Matsya Purāṇa 146

*ऋषय ऊचुः कथं मत्स्येन कथितस् तारकस्य वधो महान् । कस्मिन्काले विनिर्वृत्ता कथेयं सूतनन्दन

*ṛṣaya ūcuḥ kathaṃ matsyena kathitas tārakasya vadho mahān / kasminkāle vinirvṛttā katheyaṃ sūtanandana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वन्मुखक्षीरसिन्धूत्था कथेयममृतात्मिका । कर्णाभ्यां पिबतां तृप्तिर् अस्माकं न प्रजायते । इदं मुने समाख्याहि महाबुद्धे मनोगतम्

tvanmukhakṣīrasindhūtthā katheyamamṛtātmikā / karṇābhyāṃ pibatāṃ tṛptir asmākaṃ na prajāyate / idaṃ mune samākhyāhi mahābuddhe manogatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*सूत उवाच पृष्टस्तु मनुना देवो मत्स्यरूपी जनार्दनः । कथं शरवणे जातो देवः षड्वदनो विभो

*sūta uvāca pṛṣṭastu manunā devo matsyarūpī janārdanaḥ / kathaṃ śaravaṇe jāto devaḥ ṣaḍvadano vibho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्तु वचनं श्रुत्वा पार्थिवस्यामितौजसः । उवाच भगवान्प्रीतो ब्रह्मसूनुर्महामतिम्

etattu vacanaṃ śrutvā pārthivasyāmitaujasaḥ / uvāca bhagavānprīto brahmasūnurmahāmatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*मत्स्य उवाच वज्राङ्गो नाम दैत्यो ऽभूत् तस्य पुत्रस्तु तारकः । सुरानुद्वासयामास पुरेभ्यः स महाबलः

*matsya uvāca vajrāṅgo nāma daityo 'bhūt tasya putrastu tārakaḥ / surānudvāsayāmāsa purebhyaḥ sa mahābalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्ते ब्रह्मणो ऽभ्याशं जग्मुर्भयनिपीडिताः । भीतांश्च त्रिदशान्दृष्ट्वा ब्रह्मा तेषामुवाच ह

tataste brahmaṇo 'bhyāśaṃ jagmurbhayanipīḍitāḥ / bhītāṃśca tridaśāndṛṣṭvā brahmā teṣāmuvāca ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संत्यजध्वं भयं देवाः शंकरस्यात्मजः शिशुः । तुहिनाचलदौहित्रस् तं हनिष्यति दानवम्

saṃtyajadhvaṃ bhayaṃ devāḥ śaṃkarasyātmajaḥ śiśuḥ / tuhinācaladauhitras taṃ haniṣyati dānavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः काले तु कस्मिंश्चिद् दृष्ट्वा वै शैलजां शिवः । स्वरेतो वह्निवदने व्यसृजत्कारणान्तरे

tataḥ kāle tu kasmiṃścid dṛṣṭvā vai śailajāṃ śivaḥ / svareto vahnivadane vyasṛjatkāraṇāntare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्प्राप्तं वह्निवदने रेतो देवानतर्पयत् । विदार्य जठराण्येषाम् अजीर्णं निर्गतं मुने

tatprāptaṃ vahnivadane reto devānatarpayat / vidārya jaṭharāṇyeṣām ajīrṇaṃ nirgataṃ mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतितं तत्सरिद्वरां ततस्तु शरकानने । तस्मात्तु स समुद्भूतो गुहो दिनकरप्रभः

patitaṃ tatsaridvarāṃ tatastu śarakānane / tasmāttu sa samudbhūto guho dinakaraprabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स सप्तदिवसो बालो निजघ्ने तारकासुरम् । एवं श्रुत्वा ततो वाक्यं तम् ऊचुर् ऋषिसत्तमाः

sa saptadivaso bālo nijaghne tārakāsuram / evaṃ śrutvā tato vākyaṃ tam ūcur ṛṣisattamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*ऋषय ऊचुः अत्याश्चर्यवती रम्या कथेयं पापनाशिनी । विस्तरेण हि नो ब्रूहि याथातथ्येन शृण्वताम्

*ṛṣaya ūcuḥ atyāścaryavatī ramyā katheyaṃ pāpanāśinī / vistareṇa hi no brūhi yāthātathyena śṛṇvatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्राङ्गो नाम दैत्येन्द्रः कस्य वंशोद्भवः पुरा । यस्याभूत्तारकः पुत्रः सुरप्रमथनो बली

vajrāṅgo nāma daityendraḥ kasya vaṃśodbhavaḥ purā / yasyābhūttārakaḥ putraḥ surapramathano balī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्मितः को वधे चाभूत् तस्य दैत्येश्वरस्य तु । गुहजन्म तु कार्त्स्न्येन अस्माकं ब्रूहि मानद

nirmitaḥ ko vadhe cābhūt tasya daityeśvarasya tu / guhajanma tu kārtsnyena asmākaṃ brūhi mānada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*सूत उवाच मानसो ब्रह्मणः पुत्रो दक्षो नाम प्रजापतिः । षष्टिं सो ऽजनयत्कन्या वैरिण्यामेव नः श्रुतम्

*sūta uvāca mānaso brahmaṇaḥ putro dakṣo nāma prajāpatiḥ / ṣaṣṭiṃ so 'janayatkanyā vairiṇyāmeva naḥ śrutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददौ स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश । सप्तविंशतिं सोमाय चतस्रो ऽरिष्टनेमये

dadau sa daśa dharmāya kaśyapāya trayodaśa / saptaviṃśatiṃ somāya catasro 'riṣṭanemaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वे वै बाहुकपुत्राय द्वे वै चाङ्गिरसे तथा । द्वे कृशाश्वाय विदुषे प्रजापतिसुतः प्रभुः

dve vai bāhukaputrāya dve vai cāṅgirase tathā / dve kṛśāśvāya viduṣe prajāpatisutaḥ prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदितिर्दितिर्दनुर्विश्वा ह्य् अरिष्टा सुरसा तथा । सुरभिर्विनता चैव ताम्रा क्रोधवशा इरा

aditirditirdanurviśvā hy ariṣṭā surasā tathā / surabhirvinatā caiva tāmrā krodhavaśā irā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कद्रूर्मुनिश्च लोकस्य मातरो गोषु मातरः । तासां सकाशाल्लोकानां जङ्गमस्थावरात्मनाम्

kadrūrmuniśca lokasya mātaro goṣu mātaraḥ / tāsāṃ sakāśāllokānāṃ jaṅgamasthāvarātmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जन्म नानाप्रकाराणां ताभ्यो ऽन्ये देहिनः स्मृताः । देवेन्द्रोपेन्द्रपूषाद्याः सर्वे ते दितिजा मताः

janma nānāprakārāṇāṃ tābhyo 'nye dehinaḥ smṛtāḥ / devendropendrapūṣādyāḥ sarve te ditijā matāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दितेः सकाशाल्लोकास्तु हिरण्यकशिपादयः । दानवाश्च दनोः पुत्रा गावश्च सुरभीसुताः

diteḥ sakāśāllokāstu hiraṇyakaśipādayaḥ / dānavāśca danoḥ putrā gāvaśca surabhīsutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पक्षिणो विनतापुत्रा गरुडप्रमुखाः स्मृताः । नागाः कद्रूसुता ज्ञेयाः शेषाश्चान्ये ऽपि जन्तवः

pakṣiṇo vinatāputrā garuḍapramukhāḥ smṛtāḥ / nāgāḥ kadrūsutā jñeyāḥ śeṣāścānye 'pi jantavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रैलोक्यनाथं शक्रं तु सर्वामरगणप्रभुम् । हिरण्यकशिपुश्चक्रे जित्वा राज्यं महाबलः

trailokyanāthaṃ śakraṃ tu sarvāmaragaṇaprabhum / hiraṇyakaśipuścakre jitvā rājyaṃ mahābalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः केनापि कालेन हिरण्यकशिपादयः । निहता विष्णुना संख्ये शेषाश्चेन्द्रेण दानवाः

tataḥ kenāpi kālena hiraṇyakaśipādayaḥ / nihatā viṣṇunā saṃkhye śeṣāścendreṇa dānavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो निहतपुत्राभूद् दितिर् वरमयाचत । भर्तारं कश्यपं देवं पुत्रमन्यं महाबलम्

tato nihataputrābhūd ditir varamayācata / bhartāraṃ kaśyapaṃ devaṃ putramanyaṃ mahābalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समरे शक्रहन्तारं स तस्या अददात्प्रभुः

samare śakrahantāraṃ sa tasyā adadātprabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नियमे वर्त हे देवि सहस्रं शुचिमानसा । वर्षाणां लप्स्यसे पुत्रम् इत्युक्ता सा तथाकरोत्

niyame varta he devi sahasraṃ śucimānasā / varṣāṇāṃ lapsyase putram ityuktā sā tathākarot

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्तन्त्या नियमे तस्याः सहस्राक्षः समाहितः । उपासामाचरत्तस्याः सा चैनमन्वमन्यत

vartantyā niyame tasyāḥ sahasrākṣaḥ samāhitaḥ / upāsāmācarattasyāḥ sā cainamanvamanyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशवत्सरशेषस्य सहस्रस्य तदा दितिः । उवाच शक्रं सुप्रीता वरदा तपसि स्थिता

daśavatsaraśeṣasya sahasrasya tadā ditiḥ / uvāca śakraṃ suprītā varadā tapasi sthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*दितिरुवाच पुत्रोत्तीर्णव्रतां प्रायो विद्धि मां पाकशासन । भविष्यति च ते भ्राता तेन सार्धमिमां श्रियम्

*ditiruvāca putrottīrṇavratāṃ prāyo viddhi māṃ pākaśāsana / bhaviṣyati ca te bhrātā tena sārdhamimāṃ śriyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुङ्क्ष्व वत्स यथाकामं त्रैलोक्यं हतकण्टकम् । इत्युक्त्वा निद्रयाविष्टा चरणाक्रान्तमूर्धजा

bhuṅkṣva vatsa yathākāmaṃ trailokyaṃ hatakaṇṭakam / ityuktvā nidrayāviṣṭā caraṇākrāntamūrdhajā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं सुष्वापानियता भाविनो ऽर्थस्य गौरवात् । तत्तु रन्ध्रं समासाद्य जठरं पाकशासनः

svayaṃ suṣvāpāniyatā bhāvino 'rthasya gauravāt / tattu randhraṃ samāsādya jaṭharaṃ pākaśāsanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चकार सप्तधा गर्भं कुलिशेन तु देवराट् । एकैकं तु पुनः खण्डं चकार मघवा ततः

cakāra saptadhā garbhaṃ kuliśena tu devarāṭ / ekaikaṃ tu punaḥ khaṇḍaṃ cakāra maghavā tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तधा सप्तधा कोपात् प्राबुध्यत ततो दितिः । विबुध्योवाच मा शक्र घातयेथाः प्रजां मम

saptadhā saptadhā kopāt prābudhyata tato ditiḥ / vibudhyovāca mā śakra ghātayethāḥ prajāṃ mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्छ्रुत्वा निर्गतः शक्रः स्थित्वा प्राञ्जलिरग्रतः । उवाच वाक्यं संत्रस्तो मातुर्वै वदनेरितम्

tacchrutvā nirgataḥ śakraḥ sthitvā prāñjaliragrataḥ / uvāca vākyaṃ saṃtrasto māturvai vadaneritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*शक्र उवाच दिवास्वप्नपरा मातः पादाक्रान्तशिरोरुहा । सप्तसप्तभिरेवातस् तव गर्भः कृतो मया

*śakra uvāca divāsvapnaparā mātaḥ pādākrāntaśiroruhā / saptasaptabhirevātas tava garbhaḥ kṛto mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकोनपञ्चाशत्कृता भागा वज्रेण ते सुताः । दास्यामि तेषां स्थानानि दिवि दैवतपूजिते

ekonapañcāśatkṛtā bhāgā vajreṇa te sutāḥ / dāsyāmi teṣāṃ sthānāni divi daivatapūjite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ता सा तदा देवी सैवमस्त्वित्यभाषत । पुनश्च देवी भर्तारम् उवाचासितलोचना

ityuktā sā tadā devī saivamastvityabhāṣata / punaśca devī bhartāram uvācāsitalocanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रं प्रजापते देहि शक्रजेतारमूर्जितम् । यो नास्त्रशस्त्रैर्वध्यत्वं गच्छेत्त्रिदिववासिनाम्

putraṃ prajāpate dehi śakrajetāramūrjitam / yo nāstraśastrairvadhyatvaṃ gacchettridivavāsinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्तः स तथोवाच तां पत्नीमतिदुःखिताम् । दश वर्षसहस्राणि तपः कृत्वा तु लप्स्यसे

ityuktaḥ sa tathovāca tāṃ patnīmatiduḥkhitām / daśa varṣasahasrāṇi tapaḥ kṛtvā tu lapsyase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रासारमयैर् अङ्गैर् अछेद्यैरायसैर् दृढैः । वज्राङ्गो नाम पुत्रस्ते भविता पुत्रवत्सले

vajrāsāramayair aṅgair achedyairāyasair dṛḍhaiḥ / vajrāṅgo nāma putraste bhavitā putravatsale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा तु लब्धवरा देवी जगाम तपसे वनम् । दश वर्षसहस्राणि सा तपो घोरमाचरत्

sā tu labdhavarā devī jagāma tapase vanam / daśa varṣasahasrāṇi sā tapo ghoramācarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपसो ऽन्ते भगवती जनयामास दुर्जयम् । पुत्रमप्रतिकर्माणम् अजेयं वज्रदुश्छिदम्

tapaso 'nte bhagavatī janayāmāsa durjayam / putramapratikarmāṇam ajeyaṃ vajraduśchidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स जातमात्र एवाभूत् सर्वशस्त्रास्त्रपारगः । उवाच मातरं भक्त्या मातः किं करवाण्यहम्

sa jātamātra evābhūt sarvaśastrāstrapāragaḥ / uvāca mātaraṃ bhaktyā mātaḥ kiṃ karavāṇyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमुवाच ततो हृष्टा दितिर्दैत्याधिपं च सा । बहवो मे हताः पुत्राः सहस्राक्षेण पुत्रक

tamuvāca tato hṛṣṭā ditirdaityādhipaṃ ca sā / bahavo me hatāḥ putrāḥ sahasrākṣeṇa putraka

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां त्वं प्रतिकर्तुं वै गच्छ शक्रवधाय च । बाढमित्येव तामुक्त्वा जगाम त्रिदिवं बली

teṣāṃ tvaṃ pratikartuṃ vai gaccha śakravadhāya ca / bāḍhamityeva tāmuktvā jagāma tridivaṃ balī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बद्ध्वा ततः सहस्राक्षं पाशेनामोघवर्चसा । मातुरन्तिकमागच्छद् व्याघ्रः क्षुद्रमृगं यथा

baddhvā tataḥ sahasrākṣaṃ pāśenāmoghavarcasā / māturantikamāgacchad vyāghraḥ kṣudramṛgaṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्मिन्नन्तरे ब्रह्मा कश्यपश्च महातपाः । आगतौ तत्र यत्रास्तां मातापुत्रावभीतकौ

etasminnantare brahmā kaśyapaśca mahātapāḥ / āgatau tatra yatrāstāṃ mātāputrāvabhītakau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा तु तावुवाचेदं ब्रह्मा कश्यप एव च । मुञ्चैनं पुत्र देवेन्द्रं किमनेन प्रयोजनम्

dṛṣṭvā tu tāvuvācedaṃ brahmā kaśyapa eva ca / muñcainaṃ putra devendraṃ kimanena prayojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपमानो वधः प्रोक्तः पुत्र संभावितस्य च । अस्मद्वाक्येन यो मुक्तो विद्धि तं मृतमेव च

apamāno vadhaḥ proktaḥ putra saṃbhāvitasya ca / asmadvākyena yo mukto viddhi taṃ mṛtameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्य गौरवान्मुक्तः शत्रूणां भारमावहेत् । जीवन्नेव मृतो वत्स दिवसे दिवसे स तु

parasya gauravānmuktaḥ śatrūṇāṃ bhāramāvahet / jīvanneva mṛto vatsa divase divase sa tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महतां वशमायाते वैरं नैवास्ति वैरिणि । एतच्छ्रुत्वा तु वज्राङ्गः प्रणतो वाक्यमब्रवीत्

mahatāṃ vaśamāyāte vairaṃ naivāsti vairiṇi / etacchrutvā tu vajrāṅgaḥ praṇato vākyamabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न मे कृत्यमनेनास्ति मातुराज्ञा कृता मया । त्वं सुरासुरनाथो ऽसि मम च प्रपितामहः

na me kṛtyamanenāsti māturājñā kṛtā mayā / tvaṃ surāsuranātho 'si mama ca prapitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करिष्ये त्वद्वचो देव एष मुक्तः शतक्रतुः । तपसे मे रतिर्देव निर्विघ्नं चैव मे भवेत्

kariṣye tvadvaco deva eṣa muktaḥ śatakratuḥ / tapase me ratirdeva nirvighnaṃ caiva me bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वत्प्रसादेन भगवन्न् इत्युक्त्वा विरराम सः । तस्मिंस्तूष्णीं स्थिते दैत्ये प्रोवाचेदं पितामहः

tvatprasādena bhagavann ityuktvā virarāma saḥ / tasmiṃstūṣṇīṃ sthite daitye provācedaṃ pitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*ब्रह्मोवाच तपस्त्वं क्रूरमापन्नो ह्य् अस्मच्छासनसंस्थितः । अनया चित्तशुद्ध्या ते पर्याप्तं जन्मनः फलम्

*brahmovāca tapastvaṃ krūramāpanno hy asmacchāsanasaṃsthitaḥ / anayā cittaśuddhyā te paryāptaṃ janmanaḥ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा पद्मजः कन्यां ससर्जायतलोचनाम् । तामस्मै प्रददौ देवः पत्न्यर्थं पद्मसम्भवः

ityuktvā padmajaḥ kanyāṃ sasarjāyatalocanām / tāmasmai pradadau devaḥ patnyarthaṃ padmasambhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वराङ्गीति च नामास्याः कृत्वा यातः पितामहः । वज्राङ्गो ऽपि तया सार्धं जगाम तपसे वनम्

varāṅgīti ca nāmāsyāḥ kṛtvā yātaḥ pitāmahaḥ / vajrāṅgo 'pi tayā sārdhaṃ jagāma tapase vanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्वबाहुः स दैत्येन्द्रो ऽचरदब्दसहस्रकम् । कालं कमलपत्त्राक्षः शुद्धबुद्धिर् महातपाः

ūrdhvabāhuḥ sa daityendro 'caradabdasahasrakam / kālaṃ kamalapattrākṣaḥ śuddhabuddhir mahātapāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावच्चावाङ्मुखः कालं तावत्पञ्चाग्निमध्यगः । निराहारो घोरतपास् तपोराशिरजायत

tāvaccāvāṅmukhaḥ kālaṃ tāvatpañcāgnimadhyagaḥ / nirāhāro ghoratapās taporāśirajāyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सो ऽन्तर्जले चक्रे कालं वर्षसहस्रकम् । जलान्तरं प्रविष्टस्य तस्य पत्नी महाव्रता

tataḥ so 'ntarjale cakre kālaṃ varṣasahasrakam / jalāntaraṃ praviṣṭasya tasya patnī mahāvratā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैव तीरे सरसस् तत्प्रीत्या मौनमास्थिता । निराहारा तपो घोरं प्रविवेश महाद्युतिः

tasyaiva tīre sarasas tatprītyā maunamāsthitā / nirāhārā tapo ghoraṃ praviveśa mahādyutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां तपसि वर्तन्त्याम् इन्द्रश्चक्रे विभीषिकाम् । भूत्वा तु मर्कटस्तत्र तदाश्रमपदं महान्

tasyāṃ tapasi vartantyām indraścakre vibhīṣikām / bhūtvā tu markaṭastatra tadāśramapadaṃ mahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रे विलोलं निःशेषं तुम्बीघटकरण्डकम् । ततस्तु मेघरूषेण कम्पं तस्याकरोन्महान्

cakre vilolaṃ niḥśeṣaṃ tumbīghaṭakaraṇḍakam / tatastu megharūṣeṇa kampaṃ tasyākaronmahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो भुजंगरूपेण बद्ध्वा च चरणद्वयम् । अपाकर्षत्ततो दूरं भ्रमंस्तस्या महीमिमाम्

tato bhujaṃgarūpeṇa baddhvā ca caraṇadvayam / apākarṣattato dūraṃ bhramaṃstasyā mahīmimām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपोबलाढ्या सा तस्य न वध्यत्वं जगाम ह । ततो गोमायुरूपेण तस्यादूषयदाश्रमम्

tapobalāḍhyā sā tasya na vadhyatvaṃ jagāma ha / tato gomāyurūpeṇa tasyādūṣayadāśramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तु मेघरूपेण तस्याः क्लेदयदाश्रमम् । भीषिकाभिर् अनेकाभिस् तां क्लिश्यन्पाकशासनः

tatastu megharūpeṇa tasyāḥ kledayadāśramam / bhīṣikābhir anekābhis tāṃ kliśyanpākaśāsanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरराम यदा नैवं वज्राङ्गमहिषी तदा । शैलस्य दुष्टतां मत्वा शापं दातुं व्यवस्थिता

virarāma yadā naivaṃ vajrāṅgamahiṣī tadā / śailasya duṣṭatāṃ matvā śāpaṃ dātuṃ vyavasthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स शापाभिमुखां दृष्ट्वा शैलः पुरुषविग्रहः । उवाच तां वरारोहां वराङ्गीं भीरुचेतनः

sa śāpābhimukhāṃ dṛṣṭvā śailaḥ puruṣavigrahaḥ / uvāca tāṃ varārohāṃ varāṅgīṃ bhīrucetanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाहं वराङ्गने दुष्टः सेव्यो ऽहं सर्वदेहिनाम् । विभ्रमं तु करोत्येष रुषितः पाकशासनः

nāhaṃ varāṅgane duṣṭaḥ sevyo 'haṃ sarvadehinām / vibhramaṃ tu karotyeṣa ruṣitaḥ pākaśāsanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्मिन्नन्तरे जातः कालो वर्षसहस्रिकः । तस्मिन्गते तु भगवान् काले कमलसंभवः । तुष्टः प्रोवाच वज्राङ्गं तमागम्य जलाश्रयम्

etasminnantare jātaḥ kālo varṣasahasrikaḥ / tasmingate tu bhagavān kāle kamalasaṃbhavaḥ / tuṣṭaḥ provāca vajrāṅgaṃ tamāgamya jalāśrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*ब्रह्मोवाच ददामि सर्वकामांस्ते उत्तिष्ठ दितिनन्दन । एवमुक्तस्तदोत्थाय दैत्येन्द्रस्तपसां निधिः । उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं सर्वलोकपितामहम्

*brahmovāca dadāmi sarvakāmāṃste uttiṣṭha ditinandana / evamuktastadotthāya daityendrastapasāṃ nidhiḥ / uvāca prāñjalirvākyaṃ sarvalokapitāmaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*वज्राङ्ग उवाच आसुरो मास्तु मे भावः सन्तु लोका ममाक्षयाः । तपस्येव रतिर् मेऽस्तु शरीरस्यास्तु वर्तनम्

*vajrāṅga uvāca āsuro māstu me bhāvaḥ santu lokā mamākṣayāḥ / tapasyeva ratir me'stu śarīrasyāstu vartanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमस्त्विति तं देवो जगाम स्वकमालयम् । वज्राङ्गो ऽपि समाप्ते तु तपसि स्थिरसंयमः

evamastviti taṃ devo jagāma svakamālayam / vajrāṅgo 'pi samāpte tu tapasi sthirasaṃyamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आहारमिच्छन्भार्यां स्वां न ददर्शाश्रमे स्वके । क्षुधाविष्टः स शैलस्य गहनं प्रविवेश ह

āhāramicchanbhāryāṃ svāṃ na dadarśāśrame svake / kṣudhāviṣṭaḥ sa śailasya gahanaṃ praviveśa ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदातुं फलमूलानि स च तस्मिन्व्यलोकयत् । रुदतीं तां प्रियां दीनां तनुप्रच्छादिताननाम् । तां विलोक्य स दैत्येन्द्रः प्रोवाच परिसान्त्वयन्

ādātuṃ phalamūlāni sa ca tasminvyalokayat / rudatīṃ tāṃ priyāṃ dīnāṃ tanupracchāditānanām / tāṃ vilokya sa daityendraḥ provāca parisāntvayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*वज्राङ्ग उवाच केन ते ऽपकृतं भीरु यमलोकं यियासुना । कं वा कामं प्रयच्छामि शीघ्रं मे ब्रूहि भामिनि

*vajrāṅga uvāca kena te 'pakṛtaṃ bhīru yamalokaṃ yiyāsunā / kaṃ vā kāmaṃ prayacchāmi śīghraṃ me brūhi bhāmini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.