लकुटी कालकल्पश्च धावंश्चापि ततस्ततः । अस्मिन् शव इदं मूल्यं प्राप्तं प्राप्स्यामि चाप्युत
lakuṭī kālakalpaśca dhāvaṃścāpi tatastataḥ / asmin śava idaṃ mūlyaṃ prāptaṃ prāpsyāmi cāpyuta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Markandeya-Purana 8
इदं मम इदं राज्ञे मुख्यचण्डालके त्विदम् । इति धावन् दिशो राजा जीवन् योन्यन्तरं गतः
idaṃ mama idaṃ rājñe mukhyacaṇḍālake tvidam / iti dhāvan diśo rājā jīvan yonyantaraṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीर्णकर्पण्टसुग्रन्थि-कृतकन्थापरिग्रहः चिताभस्मरजोलिप्त-मुखबाहूदराङिघ्रकः
jīrṇakarpaṇṭasugranthi-kṛtakanthāparigrahaḥ citābhasmarajolipta-mukhabāhūdarāṅighrakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानामेदो-वसा-मज्जा लिप्तपाण्यङ्गुलिः श्वसन् । नानाशवोदनकृता-हारतृप्तिपरायणः
nānāmedo-vasā-majjā liptapāṇyaṅguliḥ śvasan / nānāśavodanakṛtā-hāratṛptiparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदीयमाल्यसंश्लेषकृतमस्तकमण्डनः । न रात्रौ न दिवा शेते हा हेति प्रवदन् मुहुः
tadīyamālyasaṃśleṣakṛtamastakamaṇḍanaḥ / na rātrau na divā śete hā heti pravadan muhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं द्वादशमासास्तु नीताः शतसमोपमाः । स कदाचिन्नृपश्रेष्ठः श्रान्तो बन्धुवियोगवान्
evaṃ dvādaśamāsāstu nītāḥ śatasamopamāḥ / sa kadācinnṛpaśreṣṭhaḥ śrānto bandhuviyogavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निद्राभिभूतो रूक्षाङ्गो निश्चेष्टः सुप्त एव च । तत्रापि शयनीये स दृष्टवानद्भुतं हमत्
nidrābhibhūto rūkṣāṅgo niśceṣṭaḥ supta eva ca / tatrāpi śayanīye sa dṛṣṭavānadbhutaṃ hamat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्मशानाभ्यासयोगेन दैवस्य बलवत्तया । अन्यदेहेन दत्त्वा तु गुरवे गुरुदक्षिणाम्
śmaśānābhyāsayogena daivasya balavattayā / anyadehena dattvā tu gurave gurudakṣiṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा द्वादश वर्षाणि दुः खदानात्तु निष्कृतिः । आत्मानं स ददर्शाथ पुक्कसीगर्भसम्भवम्
tadā dvādaśa varṣāṇi duḥ khadānāttu niṣkṛtiḥ / ātmānaṃ sa dadarśātha pukkasīgarbhasambhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रस्थश्चाप्यसौ राजा सो ऽचिन्तयदिदं तदा । इतो निष्क्रान्तमात्रो हि दानधर्मं करोम्यहम्
tatrasthaścāpyasau rājā so 'cintayadidaṃ tadā / ito niṣkrāntamātro hi dānadharmaṃ karomyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनन्तरं स जातस्तु तदा पुक्कसबालकः । श्मशानमृतसंस्कार-करणेषु सदोद्यतः
anantaraṃ sa jātastu tadā pukkasabālakaḥ / śmaśānamṛtasaṃskāra-karaṇeṣu sadodyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्ते तु सप्तमे वर्षे श्मशाने ऽथ मृतो द्विजः । आनीतो बन्धुभिर्दृष्टस्तेन तत्राधनो गुणी
prāpte tu saptame varṣe śmaśāne 'tha mṛto dvijaḥ / ānīto bandhubhirdṛṣṭastena tatrādhano guṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूल्यार्थिना तु तेनापि परिभूतास्तु ब्राह्मणाः । ऊचुस्ते ब्राह्मणास्तत्र विश्वामित्रस्य चेष्टितम्
mūlyārthinā tu tenāpi paribhūtāstu brāhmaṇāḥ / ūcuste brāhmaṇāstatra viśvāmitrasya ceṣṭitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापिष्ठमशुभं कर्म कुरु त्वं पापकारक । हरिश्चन्द्रः पुरा राजा विश्वामित्रेण पुक्कसः
pāpiṣṭhamaśubhaṃ karma kuru tvaṃ pāpakāraka / hariścandraḥ purā rājā viśvāmitreṇa pukkasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतः पुण्यविनाशेन ब्राह्मणस्वापनाशनात् । यदा न क्षमते तेषां तैः स शप्तो रुषा तदा
kṛtaḥ puṇyavināśena brāhmaṇasvāpanāśanāt / yadā na kṣamate teṣāṃ taiḥ sa śapto ruṣā tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छ त्वं नरकं घोरमधुनैव नराधम । इत्युक्तमात्रे वचने स्वप्नस्थः स नृपस्तदा
gaccha tvaṃ narakaṃ ghoramadhunaiva narādhama / ityuktamātre vacane svapnasthaḥ sa nṛpastadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपश्यद्यमदूतान् वै पाशहस्तान् भयावहान् । तैः संगृहीतमात्मानं नीयमानं तदा बलात्
apaśyadyamadūtān vai pāśahastān bhayāvahān / taiḥ saṃgṛhītamātmānaṃ nīyamānaṃ tadā balāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्यति स्म भृशं खिन्नो हा मातः पितरद्य मे । एवंवादी स नरके तैलद्रोण्यां निपातितः
paśyati sma bhṛśaṃ khinno hā mātaḥ pitaradya me / evaṃvādī sa narake tailadroṇyāṃ nipātitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रकचैः पाट्यमानस्तु क्षुरधाराभिरप्यधः । अन्धे तमसि दुः खार्तः पूयशोणितभोजनः
krakacaiḥ pāṭyamānastu kṣuradhārābhirapyadhaḥ / andhe tamasi duḥ khārtaḥ pūyaśoṇitabhojanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तवर्षं मृतात्मानं पुक्कसत्वे ददर्श ह । दिनं दिनन्तु नरके दह्यते पच्यते ऽन्यतः
saptavarṣaṃ mṛtātmānaṃ pukkasatve dadarśa ha / dinaṃ dinantu narake dahyate pacyate 'nyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खिद्यते क्षोभ्यते ऽन्यत्र मार्यते पाट्यते ऽन्यतः । क्षार्यते दीप्यते ऽन्यत्र शीतवाताहतो ऽन्यतः
khidyate kṣobhyate 'nyatra māryate pāṭyate 'nyataḥ / kṣāryate dīpyate 'nyatra śītavātāhato 'nyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं दिनं वर्षशत-प्रमाणं नरके ऽभवत् । तथा वर्षशतं तत्र श्रीवितं नरके भटैः
evaṃ dinaṃ varṣaśata-pramāṇaṃ narake 'bhavat / tathā varṣaśataṃ tatra śrīvitaṃ narake bhaṭaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो निपातितो भूमौ विष्ठाशी श्वा व्यजायत । वान्ताशी शीतदग्धश्च मासमात्रे मृतो ऽपि सः
tato nipātito bhūmau viṣṭhāśī śvā vyajāyata / vāntāśī śītadagdhaśca māsamātre mṛto 'pi saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथापश्यत् खरं देहं हस्तिनं वानरं पशुम् । छागं विडालं कङ्कञ्च गामविं पक्षिणं कृमिम्
athāpaśyat kharaṃ dehaṃ hastinaṃ vānaraṃ paśum / chāgaṃ viḍālaṃ kaṅkañca gāmaviṃ pakṣiṇaṃ kṛmim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्स्यं कूर्मं वराहञ्च श्वाविधं कुक्कुटं शुकम् । शारिकां स्थावरांश्चैव सर्पमन्यांश्व देहिनः
matsyaṃ kūrmaṃ varāhañca śvāvidhaṃ kukkuṭaṃ śukam / śārikāṃ sthāvarāṃścaiva sarpamanyāṃśva dehinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिवसे दिवसे जन्म प्राणिनः प्राणिनस्तदा । अपश्यद् दुः खसन्तप्तो दिनं वर्षशतं तथा
divase divase janma prāṇinaḥ prāṇinastadā / apaśyad duḥ khasantapto dinaṃ varṣaśataṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं वर्षशतं पूर्णं गतं तत्र कुयोनिषु । अपश्यच्च कदाचित् स राजा तत् स्वकुलोद्भवम्
evaṃ varṣaśataṃ pūrṇaṃ gataṃ tatra kuyoniṣu / apaśyacca kadācit sa rājā tat svakulodbhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स्थितस्य तस्यापि राज्यं द्यूतेन हारितम् । भार्या हृता च पुत्रश्च स चैकाकी वनं गतः
tatra sthitasya tasyāpi rājyaṃ dyūtena hāritam / bhāryā hṛtā ca putraśca sa caikākī vanaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रापश्यत स सिंहं वै व्यादितास्यं भयावहम् । बिभक्षयिषुमायातं शरभेण समन्वितम्
tatrāpaśyata sa siṃhaṃ vai vyāditāsyaṃ bhayāvaham / bibhakṣayiṣumāyātaṃ śarabheṇa samanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनश्च भक्षितः सो ऽपि भार्यां शोचितुमुद्यतः । हा शैव्ये ! क्व गतास्यद्य मामिहापास्य दुः खितम्
punaśca bhakṣitaḥ so 'pi bhāryāṃ śocitumudyataḥ / hā śaivye ! kva gatāsyadya māmihāpāsya duḥ khitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपश्यत् पुनरेवापि भार्यां स्वं सहपुत्रकाम् । त्रायस्व त्वं हरिश्चन्द्र किं द्यूतेन तव प्रभो
apaśyat punarevāpi bhāryāṃ svaṃ sahaputrakām / trāyasva tvaṃ hariścandra kiṃ dyūtena tava prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रस्ते शोच्यतां प्राप्तो भर्यंया शैव्यया सह । स नापश्यत् पुनरपि धावमानः पुनः पुनः
putraste śocyatāṃ prāpto bharyaṃyā śaivyayā saha / sa nāpaśyat punarapi dhāvamānaḥ punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथापश्यत् पुनरपि स्वर्गस्थः स नराधिपः । नीयते मुक्तकेशी सा दीना विवसना बलात्
athāpaśyat punarapi svargasthaḥ sa narādhipaḥ / nīyate muktakeśī sā dīnā vivasanā balāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हाहावाक्यं प्रमुञ्चन्ती त्रायस्वेत्यसकृत्स्वना । अथापश्यत् पुनस्तत्र धर्मराजस्य शासनात्
hāhāvākyaṃ pramuñcantī trāyasvetyasakṛtsvanā / athāpaśyat punastatra dharmarājasya śāsanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आक्रान्दन्त्यन्तरीक्षस्था आगच्छेह नराधिप । विश्वामित्रेण विज्ञप्तो यमो राजंस्तवार्थतः
ākrāndantyantarīkṣasthā āgaccheha narādhipa / viśvāmitreṇa vijñapto yamo rājaṃstavārthataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा सर्पपाशैस्तु नीयते बलवद्विभुः । श्राद्धदेवेन कथितं विश्वामित्रस्य चेष्टितम्
ityuktvā sarpapāśaistu nīyate balavadvibhuḥ / śrāddhadevena kathitaṃ viśvāmitrasya ceṣṭitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रापि तस्य विकृतिर्नाधर्मोत्था व्यवर्धत । एताः सर्वा दशास्तस्य याः स्वप्ने सम्प्रदर्शिताः
tatrāpi tasya vikṛtirnādharmotthā vyavardhata / etāḥ sarvā daśāstasya yāḥ svapne sampradarśitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वास्तास्तेन सम्भुक्ता यावद्वर्षाणि द्वादश । अतीते द्वादशे वर्ष नीयमानो भटैर्बलात्
sarvāstāstena sambhuktā yāvadvarṣāṇi dvādaśa / atīte dvādaśe varṣa nīyamāno bhaṭairbalāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमं सो ऽपश्यदाकारादुवाच च नराधिपम् । विश्वामित्रस्य कोपो ऽयं दुर्निवार्यो महात्मनः
yamaṃ so 'paśyadākārāduvāca ca narādhipam / viśvāmitrasya kopo 'yaṃ durnivāryo mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रस्य ते मृत्युमपि प्रदास्यति स कौशिकः । गच्छ त्वं मानुषं लोकं दुः खशेषञ्च भुङ्क्ष्व वै । गतस्य तत्र राजेन्द्र श्रेयस्तव भविष्यति
putrasya te mṛtyumapi pradāsyati sa kauśikaḥ / gaccha tvaṃ mānuṣaṃ lokaṃ duḥ khaśeṣañca bhuṅkṣva vai / gatasya tatra rājendra śreyastava bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यतीते द्वादशे वर्षे दुः खस्यान्ते नराधिपः । अन्तरीक्षाच्च पतितो यमदूतैः प्रणोदितः
vyatīte dvādaśe varṣe duḥ khasyānte narādhipaḥ / antarīkṣācca patito yamadūtaiḥ praṇoditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतितो यमलोकाच्च विबुद्धो भयसम्भ्रमात् । अहो कष्टमिति ध्यात्वा क्षते क्षारावसेवनम्
patito yamalokācca vibuddho bhayasambhramāt / aho kaṣṭamiti dhyātvā kṣate kṣārāvasevanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्ने दुः खं महद्दृष्टं यस्यान्तो नोपलभ्यते । स्वप्ने दृष्टं मया यत्तु किं नु मे द्वादशाः समाः
svapne duḥ khaṃ mahaddṛṣṭaṃ yasyānto nopalabhyate / svapne dṛṣṭaṃ mayā yattu kiṃ nu me dvādaśāḥ samāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतेत्यपृच्छत् तत्रस्थान् पुक्कसांस्तु स सम्भ्रमात् । नेत्युचुः केचित् तत्रस्था एवमेवापरे ऽब्रुवन्
gatetyapṛcchat tatrasthān pukkasāṃstu sa sambhramāt / netyucuḥ kecit tatrasthā evamevāpare 'bruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा दुः खी तदा राजा देवान् शरणमीयिवान् । स्वस्ति कुर्वन्तु मे देवाः शैव्याया बालकस्य च
śrutvā duḥ khī tadā rājā devān śaraṇamīyivān / svasti kurvantu me devāḥ śaivyāyā bālakasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो धर्माय महते नमः कृष्णाय वेधसे । परावराय शुद्धाय पुराणायाव्ययाय च
namo dharmāya mahate namaḥ kṛṣṇāya vedhase / parāvarāya śuddhāya purāṇāyāvyayāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो बृहस्पते तुभ्यं नमस्ते वासवाय च । एवमुक्त्वा स राजा तु युक्तः पुक्कसकर्मणि
namo bṛhaspate tubhyaṃ namaste vāsavāya ca / evamuktvā sa rājā tu yuktaḥ pukkasakarmaṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शवानां मूल्यकरणे पुनर्नष्टस्मृतिर्यथा । मलिनो जटिलः कृष्णो लकुटी विह्वलो नृपः
śavānāṃ mūlyakaraṇe punarnaṣṭasmṛtiryathā / malino jaṭilaḥ kṛṣṇo lakuṭī vihvalo nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैव पुत्रो न भार्या तु तस्य वै स्मृतिगोचरे । नष्टोत्साहो राज्यनाशात् श्मशाने निवसंस्तदा
naiva putro na bhāryā tu tasya vai smṛtigocare / naṣṭotsāho rājyanāśāt śmaśāne nivasaṃstadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाजगाम स्वसुतं मृतमादाय लापिनी । भार्या तस्य नरेन्द्रस्य सर्पदष्टं हि बालकम्
athājagāma svasutaṃ mṛtamādāya lāpinī / bhāryā tasya narendrasya sarpadaṣṭaṃ hi bālakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा वत्स ! हा पुत्र ! शिशो ! इत्येवं वदती मुहुः । कृशा विवर्णा विमनाः पांशुध्वस्तशिरोरुहा
hā vatsa ! hā putra ! śiśo ! ityevaṃ vadatī muhuḥ / kṛśā vivarṇā vimanāḥ pāṃśudhvastaśiroruhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजपत्न्युवाच हा राजन्नद्य बालं त्वं पश्य सोमं महीतले । रममाणं पुरा दृष्टं दुष्टाहिना मृतम्
rājapatnyuvāca hā rājannadya bālaṃ tvaṃ paśya somaṃ mahītale / ramamāṇaṃ purā dṛṣṭaṃ duṣṭāhinā mṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्या विलापशब्दं तमाकर्ण्य स नराधिपः । जगाम त्वरितो ऽत्रेति भविता मृतकम्बलः
tasyā vilāpaśabdaṃ tamākarṇya sa narādhipaḥ / jagāma tvarito 'treti bhavitā mṛtakambalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तां रोरुदतीं भार्यां नाभ्यजानात्तु पार्थिवः । चिरप्रवाससन्तप्तां पुनर्जातामिवाबलाम्
sa tāṃ rorudatīṃ bhāryāṃ nābhyajānāttu pārthivaḥ / cirapravāsasantaptāṃ punarjātāmivābalām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सापि तं चारुकेशान्तं पुरा दृष्ट्वा जटालकम् । नाभ्यजानान्नृपसुता शुष्कवृक्षोपमं नृपम्
sāpi taṃ cārukeśāntaṃ purā dṛṣṭvā jaṭālakam / nābhyajānānnṛpasutā śuṣkavṛkṣopamaṃ nṛpam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽपि कृष्णपटे बालं दृष्ट्वाशीविषपीडितम् । नरेन्द्रलक्षणोपेतं चिन्तामाप नरेश्वरः
so 'pi kṛṣṇapaṭe bālaṃ dṛṣṭvāśīviṣapīḍitam / narendralakṣaṇopetaṃ cintāmāpa nareśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो कष्टं नरेन्द्रस्य कस्याप्येष कुले शिशुः । जातो नीतः कृतान्तेन कामप्याशां दुरात्मना
aho kaṣṭaṃ narendrasya kasyāpyeṣa kule śiśuḥ / jāto nītaḥ kṛtāntena kāmapyāśāṃ durātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं दृष्ट्वा हि मे बालं मातुरुत्सङ्गशायिनम् । स्मृतिमभ्यागतो बालो रोहिताश्वो ऽब्जलोचनः
evaṃ dṛṣṭvā hi me bālaṃ māturutsaṅgaśāyinam / smṛtimabhyāgato bālo rohitāśvo 'bjalocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽप्येतामेव मे वत्सो वयो ऽवस्थामुपागतः । नीतो यदि न घोरेण कृतान्तेनात्मनो वशम्
so 'pyetāmeva me vatso vayo 'vasthāmupāgataḥ / nīto yadi na ghoreṇa kṛtāntenātmano vaśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजपत्न्युवाच हा वत्स ! कस्य पापस्य अपध्यानादिदं महत् । दुः खमापतितं घोरं यस्यान्तो नोपलभ्यते
rājapatnyuvāca hā vatsa ! kasya pāpasya apadhyānādidaṃ mahat / duḥ khamāpatitaṃ ghoraṃ yasyānto nopalabhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा नाथ ! राजन् ! भवता मामनाश्वास्य दुः खिताम् । क्वापि सन्तिष्ठता स्थाने विश्रब्धं स्थीयते कथम्
hā nātha ! rājan ! bhavatā māmanāśvāsya duḥ khitām / kvāpi santiṣṭhatā sthāne viśrabdhaṃ sthīyate katham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्यनाशः सुहृत्त्यागो भार्यातनयविक्रयः । हरिश्चन्द्रस्य राजर्षेः किं विधे ! न कृतं त्वया
rājyanāśaḥ suhṛttyāgo bhāryātanayavikrayaḥ / hariścandrasya rājarṣeḥ kiṃ vidhe ! na kṛtaṃ tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तस्या वचः श्रुत्वा राजा स्वस्थानतश्च्युतः । प्रत्यभिज्ञाय दयितां पुत्रञ्च निधनं गतम्
iti tasyā vacaḥ śrutvā rājā svasthānataścyutaḥ / pratyabhijñāya dayitāṃ putrañca nidhanaṃ gatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कष्टं शैव्येयमेषा हि स बालो ऽयमितीरयन् । रुरोद दुः खसन्तप्तो मूर्च्छामभिजगाम च
kaṣṭaṃ śaivyeyameṣā hi sa bālo 'yamitīrayan / ruroda duḥ khasantapto mūrcchāmabhijagāma ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा च तं प्रत्यभिज्ञाय तामवस्थामुपागतम् । मूर्च्छिता निपपातार्ता निश्चेष्टा धरणीतले
sā ca taṃ pratyabhijñāya tāmavasthāmupāgatam / mūrcchitā nipapātārtā niśceṣṭā dharaṇītale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चेतः सम्प्राप्य राजेन्द्रो राजपत्नी च तै समम् । विलेपतुः सुसन्तप्तौ शोकभारावपीडितौ
cetaḥ samprāpya rājendro rājapatnī ca tai samam / vilepatuḥ susantaptau śokabhārāvapīḍitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजोवाच हा वत्स ! सुकुमारं ते स्वक्षिभ्रूनासिकालकम् । पश्यतो मे मुखं दीनं हृदयं किं न दीर्यते
rājovāca hā vatsa ! sukumāraṃ te svakṣibhrūnāsikālakam / paśyato me mukhaṃ dīnaṃ hṛdayaṃ kiṃ na dīryate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तात ! तातेति मधुरं ब्रुवाणं स्वयमागतम् । उपगुह्य वदिष्ये कं वत्स ! वत्सेति सौहृदात्
tāta ! tāteti madhuraṃ bruvāṇaṃ svayamāgatam / upaguhya vadiṣye kaṃ vatsa ! vatseti sauhṛdāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्य जानुप्रणीतेन पिङ्गेन क्षितिरेणुना । ममोत्तरीयमुत्सङ्गं तथाङ्गं मलमेष्यति
kasya jānupraṇītena piṅgena kṣitireṇunā / mamottarīyamutsaṅgaṃ tathāṅgaṃ malameṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गप्रत्यङ्गसम्भूतो मनोहृदयनन्दनः । मया कुपित्रा हा वत्स ! विक्रीतो येन वस्तुवत्
aṅgapratyaṅgasambhūto manohṛdayanandanaḥ / mayā kupitrā hā vatsa ! vikrīto yena vastuvat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृत्वा राज्यमशेषं मे ससाधनधनं महत् । दैवाहिना नृशंसेन दष्टो मे तनयस्ततः
hṛtvā rājyamaśeṣaṃ me sasādhanadhanaṃ mahat / daivāhinā nṛśaṃsena daṣṭo me tanayastataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं दैवाहिदष्टस्य पुत्रस्याननपङ्कजम् । निरीक्षन्नपि घोरेण विषेणान्धीकृतो ऽधुना
ahaṃ daivāhidaṣṭasya putrasyānanapaṅkajam / nirīkṣannapi ghoreṇa viṣeṇāndhīkṛto 'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकमुक्त्तवा तमादाय बालकं बाष्पगद्गदः । परिष्वज्य च निश्चेष्टो मूर्च्छया निपपात ह
ekamukttavā tamādāya bālakaṃ bāṣpagadgadaḥ / pariṣvajya ca niśceṣṭo mūrcchayā nipapāta ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजपत्न्युवाच अयं स पुरुषव्याघ्रः स्वरेणैवोपलक्ष्यते । विद्वज्जनमनश्चन्द्रो हरिश्चन्द्रो न संशयः
rājapatnyuvāca ayaṃ sa puruṣavyāghraḥ svareṇaivopalakṣyate / vidvajjanamanaścandro hariścandro na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथास्य नासिका तुङ्गा अग्रतो ऽधोमुखं गता । दन्ताश्च मुकुलप्रख्याः ख्यातकीर्तेर्महात्मनः
tathāsya nāsikā tuṅgā agrato 'dhomukhaṃ gatā / dantāśca mukulaprakhyāḥ khyātakīrtermahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्मशानमागतः कस्मादद्यैष स नरेश्वरः । अपहाय पुत्रशोकं सापश्यत् पतितं पतिम्
śmaśānamāgataḥ kasmādadyaiṣa sa nareśvaraḥ / apahāya putraśokaṃ sāpaśyat patitaṃ patim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकृष्टा विस्मिता दीना भर्तृपुत्राधिपीडिता । वीक्षन्ती सा ततो ऽपश्यद् भर्तृदण्डं जुगुप्सितम्
prakṛṣṭā vismitā dīnā bhartṛputrādhipīḍitā / vīkṣantī sā tato 'paśyad bhartṛdaṇḍaṃ jugupsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वपाकार्हमतो मोहं जगामायतलोचना । प्राप्य चेतश्च शनकैः सगद्गदमभाषत
śvapākārhamato mohaṃ jagāmāyatalocanā / prāpya cetaśca śanakaiḥ sagadgadamabhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धिक् त्वां दैवातिकरुणां निर्मर्यादं जुगुप्सितम् । येनायममरप्रख्यो नीतो राजा श्वपाकताम्
dhik tvāṃ daivātikaruṇāṃ nirmaryādaṃ jugupsitam / yenāyamamaraprakhyo nīto rājā śvapākatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्यनाशं सुहृत्त्यागं भार्या-तनयविक्रयम् । प्रापयित्वापि नो कुक्तश्चण्डालो ऽयं कृतो नृपः
rājyanāśaṃ suhṛttyāgaṃ bhāryā-tanayavikrayam / prāpayitvāpi no kuktaścaṇḍālo 'yaṃ kṛto nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा राजन् ! जातसन्तापामित्थं मां धरणीतलात् । उत्थाप्य नाद्य पर्यङ्कमारोहेति किमुच्यते
hā rājan ! jātasantāpāmitthaṃ māṃ dharaṇītalāt / utthāpya nādya paryaṅkamāroheti kimucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाद्य पश्यामि ते छत्रं भृङ्गारमथवा पुनः । चामरं व्यजनञ्चापि को ऽयं विधिविपर्ययः
nādya paśyāmi te chatraṃ bhṛṅgāramathavā punaḥ / cāmaraṃ vyajanañcāpi ko 'yaṃ vidhiviparyayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्याग्रे व्रजतः पूर्वं राजानो भृत्यतां गताः । स्वोत्तरीयैरकुर्वन्त नीरजस्कं महीतलम्
yasyāgre vrajataḥ pūrvaṃ rājāno bhṛtyatāṃ gatāḥ / svottarīyairakurvanta nīrajaskaṃ mahītalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽयं कपालसंलग्न-घटीघटनिरन्तरे । मृतनिर्माल्यसूत्रान्तर्गूग्केशे सुदारुणे
so 'yaṃ kapālasaṃlagna-ghaṭīghaṭanirantare / mṛtanirmālyasūtrāntargūgkeśe sudāruṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसानिस्यन्दसंशुष्क-महीपुटकमण्डिते । भस्माङ्गारार्धदग्धास्थि-मज्जासङ्घट्टभीषणे
vasānisyandasaṃśuṣka-mahīpuṭakamaṇḍite / bhasmāṅgārārdhadagdhāsthi-majjāsaṅghaṭṭabhīṣaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृध्र-गोमायुनादार्तनष्टक्षुद्रविहङ्गमे । चिताधूमाततिरुचा नीलीकृतदिगन्तरे
gṛdhra-gomāyunādārtanaṣṭakṣudravihaṅgame / citādhūmātatirucā nīlīkṛtadigantare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुणपास्वादनमुदा सम्प्रहृष्टनिशाचरे । चरत्यमेध्ये राजेन्द्रः श्मशाने दुः खपीडितः
kuṇapāsvādanamudā samprahṛṣṭaniśācare / caratyamedhye rājendraḥ śmaśāne duḥ khapīḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्त्वा समाश्लिष्य कण्ठं राज्ञो नृपात्मजा । कष्टशोकशताधारा विललापार्तया गिरा
evamuktvā samāśliṣya kaṇṭhaṃ rājño nṛpātmajā / kaṣṭaśokaśatādhārā vilalāpārtayā girā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजपत्न्युवाच राजन् ! स्वप्नो ऽथ तथ्यं वा यदेतन्मन्यते भवान् । तत् कथ्यतां महाभाग मनो वै मुह्यते मम
rājapatnyuvāca rājan ! svapno 'tha tathyaṃ vā yadetanmanyate bhavān / tat kathyatāṃ mahābhāga mano vai muhyate mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्येतदेवं धर्मज्ञ नास्ति धर्मे सहायता । तथैव विप्रदेवादिपूजने पालने भुवः
yadyetadevaṃ dharmajña nāsti dharme sahāyatā / tathaiva vipradevādipūjane pālane bhuvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्ति धर्मः कुतः सत्यमार्जवं चानृशंसता । यत्र त्वं धर्मपरमः स्वराज्यादवरोपितः
nāsti dharmaḥ kutaḥ satyamārjavaṃ cānṛśaṃsatā / yatra tvaṃ dharmaparamaḥ svarājyādavaropitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तस्या वचः श्रुत्वा निश्वस्योष्णं सगद्गदम् । कथयामास तन्वङ्ग्या यथा प्राप्ता श्वपाकता
iti tasyā vacaḥ śrutvā niśvasyoṣṇaṃ sagadgadam / kathayāmāsa tanvaṅgyā yathā prāptā śvapākatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुदित्वा सापि सुचिरं निश्वस्योष्णञ्च दुः खिता । स्वपुत्रमरणं भीरुर्यथावृत्तं न्यवेदयत्
ruditvā sāpi suciraṃ niśvasyoṣṇañca duḥ khitā / svaputramaraṇaṃ bhīruryathāvṛttaṃ nyavedayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजोवाच प्रिये ! न रोचये दीर्घं कालं क्लेशमुपासितुम् । नात्मायत्तश्च तन्वङ्गि पश्य मे मन्दभाग्यताम्
rājovāca priye ! na rocaye dīrghaṃ kālaṃ kleśamupāsitum / nātmāyattaśca tanvaṅgi paśya me mandabhāgyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चण्डालेनाननुज्ञातः प्रवेक्ष्ये ज्वलनं यदि । चण्डालदासतां यास्ये पुनरप्यन्यजन्मनि
caṇḍālenānanujñātaḥ pravekṣye jvalanaṃ yadi / caṇḍāladāsatāṃ yāsye punarapyanyajanmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरके च तपिष्यामि कोटकः कृमिभोजनः । वैतरण्यां महापूय-वसासृक्-स्नायुपिच्छिले
narake ca tapiṣyāmi koṭakaḥ kṛmibhojanaḥ / vaitaraṇyāṃ mahāpūya-vasāsṛk-snāyupicchile
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असिपत्रवने प्राप्य छेदं प्राप्स्यामि दारुणम् । तापं प्राप्स्यामि वा प्राप्य महारौरवरौरवौ
asipatravane prāpya chedaṃ prāpsyāmi dāruṇam / tāpaṃ prāpsyāmi vā prāpya mahārauravarauravau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मग्नस्य दुः खजलधौ पारः प्राणवियोजनम् । एको ऽपि बालको यो ऽयमासीद्वंशकरः सुतः
magnasya duḥ khajaladhau pāraḥ prāṇaviyojanam / eko 'pi bālako yo 'yamāsīdvaṃśakaraḥ sutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मम दैवाम्बुवेगेन मग्नः सो ऽपि बलीयसा । कथं प्राणान् विमुञ्चामि परायत्तो ऽस्मि दुर्गतः
mama daivāmbuvegena magnaḥ so 'pi balīyasā / kathaṃ prāṇān vimuñcāmi parāyatto 'smi durgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथवा नार्तिना क्लिष्टो नरः पापमवेक्षते । तिर्यक्त्वे नास्ति तद्दुः शं नासिपत्रवने तथा
athavā nārtinā kliṣṭo naraḥ pāpamavekṣate / tiryaktve nāsti tadduḥ śaṃ nāsipatravane tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैतरण्याङ्कुतस्तादृग् यादृशं पुत्रविप्लवे । सो ऽहं सुतशिरीरेण दीप्यमाने हुताशने
vaitaraṇyāṅkutastādṛg yādṛśaṃ putraviplave / so 'haṃ sutaśirīreṇa dīpyamāne hutāśane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निपतिष्यामि तन्वङ्गि क्षन्तव्यं कुकृतं मम । अनुज्ञाता च गच्छ त्वं विप्रवेश्म सुछिस्मिते
nipatiṣyāmi tanvaṅgi kṣantavyaṃ kukṛtaṃ mama / anujñātā ca gaccha tvaṃ vipraveśma suchismite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मम वाक्यञ्च तन्वङ्गि निबोधादृतमानसा । यदि दत्तं यदि हुतं गुरवो यदि तोषिताः
mama vākyañca tanvaṅgi nibodhādṛtamānasā / yadi dattaṃ yadi hutaṃ guravo yadi toṣitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परत्र सङ्गमो भूयात् पुत्रेण सह च त्वया । इह लोके कुतस्त्वेतद् भविष्यति ममेङ्गितम्
paratra saṅgamo bhūyāt putreṇa saha ca tvayā / iha loke kutastvetad bhaviṣyati mameṅgitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वया सह मम श्रेयो गमनं पुत्रमार्गणे । यन्मया हसता किञ्चिद्रहस्ये वा शुचिस्मिते
tvayā saha mama śreyo gamanaṃ putramārgaṇe / yanmayā hasatā kiñcidrahasye vā śucismite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्लीलमुक्तं तत् सर्वं क्षन्तव्यं मम याचतः । राजपत्नीति गर्वेण नावज्ञेयः स ते द्विजः । सर्वयत्नेन ते तोष्यः स्वामिदैवतवच्छुभे
aślīlamuktaṃ tat sarvaṃ kṣantavyaṃ mama yācataḥ / rājapatnīti garveṇa nāvajñeyaḥ sa te dvijaḥ / sarvayatnena te toṣyaḥ svāmidaivatavacchubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजपत्न्युवाच अहमप्यत्र राजर्षे दीप्यमाने हुताशने । दुः खभारासहाद्यैव सह यास्यामि वै त्वया
rājapatnyuvāca ahamapyatra rājarṣe dīpyamāne hutāśane / duḥ khabhārāsahādyaiva saha yāsyāmi vai tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्षिण ऊचुः ततः कृत्वा चितां राजा आरोप्य तनयं स्वकम् । भार्यया सहितश्चासौ बद्धाञ्जलिपुटस्तदा
pakṣiṇa ūcuḥ tataḥ kṛtvā citāṃ rājā āropya tanayaṃ svakam / bhāryayā sahitaścāsau baddhāñjalipuṭastadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिन्तयन् परमात्मानमीशं नारायणं हरिम् । हृत्कोटरगुहासीनं वासुदेवं सुरेश्वरम् । अनादिनिधनं ब्रह्म कृष्णं पीताम्बरं शुभम्
cintayan paramātmānamīśaṃ nārāyaṇaṃ harim / hṛtkoṭaraguhāsīnaṃ vāsudevaṃ sureśvaram / anādinidhanaṃ brahma kṛṣṇaṃ pītāmbaraṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य चिन्तयमानस्य सर्वे देवाः सवासवाः । धर्मं प्रमुखतः कृत्वा समाजग्मुस्त्वरान्विताः
tasya cintayamānasya sarve devāḥ savāsavāḥ / dharmaṃ pramukhataḥ kṛtvā samājagmustvarānvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगत्य सर्वे प्रोचुस्ते भो भो राजन् ! शृणु प्रभो । अयं पितामहः साक्षाद्धर्मश्च भगवान् स्वयम्
āgatya sarve procuste bho bho rājan ! śṛṇu prabho / ayaṃ pitāmahaḥ sākṣāddharmaśca bhagavān svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साध्याश्च विश्वे मरुतो लोकपालाः सवाहनाः । नागाः सिद्धाः सगन्धर्वा रुद्राश्चैव तथाश्विनौ
sādhyāśca viśve maruto lokapālāḥ savāhanāḥ / nāgāḥ siddhāḥ sagandharvā rudrāścaiva tathāśvinau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते चान्ये च बहवो विश्वामित्रस्तथैव च । विश्वत्रयेण यो मित्रं कर्तुं न शकितः पुरा
ete cānye ca bahavo viśvāmitrastathaiva ca / viśvatrayeṇa yo mitraṃ kartuṃ na śakitaḥ purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वामित्रस्तु ते मैत्रीमिष्टञ्चाहर्तुमिच्छति । आरुरोह ततः प्राप्तो धर्मः शक्रो ऽथ गाधिजः
viśvāmitrastu te maitrīmiṣṭañcāhartumicchati / āruroha tataḥ prāpto dharmaḥ śakro 'tha gādhijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मि उवाच मा राजन् ! साहसं कार्षोर्धर्मो ऽहं त्वामुपागतः । तितिक्षा-दम-सत्याद्यैः स्वगुणैः परितोषितः
dharmi uvāca mā rājan ! sāhasaṃ kārṣordharmo 'haṃ tvāmupāgataḥ / titikṣā-dama-satyādyaiḥ svaguṇaiḥ paritoṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्र उवाच हरिश्चन्द्र माहभाग ! प्राप्तः शक्रो ऽस्मिते ऽन्तिकम् । त्वया सभार्यपुत्रेण जिता लोकाः सनातनाः
indra uvāca hariścandra māhabhāga ! prāptaḥ śakro 'smite 'ntikam / tvayā sabhāryaputreṇa jitā lokāḥ sanātanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरोह त्रिदिवं राजन् ! भार्यापुत्रसमन्वितः । सुदुष्प्राप्तं नरैरन्यैर्जितमात्मीयकर्मभिः
āroha tridivaṃ rājan ! bhāryāputrasamanvitaḥ / suduṣprāptaṃ narairanyairjitamātmīyakarmabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्षिण ऊचुः ततो ऽमृतमयं वर्षमपमृत्युविनाशनम् । इन्द्रः प्रासृजदाकाशाच्चितास्थानगतः प्रभुः
pakṣiṇa ūcuḥ tato 'mṛtamayaṃ varṣamapamṛtyuvināśanam / indraḥ prāsṛjadākāśāccitāsthānagataḥ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पवर्षञ्च सुमहद्देवदुन्दुभिनिस्वनम् । ततस्ततो वर्तमाने समाजे देवसंकुले
puṣpavarṣañca sumahaddevadundubhinisvanam / tatastato vartamāne samāje devasaṃkule
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुत्तस्थौ ततः पुत्रो राज्ञस्तस्य महात्मनः । सुकुमारतनुः सुस्थः प्रसन्नेन्द्रियमानसः
samuttasthau tataḥ putro rājñastasya mahātmanaḥ / sukumāratanuḥ susthaḥ prasannendriyamānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.