Matsya Purāṇa 147

*वराङ्ग्युवाच त्रासितास्म्यपविद्धास्मि ताडिता पीडितापि च । रौद्रेण देवराजेन नष्टनाथेव भूरिशः

*varāṅgyuvāca trāsitāsmyapaviddhāsmi tāḍitā pīḍitāpi ca / raudreṇa devarājena naṣṭanātheva bhūriśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःखपारमपश्यन्ती प्राणांस्त्यक्तुं व्यवस्थिता । पुत्रं मे तारकं देहि दुःखशोकमहार्णवात्

duḥkhapāramapaśyantī prāṇāṃstyaktuṃ vyavasthitā / putraṃ me tārakaṃ dehi duḥkhaśokamahārṇavāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्तः स दैत्येन्द्रः कोपव्याकुललोचनः । शक्तो ऽपि देवराजस्य प्रतिकर्तुं महासुरः

evamuktaḥ sa daityendraḥ kopavyākulalocanaḥ / śakto 'pi devarājasya pratikartuṃ mahāsuraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपः कर्तुं पुनर्दैत्यो व्यवस्वेत महाबलः । ज्ञात्वा तु तस्य संकल्पं ब्रह्मा क्रूरतरं पुनः

tapaḥ kartuṃ punardaityo vyavasveta mahābalaḥ / jñātvā tu tasya saṃkalpaṃ brahmā krūrataraṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आजगाम तदा तत्र यत्रासौ दितिनन्दनः । उवाच तस्मै भगवान् प्रभुर्मधुरया गिरा

ājagāma tadā tatra yatrāsau ditinandanaḥ / uvāca tasmai bhagavān prabhurmadhurayā girā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*ब्रह्मोवाच किमर्थं पुत्रं भूयस्त्वं नियमं क्रूरमिच्छसि । आहाराभिमुखो दैत्य तन्नो ब्रूहि महाव्रत

*brahmovāca kimarthaṃ putraṃ bhūyastvaṃ niyamaṃ krūramicchasi / āhārābhimukho daitya tanno brūhi mahāvrata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावदब्दसहस्रेण निराहारस्य यत्फलम् । क्षणेनैकेन तल्लभ्यं त्यक्त्वाहारमुपस्थितम्

yāvadabdasahasreṇa nirāhārasya yatphalam / kṣaṇenaikena tallabhyaṃ tyaktvāhāramupasthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यागो ह्यप्राप्तकामानां कामेभ्यो न तथा गुरुः । यथा प्राप्तं परित्यज्य कामं कमललोचन

tyāgo hyaprāptakāmānāṃ kāmebhyo na tathā guruḥ / yathā prāptaṃ parityajya kāmaṃ kamalalocana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वैतद्ब्रह्मणो वाक्यं दैत्यः प्राञ्जलिरब्रवीत् । चिन्तयंस्तपसा युक्तो हृदि ब्रह्ममुखेरितम्

śrutvaitadbrahmaṇo vākyaṃ daityaḥ prāñjalirabravīt / cintayaṃstapasā yukto hṛdi brahmamukheritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*वज्राङ्ग उवाच उत्थितेन मया दृष्टा समाधानात्त्वदाज्ञया । महिषी भीषिता दीना रुदती शाखिनस्तले

*vajrāṅga uvāca utthitena mayā dṛṣṭā samādhānāttvadājñayā / mahiṣī bhīṣitā dīnā rudatī śākhinastale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा मयोक्ता तु तन्वङ्गी दूयमानेन चेतसा । किमेवं वर्तसे भीरु वद त्वं किं चिकीर्षसि

sā mayoktā tu tanvaṅgī dūyamānena cetasā / kimevaṃ vartase bhīru vada tvaṃ kiṃ cikīrṣasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ता सा मया देव प्रोवाच स्खलिताक्षरम् । वाक्यं चोवाच तन्वङ्गी भीता सा हेतुसंहितम्

ityuktā sā mayā deva provāca skhalitākṣaram / vākyaṃ covāca tanvaṅgī bhītā sā hetusaṃhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*वराङ्ग्युवाच त्रासितास्म्यपविद्धास्मि कर्षिता पीडितास्मि च । रौद्रेण देवराजेन नष्टनाथेव भूरिशः

*varāṅgyuvāca trāsitāsmyapaviddhāsmi karṣitā pīḍitāsmi ca / raudreṇa devarājena naṣṭanātheva bhūriśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःखस्यान्तमपश्यन्ती प्राणांस्त्यक्तुं व्यवस्थिता । पुत्रं मे तारकं देहि ह्य् अस्माद्दुःखमहार्णवात्

duḥkhasyāntamapaśyantī prāṇāṃstyaktuṃ vyavasthitā / putraṃ me tārakaṃ dehi hy asmādduḥkhamahārṇavāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्तस्तु संक्षुब्धस् तस्याः पुत्रार्थमुद्यतः । तपो घोरं करिष्यामि जयाय त्रिदिवौकसाम्

evamuktastu saṃkṣubdhas tasyāḥ putrārthamudyataḥ / tapo ghoraṃ kariṣyāmi jayāya tridivaukasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच्छ्रुत्वा वचो देवः पद्मगर्भोद्भवस्तदा । उवाच दैत्यराजानं प्रसन्नश्चतुराननः

etacchrutvā vaco devaḥ padmagarbhodbhavastadā / uvāca daityarājānaṃ prasannaścaturānanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*ब्रह्मोवाच अलं ते तपसा वत्स मा क्लेशे दुस्तरे विश । पुत्रस्ते तारको नाम भविष्यति महाबलः

*brahmovāca alaṃ te tapasā vatsa mā kleśe dustare viśa / putraste tārako nāma bhaviṣyati mahābalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवसीमन्तिनीनां तु धम्मिल्लस्य विमोक्षणः । इत्युक्तो दैत्यनाथस्तु प्रणिपत्य पितामहम्

devasīmantinīnāṃ tu dhammillasya vimokṣaṇaḥ / ityukto daityanāthastu praṇipatya pitāmaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगत्यानन्दयामास महिषीं हर्षिताननः । तौ दम्पती कृतार्थौ तु जग्मतुः स्वाश्रमं मुदा

āgatyānandayāmāsa mahiṣīṃ harṣitānanaḥ / tau dampatī kṛtārthau tu jagmatuḥ svāśramaṃ mudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्राङ्गेणाहितं गर्भं वराङ्गी वरवर्णिनी । पूर्णं वर्षसहस्रं च दधारोदर एव हि

vajrāṅgeṇāhitaṃ garbhaṃ varāṅgī varavarṇinī / pūrṇaṃ varṣasahasraṃ ca dadhārodara eva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो वर्षसहस्रान्ते वराङ्गी सुषुवे सुतम् । जायमाने तु दैत्येन्द्रे तस्मिंल्लोकभयंकरे

tato varṣasahasrānte varāṅgī suṣuve sutam / jāyamāne tu daityendre tasmiṃllokabhayaṃkare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चचाल सकला पृथ्वी समुद्राश्च चकम्पिरे । चेलुर्महीधराः सर्वे ववुर्वाताश्च भीषणाः

cacāla sakalā pṛthvī samudrāśca cakampire / celurmahīdharāḥ sarve vavurvātāśca bhīṣaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जेपुर्जप्यं मुनिवरा नेदुर्व्यालमृगा अपि । चन्द्रसूर्यौ जहुः कान्तिं सनीहारा दिशो ऽभवन्

jepurjapyaṃ munivarā nedurvyālamṛgā api / candrasūryau jahuḥ kāntiṃ sanīhārā diśo 'bhavan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जाते महासुरे तस्मिन् सर्वे चापि महासुराः । आजग्मुर्हृषितास्तत्र तथा चासुरयोषितः

jāte mahāsure tasmin sarve cāpi mahāsurāḥ / ājagmurhṛṣitāstatra tathā cāsurayoṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगुर्हर्षसमाविष्टा ननृतुश्चासुराङ्गनाः । ततो महोत्सवो जातो दानवानां द्विजोत्तमाः

jagurharṣasamāviṣṭā nanṛtuścāsurāṅganāḥ / tato mahotsavo jāto dānavānāṃ dvijottamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषण्णमनसो देवाः समहेन्द्रास्तदाभवन् । वराङ्गी स्वसुतं दृष्ट्वा हर्षेणापूरिता तदा

viṣaṇṇamanaso devāḥ samahendrāstadābhavan / varāṅgī svasutaṃ dṛṣṭvā harṣeṇāpūritā tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहु मेने न देवेन्द्र-विजयं तु तदेव सा । जातमात्रस्तु दैत्येन्द्रस् तारकश्चण्डविक्रमः

bahu mene na devendra-vijayaṃ tu tadeva sā / jātamātrastu daityendras tārakaścaṇḍavikramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिषिक्तो ऽसुरैः सर्वैः कुजम्भमहिषादिभिः । सर्वासुरमहाराज्ये पृथिवीतुलनक्षमैः

abhiṣikto 'suraiḥ sarvaiḥ kujambhamahiṣādibhiḥ / sarvāsuramahārājye pṛthivītulanakṣamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तु प्राप्य महाराज्यं तारको मुनिसत्तमाः । उवाच दानवश्रेष्ठान् युक्तियुक्तमिदं वचः

sa tu prāpya mahārājyaṃ tārako munisattamāḥ / uvāca dānavaśreṣṭhān yuktiyuktamidaṃ vacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.