Matsya Purāṇa 118

*सूत उवाच तस्यैव पर्वतेन्द्रस्य प्रदेशं सुमनोरमम् । अगम्यं मानुषैर् अन्यैर् दैवयोगाद् उपागतः

*sūta uvāca tasyaiva parvatendrasya pradeśaṃ sumanoramam / agamyaṃ mānuṣair anyair daivayogād upāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐरावती सरिच्छ्रेष्ठा यस्माद्देशाद्विनिर्गता । मेघश्यामं च तं देशं द्रुमखण्डैरनेकशः

airāvatī saricchreṣṭhā yasmāddeśādvinirgatā / meghaśyāmaṃ ca taṃ deśaṃ drumakhaṇḍairanekaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालैस्तालैस्तमालैश्च कर्णिकारैः सशामलैः । न्यग्रोधैश्च तथाश्वत्थैः शिरीषैः शिंशपद्रुमैः

śālaistālaistamālaiśca karṇikāraiḥ saśāmalaiḥ / nyagrodhaiśca tathāśvatthaiḥ śirīṣaiḥ śiṃśapadrumaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लेष्मातकैर् आमलकैर् हरीतकविभीतकैः । भूर्जैः समुञ्जकैर् बाणैर् वृक्षैः सप्तच्छदद्रुमैः

śleṣmātakair āmalakair harītakavibhītakaiḥ / bhūrjaiḥ samuñjakair bāṇair vṛkṣaiḥ saptacchadadrumaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महानिम्बैस्तथा निम्बैर् निर्गुण्डीभिर्हरिद्रुमैः । देवदारुमहावृक्षैस् तथा कालेयकद्रुमैः

mahānimbaistathā nimbair nirguṇḍībhirharidrumaiḥ / devadārumahāvṛkṣais tathā kāleyakadrumaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मकैश्चन्दनैर्बिल्वैः कपित्थै रक्तचन्दनैः । माताम्ररिष्टकाक्षोटैर् अब्दकैश्च तथार्जुनैः

padmakaiścandanairbilvaiḥ kapitthai raktacandanaiḥ / mātāmrariṣṭakākṣoṭair abdakaiśca tathārjunaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तिकर्णैः सुमनसैः कोविदारैः सुपुष्पितैः । प्राचीनामलकैश्चापि धनकैः समराटकैः

hastikarṇaiḥ sumanasaiḥ kovidāraiḥ supuṣpitaiḥ / prācīnāmalakaiścāpi dhanakaiḥ samarāṭakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खर्जूरैर्नारिकेलैश्च प्रियालाम्रातकेङ्गुदैः । तन्तुमालैर् धवैर्भव्यैः काश्मीरीपर्णिभिस्तथा

kharjūrairnārikelaiśca priyālāmrātakeṅgudaiḥ / tantumālair dhavairbhavyaiḥ kāśmīrīparṇibhistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातीफलैः पूगफलैः कट्फलैलावलीफलैः । मन्दारैः कोविदारैश्च किंशुकैः कुसुमांशुकैः

jātīphalaiḥ pūgaphalaiḥ kaṭphalailāvalīphalaiḥ / mandāraiḥ kovidāraiśca kiṃśukaiḥ kusumāṃśukaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यवासैः शमिपर्णासैर् वेतसैर् अम्बुवेतसैः । रक्तातिरङ्गनारङ्गैर् हिङ्गुभिः सप्रियङ्गुभिः

yavāsaiḥ śamiparṇāsair vetasair ambuvetasaiḥ / raktātiraṅganāraṅgair hiṅgubhiḥ sapriyaṅgubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्ताशोकैस् तथाशोकैर् आकल्लैर् अविचारकैः । मुचुकुन्दैस्तथा कुन्दैर् आटरूषपरूषकैः

raktāśokais tathāśokair ākallair avicārakaiḥ / mucukundaistathā kundair āṭarūṣaparūṣakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किरातैः किङ्किरातैश्च केतकैः श्वेतकेतकैः । शोभाञ्जनैर् अञ्जनैश्च सुकलिङ्गनिकोटकैः

kirātaiḥ kiṅkirātaiśca ketakaiḥ śvetaketakaiḥ / śobhāñjanair añjanaiśca sukaliṅganikoṭakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णचारुवसनैर् द्रुमश्रेष्ठैस् तथासनैः । मन्मथस्य शराकारैः सहकारैर्मनोरमैः

suvarṇacāruvasanair drumaśreṣṭhais tathāsanaiḥ / manmathasya śarākāraiḥ sahakārairmanoramaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीतयूथिकया चैव श्वेतयूथिकया तथा । जात्या चम्पकजात्या च तुम्बरैश्चाप्यतुम्बरैः

pītayūthikayā caiva śvetayūthikayā tathā / jātyā campakajātyā ca tumbaraiścāpyatumbaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मोचैर्लोचैस्तु लकुचैस् तिलपुष्पकुशेशयैः । तथा सुपुष्पावरणैश् चव्यकैः कामिवल्लभैः

mocairlocaistu lakucais tilapuṣpakuśeśayaiḥ / tathā supuṣpāvaraṇaiś cavyakaiḥ kāmivallabhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पाङ्कुरैश्च बकुलैः पारिभद्रहरिद्रकैः । धाराकदम्बैः कुटजैः कदम्बैर् गिरिकुटजैः

puṣpāṅkuraiśca bakulaiḥ pāribhadraharidrakaiḥ / dhārākadambaiḥ kuṭajaiḥ kadambair girikuṭajaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदित्यमुस्तकैः कुम्भैः कुङ्कुमैः कामवल्लभैः । कट्फलैर्बदरैर्नीपैर् दीपैरिव महोज्ज्वलैः

ādityamustakaiḥ kumbhaiḥ kuṅkumaiḥ kāmavallabhaiḥ / kaṭphalairbadarairnīpair dīpairiva mahojjvalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तैः पालीवनैः श्वेतैर् दाडिमैश्चम्पकद्रुमैः । बन्धूकैश्च सुबन्धूकैः कुञ्जकानां तु जातिभिः

raktaiḥ pālīvanaiḥ śvetair dāḍimaiścampakadrumaiḥ / bandhūkaiśca subandhūkaiḥ kuñjakānāṃ tu jātibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुसुमैः पाटलाभिश्च मल्लिकाकरवीरकैः । कुरबकैर् हिमवरैर् जम्बूभिर् नृपजम्बुभिः

kusumaiḥ pāṭalābhiśca mallikākaravīrakaiḥ / kurabakair himavarair jambūbhir nṛpajambubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बीजपूरैः सकर्पूरैर् गुरुभिश्चागुरुद्रुमैः । बिम्बैश्च प्रतिबिम्बैश्च संतानकवितानकैः

bījapūraiḥ sakarpūrair gurubhiścāgurudrumaiḥ / bimbaiśca pratibimbaiśca saṃtānakavitānakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा गुग्गुलवृक्षैश्च हिन्तालधवलेक्षुभिः । तृणशून्यैः करवीरैर् अशोकैश् चक्रमर्दनैः

tathā guggulavṛkṣaiśca hintāladhavalekṣubhiḥ / tṛṇaśūnyaiḥ karavīrair aśokaiś cakramardanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीलुभिर्धातकीभिश्च चिरिबिल्वैः समाकुलैः । तिन्तिडीकैस्तथा लोध्रैर् विडङ्गैः क्षीरिकाद्रुमैः

pīlubhirdhātakībhiśca ciribilvaiḥ samākulaiḥ / tintiḍīkaistathā lodhrair viḍaṅgaiḥ kṣīrikādrumaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्मन्तकैस्तथा कालैर् जम्बीरैः श्वैतकद्रुमैः । भल्लातकैरिन्द्रयवैर् वल्गुजैः सिद्धिसाधकैः

aśmantakaistathā kālair jambīraiḥ śvaitakadrumaiḥ / bhallātakairindrayavair valgujaiḥ siddhisādhakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागकेसरवृक्षैश्च सुकेसरमनोहरैः । करमर्दैः कासमर्दैर् अरिष्टकवरिष्टकैः । रुद्राक्षैर्द्राक्षसम्भूतैः सप्ताह्वैः पुत्रजीवकैः

nāgakesaravṛkṣaiśca sukesaramanoharaiḥ / karamardaiḥ kāsamardair ariṣṭakavariṣṭakaiḥ / rudrākṣairdrākṣasambhūtaiḥ saptāhvaiḥ putrajīvakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कङ्कोलकैर्लवङ्गैश्च त्वग्द्रुमैः पारिजातकैः । प्रतानैः पिप्पलीनां च नागवल्यश्च भागशः

kaṅkolakairlavaṅgaiśca tvagdrumaiḥ pārijātakaiḥ / pratānaiḥ pippalīnāṃ ca nāgavalyaśca bhāgaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मरीचस्य तथा गुल्मैर् नवमल्लिकया तथा । मृद्वीकामण्डपैर्मुख्यैर् अतिमुक्तकमण्डपैः

marīcasya tathā gulmair navamallikayā tathā / mṛdvīkāmaṇḍapairmukhyair atimuktakamaṇḍapaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रपुषैर्नर्तिकानां च प्रतानैः सफलैः शुभैः । कूष्माण्डानां प्रतानैश्च अलाबूनां तथा क्वचित्

trapuṣairnartikānāṃ ca pratānaiḥ saphalaiḥ śubhaiḥ / kūṣmāṇḍānāṃ pratānaiśca alābūnāṃ tathā kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिर्भिटस्य प्रतानैश्च पटोलीकारवेल्लकैः । कर्कोटकीवितानैश्च वार्ताकैर् बृहतीफलैः

cirbhiṭasya pratānaiśca paṭolīkāravellakaiḥ / karkoṭakīvitānaiśca vārtākair bṛhatīphalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्टकैर् मूलकैर्मूल-शाकैस्तु विविधैस्तथा । कह्लारैश्च विदार्या च रुरूटैः स्वादुकण्टकैः सभाण्डीरविदूसार-राजजम्बूकवालुकैः । सुवर्चलाभिः सर्वाभिः सर्षपाभिस्तथैव च काकोलीक्षीरकाकोली छत्त्रया चातिच्छत्रया । कासमर्दीसहासद्भिः सकन्दलसकाण्डकैः तथा क्षीरकशाकेन कालशाकेन चाप्यथ । शिम्बीधान्यैस्तथा धान्यैः सर्वैर्निरवशेषतः

kaṇṭakair mūlakairmūla-śākaistu vividhaistathā / kahlāraiśca vidāryā ca rurūṭaiḥ svādukaṇṭakaiḥ sabhāṇḍīravidūsāra-rājajambūkavālukaiḥ / suvarcalābhiḥ sarvābhiḥ sarṣapābhistathaiva ca kākolīkṣīrakākolī chattrayā cāticchatrayā / kāsamardīsahāsadbhiḥ sakandalasakāṇḍakaiḥ tathā kṣīrakaśākena kālaśākena cāpyatha / śimbīdhānyaistathā dhānyaiḥ sarvairniravaśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

औषधीभिर्विचित्राभिर् दीप्यमानाभिरेव च । आयुष्याभिर्यशस्याभिर् बल्याभिश्च नराधिप

auṣadhībhirvicitrābhir dīpyamānābhireva ca / āyuṣyābhiryaśasyābhir balyābhiśca narādhipa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जरामृत्युभयघीभिः क्षुद्भयघ्नीभिरेव च । सौभाग्यजननीभिश्च कुत्स्नाभिश्चाप्यनेकशः

jarāmṛtyubhayaghībhiḥ kṣudbhayaghnībhireva ca / saubhāgyajananībhiśca kutsnābhiścāpyanekaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र वेणुलताभिश्च तथा कीचकवेणुभिः । काशैः शशाङ्ककाशैश्च शरगुल्मैस्तथैव च

tatra veṇulatābhiśca tathā kīcakaveṇubhiḥ / kāśaiḥ śaśāṅkakāśaiśca śaragulmaistathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुशगुल्मैस्तथा रम्यैर् गुल्मैश्चेक्षोर् मनोरमैः । कार्पासजातिवर्गेण दुर्लभेन शुभेन च

kuśagulmaistathā ramyair gulmaiścekṣor manoramaiḥ / kārpāsajātivargeṇa durlabhena śubhena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा च कदलीखण्डैर् मनोहारिभिरुत्तमैः । तथा मरकतप्रख्यैः प्रदेशैः शाद्वलान्वितैः

tathā ca kadalīkhaṇḍair manohāribhiruttamaiḥ / tathā marakataprakhyaiḥ pradeśaiḥ śādvalānvitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इरापुंष्पसमायुक्तैः कुङ्कमस्य च भागशः । तगरातिविषामांसी-ग्रन्थिकैस्तु सुरागदैः

irāpuṃṣpasamāyuktaiḥ kuṅkamasya ca bhāgaśaḥ / tagarātiviṣāmāṃsī-granthikaistu surāgadaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णपुष्पैश्च तथा भूमिपुष्पैस्तथापरैः । जम्बीरकैर्भूस्तृणकैः सरसैः सशुकैस्तथा

suvarṇapuṣpaiśca tathā bhūmipuṣpaistathāparaiḥ / jambīrakairbhūstṛṇakaiḥ sarasaiḥ saśukaistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्गवेराजमोदाभिः कुबेरकप्रियालकैः । जलजैश्च तथा वणैर् नानावर्णैः सुगन्धिभिः

śaṅgaverājamodābhiḥ kuberakapriyālakaiḥ / jalajaiśca tathā vaṇair nānāvarṇaiḥ sugandhibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदयादित्यसंकाशैः सूर्यचन्द्रनिभैस्तथा । तपनीयसवर्णैश्च अतसीपुष्पसंनिभैः

udayādityasaṃkāśaiḥ sūryacandranibhaistathā / tapanīyasavarṇaiśca atasīpuṣpasaṃnibhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूकपत्त्रनिभैश्चान्यैः स्थलपत्त्रैश्च भागशः । पञ्चवर्णैः समाकीर्णैर् बहुवर्णैस्तथैव च

śūkapattranibhaiścānyaiḥ sthalapattraiśca bhāgaśaḥ / pañcavarṇaiḥ samākīrṇair bahuvarṇaistathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रष्टुर्दृष्ट्या हितमुदैः कुमुदैश्चन्द्रसंनिभैः । तथा वह्निशिखाकारैर् गजवक्त्रोत्पलैः शुभैः

draṣṭurdṛṣṭyā hitamudaiḥ kumudaiścandrasaṃnibhaiḥ / tathā vahniśikhākārair gajavaktrotpalaiḥ śubhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलोत्पलैः सकह्लारैर् गुञ्जातककसेरुकैः । शृङ्गाटकमृणालैश्च करटै राजतोत्पलैः

nīlotpalaiḥ sakahlārair guñjātakakaserukaiḥ / śṛṅgāṭakamṛṇālaiśca karaṭai rājatotpalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलजैः स्थलजैर्मूलैः फलैः पुष्पैर्विशेषतः । विविधैश्चैव नीवारैर् मुनिभोज्यैर्नराधिप

jalajaiḥ sthalajairmūlaiḥ phalaiḥ puṣpairviśeṣataḥ / vividhaiścaiva nīvārair munibhojyairnarādhipa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तद्धान्यं न तत्सस्यं न तच्छाकं न तत्फलम् । न तन्मूलं न तत्कन्दं न तत्पुष्पं नराधिप

na taddhānyaṃ na tatsasyaṃ na tacchākaṃ na tatphalam / na tanmūlaṃ na tatkandaṃ na tatpuṣpaṃ narādhipa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागलोकोद्भवं दिव्यं नरलोकभवं च यत् । अनूपोत्थं वनोत्थं च तत्र यन्नास्ति पार्थिवः

nāgalokodbhavaṃ divyaṃ naralokabhavaṃ ca yat / anūpotthaṃ vanotthaṃ ca tatra yannāsti pārthivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदा पुष्पफलं सर्वम् अजर्यम् ऋतुयोगतः । मद्रेश्वरः स ददृशे तपसा ह्यतियोगतः

sadā puṣpaphalaṃ sarvam ajaryam ṛtuyogataḥ / madreśvaraḥ sa dadṛśe tapasā hyatiyogataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददृशे च तथा तत्र नानारूपान् पतत्रिणः । मयूरान् शतपत्त्रांश्च कलविङ्कांश्च कोकिलान्

dadṛśe ca tathā tatra nānārūpān patatriṇaḥ / mayūrān śatapattrāṃśca kalaviṅkāṃśca kokilān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा कादम्बकान्हंसान् कोयष्टीन् खञ्जरीटकान् । कुररान्कालकूटांश्च खट्वाङ्गान् लुब्धकांस् तथा

tathā kādambakānhaṃsān koyaṣṭīn khañjarīṭakān / kurarānkālakūṭāṃśca khaṭvāṅgān lubdhakāṃs tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोक्ष्वेडकांस्तथा कुम्भान् धार्तराष्ट्राञ्शुकान्बकान् । घातुकांश्चक्रवाकांश्च कटुकान्टिट्टिभान् भटान्

gokṣveḍakāṃstathā kumbhān dhārtarāṣṭrāñśukānbakān / ghātukāṃścakravākāṃśca kaṭukānṭiṭṭibhān bhaṭān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रप्रियान् लोहपृष्ठान् गोचर्मगिरिवर्तकान् । पारावतांश्च कमलान् सारिका जीवजीवकान्

putrapriyān lohapṛṣṭhān gocarmagirivartakān / pārāvatāṃśca kamalān sārikā jīvajīvakān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लाववर्तकवार्ताकान् रक्तवर्त्मप्रभद्रकान् । ताम्रचूडान्स्वर्णचूडान् कुक्कुटान् काष्ठकुक्कुटान्

lāvavartakavārtākān raktavartmaprabhadrakān / tāmracūḍānsvarṇacūḍān kukkuṭān kāṣṭhakukkuṭān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपिञ्जलान्कलविङ्कांस् तथा कुङ्कुमचूडकान् । भृङ्गराजान् सीरपादान् भूलिङ्गान् डिण्डिमान् नवान्

kapiñjalānkalaviṅkāṃs tathā kuṅkumacūḍakān / bhṛṅgarājān sīrapādān bhūliṅgān ḍiṇḍimān navān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मञ्जुलीतकदात्यूहान् भारद्वाजांस्तथा चषान् । एतांश्चान्यांश्च सुबहून् पक्षिसंघान्मनोहरान्

mañjulītakadātyūhān bhāradvājāṃstathā caṣān / etāṃścānyāṃśca subahūn pakṣisaṃghānmanoharān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वापदान्विविधाकारान् मृगांश्चैव महामृगान् । व्याघ्रान्केसरिणः सिंहान् द्वीपिनः शरभान्वृकान्

śvāpadānvividhākārān mṛgāṃścaiva mahāmṛgān / vyāghrānkesariṇaḥ siṃhān dvīpinaḥ śarabhānvṛkān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋक्षांस्तरक्षूंश्च बहून् गोलाङ्गूलान् सवानरान् । शशलोमान् सकादम्बान् मार्जारान् वायुवेगिनः

ṛkṣāṃstarakṣūṃśca bahūn golāṅgūlān savānarān / śaśalomān sakādambān mārjārān vāyuveginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूषकान्नकुलान् कावान् सिंहान् द्रुममनोहरान् । तथा मत्तांश्च मातंगान् महिषान् गवयान् वृषान् । चमरान् सृमरांश्चैव तथा गौरखरानपि

mūṣakānnakulān kāvān siṃhān drumamanoharān / tathā mattāṃśca mātaṃgān mahiṣān gavayān vṛṣān / camarān sṛmarāṃścaiva tathā gaurakharānapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उरभ्रांश्च तथा मेषान् सारङ्गानथ कूकुरान् । नीलांश्चैव महानालान् करालान्मृगमातृकान्

urabhrāṃśca tathā meṣān sāraṅgānatha kūkurān / nīlāṃścaiva mahānālān karālānmṛgamātṛkān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदंष्ट्रारामसरभान् क्रौञ्चाकारकशम्बरान् । करालान्कृतमालांश्च कालपुच्छांश्च तोरणान्

sadaṃṣṭrārāmasarabhān krauñcākārakaśambarān / karālānkṛtamālāṃśca kālapucchāṃśca toraṇān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दंष्ट्रान्खड्गान्वराहांश्च तुरंगान्खरगर्दभान् । एतान् अद्विष्टान्मद्रेशो विरुद्धांश्च परस्परम्

daṃṣṭrānkhaḍgānvarāhāṃśca turaṃgānkharagardabhān / etān adviṣṭānmadreśo viruddhāṃśca parasparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविरुद्धान्वने दृष्ट्वा विस्मयं परमं ययौ । तच्चाश्रमपदं पुण्यं बभूवात्रेः पुरा नृपम्

aviruddhānvane dṛṣṭvā vismayaṃ paramaṃ yayau / taccāśramapadaṃ puṇyaṃ babhūvātreḥ purā nṛpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्प्रसादात्प्रभायुक्तं स्थावरैर्जङ्गमैस्तथा । हिंसन्ति हि न चान्योन्यं हिंसकास्तु परस्परम्

tatprasādātprabhāyuktaṃ sthāvarairjaṅgamaistathā / hiṃsanti hi na cānyonyaṃ hiṃsakāstu parasparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रव्यादाः प्राणिनस्तत्र सर्वे क्षीरफलाशनाः । निर्मितास्तत्र चात्यर्थम् अत्रिणा सुमहात्मना

kravyādāḥ prāṇinastatra sarve kṣīraphalāśanāḥ / nirmitāstatra cātyartham atriṇā sumahātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शैलानितम्बदेशेषु न्यवसच्च स्वयं नृपः । पयः क्षरन्ति ते दिव्यम् अमृतस्वादुकण्टकम्

śailānitambadeśeṣu nyavasacca svayaṃ nṛpaḥ / payaḥ kṣaranti te divyam amṛtasvādukaṇṭakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचिद्राजन्महिष्यश्च क्वचिदाजाश्च सर्वशः । शिलाः क्षीरेण सम्पूर्णा दध्ना चान्यत्र वा बहिः

kvacidrājanmahiṣyaśca kvacidājāśca sarvaśaḥ / śilāḥ kṣīreṇa sampūrṇā dadhnā cānyatra vā bahiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संपश्यन्परमां प्रीतिम् अवाप वसुधाधिपः । सरांसि तत्र दिव्यानि नद्यश्च विमलोदकाः

saṃpaśyanparamāṃ prītim avāpa vasudhādhipaḥ / sarāṃsi tatra divyāni nadyaśca vimalodakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणालिकानि चोष्णानि शीतलानि च भागशः । कन्दराणि च शैलस्य सुसेव्यानि पदे पदे

praṇālikāni coṣṇāni śītalāni ca bhāgaśaḥ / kandarāṇi ca śailasya susevyāni pade pade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिमपातो न तत्रास्ति समन्तात्पञ्चयोजनम् । उपत्यका सुशैलस्य शिखरस्य न विद्यते

himapāto na tatrāsti samantātpañcayojanam / upatyakā suśailasya śikharasya na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रास्ति राजञ्छिखरं पर्वतेन्द्रस्य पाण्डुरम् । हिमपातं घना यत्र कुर्वन्ति सहिताः सदा

tatrāsti rājañchikharaṃ parvatendrasya pāṇḍuram / himapātaṃ ghanā yatra kurvanti sahitāḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रास्ति चापरं शृङ्गं यत्र तोयघना घनाः । नित्यमेवाभिवर्षन्ति शिलाभिः शिखरं वरम्

tatrāsti cāparaṃ śṛṅgaṃ yatra toyaghanā ghanāḥ / nityamevābhivarṣanti śilābhiḥ śikharaṃ varam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदाश्रमं मनोहारि यत्र कामधरा धरा । सुरमुख्योपयोगित्वाच् छाखिनां सफलाः फलाः

tadāśramaṃ manohāri yatra kāmadharā dharā / suramukhyopayogitvāc chākhināṃ saphalāḥ phalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदोपगीतभ्रमर-सुरस्त्रीसेवितं परम् । सर्वपापक्षयकरं शैलस्येव प्रहारकम्

sadopagītabhramara-surastrīsevitaṃ param / sarvapāpakṣayakaraṃ śailasyeva prahārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वानरैः क्रीडमानैश्च देशाद्देशान्नराधिप । हिमपुञ्जाः कृतास्तत्र चन्द्रबिम्बसमप्रभाः

vānaraiḥ krīḍamānaiśca deśāddeśānnarādhipa / himapuñjāḥ kṛtāstatra candrabimbasamaprabhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदाश्रमं समन्ताच्च हिमसंरुद्धकन्दरैः । शैलवाटैः परिवृतम् अगम्यं मनुजैः सदा

tadāśramaṃ samantācca himasaṃruddhakandaraiḥ / śailavāṭaiḥ parivṛtam agamyaṃ manujaiḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वाराधितभावो ऽसौ महाराजः पुरूरवाः । तदाश्रमपदं प्राप्तो देवदेवप्रसादतः

pūrvārādhitabhāvo 'sau mahārājaḥ purūravāḥ / tadāśramapadaṃ prāpto devadevaprasādataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदाश्रमं श्रमशमनं मनोहरं मनोहरैः कुसुमशतैरलंकृतम् । कृतं स्वयं रुचिरमथात्रिणा शुभं शुभावहं च हि ददृशे स मद्रराट्

tadāśramaṃ śramaśamanaṃ manoharaṃ manoharaiḥ kusumaśatairalaṃkṛtam / kṛtaṃ svayaṃ ruciramathātriṇā śubhaṃ śubhāvahaṃ ca hi dadṛśe sa madrarāṭ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.