Mādhavakara: Mādhava-nidāna (Rogaviniścaya) 22

लवणाम्लकटुक्षारस्निग्धोष्णाजीर्ण भाजनैः क्लिन्नशुष्काम्बु जानूपमांसपिण्याकमूलकैः

lavaṇāmlakaṭukṣārasnigdhoṣṇājīrṇa bhājanaiḥ klinnaśuṣkāmbu jānūpamāṃsapiṇyākamūlakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुलत्थमाष निष्पावशाकादिपललेक्षुभिः दध्यारनालसौवीर शुक्ततक्रसुरासवैः

kulatthamāṣa niṣpāvaśākādipalalekṣubhiḥ dadhyāranālasauvīra śuktatakrasurāsavaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरुद्धाध्यशनक्रोध दिवास्वप्नप्रजागरैः प्रायशः सुकुमाराणां मिथ्याहारविहारिणाम् स्थूलानां सुखिनां चापि कूप्यते वातशोणितम्

viruddhādhyaśanakrodha divāsvapnaprajāgaraiḥ prāyaśaḥ sukumārāṇāṃ mithyāhāravihāriṇām sthūlānāṃ sukhināṃ cāpi kūpyate vātaśoṇitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्त्यश्वोष्ट्रैर्गच्छतश्चाश्नतश्च विदाह्यन्नं स विदाहोऽशनस्य कृत्स्नं रक्तं विदहत्याशु तच्च स्रस्तं दुष्टं पादयोश्चीयते तु तत्संपृक्तं वायुना दूषितेन तत्प्राबल्यादुच्यते वातरक्तम्

hastyaśvoṣṭrairgacchataścāśnataśca vidāhyannaṃ sa vidāho'śanasya kṛtsnaṃ raktaṃ vidahatyāśu tacca srastaṃ duṣṭaṃ pādayoścīyate tu tatsaṃpṛktaṃ vāyunā dūṣitena tatprābalyāducyate vātaraktam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वेदोऽत्यर्थं नवा कार्ष्ण्यं स्पर्शाज्ञत्वं क्षतेऽतिरुक् सन्धिशैथिल्यमालस्यं सदनं पिडकोद्गमः

svedo'tyarthaṃ navā kārṣṇyaṃ sparśājñatvaṃ kṣate'tiruk sandhiśaithilyamālasyaṃ sadanaṃ piḍakodgamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जानुजङ्घोरुकट्यंस हस्तपादाङ्गसन्धिषु निस्तोदः स्फुरणं भेदो गुरुत्वं सुप्तिरेव च

jānujaṅghorukaṭyaṃsa hastapādāṅgasandhiṣu nistodaḥ sphuraṇaṃ bhedo gurutvaṃ suptireva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्डूः सन्धिषु रुग्भूत्वा भूत्वा नश्यति चासकृत् वैवर्ण्यं मण्डलोत्पत्तिर्वातासृक्पूर्वलक्षणम्

kaṇḍūḥ sandhiṣu rugbhūtvā bhūtvā naśyati cāsakṛt vaivarṇyaṃ maṇḍalotpattirvātāsṛkpūrvalakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातेऽधिकेऽधिकं तत्र शूलस्फुरणभञ्जनम् शोथस्य रौक्ष्यं कृष्णत्वं श्यावतावृद्धिहानयः

vāte'dhike'dhikaṃ tatra śūlasphuraṇabhañjanam śothasya raukṣyaṃ kṛṣṇatvaṃ śyāvatāvṛddhihānayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धमन्यङ्गुलिसन्धीनां संकोचोऽङ्गग्रहोऽतिरुक् शीतद्वेषानुपशयौ स्तम्भवेपथुसुप्तयः

dhamanyaṅgulisandhīnāṃ saṃkoco'ṅgagraho'tiruk śītadveṣānupaśayau stambhavepathusuptayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्ते शोथोऽतिरुक्तोदस्ताम्रश्चिमिचिमायते स्निग्धरूक्षैः शमं नैति कण्डूक्लेदसमन्वितः

rakte śotho'tiruktodastāmraścimicimāyate snigdharūkṣaiḥ śamaṃ naiti kaṇḍūkledasamanvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्ते विदाहः संमोहः स्वेदो मूर्च्छा मदः सतृट् स्पर्शासहत्वं रुग्रागः शोथः पाको भृशोष्मता

pitte vidāhaḥ saṃmohaḥ svedo mūrcchā madaḥ satṛṭ sparśāsahatvaṃ rugrāgaḥ śothaḥ pāko bhṛśoṣmatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कफे स्तैमित्यगुरुता सुप्तिस्निग्धत्वशीतताः कण्डूर्मन्दा च रुग्द्वन्द्वसर्वलिङ्गं च संकरात्

kaphe staimityagurutā suptisnigdhatvaśītatāḥ kaṇḍūrmandā ca rugdvandvasarvaliṅgaṃ ca saṃkarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादयोर्मूलमास्थाय कचाचिद्धस्तयोरपि आखोर्विषमिव क्रुद्धं तद्देहमुपसर्पति

pādayormūlamāsthāya kacāciddhastayorapi ākhorviṣamiva kruddhaṃ taddehamupasarpati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आजानु स्फुटितं यच्च प्रभिन्नं प्रस्रुतं च यत् उपद्र वैश्च यज्जुष्टं प्राणमांसक्षयादिभिः

ājānu sphuṭitaṃ yacca prabhinnaṃ prasrutaṃ ca yat upadra vaiśca yajjuṣṭaṃ prāṇamāṃsakṣayādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातरक्तमसाध्यं स्याद्याप्यं संवत्सरोत्थितम् अस्वप्नारोचकश्वासमांस कोथशिरोग्रहाः

vātaraktamasādhyaṃ syādyāpyaṃ saṃvatsarotthitam asvapnārocakaśvāsamāṃsa kothaśirograhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संमूर्च्छामदरुक्तृष्णा ज्वरमोहप्रवेपकाः हिक्कापाङ्गुल्य वीसर्पपाकतोदभ्रमक्लमाः

saṃmūrcchāmadaruktṛṣṇā jvaramohapravepakāḥ hikkāpāṅgulya vīsarpapākatodabhramaklamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गुलीवक्रता स्फोटदाहमर्मग्रहार्बुदाः एतैरुपद्र वैर्वर्ज्यं मोहेनैकेन वाऽपि यत्

aṅgulīvakratā sphoṭadāhamarmagrahārbudāḥ etairupadra vairvarjyaṃ mohenaikena vā'pi yat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकृत्स्नोपद्र वं याप्यं साध्यं स्यान्निरुपद्र वम् एकदोषानुगं साध्यं नवं याप्यं द्विदोषजम् त्रिदोषजमसाध्यं स्याद्यस्य च स्युरुपद्र वाः

akṛtsnopadra vaṃ yāpyaṃ sādhyaṃ syānnirupadra vam ekadoṣānugaṃ sādhyaṃ navaṃ yāpyaṃ dvidoṣajam tridoṣajamasādhyaṃ syādyasya ca syurupadra vāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.