Mādhavakara: Mādhava-nidāna (Rogaviniścaya) 31

वातपित्तकफैस्तिस्रश्चतुर्थी शुक्रजाऽपरा प्रायः श्लेष्माश्रयाः सर्वा अश्मर्यः स्युर्यमोपमाः

vātapittakaphaistisraścaturthī śukrajā'parā prāyaḥ śleṣmāśrayāḥ sarvā aśmaryaḥ syuryamopamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशोषयेद्वस्तिगतं सशुक्रं मूत्रं सपित्तं पवनः कफं वा यदा तदाश्मर्युपजायते तु क्रमेण पित्तेष्विव रोचना गोः

viśoṣayedvastigataṃ saśukraṃ mūtraṃ sapittaṃ pavanaḥ kaphaṃ vā yadā tadāśmaryupajāyate tu krameṇa pitteṣviva rocanā goḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैकदोषाश्रयाः सर्वाः -- अथासां पूर्वलक्षणम् बस्त्याध्मानं तदासन्नदेशेषु परितोऽतिरुक्

naikadoṣāśrayāḥ sarvāḥ -- athāsāṃ pūrvalakṣaṇam bastyādhmānaṃ tadāsannadeśeṣu parito'tiruk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूत्रे बस्तसगन्धत्वं मूत्रकृच्छ्रं ज्वरोऽरुचिः सामान्यलिङ्गं रुङ्नाभिसेवनीबस्तिमूर्धसु

mūtre bastasagandhatvaṃ mūtrakṛcchraṃ jvaro'ruciḥ sāmānyaliṅgaṃ ruṅnābhisevanībastimūrdhasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशीर्णधारं मूत्रं स्यात्तया मार्गे निरोधिते तद्व्यपायात्सुखं मेहेदच्छं गोमेदकोपमम्

viśīrṇadhāraṃ mūtraṃ syāttayā mārge nirodhite tadvyapāyātsukhaṃ mehedacchaṃ gomedakopamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्संक्षोभात्क्षते सास्रमायासाच्चातिरुग्भवेत् तत्र वाताद् भृशं चार्तो दन्तान् खादति वेपते

tatsaṃkṣobhātkṣate sāsramāyāsāccātirugbhavet tatra vātād bhṛśaṃ cārto dantān khādati vepate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृह्णाति मेहनं नाभिं पीडयत्यनिशं क्कणन् सानिलं मुञ्चति शकृन्मुहुर्मेहति बिन्दुशः

gṛhṇāti mehanaṃ nābhiṃ pīḍayatyaniśaṃ kkaṇan sānilaṃ muñcati śakṛnmuhurmehati binduśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्यावारुणाऽश्मरी चास्य स्याच्चिता कण्टकैरिव पित्तेन दह्यते वस्तिः पच्यमान इवोष्मवान्

śyāvāruṇā'śmarī cāsya syāccitā kaṇṭakairiva pittena dahyate vastiḥ pacyamāna ivoṣmavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भल्लातकास्थिसंस्थाना रक्तपीताऽसिताश्मरी वस्तिर्निस्तुद्यत इव श्लेष्मणा शीतलो गुरुः

bhallātakāsthisaṃsthānā raktapītā'sitāśmarī vastirnistudyata iva śleṣmaṇā śītalo guruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्मरी महती श्लक्ष्णा मधुवर्णाऽथवा सिता एता भवन्ति बालानां तेषामेव च भूयसा

aśmarī mahatī ślakṣṇā madhuvarṇā'thavā sitā etā bhavanti bālānāṃ teṣāmeva ca bhūyasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्रयोपचयाल्पत्वाद् ग्रहणाहरणे सुखाः शुक्राश्मरी तु महतां जायते शुक्रधारणात्

āśrayopacayālpatvād grahaṇāharaṇe sukhāḥ śukrāśmarī tu mahatāṃ jāyate śukradhāraṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थानाच्च्युतममुक्तं हि मुष्कयोरन्तरेऽनिलः शोषयत्युपसंगृह्य शुक्रं तच्छुक्रमश्मरी

sthānāccyutamamuktaṃ hi muṣkayorantare'nilaḥ śoṣayatyupasaṃgṛhya śukraṃ tacchukramaśmarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्तिरुङ्मूत्रकृच्छ्रत्वमुष्कश्वयथुकारिणी तस्यामुत्पन्नमात्रायां शुक्रमेति बिलीयते

vastiruṅmūtrakṛcchratvamuṣkaśvayathukāriṇī tasyāmutpannamātrāyāṃ śukrameti bilīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीडिते त्ववकाशेऽस्मिन् अश्मर्येब च शर्करा अणुशो वायुना भिन्ना सा तस्मिन्ननुलोमगे

pīḍite tvavakāśe'smin aśmaryeba ca śarkarā aṇuśo vāyunā bhinnā sā tasminnanulomage

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरेति सह मूत्रेण प्रतिलोमे निरुध्यते मूत्रस्रोतः प्रवृत्ता सा सक्ता कुर्यादुपद्र वान्

nireti saha mūtreṇa pratilome nirudhyate mūtrasrotaḥ pravṛttā sā saktā kuryādupadra vān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दौर्वल्यं सदनं कार्श्यं कुक्षिशूलमथारुचिम् पाण्डुत्वमुष्णवातं च तृष्णां हृत्पीडनं वमिम्

daurvalyaṃ sadanaṃ kārśyaṃ kukṣiśūlamathārucim pāṇḍutvamuṣṇavātaṃ ca tṛṣṇāṃ hṛtpīḍanaṃ vamim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रशूननाभिवृषणं बद्धमूत्रं रुजातुरम् अश्मरी क्षपयत्याशु सिकता शर्करान्विता

praśūnanābhivṛṣaṇaṃ baddhamūtraṃ rujāturam aśmarī kṣapayatyāśu sikatā śarkarānvitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.