Mādhavakara: Mādhava-nidāna (Rogaviniścaya) 41

द्विधा व्रणः स विज्ञेयः शारीरागन्तुभेदतः दोषैराद्यस्तयोरन्यः शस्त्रादिक्षतसंभवः

dvidhā vraṇaḥ sa vijñeyaḥ śārīrāgantubhedataḥ doṣairādyastayoranyaḥ śastrādikṣatasaṃbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तब्धः कठिनसंस्पर्शो मन्दस्रावो महारुजः तद्यते स्फुरति श्यावो व्रणो मारुतसंभवः

stabdhaḥ kaṭhinasaṃsparśo mandasrāvo mahārujaḥ tadyate sphurati śyāvo vraṇo mārutasaṃbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृष्णामोहज्वरक्लेद दाहदुष्ट्यवदारणैः व्रणं पित्तकृतं विद्याद्गन्धैः स्रावैश्च पूतिकैः

tṛṣṇāmohajvarakleda dāhaduṣṭyavadāraṇaiḥ vraṇaṃ pittakṛtaṃ vidyādgandhaiḥ srāvaiśca pūtikaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुपिच्छो गुरुः स्निग्धः स्तिमितो मन्दवेदनः पाण्डुवर्णोऽल्पसंक्लेदश्चिरपाकी कफव्रणः

bahupiccho guruḥ snigdhaḥ stimito mandavedanaḥ pāṇḍuvarṇo'lpasaṃkledaścirapākī kaphavraṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तो रक्तस्रुती रक्तात् द्वित्रिजः स्यत्तदन्वयैः त्वङ्मांसजः सुखे देशे तरुणस्यानुपद्र वः

rakto raktasrutī raktāt dvitrijaḥ syattadanvayaiḥ tvaṅmāṃsajaḥ sukhe deśe taruṇasyānupadra vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धीमतोऽभिनवः काले सुखे साध्वः सुखं व्रणः गुणैरन्यतमैर्हीनस्ततः कृच्छ्रो ब्रणः स्मृतः

dhīmato'bhinavaḥ kāle sukhe sādhvaḥ sukhaṃ vraṇaḥ guṇairanyatamairhīnastataḥ kṛcchro braṇaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वैर्विहीनो विज्ञेयस्त्वसाध्यो भूर्युपद्र वः पूतिः पूयातिदुष्टासृक्स्राव्युत्सङ्गो चिरस्थितिः

sarvairvihīno vijñeyastvasādhyo bhūryupadra vaḥ pūtiḥ pūyātiduṣṭāsṛksrāvyutsaṅgo cirasthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुष्टो व्रणोऽतिगन्धादिः शुद्धलिङ्गविपर्ययः जिह्वातलाभोऽतिमृदुः श्लक्ष्णः स्निग्धोऽल्पवेदनः

duṣṭo vraṇo'tigandhādiḥ śuddhaliṅgaviparyayaḥ jihvātalābho'timṛduḥ ślakṣṇaḥ snigdho'lpavedanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुव्यवस्थो निरास्रावः शुद्धो व्रण इति स्मृतः कपोतवर्णप्रतिमा यस्यान्ताः क्लेदवर्जिताः

suvyavastho nirāsrāvaḥ śuddho vraṇa iti smṛtaḥ kapotavarṇapratimā yasyāntāḥ kledavarjitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थिराश्च पिडकावन्तो रोहतीति तमादिशेत् रुढवर्त्मानमग्रन्थिमशूनमरुजं व्रणम्

sthirāśca piḍakāvanto rohatīti tamādiśet ruḍhavartmānamagranthimaśūnamarujaṃ vraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वक्सवर्णं समतलं सम्यग्रूढं विनिर्दिशेत् कुष्ठिनां विषयुष्टानां शोषिणां मधुमेहिनाम्

tvaksavarṇaṃ samatalaṃ samyagrūḍhaṃ vinirdiśet kuṣṭhināṃ viṣayuṣṭānāṃ śoṣiṇāṃ madhumehinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रणाः कृच्छ्रेण सिध्यन्ति येषां चापि व्रणे व्रणाः वसां मेदोऽथ मज्जानं मस्तुलुङ्गं च यः स्रवेत्

vraṇāḥ kṛcchreṇa sidhyanti yeṣāṃ cāpi vraṇe vraṇāḥ vasāṃ medo'tha majjānaṃ mastuluṅgaṃ ca yaḥ sravet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगन्तुजो व्रणः सिद्ध्येन्न सिद्ध्येद्दोषसंभवः मद्यागुर्वाज्यसुमनः पद्मचन्दनचम्पकैः

āgantujo vraṇaḥ siddhyenna siddhyeddoṣasaṃbhavaḥ madyāgurvājyasumanaḥ padmacandanacampakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सगन्धा दिव्यगन्धाश्च मुमूर्षूणां व्रणाः स्मृताः ये च मर्मस्वसंभूता भवन्त्यत्यर्थवेदनाः

sagandhā divyagandhāśca mumūrṣūṇāṃ vraṇāḥ smṛtāḥ ye ca marmasvasaṃbhūtā bhavantyatyarthavedanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दह्यन्ते चान्तरत्यर्थं बहिः शीताश्च ये व्रणाः दह्यन्ते बहिरत्यर्थं भवन्त्यन्तश्च शीतलाः

dahyante cāntaratyarthaṃ bahiḥ śītāśca ye vraṇāḥ dahyante bahiratyarthaṃ bhavantyantaśca śītalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणमांसक्षयश्वासकासा रोचकपीडिताः प्रवृद्धपूयरुधिरा व्रणा येषां च मर्मसु

prāṇamāṃsakṣayaśvāsakāsā rocakapīḍitāḥ pravṛddhapūyarudhirā vraṇā yeṣāṃ ca marmasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रियाभिः सम्यगारब्धा न सिध्यन्ति च ये व्रणाः वर्जयेदपि तान् वैद्यः संरक्षन्नात्मनो यशः

kriyābhiḥ samyagārabdhā na sidhyanti ca ye vraṇāḥ varjayedapi tān vaidyaḥ saṃrakṣannātmano yaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.