Library·Mādhavakara: Mādhava-nidāna (Rogaviniścaya)·33

Mādhavakara: Mādhava-nidāna (Rogaviniścaya) 33

अव्यायामदिवास्वप्नश्लेष्मलाहारसेविनः मधुरोऽन्नरसः प्रायः स्नेहान्मेदं प्रवर्धयेत्

avyāyāmadivāsvapnaśleṣmalāhārasevinaḥ madhuro'nnarasaḥ prāyaḥ snehānmedaṃ pravardhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेदसाऽवृतमार्गत्वात् पुष्यन्त्यन्ये न धातवः मेदस्तु चीयते तस्मादशक्तः सर्वकर्मसु

medasā'vṛtamārgatvāt puṣyantyanye na dhātavaḥ medastu cīyate tasmādaśaktaḥ sarvakarmasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षुद्र श्वासतृषा मोहस्वप्नक्रथनसादनैः युक्तः क्षुत्स्वेददौर्गन्ध्यैरल्पप्राणोऽल्पमैथुनः

kṣudra śvāsatṛṣā mohasvapnakrathanasādanaiḥ yuktaḥ kṣutsvedadaurgandhyairalpaprāṇo'lpamaithunaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेदस्तु सर्वभूतानामुदरेष्वस्थिषु स्थितम् अत एवोदरे वृद्धिः प्रायो मेदस्विनो भवेत्

medastu sarvabhūtānāmudareṣvasthiṣu sthitam ata evodare vṛddhiḥ prāyo medasvino bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेदसाऽवृतमार्गत्वाद्वायुः कोष्ठे विशेषतः चरन् सन्धुक्षयत्यग्निमाहारं शोषयत्यपि

medasā'vṛtamārgatvādvāyuḥ koṣṭhe viśeṣataḥ caran sandhukṣayatyagnimāhāraṃ śoṣayatyapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् स शीघ्रं जरयत्याहारमभिकाङ्क्षति विकारांश्चाप्नुते घोरान् कांश्चित् कालव्यतिक्रमात्

tasmāt sa śīghraṃ jarayatyāhāramabhikāṅkṣati vikārāṃścāpnute ghorān kāṃścit kālavyatikramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतावुपद्र वकरौ विशेषादग्निमारुतौ एतौ तु दहतः स्थूलं वनदावो वनं यथा

etāvupadra vakarau viśeṣādagnimārutau etau tu dahataḥ sthūlaṃ vanadāvo vanaṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेदस्यतीव संवृद्धे सहसैवानिलादयः विकारान् दारुणान् कृत्वा नाशयन्त्याशु जीवितम्

medasyatīva saṃvṛddhe sahasaivānilādayaḥ vikārān dāruṇān kṛtvā nāśayantyāśu jīvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेदोमांशाति वृद्धत्वाच्चलस्फिगुदरस्तनः अयथोपचयोत्साहो नरोऽतिस्थूल उच्यते

medomāṃśāti vṛddhatvāccalasphigudarastanaḥ ayathopacayotsāho naro'tisthūla ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.