Matsya Purāṇa 152

तस्मिन्विनिहते दैत्ये ग्रसने लोकनायके । निर्मर्यादमयुध्यन्त हरिणा सह दानवाः

tasminvinihate daitye grasane lokanāyake / nirmaryādamayudhyanta hariṇā saha dānavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पट्टिशैर्मुशलैः पाशैर् गदाभिः कुणपैरपि । तीक्ष्णाननैश्च नाराचैश् चक्रैः शक्तिभिरेव च

paṭṭiśairmuśalaiḥ pāśair gadābhiḥ kuṇapairapi / tīkṣṇānanaiśca nārācaiś cakraiḥ śaktibhireva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तानस्त्रान्दानवैर्मुक्तांश् चित्रयोधी जनार्दनः । एकैकं शतशश्चक्रे बाणैरग्निशिखोपमैः

tānastrāndānavairmuktāṃś citrayodhī janārdanaḥ / ekaikaṃ śataśaścakre bāṇairagniśikhopamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः क्षीणायुधप्राणा दानवा भ्रान्तचेतसः । अस्त्राण्यादातुमभवन्न् असमर्था यदा रणे

tataḥ kṣīṇāyudhaprāṇā dānavā bhrāntacetasaḥ / astrāṇyādātumabhavann asamarthā yadā raṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा मृतैर्गजैरश्वैर् जनार्दनमयोधयन् । समन्तात्कोटिशो दैत्याः सर्वतः प्रत्ययोधयन्

tadā mṛtairgajairaśvair janārdanamayodhayan / samantātkoṭiśo daityāḥ sarvataḥ pratyayodhayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहु कृत्वा वपुर्विष्णुः किंचिच्छान्तभुजो ऽभवत् । उवाच च गरुत्मन्तं तस्मिन्सुतुमुले रणे

bahu kṛtvā vapurviṣṇuḥ kiṃcicchāntabhujo 'bhavat / uvāca ca garutmantaṃ tasminsutumule raṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गरुत्मन्कच्चिदश्रान्तस् त्वमस्मिन्नपि साम्प्रतम् । यद्यश्रान्तो ऽसि तद्याहि मथनस्य रथं प्रति

garutmankaccidaśrāntas tvamasminnapi sāmpratam / yadyaśrānto 'si tadyāhi mathanasya rathaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रान्तो ऽस्यथ मुहूर्तं त्वं रणादपसृतो भव । इत्युक्तो गरुडस्तेन विष्णुना प्रभविष्णुना

śrānto 'syatha muhūrtaṃ tvaṃ raṇādapasṛto bhava / ityukto garuḍastena viṣṇunā prabhaviṣṇunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आससाद रणे दैत्यं मथनं घोरदर्शनम् । दैत्यस्त्वभिमुखं दृष्ट्वा शङ्खचक्रगदाधरम्

āsasāda raṇe daityaṃ mathanaṃ ghoradarśanam / daityastvabhimukhaṃ dṛṣṭvā śaṅkhacakragadādharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जघान भिन्दिपालेन शितबाणेन वक्षसि । तत्प्रहारमचिन्त्यैव विष्णुस्तस्मिन्महाहवे

jaghāna bhindipālena śitabāṇena vakṣasi / tatprahāramacintyaiva viṣṇustasminmahāhave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जघान पञ्चभिर्बाणैर् मार्जितैश्च शिलाशितैः । पुनर्दशभिर् आकृष्टैस् तं तताड स्तनान्तरे

jaghāna pañcabhirbāṇair mārjitaiśca śilāśitaiḥ / punardaśabhir ākṛṣṭais taṃ tatāḍa stanāntare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्धो मर्मसु दैत्येन्द्रो हरिबाणैरकम्पत । स मुहूर्तं समाश्वास्य जग्राह परिघं तदा

viddho marmasu daityendro haribāṇairakampata / sa muhūrtaṃ samāśvāsya jagrāha parighaṃ tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जघ्ने जनार्दनं चापि परिघेणाग्निवर्चसा । विष्णुस्तेन प्रहारेण किंचिदाघूर्णितो ऽभवत्

jaghne janārdanaṃ cāpi parigheṇāgnivarcasā / viṣṇustena prahāreṇa kiṃcidāghūrṇito 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः क्रोधविवृत्ताक्षो गदां जग्राह माधवः । मथनं सरथं रोषान् निष्पिपेषाथ रोषतः

tataḥ krodhavivṛttākṣo gadāṃ jagrāha mādhavaḥ / mathanaṃ sarathaṃ roṣān niṣpipeṣātha roṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स पपाताथ दैत्येन्द्रः क्षयकाले ऽचलो यथा । तस्मिन्निपतिते भूमौ दानवे वीर्यशालिनि

sa papātātha daityendraḥ kṣayakāle 'calo yathā / tasminnipatite bhūmau dānave vīryaśālini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवसादं ययुर्दैत्याः कर्दमे करिणो यथा । ततस्तेषु विपन्नेषु दानवेष्वतिमानिषु

avasādaṃ yayurdaityāḥ kardame kariṇo yathā / tatasteṣu vipanneṣu dānaveṣvatimāniṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकोपाद्रक्तनयनो महिषो दानवेश्वरः । प्रत्युद्ययौ हरिं रौद्रः स्वबाहुबलमास्थितः

prakopādraktanayano mahiṣo dānaveśvaraḥ / pratyudyayau hariṃ raudraḥ svabāhubalamāsthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीक्ष्णधारेण शूलेन महिषो हरिमर्दयन् । शक्त्या च गरुडं वीरो महिषो ऽभ्यहनद्धृदि

tīkṣṇadhāreṇa śūlena mahiṣo harimardayan / śaktyā ca garuḍaṃ vīro mahiṣo 'bhyahanaddhṛdi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो व्यावृत्य वदनं महाचलगुहानिभम् । ग्रस्तुमैच्छद्रणे दैत्यः स गरुत्मन्तमच्युतम्

tato vyāvṛtya vadanaṃ mahācalaguhānibham / grastumaicchadraṇe daityaḥ sa garutmantamacyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाच्युतो ऽपि विज्ञाय दानवस्य चिकीर्षितम् । वदनं पूरयामास दिव्यैरस्त्रैर्महाबलः

athācyuto 'pi vijñāya dānavasya cikīrṣitam / vadanaṃ pūrayāmāsa divyairastrairmahābalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महिषस्याथ ससृजे बाणौघं गरुडध्वजः । पिधाय वदनं दिव्यैर् दिव्यास्त्रपरिमन्त्रितैः

mahiṣasyātha sasṛje bāṇaughaṃ garuḍadhvajaḥ / pidhāya vadanaṃ divyair divyāstraparimantritaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तैर्बाणैरभिहतो महिषो ऽचलसंनिभः । परिवर्तितकायो ऽधः पपात न ममार च

sa tairbāṇairabhihato mahiṣo 'calasaṃnibhaḥ / parivartitakāyo 'dhaḥ papāta na mamāra ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महिषं पतितं दृष्ट्वा भूमौ प्रोवाच केशवः । महिषासुर मत्तस्त्वं वधं नास्त्रैरिहार्हसि

mahiṣaṃ patitaṃ dṛṣṭvā bhūmau provāca keśavaḥ / mahiṣāsura mattastvaṃ vadhaṃ nāstrairihārhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योषिद्वध्यः पुरोक्तो ऽसि साक्षात्कमलयोनिना । उत्तिष्ठ जीवितं रक्ष गच्छास्मात्संगराद्द्रुतम्

yoṣidvadhyaḥ purokto 'si sākṣātkamalayoninā / uttiṣṭha jīvitaṃ rakṣa gacchāsmātsaṃgarāddrutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्पराङ्मुखे दैत्ये महिषे शुम्भदानवः । संदष्टौष्ठपुटः कोपाद् भ्रुकुटीकुटिलाननः

tasminparāṅmukhe daitye mahiṣe śumbhadānavaḥ / saṃdaṣṭauṣṭhapuṭaḥ kopād bhrukuṭīkuṭilānanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्मथ्य पाणिना पाणिं धनुरादाय भैरवम् । सज्यं चकार स धनुः शरांश्चाशीविषोपमान्

nirmathya pāṇinā pāṇiṃ dhanurādāya bhairavam / sajyaṃ cakāra sa dhanuḥ śarāṃścāśīviṣopamān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चित्रयोधी दृढमुष्टिपातस् ततस्तु विष्णुं गरुडं च दैत्यः । बाणैर्ज्वलद्वह्निशिखानिकाशैः क्षिप्तैरसंख्यैः परिघातहीनैः

sa citrayodhī dṛḍhamuṣṭipātas tatastu viṣṇuṃ garuḍaṃ ca daityaḥ / bāṇairjvaladvahniśikhānikāśaiḥ kṣiptairasaṃkhyaiḥ parighātahīnaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुश्च दैत्येन्द्रशराहतो ऽपि भुशुण्डिमादाय कृतान्ततुल्याम् । तया भुशुण्ड्या च पिपेष मेषं शुम्भस्य पत्त्रं धरणीधराभम्

viṣṇuśca daityendraśarāhato 'pi bhuśuṇḍimādāya kṛtāntatulyām / tayā bhuśuṇḍyā ca pipeṣa meṣaṃ śumbhasya pattraṃ dharaṇīdharābham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मादवप्लुत्य हताच्च मेषाद् भूभौ पदातिः स तु दैत्यनाथः । ततो महीस्थस्य हरिः शरौघान् मुमोच कालानलतुल्यभासः

tasmādavaplutya hatācca meṣād bhūbhau padātiḥ sa tu daityanāthaḥ / tato mahīsthasya hariḥ śaraughān mumoca kālānalatulyabhāsaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरैस्त्रिभिस्तस्य भुजं बिभेद षड्भिश्च शीर्षं दशभिश्च केतुम् । विष्णुर्विकृष्टैः श्रवणावसानं दैत्यस्य विव्याध विवृत्तनेत्रः

śaraistribhistasya bhujaṃ bibheda ṣaḍbhiśca śīrṣaṃ daśabhiśca ketum / viṣṇurvikṛṣṭaiḥ śravaṇāvasānaṃ daityasya vivyādha vivṛttanetraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तेन विद्धो व्यथितो बभूव दैत्येश्वरो विस्रुतशोणितौघः । ततो ऽस्य किंचिच् चलितस्य धैर्याद् उवाच शङ्खाम्बुजशार्ङ्गपाणिः

sa tena viddho vyathito babhūva daityeśvaro visrutaśoṇitaughaḥ / tato 'sya kiṃcic calitasya dhairyād uvāca śaṅkhāmbujaśārṅgapāṇiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुमारिवध्यो ऽसि रणं विमुञ्च शुम्भासुर स्वल्पतरैरहोभिः । वधं न मत्तो ऽर्हसि चेह मूढ वृथैव किं युद्धसमुत्सुको ऽसि

kumārivadhyo 'si raṇaṃ vimuñca śumbhāsura svalpatarairahobhiḥ / vadhaṃ na matto 'rhasi ceha mūḍha vṛthaiva kiṃ yuddhasamutsuko 'si

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जम्भो वचो विष्णुमुखान्निशम्य निमिश्च निष्पेष्टुमियेष विष्णुम् । गदामथोद्यम्य निमिः प्रचण्डां जघान गाढां गरुडं शिरस्तः

jambho vaco viṣṇumukhānniśamya nimiśca niṣpeṣṭumiyeṣa viṣṇum / gadāmathodyamya nimiḥ pracaṇḍāṃ jaghāna gāḍhāṃ garuḍaṃ śirastaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुम्भो ऽपि विष्णुं परिघेण मूर्ध्नि प्रमृष्टरत्नौघविचित्रभासा । तौ दानवाभ्यां विषमैः प्रहारैर् निपेतुरुर्व्यां घनपावकाभौ

śumbho 'pi viṣṇuṃ parigheṇa mūrdhni pramṛṣṭaratnaughavicitrabhāsā / tau dānavābhyāṃ viṣamaiḥ prahārair nipetururvyāṃ ghanapāvakābhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्कर्म दृष्ट्वा दितिजास्तु सर्वे जगर्जुरुच्चैः कृतसिंहनादाः । धनूंषि चास्फोट्य सुराभिघातैर् व्यदारयन्भूमिमपि प्रचण्डाः । वासांसि चैवादुधुवुः परे तु दध्मुश्च शङ्खानकगोमुखौघान्

tatkarma dṛṣṭvā ditijāstu sarve jagarjuruccaiḥ kṛtasiṃhanādāḥ / dhanūṃṣi cāsphoṭya surābhighātair vyadārayanbhūmimapi pracaṇḍāḥ / vāsāṃsi caivādudhuvuḥ pare tu dadhmuśca śaṅkhānakagomukhaughān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ संज्ञामवाप्याशु गरुडो ऽपि सकेशवः । पराङ्मुखो रणात्तस्मात् पलायत महाजवः

atha saṃjñāmavāpyāśu garuḍo 'pi sakeśavaḥ / parāṅmukho raṇāttasmāt palāyata mahājavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.