Mādhavakara: Mādhava-nidāna (Rogaviniścaya) 29

व्यायामतीक्ष्णौषध रूक्षमद्यप्रसङ्गनित्यद्रुतपृष्ठयानात् आनूपमांसाध्यशनादजीर्णात्स्युर्मूत्रकृच्छ्राणि नृणां तथाऽष्टौ

vyāyāmatīkṣṇauṣadha rūkṣamadyaprasaṅganityadrutapṛṣṭhayānāt ānūpamāṃsādhyaśanādajīrṇātsyurmūtrakṛcchrāṇi nṛṇāṃ tathā'ṣṭau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथङ्मलाः स्वैः कुपिता निदानैः सर्वेऽथवा कोपमुपेत्य वस्तौ मूत्रस्य मार्गं परिपीडयन्ति यदा तदा मूत्रयतीह कृच्छ्रात्

pṛthaṅmalāḥ svaiḥ kupitā nidānaiḥ sarve'thavā kopamupetya vastau mūtrasya mārgaṃ paripīḍayanti yadā tadā mūtrayatīha kṛcchrāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीव्रार्तिरुग्वङ्क्षणवस्तिमेढ्रेस्वल्पं मुहुर्मूत्रयतीह वातात् पीतं सरक्तं सरुजं सदाहं कृच्छ्रं मुहुर्मूत्रयतीह पित्तात्

tīvrārtirugvaṅkṣaṇavastimeḍhresvalpaṃ muhurmūtrayatīha vātāt pītaṃ saraktaṃ sarujaṃ sadāhaṃ kṛcchraṃ muhurmūtrayatīha pittāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्तेः सलिङ्गस्य गुरुत्वशोथौ मूत्रं सपिच्छं कफमूत्रकृच्छ्रे सर्वाणि रूपाणि तु सान्निपाताद्भवन्ति तत्कृच्छ्रतमं हि कृच्छ्रम्

vasteḥ saliṅgasya gurutvaśothau mūtraṃ sapicchaṃ kaphamūtrakṛcchre sarvāṇi rūpāṇi tu sānnipātādbhavanti tatkṛcchratamaṃ hi kṛcchram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूत्रवाहिषु शल्येन क्षतेष्वभिहतेषु वा मूत्रकृच्छ्रं तदाघाताज्जायते भृशदारुणम्

mūtravāhiṣu śalyena kṣateṣvabhihateṣu vā mūtrakṛcchraṃ tadāghātājjāyate bhṛśadāruṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातकृच्छ्रेण तुल्यानि तस्य लिङ्गानि निर्दिशेत् शकृतस्तु प्रतीघाताद्वायुर्विगुणतां गतः

vātakṛcchreṇa tulyāni tasya liṅgāni nirdiśet śakṛtastu pratīghātādvāyurviguṇatāṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आध्मानं वातशूलं च मूत्रसङ्गं करोति च अश्मरीहेतु तत्पूर्वं मूत्रकृच्छ्रमुदाहरेत्

ādhmānaṃ vātaśūlaṃ ca mūtrasaṅgaṃ karoti ca aśmarīhetu tatpūrvaṃ mūtrakṛcchramudāharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्रे दोषैरुपहते मूत्रमार्गं विधाविते सशुक्रं मूत्रयेत्कृच्छ्राद् वस्तिमेहनशूलवान्

śukre doṣairupahate mūtramārgaṃ vidhāvite saśukraṃ mūtrayetkṛcchrād vastimehanaśūlavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्मरी शर्करा चैव तुल्यसंभवलक्षणे विशेषणं शर्करायाः शृणु कीर्तयतो मम

aśmarī śarkarā caiva tulyasaṃbhavalakṣaṇe viśeṣaṇaṃ śarkarāyāḥ śṛṇu kīrtayato mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पच्यमानाऽश्मरी पित्ताच्छोष्यमाणा च वायुना विभुक्तकफसन्धाना क्षरन्ती शर्करा मता

pacyamānā'śmarī pittācchoṣyamāṇā ca vāyunā vibhuktakaphasandhānā kṣarantī śarkarā matā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृत्पीडा वेपथुः शूलं कुक्षावग्निश्च दुर्बलः तथा भवति मूर्च्छा च मूत्रकृच्छ्रं च दारुणम्

hṛtpīḍā vepathuḥ śūlaṃ kukṣāvagniśca durbalaḥ tathā bhavati mūrcchā ca mūtrakṛcchraṃ ca dāruṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूत्रवेगनिरस्ताभिः प्रशमं याति वेदना यावदस्याः पुनर्नैति गुडिका स्रोतसो मुखम्

mūtraveganirastābhiḥ praśamaṃ yāti vedanā yāvadasyāḥ punarnaiti guḍikā srotaso mukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.