Mādhavakara: Mādhava-nidāna (Rogaviniścaya) 47

अक्रमाच्छेफसो वृद्धिं योऽभिवाञ्छति मूढधीः व्याधयस्तस्य जायन्ते दश चाष्टौ च शूकजाः

akramācchephaso vṛddhiṃ yo'bhivāñchati mūḍhadhīḥ vyādhayastasya jāyante daśa cāṣṭau ca śūkajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गौरसर्षपसंस्थाना शूकदुर्भुग्नहेतुका पिडका श्लेष्मवाताभ्यां ज्ञेया सर्षपिका तु सा

gaurasarṣapasaṃsthānā śūkadurbhugnahetukā piḍakā śleṣmavātābhyāṃ jñeyā sarṣapikā tu sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कठिना विषमैर्भुग्नैर्वायुनाऽष्ठीलिका भवेत् शूकैर्यत् पूरितं शश्वद् ग्रथितं नाम तत् कफात्

kaṭhinā viṣamairbhugnairvāyunā'ṣṭhīlikā bhavet śūkairyat pūritaṃ śaśvad grathitaṃ nāma tat kaphāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुम्भिका रक्तपित्तोत्था जाम्बवास्थिनिभाऽशुभा तुल्यजां त्वलजीं विद्याद्यथाप्रोक्तां विचक्षणः

kumbhikā raktapittotthā jāmbavāsthinibhā'śubhā tulyajāṃ tvalajīṃ vidyādyathāproktāṃ vicakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृदितं पीडितं यच्च संरब्धं वातकोपतः पाणिभ्यां भृशसंमूढे संमूढपिडका भवेत्

nṛditaṃ pīḍitaṃ yacca saṃrabdhaṃ vātakopataḥ pāṇibhyāṃ bhṛśasaṃmūḍhe saṃmūḍhapiḍakā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीर्घा बह्व्यश्च पिडका दीर्यन्ते मध्यतस्तु याः सोऽधिमन्थः कफासृग्भ्यां वेदनारोमहर्षकृत्

dīrghā bahvyaśca piḍakā dīryante madhyatastu yāḥ so'dhimanthaḥ kaphāsṛgbhyāṃ vedanāromaharṣakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिडका पिडकाव्याप्ता पित्तशोणितसंभवा पद्मकर्णिकसंस्थाना ज्ञेया पुष्करिका तु सा

piḍakā piḍakāvyāptā pittaśoṇitasaṃbhavā padmakarṇikasaṃsthānā jñeyā puṣkarikā tu sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पर्शहानिं तु जनयेच्छोणितं शूकदूषितम् मुद्गमाषोपमा रक्ता रक्तपित्तोद्भवा तु या

sparśahāniṃ tu janayecchoṇitaṃ śūkadūṣitam mudgamāṣopamā raktā raktapittodbhavā tu yā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याधिरेषोत्तमा नाम शूकाजीर्णनिमित्तजा छिद्रै रणुमुखैर्लिङ्गं चितं यस्य समन्ततः

vyādhireṣottamā nāma śūkājīrṇanimittajā chidrai raṇumukhairliṅgaṃ citaṃ yasya samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातशोणितजो व्याधिः स ज्ञेयः शतपोनकः वातपित्तकृतो ज्ञेयस्त्वक्पाको ज्वरदाहकृत्

vātaśoṇitajo vyādhiḥ sa jñeyaḥ śataponakaḥ vātapittakṛto jñeyastvakpāko jvaradāhakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णैः स्फोटैः सरक्ताभिः पिडकाभिर्निपीडितम् यस्य वास्तुरुजश्चोग्रा ज्ञेयं तच्छोणितार्बुदम्

kṛṣṇaiḥ sphoṭaiḥ saraktābhiḥ piḍakābhirnipīḍitam yasya vāsturujaścogrā jñeyaṃ tacchoṇitārbudam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मांसदोषेण जानीयादर्बुदं मांससंभवम् शीर्यन्ते यस्य मांसानि यस्य सर्वाश्च वेदनाः

māṃsadoṣeṇa jānīyādarbudaṃ māṃsasaṃbhavam śīryante yasya māṃsāni yasya sarvāśca vedanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्यात्तं मांसपाकं तु सर्वदोषकृतं भिषक् विद्र धिं सन्निपातेन यथोक्तमिति निर्दिशेत्

vidyāttaṃ māṃsapākaṃ tu sarvadoṣakṛtaṃ bhiṣak vidra dhiṃ sannipātena yathoktamiti nirdiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णानि चित्राण्यथवा शूकानि सविषाणि वा पातितानि पचन्त्याशु मेढ्रं निरवशेषतः

kṛṣṇāni citrāṇyathavā śūkāni saviṣāṇi vā pātitāni pacantyāśu meḍhraṃ niravaśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालानि भूत्वा मांसानि शीर्यन्ते यस्य देहिनः सन्निपातसमुत्थांस्तु तान् विद्यात्तिलकालकान्

kālāni bhūtvā māṃsāni śīryante yasya dehinaḥ sannipātasamutthāṃstu tān vidyāttilakālakān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र मांसार्बुदं यच्च मांसपाकश्च यः स्मृतः विद्र धिश्च न सिद्ध्यन्ति ये च स्युस्तिकालकाः

tatra māṃsārbudaṃ yacca māṃsapākaśca yaḥ smṛtaḥ vidra dhiśca na siddhyanti ye ca syustikālakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.