Library·Markandeya-Purana·61

Markandeya-Purana 61

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणेठकिंपुरुषादिवर्षवर्णनम् ऽ नाम षष्टितमो ऽध्यायः एकषष्टितमो ऽध्यायः- ६१ क्रौष्टुकिरुवाच कथितं भवता सम्यग् यत् पृष्टो ऽसि महामुने । भूसमुद्रादिसंस्थानं प्रमाणानि तथा ग्रहाः

iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇeṭhakiṃpuruṣādivarṣavarṇanam ' nāma ṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ ekaṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ- 61 krauṣṭukiruvāca kathitaṃ bhavatā samyag yat pṛṣṭo 'si mahāmune / bhūsamudrādisaṃsthānaṃ pramāṇāni tathā grahāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषाञ्चैव प्रमाणञ्च नक्षत्राणाञ्च संस्थितिः । भूरादयस्तथा लोकाः पातालान्यखिलान्यपि

teṣāñcaiva pramāṇañca nakṣatrāṇāñca saṃsthitiḥ / bhūrādayastathā lokāḥ pātālānyakhilānyapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वायम्भुवं तथा ख्यातं मुने ! मन्वन्तरं मम । तदन्तराण्यहं श्रोतुमिच्छे मन्वन्तराणि वै । मन्वन्तराधिपान् देवानृषींस्तत्तनयान्नृपान्

svāyambhuvaṃ tathā khyātaṃ mune ! manvantaraṃ mama / tadantarāṇyahaṃ śrotumicche manvantarāṇi vai / manvantarādhipān devānṛṣīṃstattanayānnṛpān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्कण्डेय उवाच मन्वन्तरं मयाख्यातं तव स्वायम्भुवं च यत् । स्वारोचिषाख्यमन्यत् तु शृणु तस्मादनन्तरम्

mārkaṇḍeya uvāca manvantaraṃ mayākhyātaṃ tava svāyambhuvaṃ ca yat / svārociṣākhyamanyat tu śṛṇu tasmādanantaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कश्चिद् द्विजातिप्रवरः पुरे ऽभूदरुणास्पदे । वरुणायास्तटे विप्रो रूपेणात्यश्विनावपि

kaścid dvijātipravaraḥ pure 'bhūdaruṇāspade / varuṇāyāstaṭe vipro rūpeṇātyaśvināvapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृदुस्वभावः सद्वृत्तो वेदवेदाङ्गपारगः । सदातिथिप्रियो रात्रावागतानां समाश्रयः

mṛdusvabhāvaḥ sadvṛtto vedavedāṅgapāragaḥ / sadātithipriyo rātrāvāgatānāṃ samāśrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य बुद्धिरियं त्वासीदहं पश्ये वसुन्धराम् । अतिरम्यवनोद्यानां नानानगरशोभिताम्

tasya buddhiriyaṃ tvāsīdahaṃ paśye vasundharām / atiramyavanodyānāṃ nānānagaraśobhitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथागतो।ञतिथिः कश्चित् कदाचित्तस्य वेश्मनि । नानौषधिप्रभावज्ञो मन्त्रविद्याविशारदः

athāgato/ñatithiḥ kaścit kadācittasya veśmani / nānauṣadhiprabhāvajño mantravidyāviśāradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्यर्थितस्तु तेनासौ श्रद्धापूतेन चेतसा । तस्याचख्यौ स देशांश्च रम्याणि नगराणि च

abhyarthitastu tenāsau śraddhāpūtena cetasā / tasyācakhyau sa deśāṃśca ramyāṇi nagarāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनानि नद्यः शैलांश्च पुण्यान्यायतनानि च । स ततो विस्मयाविष्टः प्राह तं द्विजसत्तमम्

vanāni nadyaḥ śailāṃśca puṇyānyāyatanāni ca / sa tato vismayāviṣṭaḥ prāha taṃ dvijasattamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेकदेशदर्शित्वेनातिश्रमसमन्वितः । त्वं नातिवृद्धो वयसा नातिवृत्तश्च यौवनात् । कथमल्पेन कालेन पृथिवीमटसि द्विज

anekadeśadarśitvenātiśramasamanvitaḥ / tvaṃ nātivṛddho vayasā nātivṛttaśca yauvanāt / kathamalpena kālena pṛthivīmaṭasi dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मण उवाच मन्त्रौषधिप्रभावेण विप्राप्रतिहता गतिः । योजनानां सहस्रं हि दिनार्धेन व्रजाम्यम्

brāhmaṇa uvāca mantrauṣadhiprabhāveṇa viprāpratihatā gatiḥ / yojanānāṃ sahasraṃ hi dinārdhena vrajāmyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्कण्डेय उवाच ततः स विप्रस्तं भूयः प्रत्युवाचेदमादरात् । श्रद्धधानो वचस्तस्य ब्राह्मणस्य विपश्चितः

mārkaṇḍeya uvāca tataḥ sa viprastaṃ bhūyaḥ pratyuvācedamādarāt / śraddhadhāno vacastasya brāhmaṇasya vipaścitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मम प्रसादं भगवन् ! कुरु मन्त्रप्रभावजम् । द्रष्टुमेतां मम महीमतीवेच्छा प्रवर्तते

mama prasādaṃ bhagavan ! kuru mantraprabhāvajam / draṣṭumetāṃ mama mahīmatīvecchā pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रादात् स ब्राह्मणश्चास्मै पादलेपमुदारधीः । अभिमन्त्रयामास दिशं तेनाख्याताञ्च यत्नतः

prādāt sa brāhmaṇaścāsmai pādalepamudāradhīḥ / abhimantrayāmāsa diśaṃ tenākhyātāñca yatnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनानुलिप्तपादो ऽथ स द्विजो द्विजसत्तम । हिमवन्तमगाद् द्रष्टुं नानाप्रस्त्रवणान्वितम्

tenānuliptapādo 'tha sa dvijo dvijasattama / himavantamagād draṣṭuṃ nānāprastravaṇānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रं योजनानां हि दिनार्धेन व्रजामि यत् । आयास्यामीति सञ्चिन्त्य तदर्धेनापरेण हि

sahasraṃ yojanānāṃ hi dinārdhena vrajāmi yat / āyāsyāmīti sañcintya tadardhenāpareṇa hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्प्राप्तो हिमवत्पृष्ठं नातिश्रान्ततनुर्द्विज । विचचार ततस्तत्र तुहिनाचलभूतले

samprāpto himavatpṛṣṭhaṃ nātiśrāntatanurdvija / vicacāra tatastatra tuhinācalabhūtale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादाक्रान्तेन तस्याथ तुहिनेन विलीयता । प्रक्षालितः पादलेपः परमौषधिसम्भः

pādākrāntena tasyātha tuhinena vilīyatā / prakṣālitaḥ pādalepaḥ paramauṣadhisambhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो जडगतिः सो ऽथ इतश्चेतश्च पर्यटन् । ददर्शातिमनोज्ञानि सानूनि हिमभूभृतः

tato jaḍagatiḥ so 'tha itaścetaśca paryaṭan / dadarśātimanojñāni sānūni himabhūbhṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धगन्धर्वजुष्टानि किन्नराभिरतानि च । क्रीडाविहाररम्याणि देवादीनामितस्ततः

siddhagandharvajuṣṭāni kinnarābhiratāni ca / krīḍāvihāraramyāṇi devādīnāmitastataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्याप्सरोगणशतैराकीर्णान्यवलोकयन् । नातृप्यत द्विजश्रेष्ठः प्रोद्भूतपुलको मुने

divyāpsarogaṇaśatairākīrṇānyavalokayan / nātṛpyata dvijaśreṣṭhaḥ prodbhūtapulako mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचित् प्रस्त्रवणाद् भ्रष्टजलपातमनोरमम् । प्रनृत्यच्छिखिकेकाभिरन्यतश्च निनादितम्

kvacit prastravaṇād bhraṣṭajalapātamanoramam / pranṛtyacchikhikekābhiranyataśca nināditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दात्यूहकोयष्टिकाद्यैः क्वचिच्चातिमनोहरैः । पुंस्कोकिलकलालापैः श्रुतिहारिभिरन्वितम्

dātyūhakoyaṣṭikādyaiḥ kvaciccātimanoharaiḥ / puṃskokilakalālāpaiḥ śrutihāribhiranvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रफुल्लतरुगन्धेन वासितानिलवीजितम् । मुदा युक्तः स ददृशे हिमवन्तं महागिरिम्

praphullatarugandhena vāsitānilavījitam / mudā yuktaḥ sa dadṛśe himavantaṃ mahāgirim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा चैतं द्विजसुतो हिमवन्तं महाचलम् । श्वो द्रक्ष्यामीति संचिन्त्य मतिञ्चक्रे गृहं प्रति

dṛṣṭvā caitaṃ dvijasuto himavantaṃ mahācalam / śvo drakṣyāmīti saṃcintya matiñcakre gṛhaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभ्रष्टपादलेपो ऽथ चिरेण जडितक्रमः । चिन्तयामास किमिदं मयाज्ञानादनुष्ठितम्

vibhraṣṭapādalepo 'tha cireṇa jaḍitakramaḥ / cintayāmāsa kimidaṃ mayājñānādanuṣṭhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि प्रलेपो नष्टो मे विलीनो हिमवारिणा । शैलो ऽतिदुर्गमश्चायं दूरञ्चाहमिहागतः

yadi pralepo naṣṭo me vilīno himavāriṇā / śailo 'tidurgamaścāyaṃ dūrañcāhamihāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रयास्यामि क्रियाहानिमग्निशुश्रूषणादिकम् । कथमत्र करिष्यामि सङ्कटं महदागतम्

prayāsyāmi kriyāhānimagniśuśrūṣaṇādikam / kathamatra kariṣyāmi saṅkaṭaṃ mahadāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं रम्यमिदं रम्यमित्यस्मिन् वरपर्वते । शक्तदृष्टिरहं तृप्तिं न यास्ये ऽब्दशतैरपि

idaṃ ramyamidaṃ ramyamityasmin varaparvate / śaktadṛṣṭirahaṃ tṛptiṃ na yāsye 'bdaśatairapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किन्नराणां कलालापाः समन्ताच्छ्रोत्रहारिणः । प्रफुल्लतरुगन्धांश्च घ्राणमत्यन्तमृच्छति

kinnarāṇāṃ kalālāpāḥ samantācchrotrahāriṇaḥ / praphullatarugandhāṃśca ghrāṇamatyantamṛcchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखस्पर्शस्तथा वायुः फलानि रसवन्ति च । हरन्ति प्रसभं चेतो मनोज्ञानि सरांसि च

sukhasparśastathā vāyuḥ phalāni rasavanti ca / haranti prasabhaṃ ceto manojñāni sarāṃsi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं गते तु पश्येयं यदि कञ्चित् तपोनिधिम् । स ममोपदिशेन्मार्गं गमनाय गृहं प्रति

evaṃ gate tu paśyeyaṃ yadi kañcit taponidhim / sa mamopadiśenmārgaṃ gamanāya gṛhaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्कण्डेय उवाच स एवं चिन्तयन् विप्रो बभ्राम च हिमाचले । भ्रष्टपादौषधिबलो वैक्लवं परमं गतः

mārkaṇḍeya uvāca sa evaṃ cintayan vipro babhrāma ca himācale / bhraṣṭapādauṣadhibalo vaiklavaṃ paramaṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं ददर्श भ्रमन्तञ्च मुनिश्रेष्ठं वरूथिनी । वराप्सरा महाभागा मौलेया रूपशालिनी

taṃ dadarśa bhramantañca muniśreṣṭhaṃ varūthinī / varāpsarā mahābhāgā mauleyā rūpaśālinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् दृष्टे ततः साभूद् द्विजवर्ये वरूथिनी । मदनाकृष्टहृदया सानुरागा हि तत्क्षणात्

tasmin dṛṣṭe tataḥ sābhūd dvijavarye varūthinī / madanākṛṣṭahṛdayā sānurāgā hi tatkṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिन्तयामास को न्वेष रमणीयतमाकृतिः । सफलं मे भवेज्जन्म यदि मां नावमन्यते

cintayāmāsa ko nveṣa ramaṇīyatamākṛtiḥ / saphalaṃ me bhavejjanma yadi māṃ nāvamanyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो ऽस्य रूपमाधुर्यमहो ऽस्य ललिता गतिः । अहो गम्भीरता दृष्टेः कुतो ऽस्य सदृशो भुवि

aho 'sya rūpamādhuryamaho 'sya lalitā gatiḥ / aho gambhīratā dṛṣṭeḥ kuto 'sya sadṛśo bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टा देवास्तथा दैत्याः सिद्धगन्धर्वपन्नगाः । कथमेको ऽपि नास्त्यस्य तुल्यरूपो महात्मनः

dṛṣṭā devāstathā daityāḥ siddhagandharvapannagāḥ / kathameko 'pi nāstyasya tulyarūpo mahātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाहमस्मिन्मय्येष सानुरागस्तथा यदि । भवेदत्र मया कार्यस्तत्कृतः पुण्यसञ्चयः

yathāhamasminmayyeṣa sānurāgastathā yadi / bhavedatra mayā kāryastatkṛtaḥ puṇyasañcayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्येष मयि सुस्त्रिग्धां दृष्टिमद्य निपातयेत् । कृतपुण्या न मत्तो ऽन्या त्रैलोक्ये वनिता ततः

yadyeṣa mayi sustrigdhāṃ dṛṣṭimadya nipātayet / kṛtapuṇyā na matto 'nyā trailokye vanitā tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्कण्डेय उवाच एवं सञ्चिन्तयन्ती सा दिव्ययोषित् स्मरातुरा । आत्मानं दर्शयामास कमनीयतराकृतिम्

mārkaṇḍeya uvāca evaṃ sañcintayantī sā divyayoṣit smarāturā / ātmānaṃ darśayāmāsa kamanīyatarākṛtim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तान्तु दृष्ट्वा द्विजसुतश्चारुरूपां वरूथिनीम् । सोपचारं समागम्य वाक्यमेतदुवाच ह

tāntu dṛṣṭvā dvijasutaścārurūpāṃ varūthinīm / sopacāraṃ samāgamya vākyametaduvāca ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

का त्वं कमलगर्भाभे कस्य किं वानुतिष्ठसि । ब्राह्मणो ऽहमिहायातो नगरादरुणास्पदात्

kā tvaṃ kamalagarbhābhe kasya kiṃ vānutiṣṭhasi / brāhmaṇo 'hamihāyāto nagarādaruṇāspadāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादलेपो ऽत्र मे ध्वस्तो विलीनो हिमवारिणा । यस्यानुभावादत्राहमागतो मदिरेक्षणे

pādalepo 'tra me dhvasto vilīno himavāriṇā / yasyānubhāvādatrāhamāgato madirekṣaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरूथिन्युवाच मौलेयाहं महाभागा नाम्ना ख्याता वरूथिनी । विचरामि सदैवात्र रमणीये महाचले

varūthinyuvāca mauleyāhaṃ mahābhāgā nāmnā khyātā varūthinī / vicarāmi sadaivātra ramaṇīye mahācale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साहं त्वद्दर्शनाद्विप्र ! कामवक्तव्यताङ्गता । प्रशाधि यन्मया कार्यं त्वदधीनास्मि साम्प्रतम्

sāhaṃ tvaddarśanādvipra ! kāmavaktavyatāṅgatā / praśādhi yanmayā kāryaṃ tvadadhīnāsmi sāmpratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मण उवाच येनोपायेन गच्छेयं निजगेहं शुचिस्मिते । तन्ममाचक्ष्व कल्याणि हानिर्नो ऽखिलकर्मणाम्

brāhmaṇa uvāca yenopāyena gaccheyaṃ nijagehaṃ śucismite / tanmamācakṣva kalyāṇi hānirno 'khilakarmaṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यनैमित्तिकानान्तु महाहानिर्द्विजन्मनः । भवत्यतस्त्वं हे भद्रे ! मामुद्धर हिमालयात्

nityanaimittikānāntu mahāhānirdvijanmanaḥ / bhavatyatastvaṃ he bhadre ! māmuddhara himālayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रशस्यते न प्रवासो ब्राह्मणानां कदाचम । अपराद्धं न मे भीरु देशदर्शनकौतुकम्

praśasyate na pravāso brāhmaṇānāṃ kadācama / aparāddhaṃ na me bhīru deśadarśanakautukam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सतो गृहे द्विजाग्र्यस्य निष्पत्तिः सर्वकर्मणाम् । नित्यनैमित्तिकानाञ्च हानिरेवं प्रवासिनः

sato gṛhe dvijāgryasya niṣpattiḥ sarvakarmaṇām / nityanaimittikānāñca hānirevaṃ pravāsinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा त्वं किं बहुनोक्तेन तथा कुरु यशस्विनि । यथा नास्तं गेत सूर्ये पश्यामि निजमालयम्

sā tvaṃ kiṃ bahunoktena tathā kuru yaśasvini / yathā nāstaṃ geta sūrye paśyāmi nijamālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरूथिन्युवाच मैवं ब्रूहि महाभाग ! मा भूत्स दिवसो मम । मां परित्यज्य यत्र त्वं निजगेहमुपैष्यसि

varūthinyuvāca maivaṃ brūhi mahābhāga ! mā bhūtsa divaso mama / māṃ parityajya yatra tvaṃ nijagehamupaiṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो रम्यतरः स्वर्गो न यतो द्विजनन्दन । अतो वयं परित्यज्य तिष्ठामो ऽत्र सुरालयम्

aho ramyataraḥ svargo na yato dvijanandana / ato vayaṃ parityajya tiṣṭhāmo 'tra surālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स त्वं सह मया कान्त ! कान्ते ऽत्र तुहिनाचले । रममाणो न मर्त्यानां बान्धवानां स्मरिष्यसि

sa tvaṃ saha mayā kānta ! kānte 'tra tuhinācale / ramamāṇo na martyānāṃ bāndhavānāṃ smariṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रजो वस्त्राण्यलङ्कारान् भोगभोज्यानुलेपनम् । दास्याम्यत्र तथाहन्ते स्मरेण वशगा हृता

strajo vastrāṇyalaṅkārān bhogabhojyānulepanam / dāsyāmyatra tathāhante smareṇa vaśagā hṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीणावेणुस्वनं गीतं किन्नराणां मनोरमम् । अङ्गाह्लादकरो वायुरुष्णान्नमुदकं शुचि

vīṇāveṇusvanaṃ gītaṃ kinnarāṇāṃ manoramam / aṅgāhlādakaro vāyuruṣṇānnamudakaṃ śuci

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनोभिलषिता शय्या सुगन्धमनुलेपनम् । इहासतो महाभाग गृहे किन्ते निजे ऽधिकम्

manobhilaṣitā śayyā sugandhamanulepanam / ihāsato mahābhāga gṛhe kinte nije 'dhikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इहासतो नैव जरा कदाचित्ते भविष्यति । त्रिदशानामियं भूमिर्यौवनोपचयप्रदा

ihāsato naiva jarā kadācitte bhaviṣyati / tridaśānāmiyaṃ bhūmiryauvanopacayapradā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा सानुरागा सा सहसा कमलेक्षणा । आलिलिङ्ग प्रसीदेति वदन्ती कलमुन्मनाः

ityuktvā sānurāgā sā sahasā kamalekṣaṇā / āliliṅga prasīdeti vadantī kalamunmanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मण उवाच मा मां स्प्राक्षीर्व्रजान्यत्र दुष्टे यः सदृशस्तव । मयान्यथा याचिता त्वमन्यथैवाप्युपैषि माम्

brāhmaṇa uvāca mā māṃ sprākṣīrvrajānyatra duṣṭe yaḥ sadṛśastava / mayānyathā yācitā tvamanyathaivāpyupaiṣi mām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सायं प्रातर्हुतं हव्यं लोकान् यच्छति शाश्वतान् । त्रैलोक्यमेतदखिलं मूढे इव्ये प्रतिष्ठितम्

sāyaṃ prātarhutaṃ havyaṃ lokān yacchati śāśvatān / trailokyametadakhilaṃ mūḍhe ivye pratiṣṭhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरूथिन्युवाच किं ते नाहं प्रिया विप्र ! रमणीयो न किं गिरिः । गन्धर्वान् किन्नरादींश्च त्यक्त्वाभीष्टो हि कस्तव

varūthinyuvāca kiṃ te nāhaṃ priyā vipra ! ramaṇīyo na kiṃ giriḥ / gandharvān kinnarādīṃśca tyaktvābhīṣṭo hi kastava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निजमालयमप्यस्माद्भवान् यास्यत्यसंशयम् । स्वल्पकालं मया सार्धं भुङ्क्षव भोगान् सुदुर्लभान्

nijamālayamapyasmādbhavān yāsyatyasaṃśayam / svalpakālaṃ mayā sārdhaṃ bhuṅkṣava bhogān sudurlabhān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मण उवाच अष्टावात्मगुणा ये हि तेषामादौ दया द्विज । तां करोषि कथं न त्वं मयि सद्धर्मपालक

brāhmaṇa uvāca aṣṭāvātmaguṇā ye hi teṣāmādau dayā dvija / tāṃ karoṣi kathaṃ na tvaṃ mayi saddharmapālaka

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वद्विमुक्ता न जीवामि तथा प्रीतिमती त्वयि । नैतद्वदाम्यहं मिथ्या प्रसीद कुलनन्दन

tvadvimuktā na jīvāmi tathā prītimatī tvayi / naitadvadāmyahaṃ mithyā prasīda kulanandana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मण उवाच यदि प्रीतिमती सत्यं नोपचाराद्ब्रवीषि माम् । तदुपायं समाचक्ष्व येन यामि स्वमालयम्

brāhmaṇa uvāca yadi prītimatī satyaṃ nopacārādbravīṣi mām / tadupāyaṃ samācakṣva yena yāmi svamālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरूथिन्युवाच निजमालयमप्यस्माद्भवान् यास्यत्यसंशयम् । स्वल्पकालं मया सार्धं भुङ्क्ष्व भोगान् सुदुर्लभान्

varūthinyuvāca nijamālayamapyasmādbhavān yāsyatyasaṃśayam / svalpakālaṃ mayā sārdhaṃ bhuṅkṣva bhogān sudurlabhān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मण उवाच न भोगार्थाय विप्राणां शस्यते हि वरूथिनी । इह क्लेशाय विप्राणां चेष्टा प्रेत्याफलप्रदा

brāhmaṇa uvāca na bhogārthāya viprāṇāṃ śasyate hi varūthinī / iha kleśāya viprāṇāṃ ceṣṭā pretyāphalapradā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरूथिन्युवाच सन्त्राणं म्रियमाणाया मम कृत्वा परत्र ते । पुण्यस्यैव फलं भावि भोगाश्चान्यत्र जन्मनि

varūthinyuvāca santrāṇaṃ mriyamāṇāyā mama kṛtvā paratra te / puṇyasyaiva phalaṃ bhāvi bhogāścānyatra janmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं च द्वयमप्यत्र तवोपचयकारणम् । प्रत्याख्यानादहं मृत्युं त्वञ्च पापमवाप्स्यसि

evaṃ ca dvayamapyatra tavopacayakāraṇam / pratyākhyānādahaṃ mṛtyuṃ tvañca pāpamavāpsyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मण उवाच परस्त्रियं नाभिलषेदित्युचुर्गुरवो मम । तेन त्वां नाभिवाञ्छामि कामं विलप शुष्य वा

brāhmaṇa uvāca parastriyaṃ nābhilaṣedityucurguravo mama / tena tvāṃ nābhivāñchāmi kāmaṃ vilapa śuṣya vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्कण्डेय उवाच इत्युक्त्वा स महाभागः स्पृष्ट्वापः प्रयतः शुचिः । प्राहेदं प्रणिपत्याग्निं गार्हपत्यमुपांशुना

mārkaṇḍeya uvāca ityuktvā sa mahābhāgaḥ spṛṣṭvāpaḥ prayataḥ śuciḥ / prāhedaṃ praṇipatyāgniṃ gārhapatyamupāṃśunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवन् ! गार्हपत्याग्ने योनिस्त्वं सर्वकर्मणाम् । त्वत्त आहवनीयो ऽग्निर्दक्षिणाग्निश्च नान्यतः

bhagavan ! gārhapatyāgne yonistvaṃ sarvakarmaṇām / tvatta āhavanīyo 'gnirdakṣiṇāgniśca nānyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युष्मदाप्यायनाद् देवा वृष्टिशस्यादिहेतवः । भवन्ति शस्यादखिलं जगद्भवति नान्यतः

yuṣmadāpyāyanād devā vṛṣṭiśasyādihetavaḥ / bhavanti śasyādakhilaṃ jagadbhavati nānyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं त्वत्तो भवत्येतद्येन सत्येन वै जगत् । तथाहमद्य स्वं गेहं पश्येयं सति भास्करे

evaṃ tvatto bhavatyetadyena satyena vai jagat / tathāhamadya svaṃ gehaṃ paśyeyaṃ sati bhāskare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा वै वैदिकं कर्म स्वकाले नोज्झितं मया । तेन सत्येन पश्येयं गृहस्थो ऽद्य दिवाकरम्

yathā vai vaidikaṃ karma svakāle nojjhitaṃ mayā / tena satyena paśyeyaṃ gṛhastho 'dya divākaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा च न परद्रव्ये परदारे च मे मतिः । कदाचित् साभिलाषाभूत्तथैतत् सिद्धिमेतु मे

yathā ca na paradravye paradāre ca me matiḥ / kadācit sābhilāṣābhūttathaitat siddhimetu me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.