Library·Mādhavakara: Mādhava-nidāna (Rogaviniścaya)·24

Mādhavakara: Mādhava-nidāna (Rogaviniścaya) 24

विरुद्धाहारचेष्टस्य मन्दाग्नेर्निश्चलस्य च स्निग्धं भुक्तवतो ह्यन्नं व्यायामं कुर्वतस्तथा

viruddhāhāraceṣṭasya mandāgnerniścalasya ca snigdhaṃ bhuktavato hyannaṃ vyāyāmaṃ kurvatastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायुना प्रेरितो ह्यामः श्लेष्मस्थानं प्रधावति तेनात्यर्थं विदग्धोऽसौ धमनीः प्रतिपद्यते

vāyunā prerito hyāmaḥ śleṣmasthānaṃ pradhāvati tenātyarthaṃ vidagdho'sau dhamanīḥ pratipadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातपित्तकफैर्भूयो दूषितः सोऽन्नजो रसः स्रोतांस्यभिष्यन्दयति नानावर्णोऽतिपिच्छिलः

vātapittakaphairbhūyo dūṣitaḥ so'nnajo rasaḥ srotāṃsyabhiṣyandayati nānāvarṇo'tipicchilaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनयत्याशु दौर्बल्यं गौरवं हृदयस्य च व्याधीनामाश्रयो ह्येष आमसंज्ञोऽतिदारुणः

janayatyāśu daurbalyaṃ gauravaṃ hṛdayasya ca vyādhīnāmāśrayo hyeṣa āmasaṃjño'tidāruṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युगपत्कुपितावन्तस्त्रिक सन्धिप्रवेशकौ स्तब्धं च कुरुतो गात्रमामवातः स उच्यते

yugapatkupitāvantastrika sandhipraveśakau stabdhaṃ ca kuruto gātramāmavātaḥ sa ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गमर्दोऽरुचिस्तृष्णा ह्यालस्यं गौरवं ज्वरः अपाकः शूनताऽङ्गानामामवातस्य लक्षणम्

aṅgamardo'rucistṛṣṇā hyālasyaṃ gauravaṃ jvaraḥ apākaḥ śūnatā'ṅgānāmāmavātasya lakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कष्टः सर्वरोगणां यदा प्रकुपितो भवेत् हस्तपादशिरोगुल्फत्रिकजानूरुसन्धिषु

sa kaṣṭaḥ sarvarogaṇāṃ yadā prakupito bhavet hastapādaśirogulphatrikajānūrusandhiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करोति सरुजं शोथं यत्र दोषः प्रपद्यते स देशो रुज्यतेऽत्यर्थं व्याविद्ध इव वृश्चिकैः

karoti sarujaṃ śothaṃ yatra doṣaḥ prapadyate sa deśo rujyate'tyarthaṃ vyāviddha iva vṛścikaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनयेत्सोऽग्निदौर्बल्यं प्रसेकारुचिगौरवम् उत्साहहानिं वैरस्यं दाहं च बहुमूत्रताम्

janayetso'gnidaurbalyaṃ prasekārucigauravam utsāhahāniṃ vairasyaṃ dāhaṃ ca bahumūtratām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुक्षौ कठिनतां शूलं तथा निद्रा विपर्ययम् तृट्छर्दिभ्रममूर्च्छाश्च हृद्ग्रहं विड्विबद्धताम् जाड्यान्त्रकूजमानाहं कष्टांश्चान्यानुपद्र वान्

kukṣau kaṭhinatāṃ śūlaṃ tathā nidrā viparyayam tṛṭchardibhramamūrcchāśca hṛdgrahaṃ viḍvibaddhatām jāḍyāntrakūjamānāhaṃ kaṣṭāṃścānyānupadra vān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्तात्सदाहरागं च सशूलं पवनानुगम् स्तिमितं गुरुकण्डूं च कफदुष्टं तमादिशेत्

pittātsadāharāgaṃ ca saśūlaṃ pavanānugam stimitaṃ gurukaṇḍūṃ ca kaphaduṣṭaṃ tamādiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकदोषानुगः साध्यो द्विदोषो याप्य उच्यते सर्वदेहचरः शोथः सः कृच्छ्रः सान्निपातिकः

ekadoṣānugaḥ sādhyo dvidoṣo yāpya ucyate sarvadehacaraḥ śothaḥ saḥ kṛcchraḥ sānnipātikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.