*ऋषय ऊचुः बहुभिर् धारिणी भुक्ता भूपालैः श्रूयते पुरा । पार्थिवाः पृथिवीयोगात् पृथिवी कस्य योगतः
*ṛṣaya ūcuḥ bahubhir dhāriṇī bhuktā bhūpālaiḥ śrūyate purā / pārthivāḥ pṛthivīyogāt pṛthivī kasya yogataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किम् अर्थं च कृता संज्ञा भूमेः किं पारिभाषिकी । गौर् इतीयं च विख्याता सूत कस्माद्ब्रवीहि नः
kim arthaṃ ca kṛtā saṃjñā bhūmeḥ kiṃ pāribhāṣikī / gaur itīyaṃ ca vikhyātā sūta kasmādbravīhi naḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*सूत उवाच वंशे स्वायम्भुवस्यासीद् अङ्गो नाम प्रजापतिः । मृत्योस्तु दुहिता तेन परिणीता सुदुर्मुखा
*sūta uvāca vaṃśe svāyambhuvasyāsīd aṅgo nāma prajāpatiḥ / mṛtyostu duhitā tena pariṇītā sudurmukhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुनीथा नाम तस्यास्तु वेनो नाम सुतः पुरा । अधर्मनिरतश्चासीद् बलवान् वसुधाधिपः
sunīthā nāma tasyāstu veno nāma sutaḥ purā / adharmanirataścāsīd balavān vasudhādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोके ऽप्यधर्मकृज्जातः परभार्यापहारकः । धर्माचारस्य सिद्ध्यर्थं जगतो ऽथ महर्षिभिः
loke 'pyadharmakṛjjātaḥ parabhāryāpahārakaḥ / dharmācārasya siddhyarthaṃ jagato 'tha maharṣibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुनीतो ऽपि न ददाव् अनुज्ञां स यदा ततः । शापेन मारयित्वैनम् अराजकमयार्दिताः
anunīto 'pi na dadāv anujñāṃ sa yadā tataḥ / śāpena mārayitvainam arājakamayārditāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममन्थुर् ब्राह्मणास्तस्य बलाद्देहमकल्मषाः । तत्कायान्मथ्यमानात्तु निपेतुर्म्लेच्छजातयः
mamanthur brāhmaṇāstasya balāddehamakalmaṣāḥ / tatkāyānmathyamānāttu nipeturmlecchajātayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरीरे मातुरंशेन कृष्णाञ्जनसमप्रभाः । पितुरंशस्य चांशेन धार्मिको धर्मचारिणः
śarīre māturaṃśena kṛṣṇāñjanasamaprabhāḥ / pituraṃśasya cāṃśena dhārmiko dharmacāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पन्नो दक्षिणाद्धस्तात् सधनुः सशरो गदी । दिव्यतेजोमयवपुः सरत्नकवचाङ्गदः
utpanno dakṣiṇāddhastāt sadhanuḥ saśaro gadī / divyatejomayavapuḥ saratnakavacāṅgadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथोरेवाभवद्यत्नात् ततः पृथुरजायत । स विप्रैरभिषिक्तो ऽपि तपः कृत्वा सुदारुणम्
pṛthorevābhavadyatnāt tataḥ pṛthurajāyata / sa viprairabhiṣikto 'pi tapaḥ kṛtvā sudāruṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णोर्वरेण सर्वस्य प्रभुत्वम् अगमत् पुनः । निःस्वाध्यायवषट्कारं निर्धर्मं वीक्ष्य भूतलम्
viṣṇorvareṇa sarvasya prabhutvam agamat punaḥ / niḥsvādhyāyavaṣaṭkāraṃ nirdharmaṃ vīkṣya bhūtalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दग्धुमेवोद्यतः कोपाच् छरेणामितविक्रमः । ततो गोरूपमास्थाय भूः पलायितुम् उद्यता
dagdhumevodyataḥ kopāc chareṇāmitavikramaḥ / tato gorūpamāsthāya bhūḥ palāyitum udyatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृष्ठतो ऽनुगतस्तस्याः पृथुर्दीप्तशरासनः । ततः स्थित्वैकदेशे तु किं करोमीति चाब्रवीत्
pṛṣṭhato 'nugatastasyāḥ pṛthurdīptaśarāsanaḥ / tataḥ sthitvaikadeśe tu kiṃ karomīti cābravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथुर् अप्यवदद् वाक्यम् ईप्सितं देहि सुव्रते । सर्वस्य जगतः शीघ्रं स्थावरस्य चरस्य च
pṛthur apyavadad vākyam īpsitaṃ dehi suvrate / sarvasya jagataḥ śīghraṃ sthāvarasya carasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव साब्रवीद् भूमिर् दुदोह स नराधिपः । स्वके पाणौ पृथुर्वत्सं कृत्वा स्वायम्भुवं मनुम्
tathaiva sābravīd bhūmir dudoha sa narādhipaḥ / svake pāṇau pṛthurvatsaṃ kṛtvā svāyambhuvaṃ manum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदन्नमभवच्छुद्धं प्रजा जीवन्ति येन वै । ततस्तु ऋषिभिर्दुग्धा वत्सः सोमस्तदाभवत्
tadannamabhavacchuddhaṃ prajā jīvanti yena vai / tatastu ṛṣibhirdugdhā vatsaḥ somastadābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोग्धा बृहस्पतिरभूत् पात्रं वेदस्तपो रसः । देवैश्च वसुधा दुग्धा दोग्धा मित्रस्तदाभवत्
dogdhā bṛhaspatirabhūt pātraṃ vedastapo rasaḥ / devaiśca vasudhā dugdhā dogdhā mitrastadābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रो वत्सः समभवत् क्षीरमूर्जस्करं बलम् । देवानां काञ्चनं पात्रं पितॄणां राजतं तथा
indro vatsaḥ samabhavat kṣīramūrjaskaraṃ balam / devānāṃ kāñcanaṃ pātraṃ pitṝṇāṃ rājataṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तकश्चाभवद्दोग्धा यमो वत्सः स्वधा रसः । अलाबुपात्रं नागानां तक्षको वत्सको ऽभवत्
antakaścābhavaddogdhā yamo vatsaḥ svadhā rasaḥ / alābupātraṃ nāgānāṃ takṣako vatsako 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषं क्षीरं ततो दोग्धा धृतराष्ट्रो ऽभवत्पुनः । असुरैरपि दुग्धेयम् आयसे शक्रपीडिनीम्
viṣaṃ kṣīraṃ tato dogdhā dhṛtarāṣṭro 'bhavatpunaḥ / asurairapi dugdheyam āyase śakrapīḍinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पात्रे मायाम् अभूद् वत्सः प्राह्लादिस् तु विरोचनः । दोग्धा द्विमूर्धा तत्रासीन् माया येन प्रवर्तिता
pātre māyām abhūd vatsaḥ prāhlādis tu virocanaḥ / dogdhā dvimūrdhā tatrāsīn māyā yena pravartitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यक्षैश्च वसुधा दुग्धा पुरान्तर्धानम् ईप्सुभिः । कृत्वा वैश्रवणं वत्सम् आमपात्रे महीपते
yakṣaiśca vasudhā dugdhā purāntardhānam īpsubhiḥ / kṛtvā vaiśravaṇaṃ vatsam āmapātre mahīpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेतरक्षोगणैर्दुग्धा धरा रुधिरमुल्बणम् । रौप्यनाभो ऽभवद्दोग्धा सुमाली वत्स एव तु
pretarakṣogaṇairdugdhā dharā rudhiramulbaṇam / raupyanābho 'bhavaddogdhā sumālī vatsa eva tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धर्वैश्च पुरा दुग्धा वसुधा साप्सरोगणैः । वत्सं चैत्ररथं कृत्वा गन्धान्पद्मदले तथा
gandharvaiśca purā dugdhā vasudhā sāpsarogaṇaiḥ / vatsaṃ caitrarathaṃ kṛtvā gandhānpadmadale tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोग्धा वररुचिर्नाम नाट्यवेदस्य पारगः । गिरिभिर्वसुधा दुग्धा रत्नानि विविधानि च
dogdhā vararucirnāma nāṭyavedasya pāragaḥ / giribhirvasudhā dugdhā ratnāni vividhāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
औषधानि च दिव्यानि दोग्धा मेरुर्महाचलः । वत्सो ऽभूद्धिमवांस् तत्र पात्रं शैलमयं पुनः
auṣadhāni ca divyāni dogdhā merurmahācalaḥ / vatso 'bhūddhimavāṃs tatra pātraṃ śailamayaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृक्षैश्च वसुधा दुग्धा क्षीरं छिन्नप्ररोहणम् । पालाशपात्रे दोग्धा तु शालः पुष्पलताकुलः
vṛkṣaiśca vasudhā dugdhā kṣīraṃ chinnaprarohaṇam / pālāśapātre dogdhā tu śālaḥ puṣpalatākulaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्लक्षो ऽभवत्ततो वत्सः सर्ववृक्षो धनाधिपः । एवमन्यैश्च वसुधा तदा दुग्धा यथेप्सितम्
plakṣo 'bhavattato vatsaḥ sarvavṛkṣo dhanādhipaḥ / evamanyaiśca vasudhā tadā dugdhā yathepsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुर् धनानि सौख्यं च पृथौ राज्यं प्रशासति । न दरिद्रस्तदा कश्चिन् न रोगी न च पापकृत्
āyur dhanāni saukhyaṃ ca pṛthau rājyaṃ praśāsati / na daridrastadā kaścin na rogī na ca pāpakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नोपसर्गभयं किंचित् पृथौ राजनि शासति । नित्यं प्रमुदिता लोका दुःखशोकविवर्जिताः
nopasargabhayaṃ kiṃcit pṛthau rājani śāsati / nityaṃ pramuditā lokā duḥkhaśokavivarjitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनुष्कोट्या च शैलेन्द्रान् उत्सार्य स महाबलः । भुवस्तलं समं चक्रे लोकानां हितकाम्यया
dhanuṣkoṭyā ca śailendrān utsārya sa mahābalaḥ / bhuvastalaṃ samaṃ cakre lokānāṃ hitakāmyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न पुरग्रामदुर्गाणि न चायुधधरा नराः । क्षयातिशयदुःखं च नार्थशास्त्रस्य चादरः
na puragrāmadurgāṇi na cāyudhadharā narāḥ / kṣayātiśayaduḥkhaṃ ca nārthaśāstrasya cādaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मैकवासना लोकाः पृथौ राज्यं प्रशासति । कथितानि च पात्राणि यत्क्षीरं च मया तव
dharmaikavāsanā lokāḥ pṛthau rājyaṃ praśāsati / kathitāni ca pātrāṇi yatkṣīraṃ ca mayā tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येषां यत्र रुचिस्तत्तद् देयं तेभ्यो विजानता । यज्ञश्राद्धेषु सर्वेषु मया तुभ्यं निवेदितम्
yeṣāṃ yatra rucistattad deyaṃ tebhyo vijānatā / yajñaśrāddheṣu sarveṣu mayā tubhyaṃ niveditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुहितृत्वं गता यस्मात् पृथोर्धर्मवतो मही । तदानुरागयोगाच्च पृथिवी विश्रुता बुधैः
duhitṛtvaṃ gatā yasmāt pṛthordharmavato mahī / tadānurāgayogācca pṛthivī viśrutā budhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.