Matsya Purāṇa 109

*मार्कण्डेय उवाच श्रुतं मे ब्रह्मणा प्रोक्तं पुराणे ब्रह्मसम्भवे । तीर्थानां तु सहस्राणि शतानि नियुतानि च । सर्वे पुण्याः पवित्राश्च गतिश्च परमा स्मृता

*mārkaṇḍeya uvāca śrutaṃ me brahmaṇā proktaṃ purāṇe brahmasambhave / tīrthānāṃ tu sahasrāṇi śatāni niyutāni ca / sarve puṇyāḥ pavitrāśca gatiśca paramā smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोमतीर्थं महापुण्यं महापातकनाशनम् । स्नानमात्रेण राजेन्द्र पुरुषांस्तारयेच्छतम् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नानं समाचरेत्

somatīrthaṃ mahāpuṇyaṃ mahāpātakanāśanam / snānamātreṇa rājendra puruṣāṃstārayecchatam / tasmātsarvaprayatnena tatra snānaṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*युधिष्ठिर उवाच पृथिव्यां नैमिषं पुण्यम् अन्तरिक्षे च पुष्करम् । त्रयाणामपि लोकानां कुरुक्षेत्रं विशिष्यते

*yudhiṣṭhira uvāca pṛthivyāṃ naimiṣaṃ puṇyam antarikṣe ca puṣkaram / trayāṇāmapi lokānāṃ kurukṣetraṃ viśiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाणि तानि संत्यज्य कथमेकं प्रशंससि । अप्रमाणं तु तत्रोक्तम् अश्रद्धेयमनुत्तमम्

sarvāṇi tāni saṃtyajya kathamekaṃ praśaṃsasi / apramāṇaṃ tu tatroktam aśraddheyamanuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गतिं च परमां दिव्यां भोगांश्चैव यथेप्सितान् । किमर्थमल्पयोगेन बहु धर्मं प्रशंससि । एतन्मे संशयं ब्रूहि यथादृष्टं यथाश्रुतम्

gatiṃ ca paramāṃ divyāṃ bhogāṃścaiva yathepsitān / kimarthamalpayogena bahu dharmaṃ praśaṃsasi / etanme saṃśayaṃ brūhi yathādṛṣṭaṃ yathāśrutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*मार्कण्डेय उवाच अश्रद्धेयं न वक्तव्यं प्रत्यक्षमपि यद्भवेत् । नरस्याश्रद्दधानस्य पापोपहतचेतसः

*mārkaṇḍeya uvāca aśraddheyaṃ na vaktavyaṃ pratyakṣamapi yadbhavet / narasyāśraddadhānasya pāpopahatacetasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्रद्दधानो ह्यशुचिर् दुर्मतिस्त्यक्तमङ्गलः । एते पातकिनः सर्वे तेनेदं भाषितं त्वया

aśraddadhāno hyaśucir durmatistyaktamaṅgalaḥ / ete pātakinaḥ sarve tenedaṃ bhāṣitaṃ tvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु प्रयागमाहात्म्यं यथादृष्टं यथाश्रुतम् । प्रत्यक्षं च परोक्षं च यथान्यस्तं भविष्यति

śṛṇu prayāgamāhātmyaṃ yathādṛṣṭaṃ yathāśrutam / pratyakṣaṃ ca parokṣaṃ ca yathānyastaṃ bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथैवान्यददृष्टं च यथादृष्टं यथाश्रुतम् । शास्त्रं प्रमाणं कृत्वा च युज्यते योगमात्मनः

yathaivānyadadṛṣṭaṃ ca yathādṛṣṭaṃ yathāśrutam / śāstraṃ pramāṇaṃ kṛtvā ca yujyate yogamātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्लिश्यते चापरस्तत्र नैव योगमवाप्नुयात् । जन्मान्तरसहस्रेभ्यो योगो लभ्येत मानवैः

kliśyate cāparastatra naiva yogamavāpnuyāt / janmāntarasahasrebhyo yogo labhyeta mānavaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा योगसहस्रेण योगो लभ्येत मानवैः । यस्तु सर्वाणि रत्नानि ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति

yathā yogasahasreṇa yogo labhyeta mānavaiḥ / yastu sarvāṇi ratnāni brāhmaṇebhyaḥ prayacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन दानेन दत्तेन योगं नाभ्येति मानवः । प्रयागे तु मृतस्येदं सर्वं भवति नान्यथा

tena dānena dattena yogaṃ nābhyeti mānavaḥ / prayāge tu mṛtasyedaṃ sarvaṃ bhavati nānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रधानहेतुं वक्ष्यामि श्रद्दधत्स्व च भारत । यथा सर्वेषु भूतेषु ब्रह्म सर्वत्र दृश्यते

pradhānahetuṃ vakṣyāmi śraddadhatsva ca bhārata / yathā sarveṣu bhūteṣu brahma sarvatra dṛśyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणे वास्ति यत्किंचिद् अब्राह्मम् इति वोच्यते । एवं सर्वेषु भूतेषु ब्रह्म सर्वत्र पूज्यते

brāhmaṇe vāsti yatkiṃcid abrāhmam iti vocyate / evaṃ sarveṣu bhūteṣu brahma sarvatra pūjyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा सर्वेषु लोकेषु प्रयागं पूजयेद्बुधः । पूज्यते तीर्थराजस्तु सत्यमेव युधिष्ठिर

tathā sarveṣu lokeṣu prayāgaṃ pūjayedbudhaḥ / pūjyate tīrtharājastu satyameva yudhiṣṭhira

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मापि स्मरते नित्यं प्रयागं तीर्थमुत्तमम् । तीर्थराजम् अनुप्राप्य न चान्यत्किंचिदर्हति

brahmāpi smarate nityaṃ prayāgaṃ tīrthamuttamam / tīrtharājam anuprāpya na cānyatkiṃcidarhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

को हि देवत्वमासाद्य मनुष्यत्वं चिकीर्षति । अनेनैवोपमानेन त्वं ज्ञास्यसि युधिष्ठिर । यथा पुण्यतमं चास्ति तथैव कथितं मया

ko hi devatvamāsādya manuṣyatvaṃ cikīrṣati / anenaivopamānena tvaṃ jñāsyasi yudhiṣṭhira / yathā puṇyatamaṃ cāsti tathaiva kathitaṃ mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*युधिष्ठिर उवाच श्रुतं चेदं त्वया प्रोक्तं विस्मितो ऽहं पुनः पुनः । कथं योगेन तत्प्राप्तिः स्वर्गवासस्तु कर्मणा

*yudhiṣṭhira uvāca śrutaṃ cedaṃ tvayā proktaṃ vismito 'haṃ punaḥ punaḥ / kathaṃ yogena tatprāptiḥ svargavāsastu karmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाता वै लभते भोगान् गां च यत्कर्मणः फलम् । तानि कर्माणि पृच्छामि पुनस्तैः प्राप्यते मही

dātā vai labhate bhogān gāṃ ca yatkarmaṇaḥ phalam / tāni karmāṇi pṛcchāmi punastaiḥ prāpyate mahī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*मार्कण्डेय उवाच शृणु राजन्महाबाहो यथोक्तकरणं महीम् । गामग्निं ब्राह्मणं शास्त्रं काञ्चनं सलिलं स्त्रियः

*mārkaṇḍeya uvāca śṛṇu rājanmahābāho yathoktakaraṇaṃ mahīm / gāmagniṃ brāhmaṇaṃ śāstraṃ kāñcanaṃ salilaṃ striyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातरं पितरं चैव ये निन्दन्ति नराधमाः । न तेषामूर्ध्वगमनम् इदमाह प्रजापतिः

mātaraṃ pitaraṃ caiva ye nindanti narādhamāḥ / na teṣāmūrdhvagamanam idamāha prajāpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं योगस्य सम्प्राप्ति-स्थानं परमदुर्लभम् । गच्छन्ति नरकं घोरं ये नराः पापकर्मिणः

evaṃ yogasya samprāpti-sthānaṃ paramadurlabham / gacchanti narakaṃ ghoraṃ ye narāḥ pāpakarmiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्त्यश्वं गाम् अनड्वाहं मणिमुक्तादिकाञ्चनम् । परोक्षं हरते यस्तु पश्चाद्दानं प्रयच्छति

hastyaśvaṃ gām anaḍvāhaṃ maṇimuktādikāñcanam / parokṣaṃ harate yastu paścāddānaṃ prayacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ते गच्छन्ति वै स्वर्गं दातारो यत्र भोगिनः । अनेनकर्मणा युक्ताः पच्यन्ते नरके पुनः

na te gacchanti vai svargaṃ dātāro yatra bhoginaḥ / anenakarmaṇā yuktāḥ pacyante narake punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं योगं च धर्मं च दातारं च युधिष्ठिर । यथा सत्यमसत्यं वा अस्ति नास्तीति यत्फलम् । निरुक्तं तु प्रवक्ष्यामि यथाह स्वयमंशुमान्

evaṃ yogaṃ ca dharmaṃ ca dātāraṃ ca yudhiṣṭhira / yathā satyamasatyaṃ vā asti nāstīti yatphalam / niruktaṃ tu pravakṣyāmi yathāha svayamaṃśumān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.