस्तृतीयेऽह्नि त्वस्थिमज्जगतः पुनः कुर्याच्चतुर्थकं घोरमन्तकं रोगसंकरम् सप्ताहं वा दशाहं वा द्वादशाहमथापि वा सन्तत्यायोऽविसर्गीस्यात् सन्ततः स निगद्यते
medogatastṛtīye'hni tvasthimajjagataḥ punaḥ kuryāccaturthakaṃ ghoramantakaṃ rogasaṃkaram saptāhaṃ vā daśāhaṃ vā dvādaśāhamathāpi vā santatyāyo'visargīsyāt santataḥ sa nigadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहोरात्रे सततको द्वौ कालावनुवर्तते अन्येद्युष्कस्त्वहोरात्र एककालं प्रवर्तते
ahorātre satatako dvau kālāvanuvartate anyedyuṣkastvahorātra ekakālaṃ pravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीयकस्तृतीयेऽह्नि चतुर्थेऽह्नि चतुर्थकः केचिद्भूताभिषङ्गोत्थं ब्रुवते विषमज्वरम्
tṛtīyakastṛtīye'hni caturthe'hni caturthakaḥ kecidbhūtābhiṣaṅgotthaṃ bruvate viṣamajvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कफपित्तात्त्रिकग्राही पृष्ठाद्वातकफात्मकः वातपित्ताच्छिरोग्राही त्रिविधः स्यात्तृतीयकः
kaphapittāttrikagrāhī pṛṣṭhādvātakaphātmakaḥ vātapittācchirogrāhī trividhaḥ syāttṛtīyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्थको दर्शयति प्रभावं द्विविधं ज्वरः जङ्घाभ्यां श्लैष्मिकः पूर्वं शिरस्तोऽनिलसंभवः
caturthako darśayati prabhāvaṃ dvividhaṃ jvaraḥ jaṅghābhyāṃ ślaiṣmikaḥ pūrvaṃ śirasto'nilasaṃbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषमज्वर एवान्यश्चतुर्थकविपर्ययः स मध्ये ज्वरयत्यह्नी आदावन्ते च मुञ्चति
viṣamajvara evānyaścaturthakaviparyayaḥ sa madhye jvarayatyahnī ādāvante ca muñcati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यं मन्दज्वरो रूक्षः शूनकस्तेन सीदति स्तब्धाङ्गः श्लेष्मभूयिष्ठा नरो वातबलासकी
nityaṃ mandajvaro rūkṣaḥ śūnakastena sīdati stabdhāṅgaḥ śleṣmabhūyiṣṭhā naro vātabalāsakī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रलिम्पन्निव गात्राणि घर्मेण गौरवेण च मन्दज्वरविलेपी च सशातः स्यात् प्रलेपकः
pralimpanniva gātrāṇi gharmeṇa gauraveṇa ca mandajvaravilepī ca saśātaḥ syāt pralepakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदग्धेऽन्नरसे देहे श्लेष्मपित्ते व्यवस्थिते तेनार्धं शीतलं देहमर्धमुष्णं प्रजायते
vidagdhe'nnarase dehe śleṣmapitte vyavasthite tenārdhaṃ śītalaṃ dehamardhamuṣṇaṃ prajāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काये दुष्टं यदा पित्तं श्लेष्मा चान्ते व्यवस्थितः तेनोष्णत्वं शरीरस्य शीतत्वं हस्तपादयोः
kāye duṣṭaṃ yadā pittaṃ śleṣmā cānte vyavasthitaḥ tenoṣṇatvaṃ śarīrasya śītatvaṃ hastapādayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काये श्लेष्मा यदा दुष्टः पित्तं चान्ते व्यवस्थितम् शीतत्वं तेन गात्राणामुष्णत्वं हस्तपादयोः
kāye śleṣmā yadā duṣṭaḥ pittaṃ cānte vyavasthitam śītatvaṃ tena gātrāṇāmuṣṇatvaṃ hastapādayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वक्स्थौ श्लेष्मानिलौ शीतमादौ जनयतो ज्वरे तयोः प्रशान्तयोः पित्तमन्ते दाहं करोति च
tvaksthau śleṣmānilau śītamādau janayato jvare tayoḥ praśāntayoḥ pittamante dāhaṃ karoti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करोत्यादौ तथा पित्तं त्वक्स्थं दाहमतीव च तस्मिन् प्रशान्ते त्वितरौ कुरुतः शीतमन्ततः
karotyādau tathā pittaṃ tvaksthaṃ dāhamatīva ca tasmin praśānte tvitarau kurutaḥ śītamantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वावेतौ दाहशीतादिज्वरौ संसर्गजौ स्मृतौ दाहपूर्वस्तयोः कष्टः कृच्छ्रसाध्यतमश्च सः
dvāvetau dāhaśītādijvarau saṃsargajau smṛtau dāhapūrvastayoḥ kaṣṭaḥ kṛcchrasādhyatamaśca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुता हृदयोत्क्लेशः सदनं छर्द्यरोचकौ रसस्थे तु ज्वरे लिङ्गं दैन्यं चास्योपजायते
gurutā hṛdayotkleśaḥ sadanaṃ chardyarocakau rasasthe tu jvare liṅgaṃ dainyaṃ cāsyopajāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तनिष्ठीवनं दाहो मोहच्छदनविभ्रमौ प्रलापः पिडका तृष्णा रक्तप्राप्ते ज्वरे नृणाम्
raktaniṣṭhīvanaṃ dāho mohacchadanavibhramau pralāpaḥ piḍakā tṛṣṇā raktaprāpte jvare nṛṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिण्डिकोद्वेष्टनं तृष्णा सृष्टमूत्रपुरीषता ऊष्माऽन्तर्दाहविक्षेपौ ग्लानिः स्यान्मांसगे ज्वरे
piṇḍikodveṣṭanaṃ tṛṣṇā sṛṣṭamūtrapurīṣatā ūṣmā'ntardāhavikṣepau glāniḥ syānmāṃsage jvare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भृशं स्वेदस्तृषा मूर्च्छा प्रलापश्छर्दिरेव च दौर्गन्ध्यारोचकौ ग्लानिर्मेदःस्थे चासहिष्णुता
bhṛśaṃ svedastṛṣā mūrcchā pralāpaśchardireva ca daurgandhyārocakau glānirmedaḥsthe cāsahiṣṇutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भेदोऽस्थ्ना कूजनं श्वासो विरेकश्छर्दिरेव च विक्षेपणं च गात्राणामेतदस्थिगते ज्वरे
bhedo'sthnā kūjanaṃ śvāso virekaśchardireva ca vikṣepaṇaṃ ca gātrāṇāmetadasthigate jvare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमःप्रवेशनं हिक्का कासः शैत्यं वमिस्तथा अन्तर्दाहो महाश्वासौ मर्मच्छेदश्च मञ्जगे
tamaḥpraveśanaṃ hikkā kāsaḥ śaityaṃ vamistathā antardāho mahāśvāsau marmacchedaśca mañjage
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरणं प्राप्नुयात्तत्र शुक्रस्थानगते ज्वरे शेफसः स्तब्धता मोक्षः शुक्रस्य तु विशेषतः
maraṇaṃ prāpnuyāttatra śukrasthānagate jvare śephasaḥ stabdhatā mokṣaḥ śukrasya tu viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षाशरद्वसन्तेषु वाताद्यैः प्राकृतः क्रमात् वैकृतोऽन्य स दुःसाध्यः प्राकृतश्चानिलोद्भवः
varṣāśaradvasanteṣu vātādyaiḥ prākṛtaḥ kramāt vaikṛto'nya sa duḥsādhyaḥ prākṛtaścānilodbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षाषु मारुतो दुष्टः पित्तश्लेष्मान्वितो ज्वरम् कुर्यात् पित्तं च शरदि तस्य चानुबलः कफः
varṣāṣu māruto duṣṭaḥ pittaśleṣmānvito jvaram kuryāt pittaṃ ca śaradi tasya cānubalaḥ kaphaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्प्रकृत्या विसर्गाच्च तत्र नानशनाद्भयम् कफो वसन्ते तमपि वातपित्तं भवेदनु
tatprakṛtyā visargācca tatra nānaśanādbhayam kapho vasante tamapi vātapittaṃ bhavedanu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काले यथास्वं सर्वेषां प्रवृत्तिर्वृद्धिरेव वा निदानोक्तानुपशयो विपरीतोपशायिता
kāle yathāsvaṃ sarveṣāṃ pravṛttirvṛddhireva vā nidānoktānupaśayo viparītopaśāyitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तर्दाहोऽधिकस्तृष्णा प्रलापः श्वसनं भ्रमः सन्ध्यस्थिशूलमस्वेदो दोषवर्चोविनिग्रहः
antardāho'dhikastṛṣṇā pralāpaḥ śvasanaṃ bhramaḥ sandhyasthiśūlamasvedo doṣavarcovinigrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तर्वेगस्य लिङ्गानि ज्वरस्यैतानि लक्षयेत् सन्तापो ह्यधिको बाह्यस्तृष्णादीनां च मार्दवम्
antarvegasya liṅgāni jvarasyaitāni lakṣayet santāpo hyadhiko bāhyastṛṣṇādīnāṃ ca mārdavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहिर्वेगस्य लिङ्गानि सुखसाध्यत्वमेव च लालाप्रसेको हृल्लासहृदयाशुद्ध्यरोचकाः
bahirvegasya liṅgāni sukhasādhyatvameva ca lālāpraseko hṛllāsahṛdayāśuddhyarocakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्द्रा लस्याविपाकास्यवैरस्यं गुरुगात्रता क्षुन्नाशो बहुमूत्रत्वं स्तब्धता बलवाञ्ज्वरः
tandrā lasyāvipākāsyavairasyaṃ gurugātratā kṣunnāśo bahumūtratvaṃ stabdhatā balavāñjvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमज्वरस्य लिङ्गानि न दद्यात्तत्र भेषजम् भेषजं ह्यामदोषस्य भूयो ज्वलयति ज्वरम्
āmajvarasya liṅgāni na dadyāttatra bheṣajam bheṣajaṃ hyāmadoṣasya bhūyo jvalayati jvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोधनं शमनीयं च करोति विषमज्वरम् ज्वरवेगोऽधिकस्तृष्णा प्रलापः श्वसनं भ्रमः मलप्रवृत्तिरुत्क्लेशः पच्यमानस्य लक्षणम्
śodhanaṃ śamanīyaṃ ca karoti viṣamajvaram jvaravego'dhikastṛṣṇā pralāpaḥ śvasanaṃ bhramaḥ malapravṛttirutkleśaḥ pacyamānasya lakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुत् क्षामता लघुत्वं च गात्राणां ज्वरमार्दवम् दोषप्रवृत्तिरष्टाहो निरामज्वरलक्षणम्
kṣut kṣāmatā laghutvaṃ ca gātrāṇāṃ jvaramārdavam doṣapravṛttiraṣṭāho nirāmajvaralakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलवत्स्वल्पदोषेषु ज्वरः साध्योऽनुपद्र वः हेतुभिर्बहुभिर्जातो बलिभिर्बहुलक्षणः
balavatsvalpadoṣeṣu jvaraḥ sādhyo'nupadra vaḥ hetubhirbahubhirjāto balibhirbahulakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्वरः प्राणान्तकृद्यश्च शीघ्रमिन्द्रि यनाशनः ज्वरः क्षीणस्य शूनस्य गम्भीरो दैर्घरात्रिकः
jvaraḥ prāṇāntakṛdyaśca śīghramindri yanāśanaḥ jvaraḥ kṣīṇasya śūnasya gambhīro dairgharātrikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असाध्यो बलवान् यश्च केशसीमन्तकृज्ज्वरः गम्भीरस्तु ज्वरो ज्ञेयो ह्यन्तर्दाहेन तृष्णया
asādhyo balavān yaśca keśasīmantakṛjjvaraḥ gambhīrastu jvaro jñeyo hyantardāhena tṛṣṇayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आनद्धत्वेन चात्यर्थं श्वासकासोद्गमेन च आरम्भाद्विषमो यस्तु यश्च वा दैर्घरात्रिकः
ānaddhatvena cātyarthaṃ śvāsakāsodgamena ca ārambhādviṣamo yastu yaśca vā dairgharātrikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीणस्य चातिरूक्षस्य गम्भीरो यस्य हन्ति तम् विसंज्ञस्ताम्यते यस्तु शेते निपतितोऽपि वा
kṣīṇasya cātirūkṣasya gambhīro yasya hanti tam visaṃjñastāmyate yastu śete nipatito'pi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शीतार्दितोऽन्तरुष्णश्च ज्वरेण म्रियते नरः यो हृष्टरोमा रक्ताक्षो हृदि संघातशूलवान्
śītārdito'ntaruṣṇaśca jvareṇa mriyate naraḥ yo hṛṣṭaromā raktākṣo hṛdi saṃghātaśūlavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्त्रेण चैवोच्छ्वसिति तं ज्वरो हन्ति मानवम् हिक्काश्वासतृषायुक्तं मूढं विभ्रान्तलोचनम्
vaktreṇa caivocchvasiti taṃ jvaro hanti mānavam hikkāśvāsatṛṣāyuktaṃ mūḍhaṃ vibhrāntalocanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्ततोच्छ्वासिनं क्षीणं नरं क्षपयति ज्वरः हतप्रभेन्द्रि यं क्षीणमरोचकनिपीडितम्
santatocchvāsinaṃ kṣīṇaṃ naraṃ kṣapayati jvaraḥ hataprabhendri yaṃ kṣīṇamarocakanipīḍitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गम्भीरतीक्ष्णवेगार्तं ज्वरितं परिवर्जयेत् दाहः स्वेदो भ्रमस्तृष्णा कम्पविड्भिदसंज्ञता कूजनं चास्य वैगन्ध्यमाकृतिर्ज्वरमोक्षणे
gambhīratīkṣṇavegārtaṃ jvaritaṃ parivarjayet dāhaḥ svedo bhramastṛṣṇā kampaviḍbhidasaṃjñatā kūjanaṃ cāsya vaigandhyamākṛtirjvaramokṣaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वेदो लघुत्वं शिरसः कण्डूः पाको मुखस्य च क्षवथुश्चान्नलिप्सा ज्वरमुक्तस्य लक्षणम्
svedo laghutvaṃ śirasaḥ kaṇḍūḥ pāko mukhasya ca kṣavathuścānnalipsā jvaramuktasya lakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.