Library·Matsya Purāṇa·15

Matsya Purāṇa 15

*सूत उवाच विभ्राजा नाम चान्ये तु दिवि सन्ति सुवर्चसः । लोका बर्हिषदो यत्र पितरः सन्ति सुव्रताः

*sūta uvāca vibhrājā nāma cānye tu divi santi suvarcasaḥ / lokā barhiṣado yatra pitaraḥ santi suvratāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र बर्हिणयुक्तानि विमानानि सहस्रशः । संकल्प्या बर्हिषो यत्र तिष्ठन्ति फलदायिनः

yatra barhiṇayuktāni vimānāni sahasraśaḥ / saṃkalpyā barhiṣo yatra tiṣṭhanti phaladāyinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्राभ्युदयशालासु मोदन्ते श्राद्धदायिनः । यांश् च देवासुरगणा गन्धर्वाप्सरसां गणाः

yatrābhyudayaśālāsu modante śrāddhadāyinaḥ / yāṃś ca devāsuragaṇā gandharvāpsarasāṃ gaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यक्षरक्षोगणाश्चैव यजन्ति दिवि देवताः । पुलस्त्यपुत्राः शतशस् तपोयोगसमन्विताः

yakṣarakṣogaṇāścaiva yajanti divi devatāḥ / pulastyaputrāḥ śataśas tapoyogasamanvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महात्मानो महाभागा भक्तानामभयप्रदाः । एतेषां पीवरी कन्या मानसी दिवि विश्रुता

mahātmāno mahābhāgā bhaktānāmabhayapradāḥ / eteṣāṃ pīvarī kanyā mānasī divi viśrutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगिनी योगमाता च तपश्चक्रे सुदारुणम् । प्रसन्नो भगवांस्तस्या वरं वव्रे तु सा हरेः

yoginī yogamātā ca tapaścakre sudāruṇam / prasanno bhagavāṃstasyā varaṃ vavre tu sā hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगवन्तं सुरूपं च भर्तारं विजितेन्द्रियम् । देहि देव प्रसन्नस्त्वं पतिं मे वदतां वरम्

yogavantaṃ surūpaṃ ca bhartāraṃ vijitendriyam / dehi deva prasannastvaṃ patiṃ me vadatāṃ varam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवाच देवो भविता व्यासपुत्रो यदा शुकः । भविता तस्य भार्या त्वं योगाचार्यस्य सुव्रते

uvāca devo bhavitā vyāsaputro yadā śukaḥ / bhavitā tasya bhāryā tvaṃ yogācāryasya suvrate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भविष्यति च ते कन्या कृत्वी नाम च योगिनी । पाञ्चालाधिपतेर्देया मानुषस्य त्वया तदा

bhaviṣyati ca te kanyā kṛtvī nāma ca yoginī / pāñcālādhipaterdeyā mānuṣasya tvayā tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जननी ब्रह्मदत्तस्य योगसिद्धा च गौः स्मृता । कृष्णो गौरः प्रभुः शम्भुर् भविष्यन्ति च ते सुताः

jananī brahmadattasya yogasiddhā ca gauḥ smṛtā / kṛṣṇo gauraḥ prabhuḥ śambhur bhaviṣyanti ca te sutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महात्मानो महाभागा गमिष्यन्ति परं पदम् । तानुत्पाद्य पुनर् योगात् सवरा मोक्षमेष्यसि

mahātmāno mahābhāgā gamiṣyanti paraṃ padam / tānutpādya punar yogāt savarā mokṣameṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुमूर्तिमन्तः पितरो वसिष्ठस्य सुताः स्मृताः । नाम्ना तु मानसाः सर्वे सर्वे ते धर्ममूर्तयः

sumūrtimantaḥ pitaro vasiṣṭhasya sutāḥ smṛtāḥ / nāmnā tu mānasāḥ sarve sarve te dharmamūrtayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्योतिर्भासिषु लोकेषु ये वसन्ति दिवः परम् । विराजमानाः क्रीडन्ति यत्र ते श्राद्धदायिनः

jyotirbhāsiṣu lokeṣu ye vasanti divaḥ param / virājamānāḥ krīḍanti yatra te śrāddhadāyinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वकामसमृद्धेषु विमानेष्वपि पादजाः । किं पुनः श्राद्धदा विप्रा भक्तिमन्तः क्रियान्विताः

sarvakāmasamṛddheṣu vimāneṣvapi pādajāḥ / kiṃ punaḥ śrāddhadā viprā bhaktimantaḥ kriyānvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गौर् नाम कन्या येषां तु मानसी दिवि राजते । शुक्रस्य दयिता पत्नी साध्यानां कीर्तिवर्धिनी

gaur nāma kanyā yeṣāṃ tu mānasī divi rājate / śukrasya dayitā patnī sādhyānāṃ kīrtivardhinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मरीचिगर्भा नाम्ना तु लोका मार्तण्डमण्डले । पितरो यत्र तिष्ठन्ति हविष्मन्तो ऽङ्गिरःसुताः

marīcigarbhā nāmnā tu lokā mārtaṇḍamaṇḍale / pitaro yatra tiṣṭhanti haviṣmanto 'ṅgiraḥsutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थश्राद्धप्रदा यान्ति ये च क्षत्रियसत्तमाः । राज्ञां तु पितरस्ते वै स्वर्गमोक्षफलप्रदाः

tīrthaśrāddhapradā yānti ye ca kṣatriyasattamāḥ / rājñāṃ tu pitaraste vai svargamokṣaphalapradāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेषां मानसी कन्या यशोदा लोकविश्रुता । पत्नी ह्य् अंशुमतः श्रेष्ठा स्नुषा पञ्चजनस्य च

eteṣāṃ mānasī kanyā yaśodā lokaviśrutā / patnī hy aṃśumataḥ śreṣṭhā snuṣā pañcajanasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनन्यथ दिलीपस्य भगीरथपितामही । लोकाः कामदुघा नाम कामभोगफलप्रदाः

jananyatha dilīpasya bhagīrathapitāmahī / lokāḥ kāmadughā nāma kāmabhogaphalapradāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुस्वधा नाम पितरो यत्र तिष्ठन्ति सुव्रताः । आज्यपा नाम लोकेषु कर्दमस्य प्रजापतेः

susvadhā nāma pitaro yatra tiṣṭhanti suvratāḥ / ājyapā nāma lokeṣu kardamasya prajāpateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुलहाङ्गजदायादा वैश्यास्तान्भावयन्ति च । यत्र श्राद्धकृतः सर्वे पश्यन्ति युगपद्गताः

pulahāṅgajadāyādā vaiśyāstānbhāvayanti ca / yatra śrāddhakṛtaḥ sarve paśyanti yugapadgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातृभ्रातृपितृस्वसृ-सखिसम्बन्धिबान्धवान् । अपि जन्मायुतैर्दृष्टान् अनुभूतान्सहस्रशः

mātṛbhrātṛpitṛsvasṛ-sakhisambandhibāndhavān / api janmāyutairdṛṣṭān anubhūtānsahasraśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेषां मानसी कन्या विरजा नाम विश्रुता । या पत्नी नहुषस्यासीद् ययातेर्जननी तथा

eteṣāṃ mānasī kanyā virajā nāma viśrutā / yā patnī nahuṣasyāsīd yayāterjananī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकाष्टकाभवत् पश्चाद् ब्रह्मलोके गता सती । त्रय एते गणाः प्रोक्ताश् चतुर्थं तु वदाम्यतः

ekāṣṭakābhavat paścād brahmaloke gatā satī / traya ete gaṇāḥ proktāś caturthaṃ tu vadāmyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकास्तु मानसा नाम ब्रह्माण्डोपरि संस्थिताः । येषां तु मानसी कन्या नर्मदा नाम विश्रुता

lokāstu mānasā nāma brahmāṇḍopari saṃsthitāḥ / yeṣāṃ tu mānasī kanyā narmadā nāma viśrutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोमपा नाम पितरो यत्र तिष्ठन्ति शाश्वताः । धर्ममूर्तिधराः सर्वे परतो ब्रह्मणः स्मृताः

somapā nāma pitaro yatra tiṣṭhanti śāśvatāḥ / dharmamūrtidharāḥ sarve parato brahmaṇaḥ smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पन्नाः स्वधया ते तु ब्रह्मत्वं प्राप्य योगिनः । कृत्वा सृष्ट्यादिकं सर्वं मानसे साम्प्रतं स्थिताः

utpannāḥ svadhayā te tu brahmatvaṃ prāpya yoginaḥ / kṛtvā sṛṣṭyādikaṃ sarvaṃ mānase sāmprataṃ sthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नर्मदा नाम तेषां तु कन्या तोयवहा सरित् । भूतानि या पावयति दक्षिणापथगामिनी

narmadā nāma teṣāṃ tu kanyā toyavahā sarit / bhūtāni yā pāvayati dakṣiṇāpathagāminī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेभ्यः सर्वे तु मनवः प्रजाः सर्गेषु निर्मिताः । ज्ञात्वा श्राद्धानि कुर्वन्ति धर्माभावे ऽपि सर्वदा

tebhyaḥ sarve tu manavaḥ prajāḥ sargeṣu nirmitāḥ / jñātvā śrāddhāni kurvanti dharmābhāve 'pi sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेभ्य एव पुनः प्राप्तुं प्रसादाद्योगसंततिम् । पितॄणामादिसर्गे तु श्राद्धमेव विनिर्मितम्

tebhya eva punaḥ prāptuṃ prasādādyogasaṃtatim / pitṝṇāmādisarge tu śrāddhameva vinirmitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेषां राजतं पात्रम् अथवा रजतान्वितम् । दत्तं स्वधा पुरोधाय पितॄन् प्रीणाति सर्वदा

sarveṣāṃ rājataṃ pātram athavā rajatānvitam / dattaṃ svadhā purodhāya pitṝn prīṇāti sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्नीषोमयमानां तु कार्यमाप्यायनं बुधः । अग्न्यभावे ऽपि विप्रस्य प्राणाव् अपि जले ऽथवा

agnīṣomayamānāṃ tu kāryamāpyāyanaṃ budhaḥ / agnyabhāve 'pi viprasya prāṇāv api jale 'thavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजाकर्णे ऽश्वकर्णे वा गोष्ठे वा सलिलान्तिके । पितॄणाम् अम्बरं स्थानं दक्षिणा दिक्प्रशस्यते

ajākarṇe 'śvakarṇe vā goṣṭhe vā salilāntike / pitṝṇām ambaraṃ sthānaṃ dakṣiṇā dikpraśasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राचीनावीतमुदकं तिलाः सव्याङ्गमेव च । दर्भा मांसं च पाठीनं गोक्षीरं मधुरा रसाः

prācīnāvītamudakaṃ tilāḥ savyāṅgameva ca / darbhā māṃsaṃ ca pāṭhīnaṃ gokṣīraṃ madhurā rasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खड्गलोहामिषमधु-कुशश्यामाकशालयः । यवनीवारमुद्गेक्षु-शुक्लपुष्पघृतानि च

khaḍgalohāmiṣamadhu-kuśaśyāmākaśālayaḥ / yavanīvāramudgekṣu-śuklapuṣpaghṛtāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वल्लभानि प्रशस्तानि पितॄणामिह सर्वदा । द्वेष्याणि सम्प्रवक्ष्यामि श्राद्धे वर्ज्यानि यानि तु

vallabhāni praśastāni pitṝṇāmiha sarvadā / dveṣyāṇi sampravakṣyāmi śrāddhe varjyāni yāni tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मसूरशणनिष्पाव-राजमाषकुसुम्भिकाः । पद्मबिल्वार्कधत्तूर-पारिभद्राटरूषकाः

masūraśaṇaniṣpāva-rājamāṣakusumbhikāḥ / padmabilvārkadhattūra-pāribhadrāṭarūṣakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न देयाः पितृकार्येषु पयश्चाजाविकं तथा । कोद्रवोदारचणकाः कपित्थं मधुकातसी

na deyāḥ pitṛkāryeṣu payaścājāvikaṃ tathā / kodravodāracaṇakāḥ kapitthaṃ madhukātasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतान्यपि न देयानि पितृभ्यः प्रियमिच्छता । पितॄन् प्रीणाति यो भक्त्या ते पुनः प्रीणयन्ति तम्

etānyapi na deyāni pitṛbhyaḥ priyamicchatā / pitṝn prīṇāti yo bhaktyā te punaḥ prīṇayanti tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यच्छन्ति पितरः पुष्टिं स्वर्गारोग्यं प्रजाफलम् । देवकार्यादपि पुनः पितृकार्यं विशिष्यते

yacchanti pitaraḥ puṣṭiṃ svargārogyaṃ prajāphalam / devakāryādapi punaḥ pitṛkāryaṃ viśiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवतानां च पितरः पूर्वमाप्यायनं स्मृतम् । शीघ्रप्रसादास्त्वक्रोधा निःशस्त्राः स्थिरसौहृदाः

devatānāṃ ca pitaraḥ pūrvamāpyāyanaṃ smṛtam / śīghraprasādāstvakrodhā niḥśastrāḥ sthirasauhṛdāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्तात्मानः शौचपराः सततं प्रियवादिनः । भक्तानुरक्ताः सुखदाः पितरः पूर्वदेवताः

śāntātmānaḥ śaucaparāḥ satataṃ priyavādinaḥ / bhaktānuraktāḥ sukhadāḥ pitaraḥ pūrvadevatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हविष्मतामाधिपत्ये श्राद्धदेवः स्मृतो रविः । एतद्वः सर्वमाख्यातं पितृवंशानुकीर्तनम् । पुण्यं पवित्रम् आयुष्यं कीर्तनीयं सदा नृभिः

haviṣmatāmādhipatye śrāddhadevaḥ smṛto raviḥ / etadvaḥ sarvamākhyātaṃ pitṛvaṃśānukīrtanam / puṇyaṃ pavitram āyuṣyaṃ kīrtanīyaṃ sadā nṛbhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.