Nīlakaṇṭha: Mātaṅgalīlā (the play of elephants) 2

मस्तकद्वितयं दन्तावासनं वंश एव च । षडेते प्रोन्नता यस्य स गजो राजवाहनः

mastakadvitayaṃ dantāvāsanaṃ vaṃśa eva ca | ṣaḍete pronnatā yasya sa gajo rājavāhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्करद्वितयं कोशो जिह्वोष्ठगुदतालु च । सप्तैते रक्ततनवो यस्य स द्विरदोत्तमः

puṣkaradvitayaṃ kośo jihvoṣṭhagudatālu ca | saptaite raktatanavo yasya sa dviradottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विंशत्या नखसङ्ख्ययाञ्चितपदः स्फारोन्नतिः कुम्भयो- रच्छिद्राञ्चलरक्तकर्णयुगलः सुश्लक्ष्णकक्षः करी । सव्याभ्युन्नतमाक्षिकद्युतिरदः सम्पूर्णकुक्षिः क्रम- स्थूलर्ज्वायतचारुवालधिकरः पूगीफलश्यामलः

viṃśatyā nakhasaṅkhyayāñcitapadaḥ sphāronnatiḥ kumbhayo- racchidrāñcalaraktakarṇayugalaḥ suślakṣṇakakṣaḥ karī | savyābhyunnatamākṣikadyutiradaḥ sampūrṇakukṣiḥ krama- sthūlarjvāyatacāruvāladhikaraḥ pūgīphalaśyāmalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्निग्धश्यामतनुश्च खड्गसदृशच्छायोऽथवा स्वस्तिक- श्रीवत्सारिदराब्जलाञ्छनलसद्बिन्दुप्रकाशारुणः । क्रोडोद्यज्जघनस्थलोऽथ दृढकुक्षिस्रस्तसत्पिण्डिको विस्तीर्णाधिकमांसलोन्नतकलाभागो नृपार्हो गजः

snigdhaśyāmatanuśca khaḍgasadṛśacchāyo'thavā svastika- śrīvatsāridarābjalāñchanalasadbinduprakāśāruṇaḥ | kroḍodyajjaghanasthalo'tha dṛḍhakukṣisrastasatpiṇḍiko vistīrṇādhikamāṃsalonnatakalābhāgo nṛpārho gajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहदायतवृत्तकन्धराः सजलाम्भोदनिनादबृंहिताः । कलविङ्कमधुप्रभेक्षणास्त्रिवलिस्कन्धकरा गजाः शुभाः

bṛhadāyatavṛttakandharāḥ sajalāmbhodaninādabṛṃhitāḥ | kalaviṅkamadhuprabhekṣaṇāstrivaliskandhakarā gajāḥ śubhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुस्निग्धतारनयनारुणपुष्कराश्च चूतप्रवालरुचिकोमलकोशदण्डाः । रक्तारविन्दरुचिराः कलकण्ठनादा- स्त्वेते गजाः शुभकराः खलु पार्थिवानाम्

susnigdhatāranayanāruṇapuṣkarāśca cūtapravālarucikomalakośadaṇḍāḥ | raktāravindarucirāḥ kalakaṇṭhanādā- stvete gajāḥ śubhakarāḥ khalu pārthivānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुङ्गदक्षिणविषाणकोटयो बिन्दुचित्रितमहाकराननाः । गूढसन्धिदृढगात्रपश्चिमाः पार्थिवेन्द्र! तव वाहनोचिताः

tuṅgadakṣiṇaviṣāṇakoṭayo binducitritamahākarānanāḥ | gūḍhasandhidṛḍhagātrapaścimāḥ pārthivendra! tava vāhanocitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चापोन्नतायतनिगूढसुवंशपृष्ठाः कान्ताघनस्तनसमानसरोमकुम्भाः । विस्तीर्णकर्णहनुनाभिललाटगुह्या- स्ताम्रोष्ठतालुरदनाः करिणो नृपार्हाः

cāponnatāyatanigūḍhasuvaṃśapṛṣṭhāḥ kāntāghanastanasamānasaromakumbhāḥ | vistīrṇakarṇahanunābhilalāṭaguhyā- stāmroṣṭhatāluradanāḥ kariṇo nṛpārhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिन्दूरसान्द्रसमबिन्दुविचित्रिताङ्गः कूर्मोन्नतैर्द्विनवविंशतिभिर्नखैर्वा । चन्द्रप्रभैश्च सहितो बलसत्त्वधैर्यै- रुद्रारसौरभयुतोऽपि करी नृपार्हः

sindūrasāndrasamabinduvicitritāṅgaḥ kūrmonnatairdvinavaviṃśatibhirnakhairvā | candraprabhaiśca sahito balasattvadhairyai- rudrārasaurabhayuto'pi karī nṛpārhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भग्नव्यालजलातुरांश्च कलभान् हित्वा प्रतापान्वितः कर्मण्योऽष्टविधप्रहारकुशलः शूरो दृढो वेगवान् । सर्वप्राणिवधे समुद्यतमनाः सद्भिर्युतो लक्षणै- र्यो दन्तावलपुङ्गवः स नृपतेः संग्रामयोग्यो भवेत्

bhagnavyālajalāturāṃśca kalabhān hitvā pratāpānvitaḥ karmaṇyo'ṣṭavidhaprahārakuśalaḥ śūro dṛḍho vegavān | sarvaprāṇivadhe samudyatamanāḥ sadbhiryuto lakṣaṇai- ryo dantāvalapuṅgavaḥ sa nṛpateḥ saṃgrāmayogyo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युध्यन्ति केवलं योधा वहन्त्येव हया रथान् । वारणास्तु नरेन्द्रार्हा युध्यन्ति च वहन्ति च

yudhyanti kevalaṃ yodhā vahantyeva hayā rathān | vāraṇāstu narendrārhā yudhyanti ca vahanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सारङ्गसिंहशुकवानरमल्लहंस- कादम्बकैरपि गतिः सदृशी शुभा स्यात् । गन्धर्वकिन्नरसुपर्णकसूकरैश्च शार्दूलराजशरभोरगचक्रवाकैः

sāraṅgasiṃhaśukavānaramallahaṃsa- kādambakairapi gatiḥ sadṛśī śubhā syāt | gandharvakinnarasuparṇakasūkaraiśca śārdūlarājaśarabhoragacakravākaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जिह्वामूलसमुद्भवं निगदितं फेनायितं स्याद् रुतं तत् पोतायितमोष्ठतालुजनितं तत् कण्ठजं गर्जितम् । तत् प्रोक्तं हसितं कपोलकरजं सर्वं तदेतच्छुभं क्षुत्तृट्छोकभयोद्भवं निगदितं निन्द्यं भृशं दन्तिनाम्

jihvāmūlasamudbhavaṃ nigaditaṃ phenāyitaṃ syād rutaṃ tat potāyitamoṣṭhatālujanitaṃ tat kaṇṭhajaṃ garjitam | tat proktaṃ hasitaṃ kapolakarajaṃ sarvaṃ tadetacchubhaṃ kṣuttṛṭchokabhayodbhavaṃ nigaditaṃ nindyaṃ bhṛśaṃ dantinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गम्भीरसौम्यहृष्टाः स्वस्थाः शृङ्गारिणस्तथा स्निग्धाः । नादाः शुभा नराधिप! षडेव कथिता गजेन्द्राणाम्

gambhīrasaumyahṛṣṭāḥ svasthāḥ śṛṅgāriṇastathā snigdhāḥ | nādāḥ śubhā narādhipa! ṣaḍeva kathitā gajendrāṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तेन मृदङ्गरवं कर्णाभ्यां दुन्दुभिस्वनं चैव । दर्दुररवं मुखेन च करोति यः पूजितः स गजराजः

hastena mṛdaṅgaravaṃ karṇābhyāṃ dundubhisvanaṃ caiva | darduraravaṃ mukhena ca karoti yaḥ pūjitaḥ sa gajarājaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हंससारसमयूरकोकिलव्याघ्रसिंहवृषसन्निभस्वराः । पूजिताः करभकाकजम्बुकक्रोडवानरसमा न शोभनाः

haṃsasārasamayūrakokilavyāghrasiṃhavṛṣasannibhasvarāḥ | pūjitāḥ karabhakākajambukakroḍavānarasamā na śobhanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणग्रामसमग्राश्चेद्धीनाधिकनखा गजाः । दोषानेव प्रकुर्वन्ति विपरीताश्च शोभनम्

guṇagrāmasamagrāśceddhīnādhikanakhā gajāḥ | doṣāneva prakurvanti viparītāśca śobhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.