Nīlakaṇṭha: Mātaṅgalīlā (the play of elephants) 6

नेत्रादापेचकं दैर्घ्यं नखादास्कन्धमुच्छ्रयः । परीणाहः प्रमातव्यः कक्ष्यास्थानेषु दन्तिनाम्

netrādāpecakaṃ dairghyaṃ nakhādāskandhamucchrayaḥ | parīṇāhaḥ pramātavyaḥ kakṣyāsthāneṣu dantinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सञ्जातमात्रमृगजात्यगजस्य दैर्घ्यं सार्धैकहस्तमिह चैककरोच्छ्रयः स्यात् । नाहो द्विहस्त इति च प्रतिवर्षमेषां पञ्चाङ्गुलार्धिरुदिता दशवत्सरान्तम्

sañjātamātramṛgajātyagajasya dairghyaṃ sārdhaikahastamiha caikakarocchrayaḥ syāt | nāho dvihasta iti ca prativarṣameṣāṃ pañcāṅgulārdhiruditā daśavatsarāntam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चोन्नतिः सप्त मृगस्य दैर्घ्यं नाहप्रमाणं तु वितस्तयोऽष्टौ । एतद्विवृद्धावथ मन्दभद्रौ प्राप्ते तु वर्षे दशमे त्रियुक्ते

pañconnatiḥ sapta mṛgasya dairghyaṃ nāhapramāṇaṃ tu vitastayo'ṣṭau | etadvivṛddhāvatha mandabhadrau prāpte tu varṣe daśame triyukte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षट्पञ्चचतुरुच्छ्राया अष्टसप्तषडायताः । नवाष्टसप्तनाहाश्च मुख्यमध्याधमा वशाः

ṣaṭpañcacaturucchrāyā aṣṭasaptaṣaḍāyatāḥ | navāṣṭasaptanāhāśca mukhyamadhyādhamā vaśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिस्थूलाः कृशाश्चैव हीनाङ्गाश्चैव ये गजाः । तेषामङ्गान्यमेयानि प्रत्यङ्गानि च पार्थिव!

atisthūlāḥ kṛśāścaiva hīnāṅgāścaiva ye gajāḥ | teṣāmaṅgānyameyāni pratyaṅgāni ca pārthiva!

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समसर्वाङ्गदेहस्य वारणस्य महीपते! । प्रमाणमिष्टं सर्वत्र कल्याणस्य विशेषतः

samasarvāṅgadehasya vāraṇasya mahīpate! | pramāṇamiṣṭaṃ sarvatra kalyāṇasya viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरसः पिण्डौ कुम्भौ भवतो विदुसंज्ञ एतयोर्मध्यः । तस्याधोऽवग्रह इति वाहित्थं कुम्भयोरधोभागः

śirasaḥ piṇḍau kumbhau bhavato vidusaṃjña etayormadhyaḥ | tasyādho'vagraha iti vāhitthaṃ kumbhayoradhobhāgaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याधः प्रतिमानं तन्मध्यो वायुकुम्भसंज्ञः स्यात् । वाहित्थपार्श्वयुगलं विलागसंज्ञं भवेद् गजानां तु

tasyādhaḥ pratimānaṃ tanmadhyo vāyukumbhasaṃjñaḥ syāt | vāhitthapārśvayugalaṃ vilāgasaṃjñaṃ bhaved gajānāṃ tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्करोपरि गण्डूष ईषिका त्वक्षिकूटकम् । अपाङ्गदेशो निर्याणं कर्णमूलं तु चूलिका

puṣkaropari gaṇḍūṣa īṣikā tvakṣikūṭakam | apāṅgadeśo niryāṇaṃ karṇamūlaṃ tu cūlikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिञ्छूषा कर्णपाली स्यात् प्रोहाख्योऽन्तरमंसयोः । हस्तोपरि त्ववस्कारस्तदूर्ध्वं पलिसंज्ञकम्

piñchūṣā karṇapālī syāt prohākhyo'ntaramaṃsayoḥ | hastopari tvavaskārastadūrdhvaṃ palisaṃjñakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहमध्यं तु निगलस्थानं चिक्का तदूर्ध्वतः । सन्दानं जघनादूर्ध्वं कालभागस्त्वधोऽस्य च

dehamadhyaṃ tu nigalasthānaṃ cikkā tadūrdhvataḥ | sandānaṃ jaghanādūrdhvaṃ kālabhāgastvadho'sya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पक्षाधोऽप्यपरौ ज्ञेयौ निष्कोशः पक्षपृष्ठयोः । कुक्षिः पश्चात् तयोस्ताभ्याम् उत्कृष्टाविति संज्ञितौ

pakṣādho'pyaparau jñeyau niṣkośaḥ pakṣapṛṣṭhayoḥ | kukṣiḥ paścāt tayostābhyām utkṛṣṭāviti saṃjñitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुच्छमूलसमीपं स्यात् पेचकं तु गलादधः । उरस्यन्तर्मणिं विद्याद् ग्रीवासन्धिसमाश्रितम्

pucchamūlasamīpaṃ syāt pecakaṃ tu galādadhaḥ | urasyantarmaṇiṃ vidyād grīvāsandhisamāśritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.