इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे अलर्कानुशासने सदाचारकथनं नाम चतुस्त्रिं शो ऽध्यायः पञ्चत्रिंशो ऽध्यायः मदालसोवाच अतः परं शृणुष्व त्वं वर्ज्यावर्ज्यप्रतिक्रियाम् । भोज्यमन्नं पर्युषितं स्नेहाक्तं चिरसंभृतम्
iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe alarkānuśāsane sadācārakathanaṃ nāma catustriṃ śo 'dhyāyaḥ pañcatriṃśo 'dhyāyaḥ madālasovāca ataḥ paraṃ śṛṇuṣva tvaṃ varjyāvarjyapratikriyām / bhojyamannaṃ paryuṣitaṃ snehāktaṃ cirasaṃbhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्नेहाश्चापि गोधूमयवगोरसविक्रियाः । शशकः कच्छपो गोधा श्वावित् खड्गो ऽथ पुत्रक
asnehāścāpi godhūmayavagorasavikriyāḥ / śaśakaḥ kacchapo godhā śvāvit khaḍgo 'tha putraka
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्ष्या ह्येते तथा वर्ज्यौ ग्रामशूकरकुक्कुटौ । पितृदेवादिशेषश्च श्राद्धे ब्राह्मणकाम्यया
bhakṣyā hyete tathā varjyau grāmaśūkarakukkuṭau / pitṛdevādiśeṣaśca śrāddhe brāhmaṇakāmyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रोक्षितञ्चौषधार्थञ्च खादन्मांसं न दुष्यति । शङ्खाश्मस्वर्णरूप्याणां रज्जूनामथ वाससाम्
prokṣitañcauṣadhārthañca khādanmāṃsaṃ na duṣyati / śaṅkhāśmasvarṇarūpyāṇāṃ rajjūnāmatha vāsasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाकमूलफलानाञ्च तथा विदलचर्मणाम् । मणिवज्रप्रवालानान्तथा मुक्ताफलस्य च
śākamūlaphalānāñca tathā vidalacarmaṇām / maṇivajrapravālānāntathā muktāphalasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गात्राणाञ्च मनुष्याणामम्बुना शौचमिष्यते । यथायसानां तोयेन ग्राव्णः सङ्घर्षणेन च
gātrāṇāñca manuṣyāṇāmambunā śaucamiṣyate / yathāyasānāṃ toyena grāvṇaḥ saṅgharṣaṇena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सस्त्रेहानाञ्च भाण्डानां शुद्धिरुष्णेन वारिणा । शूर्पधान्याजिनानाञ्च मुषलोलूखलस्य च
sastrehānāñca bhāṇḍānāṃ śuddhiruṣṇena vāriṇā / śūrpadhānyājinānāñca muṣalolūkhalasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संहतानाञ्च वस्त्राणां प्रोक्षणात् सञ्चयस्य च । वल्कलानामशेषाणामम्बुमृच्छौचमिष्यते
saṃhatānāñca vastrāṇāṃ prokṣaṇāt sañcayasya ca / valkalānāmaśeṣāṇāmambumṛcchaucamiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृणकाष्ठौषधीनाञ्च प्रोक्षणात् शुद्धिरिष्यते । आविकानां समस्तानां केशानाञ्चापि मेध्यता
tṛṇakāṣṭhauṣadhīnāñca prokṣaṇāt śuddhiriṣyate / āvikānāṃ samastānāṃ keśānāñcāpi medhyatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धार्थकानां कल्केन तिलकल्केन वा पुनः । साम्बुना तात ! भवति उपघातवतां सदा
siddhārthakānāṃ kalkena tilakalkena vā punaḥ / sāmbunā tāta ! bhavati upaghātavatāṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा कार्पासिकानाञ्च विशुद्धिर्जलभस्मना । दारुदन्तास्थिशृङ्गाणां तक्षणाच्छुद्धिरिष्यते
tathā kārpāsikānāñca viśuddhirjalabhasmanā / dārudantāsthiśṛṅgāṇāṃ takṣaṇācchuddhiriṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः पाकेन भाण्डानां पार्थिवानाञ्च मेध्यता । शुचिर्भैक्षं कारुहस्तः पण्यं योषिन्मुखं तथा
punaḥ pākena bhāṇḍānāṃ pārthivānāñca medhyatā / śucirbhaikṣaṃ kāruhastaḥ paṇyaṃ yoṣinmukhaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रथ्यागतमविज्ञातं दासवर्गादिनाहृतम् । वाक्रप्रशास्तं चिरातीतमनेकान्तरितं लघु
rathyāgatamavijñātaṃ dāsavargādināhṛtam / vākrapraśāstaṃ cirātītamanekāntaritaṃ laghu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिप्रभूतं बालञ्च वृद्धातुरविचेष्टितम् । कर्मान्ताङ्गाराशालाश्च स्तनन्धयसुताः स्त्रियः
atiprabhūtaṃ bālañca vṛddhāturaviceṣṭitam / karmāntāṅgārāśālāśca stanandhayasutāḥ striyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुचिन्यश्च तथैवापः स्त्रन्त्यो ऽगन्धबुद्बुदाः । भूमिर्विशुध्यते कालाद्दाहमार्जनगोक्रमैः
śucinyaśca tathaivāpaḥ strantyo 'gandhabudbudāḥ / bhūmirviśudhyate kālāddāhamārjanagokramaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लेपादुल्लेखनात् सेकाद्वेश्मसंमार्जनार्चनात् । केशकीटावपन्ने च गोघ्राते मक्षिकान्विते
lepādullekhanāt sekādveśmasaṃmārjanārcanāt / keśakīṭāvapanne ca goghrāte makṣikānvite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृदम्बुभस्मना तात ! प्रोक्षितव्यं विशुद्धये । औदुम्बराणामम्लेन क्षारेण त्रपुसीसयोः
mṛdambubhasmanā tāta ! prokṣitavyaṃ viśuddhaye / audumbarāṇāmamlena kṣāreṇa trapusīsayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भस्माम्बुभिश्च कांस्यानां शुद्धिः प्लावाद् द्रवस्य च । अमेध्याक्तस्य मृत्तोयैर्गन्धापहरणेन च
bhasmāmbubhiśca kāṃsyānāṃ śuddhiḥ plāvād dravasya ca / amedhyāktasya mṛttoyairgandhāpaharaṇena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्येषाञ्चैव तद्द्रव्यैर्वर्णगन्धापहारतः । शुचि गोतृप्तिकृत्तोयं प्रकृतिस्थं महीगतम्
anyeṣāñcaiva taddravyairvarṇagandhāpahārataḥ / śuci gotṛptikṛttoyaṃ prakṛtisthaṃ mahīgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा मांसञ्च चण्डालक्राव्यादादिनिपातितम् । रथ्यागतञ्च चेलादि तात ! वातात् शुचि स्मृतम्
tathā māṃsañca caṇḍālakrāvyādādinipātitam / rathyāgatañca celādi tāta ! vātāt śuci smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजो ऽग्निरश्वो गौश्छाया रश्मयः पवनो मही । विप्रुषो मक्षिकाद्याश्च दुष्टसङ्गाददोषिणः
rajo 'gniraśvo gauśchāyā raśmayaḥ pavano mahī / vipruṣo makṣikādyāśca duṣṭasaṅgādadoṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजाश्वौ मुखतो मेध्यौ न गोर्वत्सस्य चाननम् । मातुः प्रस्त्रवणं मेध्यं शकुनिः फलपातने
ajāśvau mukhato medhyau na gorvatsasya cānanam / mātuḥ prastravaṇaṃ medhyaṃ śakuniḥ phalapātane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसनं शयनं यानं नावः पथि तृणानि च । सोमसूर्यांशुपवनैः शुध्यन्ते तानि पण्यवत्
āsanaṃ śayanaṃ yānaṃ nāvaḥ pathi tṛṇāni ca / somasūryāṃśupavanaiḥ śudhyante tāni paṇyavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रथ्यावसर्पण-स्त्रान-क्षुत्पान-म्लानकर्मसु । आचामेत यथान्यायं वासो विपरिधाय च
rathyāvasarpaṇa-strāna-kṣutpāna-mlānakarmasu / ācāmeta yathānyāyaṃ vāso viparidhāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पृष्टानामप्यसंसर्गैर्विरथ्याकर्दमाम्भसाम् । पक्वेष्टरचितानाञ्च मेध्यता वायुसङ्गमात्
spṛṣṭānāmapyasaṃsargairvirathyākardamāmbhasām / pakveṣṭaracitānāñca medhyatā vāyusaṅgamāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभूतोपहतादन्नादग्रमुद्धृत्य सन्त्यजेत् । शेषस्य प्रोक्षणं कुर्यादाचम्यादिभस्तथा मृदा
prabhūtopahatādannādagramuddhṛtya santyajet / śeṣasya prokṣaṇaṃ kuryādācamyādibhastathā mṛdā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपवासस्त्रिरात्रन्तु दुष्टभक्ताशिनो भवेत् । अज्ञाते ज्ञानपूर्वन्तु तद्दोषोपशमेन तु
upavāsastrirātrantu duṣṭabhaktāśino bhavet / ajñāte jñānapūrvantu taddoṣopaśamena tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदक्याश्वशृगालादीन् सूतिकान्त्यावसायिनः । स्पृष्ट्वा स्नायीत शौचार्थं तथैव मृतहारिणः
udakyāśvaśṛgālādīn sūtikāntyāvasāyinaḥ / spṛṣṭvā snāyīta śaucārthaṃ tathaiva mṛtahāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारं स्पृष्ट्वास्थि सस्त्रेहं स्त्रातः शुध्यति मानवः । आचम्यैव तु निः स्त्रेहं गामालभ्यार्कमीक्ष्य वा
nāraṃ spṛṣṭvāsthi sastrehaṃ strātaḥ śudhyati mānavaḥ / ācamyaiva tu niḥ strehaṃ gāmālabhyārkamīkṣya vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न लङ्घयेत् तथैवासृक्ष्ठीवनोद्वर्तनानि च । नोद्यानादौ विकालेषु प्राज्ञस्तिष्ठेत् कदाचन
na laṅghayet tathaivāsṛkṣṭhīvanodvartanāni ca / nodyānādau vikāleṣu prājñastiṣṭhet kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चालपेज्जनद्विष्टां वीरहीनान्तथा स्त्रियम् । गृहादुच्छिष्टविण्मूत्रपादाम्भांसि क्षिपेद्वहिः
na cālapejjanadviṣṭāṃ vīrahīnāntathā striyam / gṛhāducchiṣṭaviṇmūtrapādāmbhāṃsi kṣipedvahiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्च पिण्डाननुधृत्य न स्त्रायात् परवारिणि । स्त्रायीत देवखातेषु गङ्गा-ह्रदृसरित्सु च
pañca piṇḍānanudhṛtya na strāyāt paravāriṇi / strāyīta devakhāteṣu gaṅgā-hradṛsaritsu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवता-पितृ-सच्छास्त्र-यज्ञ-मन्त्रादिनिन्दकैः । कृत्वा तु स्पर्शनालापं शुध्येतार्कावलोकनात्
devatā-pitṛ-sacchāstra-yajña-mantrādinindakaiḥ / kṛtvā tu sparśanālāpaṃ śudhyetārkāvalokanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवलोक्य तथोदक्यामन्त्यजं पतितं शवम् । विधर्मि-सूतिका-षण्ड-विवस्त्रान्त्यावसायिनः
avalokya tathodakyāmantyajaṃ patitaṃ śavam / vidharmi-sūtikā-ṣaṇḍa-vivastrāntyāvasāyinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूतनिर्यातकांश्चैव परदाररताश्च ये । एतदेव हि कर्तव्यं प्राज्ञैः शोधनमात्मनः
sūtaniryātakāṃścaiva paradāraratāśca ye / etadeva hi kartavyaṃ prājñaiḥ śodhanamātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभोज्यं सूतिका-षण्ड-मार्जाराखुश्वकुक्कुटान् । पतिताविद्धचण्डाल-मृतहारांश्च धर्मवित्
abhojyaṃ sūtikā-ṣaṇḍa-mārjārākhuśvakukkuṭān / patitāviddhacaṇḍāla-mṛtahārāṃśca dharmavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संस्पृश्य शुध्यते स्त्रानादुदक्या ग्रामशूकरौ । तद्वच्च सूतिकाशौचदूषितौ पुरुषावपि
saṃspṛśya śudhyate strānādudakyā grāmaśūkarau / tadvacca sūtikāśaucadūṣitau puruṣāvapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य चानुदिनं हानिर्गृहे नित्यस्य कर्मणः । यश्च ब्राह्मणसन्त्यक्तः किल्विषी स नराधमः
yasya cānudinaṃ hānirgṛhe nityasya karmaṇaḥ / yaśca brāhmaṇasantyaktaḥ kilviṣī sa narādhamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यस्य कर्मणो हानिं न कुर्वोत कदाचन । तस्य त्वकरणे बन्धः केवलं मृतजन्मसु
nityasya karmaṇo hāniṃ na kurvota kadācana / tasya tvakaraṇe bandhaḥ kevalaṃ mṛtajanmasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशाहं ब्राह्मणस्तिष्ठेद्दानहोमादिवर्जितः । क्षत्रियो द्वादशाहञ्च वैश्यो मासार्धमेव च
daśāhaṃ brāhmaṇastiṣṭheddānahomādivarjitaḥ / kṣatriyo dvādaśāhañca vaiśyo māsārdhameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूद्रस्तु मासमासीत निजकर्मविवर्जितः । ततः परं निजं कर्म कुर्युः सर्वे यथोदितम्
śūdrastu māsamāsīta nijakarmavivarjitaḥ / tataḥ paraṃ nijaṃ karma kuryuḥ sarve yathoditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रोताय सलिलं देयं बहिर्दग्ध्वा तु गोत्रिकैः । प्रथमे ऽह्नि चतुर्थे च सप्तमे नवमे तथा
protāya salilaṃ deyaṃ bahirdagdhvā tu gotrikaiḥ / prathame 'hni caturthe ca saptame navame tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भस्मास्थिचयनं कार्यं चतुर्थे गोत्रिकैर्दिने । उर्ध्वं संचयनात् तेषामङ्गस्पर्शो विधीयते
bhasmāsthicayanaṃ kāryaṃ caturthe gotrikairdine / urdhvaṃ saṃcayanāt teṣāmaṅgasparśo vidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोदकैस्तु क्रियाः सर्वाः कार्याः संचयनात्परम् । स्पर्श एव सपिण्डानां मृताहनि तथोभयोः
sodakaistu kriyāḥ sarvāḥ kāryāḥ saṃcayanātparam / sparśa eva sapiṇḍānāṃ mṛtāhani tathobhayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्वेकमृक्षमाशस्त्र-तोयोद्बन्धन-वह्निषु । विषप्रपातादिमृते प्रायोनाशकयोरपि
anvekamṛkṣamāśastra-toyodbandhana-vahniṣu / viṣaprapātādimṛte prāyonāśakayorapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाले देशान्तरस्थे च तथा प्रव्रजिते मृते । सद्यः शौचमथान्यैश्च त्र्यहमुक्तमशौचकम्
bāle deśāntarasthe ca tathā pravrajite mṛte / sadyaḥ śaucamathānyaiśca tryahamuktamaśaucakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सपिण्डानां सपिण्डस्तु मृते ऽन्यस्मिन्मृतो यदि । पूर्वाशौचसमाख्यातैः कार्यास्त्वत्र दिनैः क्रियाः
sapiṇḍānāṃ sapiṇḍastu mṛte 'nyasminmṛto yadi / pūrvāśaucasamākhyātaiḥ kāryāstvatra dinaiḥ kriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष एव विधिर्दृष्टो जन्मन्यपि हि सूतके । सपिण्डानां सपिण्डेषु यथावत्सोदकेषु च
eṣa eva vidhirdṛṣṭo janmanyapi hi sūtake / sapiṇḍānāṃ sapiṇḍeṣu yathāvatsodakeṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जाते पुत्रे पितुः स्त्रानं सचेलन्तु विधीयते । तत्रापि यदि चान्यस्मिन् जाते जायेत चापरः
jāte putre pituḥ strānaṃ sacelantu vidhīyate / tatrāpi yadi cānyasmin jāte jāyeta cāparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रापि शुद्धिरुद्दिष्टा पूर्वजन्मवतो दिनैः । दशद्वादशमासार्ध-माससंख्यैर्दिनैर्गतैः
tatrāpi śuddhiruddiṣṭā pūrvajanmavato dinaiḥ / daśadvādaśamāsārdha-māsasaṃkhyairdinairgataiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाः स्वाः कर्मक्रियाः कुर्युः सर्वे वर्णा यथाविधि । प्रेतमुद्दिश्य कर्तव्यमेकोद्दिष्टं ततः परम्
svāḥ svāḥ karmakriyāḥ kuryuḥ sarve varṇā yathāvidhi / pretamuddiśya kartavyamekoddiṣṭaṃ tataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दाननि चैव देयानि ब्राह्मणेभ्यो मनीषिभिः । यद्यदिष्टतमं लोके यच्चापि ययितं गृहे
dānani caiva deyāni brāhmaṇebhyo manīṣibhiḥ / yadyadiṣṭatamaṃ loke yaccāpi yayitaṃ gṛhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तद् गुणवते देयं तदेवाक्षयमिच्छता । पूर्णैस्तु दिवसैः स्पृष्ट्वा सलिलं वाहनायुधम्
tattad guṇavate deyaṃ tadevākṣayamicchatā / pūrṇaistu divasaiḥ spṛṣṭvā salilaṃ vāhanāyudham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतोददण्डौ च तथा सम्यग्वर्णाः कृतक्रियाः । स्ववर्णधर्मनिर्दिष्टमुपादानं तथा क्रियाः
pratodadaṇḍau ca tathā samyagvarṇāḥ kṛtakriyāḥ / svavarṇadharmanirdiṣṭamupādānaṃ tathā kriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्युः समस्ताः शुचिनः परत्रेह च भूतिदाः । अध्येतव्या त्रयी नित्यं भवितव्यं विपश्चिता
kuryuḥ samastāḥ śucinaḥ paratreha ca bhūtidāḥ / adhyetavyā trayī nityaṃ bhavitavyaṃ vipaścitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मतो धनमाहार्यं यष्टव्यञ्चापि यत्नतः । यच्चापि कुर्वतो नात्मा जुगुप्सामेति पुत्रक !
dharmato dhanamāhāryaṃ yaṣṭavyañcāpi yatnataḥ / yaccāpi kurvato nātmā jugupsāmeti putraka !
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्कर्तव्यमशङ्केन यन्न गोप्यं महाजने । एवमाचरतो वत्स ! पुरुषस्य गृहे सतः । धर्मार्थकामसंप्राप्त्या परत्रेह च शोभनम्
tatkartavyamaśaṅkena yanna gopyaṃ mahājane / evamācarato vatsa ! puruṣasya gṛhe sataḥ / dharmārthakāmasaṃprāptyā paratreha ca śobhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.