Matsya Purāṇa 153

सैन्येषु ग्रस्यमानेषु दानवेन बलीयसा । शक्रो दैन्यं समापन्नः श्रान्तबाहुः सवाहनः

sainyeṣu grasyamāneṣu dānavena balīyasā / śakro dainyaṃ samāpannaḥ śrāntabāhuḥ savāhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्तव्यतां नाध्यगच्छत् प्रोवाचेदं जनार्दनम् । किमनन्तरमत्रास्ति कर्तव्यस्यावशेषितम्

kartavyatāṃ nādhyagacchat provācedaṃ janārdanam / kimanantaramatrāsti kartavyasyāvaśeṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदाश्रित्य घटामो ऽस्य दानवस्य युयुत्सवः । ततो हरिरुवाचेदं वज्रायुधमुदारधीः

yadāśritya ghaṭāmo 'sya dānavasya yuyutsavaḥ / tato hariruvācedaṃ vajrāyudhamudāradhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न सांप्रतं रणस्त्याज्यस् त्वया कातरभैरवः । वर्धस्वाशु महामायां पुरंदर रिपुं प्रति

na sāṃprataṃ raṇastyājyas tvayā kātarabhairavaḥ / vardhasvāśu mahāmāyāṃ puraṃdara ripuṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयैष लक्षितो दैत्यो ऽधिष्ठितः प्राप्तपौरुषः । मा शक्र मोहमागच्छ क्षिप्रमस्त्रं स्मर प्रभो

mayaiṣa lakṣito daityo 'dhiṣṭhitaḥ prāptapauruṣaḥ / mā śakra mohamāgaccha kṣipramastraṃ smara prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शक्रः प्रकुपितो दानवं प्रति देवराट् । नारायणास्त्रं प्रयतो मुमोचासुरवक्षसि एतस्मिन्नन्तरे दैत्यो विवृतास्यो ऽग्रसत्क्षणात् । त्रीणि लक्षाणि गन्धर्वी-किंनरोरगराक्षसान्

tataḥ śakraḥ prakupito dānavaṃ prati devarāṭ / nārāyaṇāstraṃ prayato mumocāsuravakṣasi etasminnantare daityo vivṛtāsyo 'grasatkṣaṇāt / trīṇi lakṣāṇi gandharvī-kiṃnaroragarākṣasān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो नारायणास्त्रं तत् पपातासुरवक्षसि । महास्त्रभिन्नहृदयः सुस्राव रुधिरं च सः

tato nārāyaṇāstraṃ tat papātāsuravakṣasi / mahāstrabhinnahṛdayaḥ susrāva rudhiraṃ ca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रणागारमिवोद्गारं तत्याजासुरनन्दनः । तदस्त्रतेजसा तस्य रूपं दैत्यस्य नाशितम्

raṇāgāramivodgāraṃ tatyājāsuranandanaḥ / tadastratejasā tasya rūpaṃ daityasya nāśitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश्चान्तर्दधे दैत्यो वियत्यनुपलक्षितः । गगनस्थः स दैत्येन्द्रः शस्त्रासनमतीन्द्रियम्

tataścāntardadhe daityo viyatyanupalakṣitaḥ / gaganasthaḥ sa daityendraḥ śastrāsanamatīndriyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुमोच सुरसैन्यानां संहारे कारणं परम् । प्रासान्परश्वधांश्चक्रान् बाणान्वज्रान्समुद्गरान्

mumoca surasainyānāṃ saṃhāre kāraṇaṃ param / prāsānparaśvadhāṃścakrān bāṇānvajrānsamudgarān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुठारान्सह खड्गैश्च भिन्दिपालानयोगुडान् । ववर्ष दानवो रौद्रो ह्य् अबन्ध्यानक्षयानपि

kuṭhārānsaha khaḍgaiśca bhindipālānayoguḍān / vavarṣa dānavo raudro hy abandhyānakṣayānapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैरस्त्रैर्दानवैर्मुक्तैर् देवानीकेषु भीषणैः । बाहुभिर्धरणिः पूर्णा शिरोभिश्च सकुण्डलैः

tairastrairdānavairmuktair devānīkeṣu bhīṣaṇaiḥ / bāhubhirdharaṇiḥ pūrṇā śirobhiśca sakuṇḍalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊरुभिर् गजहस्ताभैः करीन्द्रैर्वाचलोपमैः । भग्नेषादण्डचक्राक्षै रथैः सारथिभिः सह

ūrubhir gajahastābhaiḥ karīndrairvācalopamaiḥ / bhagneṣādaṇḍacakrākṣai rathaiḥ sārathibhiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःसंचाराभवत्पृथ्वी मांसशोणितकर्दमा । रुधिरौघह्रदावर्ता शवराशिशिलोच्चयैः

duḥsaṃcārābhavatpṛthvī māṃsaśoṇitakardamā / rudhiraughahradāvartā śavarāśiśiloccayaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कबन्धनृत्यसंकुले स्रवद्वसास्रकर्दमे जगत्त्रयोपसंहृतौ समे समस्तदेहिनाम् । शृगालगृध्रवायसाः परं प्रमोदमादधुः क्वचिद्विकृष्टलोचनः शवस्य रौति वायसः

kabandhanṛtyasaṃkule sravadvasāsrakardame jagattrayopasaṃhṛtau same samastadehinām / śṛgālagṛdhravāyasāḥ paraṃ pramodamādadhuḥ kvacidvikṛṣṭalocanaḥ śavasya rauti vāyasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकृष्टपीवरान्त्रकाः प्रयान्ति जम्बुकाः क्वचित् क्वचित्स्थितो ऽतिभीषणः श्वचञ्चुचर्वितो बकः । मृतस्य मांसमाहरञ्छ्वजातयश्च संस्थिताः क्वचिद्वृको गजासृजं पपौ निलीयतान्त्रतः

vikṛṣṭapīvarāntrakāḥ prayānti jambukāḥ kvacit kvacitsthito 'tibhīṣaṇaḥ śvacañcucarvito bakaḥ / mṛtasya māṃsamāharañchvajātayaśca saṃsthitāḥ kvacidvṛko gajāsṛjaṃ papau nilīyatāntrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचित् तुरंगमण्डली विकृष्यते श्वजातिभिः क्वचित्पिशाचजातकैः प्रपीतशोणितासवैः । स्वकामिनीयुतैर्द्रुतं प्रमोदमत्तसंभ्रमैर् ममैतदानयाननं खुरो ऽयमस्तु मे प्रियः

kvacit turaṃgamaṇḍalī vikṛṣyate śvajātibhiḥ kvacitpiśācajātakaiḥ prapītaśoṇitāsavaiḥ / svakāminīyutairdrutaṃ pramodamattasaṃbhramair mamaitadānayānanaṃ khuro 'yamastu me priyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करो ऽयमब्जसंनिभो ममास्तु कर्णपूरकः सरोषमीक्षते ऽपरा वपां विना प्रियं तदा । परा प्रिया ह्यवाप यद्भृतोष्णशोणितासवं विकृष्य शवचर्म तत्प्रबद्धसान्द्रपल्लवम्

karo 'yamabjasaṃnibho mamāstu karṇapūrakaḥ saroṣamīkṣate 'parā vapāṃ vinā priyaṃ tadā / parā priyā hyavāpa yadbhṛtoṣṇaśoṇitāsavaṃ vikṛṣya śavacarma tatprabaddhasāndrapallavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चकार यक्षकामिनी तरुं कुठारपाटितं गजस्य दन्तमात्मजं प्रगृह्य कुम्भसंपुटम् । विपाट्य मौक्तिकं परं प्रियप्रसादमिच्छते समांसशोणितासवं पपुश्च यक्षराक्षसाः

cakāra yakṣakāminī taruṃ kuṭhārapāṭitaṃ gajasya dantamātmajaṃ pragṛhya kumbhasaṃpuṭam / vipāṭya mauktikaṃ paraṃ priyaprasādamicchate samāṃsaśoṇitāsavaṃ papuśca yakṣarākṣasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृताश्वकेशवासितं रसं प्रगृह्य पाणिना प्रियाविमुक्तजीवितं समानयासृगासवम् । न पथ्यतां प्रयाति मे गतं श्मशानगोचरं नरस्य तज्जहात्यसौ प्रशस्य किंनराननम्

mṛtāśvakeśavāsitaṃ rasaṃ pragṛhya pāṇinā priyāvimuktajīvitaṃ samānayāsṛgāsavam / na pathyatāṃ prayāti me gataṃ śmaśānagocaraṃ narasya tajjahātyasau praśasya kiṃnarānanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स नाग एष नो भयं दधाति मुक्तजीवितो न दानवस्य शक्यते मया तदेकयाननम् । इति प्रियाय वल्लभा वदन्ति यक्षयोषितः परे कपालपाणयः पिशाचयक्षराक्षसाः

sa nāga eṣa no bhayaṃ dadhāti muktajīvito na dānavasya śakyate mayā tadekayānanam / iti priyāya vallabhā vadanti yakṣayoṣitaḥ pare kapālapāṇayaḥ piśācayakṣarākṣasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वदन्ति देहि देहि मे ममातिभक्ष्यचारिणः परे ऽवतीर्य शोणितापगासु धौतमूर्तया । पितॄन् प्रतर्प्य देवताः समर्चयन्ति चामिषैर् गजोडुपे सुसंस्थितास्तरन्ति शोणितं ह्रदम्

vadanti dehi dehi me mamātibhakṣyacāriṇaḥ pare 'vatīrya śoṇitāpagāsu dhautamūrtayā / pitṝn pratarpya devatāḥ samarcayanti cāmiṣair gajoḍupe susaṃsthitāstaranti śoṇitaṃ hradam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति प्रगाढसंकटे सुरासुरे सुसंगरे भयं समुझ्य दुर्जया भटाः स्फुटन्ति मानिनः

iti pragāḍhasaṃkaṭe surāsure susaṃgare bhayaṃ samujhya durjayā bhaṭāḥ sphuṭanti māninaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत शक्रो धनेशश्च वरुणः पवनो ऽनलः । यमो ऽपि निरृतिश्चापि दिव्यास्त्राणि महाबलाः

tata śakro dhaneśaśca varuṇaḥ pavano 'nalaḥ / yamo 'pi nirṛtiścāpi divyāstrāṇi mahābalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकाशे मुमुचुः सर्वे दानवानभिसंध्य ते । अस्त्राणि व्यर्थतां जग्मुर् देवानां दानवान्प्रति

ākāśe mumucuḥ sarve dānavānabhisaṃdhya te / astrāṇi vyarthatāṃ jagmur devānāṃ dānavānprati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संरम्भेणाप्ययुध्यन्त संहतास्तुमुलेन च । गतिं न विविदुश्चापि श्रान्ता दैत्यस्य देवताः

saṃrambheṇāpyayudhyanta saṃhatāstumulena ca / gatiṃ na vividuścāpi śrāntā daityasya devatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैत्यास्त्रभिन्नसर्वाङ्गा ह्य् अकिंचित्करतां गताः । परस्परं व्यलीयन्त गावः शीतार्दिता इव

daityāstrabhinnasarvāṅgā hy akiṃcitkaratāṃ gatāḥ / parasparaṃ vyalīyanta gāvaḥ śītārditā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदवस्थान्हरिर्दृष्ट्वा देवाञ्छक्रमुवाच ह । ब्रह्मास्त्रं स्मर देवेन्द्र यस्यावध्यो न विद्यते । विष्णुना चोदितः शक्रः सस्मारास्त्रं महौजसम्

tadavasthānharirdṛṣṭvā devāñchakramuvāca ha / brahmāstraṃ smara devendra yasyāvadhyo na vidyate / viṣṇunā coditaḥ śakraḥ sasmārāstraṃ mahaujasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्पूजितं नित्यमरातिनाशनं समाहितं बाणममित्रघातने । धनुष्यजय्ये विनियोज्य बुद्धिमान् अभूत्ततो मन्त्रसमाधिमानसः

sampūjitaṃ nityamarātināśanaṃ samāhitaṃ bāṇamamitraghātane / dhanuṣyajayye viniyojya buddhimān abhūttato mantrasamādhimānasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स मन्त्रमुच्चार्य यतान्तराशयो वधाय दैत्यस्य धियाभिसंध्य तु । विकृष्य कर्णान्तम् अकुण्ठदीधितिं मुमोच वीक्ष्याम्बरमार्गमुन्मुखः

sa mantramuccārya yatāntarāśayo vadhāya daityasya dhiyābhisaṃdhya tu / vikṛṣya karṇāntam akuṇṭhadīdhitiṃ mumoca vīkṣyāmbaramārgamunmukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथासुरः प्रेक्ष्य महास्त्रमाहितं विहाय मायामवनौ व्यतिष्ठत । प्रवेपमानेन मुखेन शुष्यता बलेन गात्रेण च संभ्रमाकुलः

athāsuraḥ prekṣya mahāstramāhitaṃ vihāya māyāmavanau vyatiṣṭhata / pravepamānena mukhena śuṣyatā balena gātreṇa ca saṃbhramākulaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तु तस्यास्त्रवराभिमन्त्रितः शरो ऽर्धचन्द्रप्रतिमो महारणे । पुरंदरस्यासनबन्धुतां गतो नवार्कबिम्बं वपुषा विडम्बयन्

tatastu tasyāstravarābhimantritaḥ śaro 'rdhacandrapratimo mahāraṇe / puraṃdarasyāsanabandhutāṃ gato navārkabimbaṃ vapuṣā viḍambayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किरीटकोटिस्फुटकान्तिसंकटं सुगन्धिनानाकुसुमाधिवासितम् । प्रकीर्णधूमज्वलनाभमूर्धजं पपात जम्भस्य शिरः सकुण्डलम्

kirīṭakoṭisphuṭakāntisaṃkaṭaṃ sugandhinānākusumādhivāsitam / prakīrṇadhūmajvalanābhamūrdhajaṃ papāta jambhasya śiraḥ sakuṇḍalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्विनिहते जम्भे दानवेन्द्राः पराङ्मुखाः । ततस्ते भग्नसंकल्पाः प्रययुर्यत्र तारकः

tasminvinihate jambhe dānavendrāḥ parāṅmukhāḥ / tataste bhagnasaṃkalpāḥ prayayuryatra tārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तांस्तु त्रस्तान्समालोक्य श्रुत्वारोषमगात्परम् । स जम्भदानवेन्द्रं तु सुरै रणमुखे हतम्

tāṃstu trastānsamālokya śrutvāroṣamagātparam / sa jambhadānavendraṃ tu surai raṇamukhe hatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सावलेपं ससंरम्भं सगर्वं सपराक्रमम् । साविष्कारमनाकारं तारको भावमाविशत्

sāvalepaṃ sasaṃrambhaṃ sagarvaṃ saparākramam / sāviṣkāramanākāraṃ tārako bhāvamāviśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स जैत्रं रथमास्थाय सहस्रेण गरुत्मताम् । संरम्भाद्दानवेन्द्रस्तु सुरै रणमुखे गतः

sa jaitraṃ rathamāsthāya sahasreṇa garutmatām / saṃrambhāddānavendrastu surai raṇamukhe gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वायुधपरिष्कारः सर्वास्त्रपरिरक्षितः । त्रैलोक्यऋद्धिसम्पन्नः सुविस्तृतमहाननः

sarvāyudhapariṣkāraḥ sarvāstraparirakṣitaḥ / trailokyaṛddhisampannaḥ suvistṛtamahānanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रणायाभ्यपतत्तूर्णं सैन्येन महता वृतः । जम्भास्त्रक्षतसर्वाङ्गं त्यक्त्वैरावतदन्तिनम्

raṇāyābhyapatattūrṇaṃ sainyena mahatā vṛtaḥ / jambhāstrakṣatasarvāṅgaṃ tyaktvairāvatadantinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सज्जं मातलिना गुप्तं रथमिन्द्रस्य तेजसा । तप्तहेमपरिष्कारं महारत्नसमन्वितम्

sajjaṃ mātalinā guptaṃ rathamindrasya tejasā / taptahemapariṣkāraṃ mahāratnasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्योजनविस्तीर्णं सिद्धसंघपरिष्कृतम् । गन्धर्वकिंनरोद्गीतम् अप्सरोनृत्यसंकुलम्

caturyojanavistīrṇaṃ siddhasaṃghapariṣkṛtam / gandharvakiṃnarodgītam apsaronṛtyasaṃkulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वायुधम् असंबाधं विचित्ररचनोज्ज्वलम् । तं रथं देवराजस्य परिवार्य समन्ततः

sarvāyudham asaṃbādhaṃ vicitraracanojjvalam / taṃ rathaṃ devarājasya parivārya samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दंशिता लोकपालास्तु तस्थुः सगरुडध्वजाः । ततश्चचाल वसुधा ततो रूक्षो मरुद्ववौ

daṃśitā lokapālāstu tasthuḥ sagaruḍadhvajāḥ / tataścacāla vasudhā tato rūkṣo marudvavau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽम्बुधय उद्भूतास् ततो नष्टा रविप्रभा । ततस्तमः समुद्भूतं नातो ऽदृश्यन्त तारकाः

tato 'mbudhaya udbhūtās tato naṣṭā raviprabhā / tatastamaḥ samudbhūtaṃ nāto 'dṛśyanta tārakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो जज्वलुरस्त्राणि ततो ऽकम्पत वाहिनी । एकतस्तारको दैत्यः सुरसंघस्तु चैकतः

tato jajvalurastrāṇi tato 'kampata vāhinī / ekatastārako daityaḥ surasaṃghastu caikataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकावसादमेकत्र जगत्पालनमेकतः । चराचराणि भूतानि सुरासुरविभेदतः

lokāvasādamekatra jagatpālanamekataḥ / carācarāṇi bhūtāni surāsuravibhedataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्द्विधाप्येकतां यातं ददृशुः प्रेक्षका इव । यद्वस्तु किंचिल् लोकेषु त्रिषु सत्तास्वरूपकम् । तत् तत्रादृश्यद् अखिलं खिलीभूतविभूतिकम्

taddvidhāpyekatāṃ yātaṃ dadṛśuḥ prekṣakā iva / yadvastu kiṃcil lokeṣu triṣu sattāsvarūpakam / tat tatrādṛśyad akhilaṃ khilībhūtavibhūtikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्त्राणि तेजांसि धनानि धैर्यं सेनाबलं वीर्यपराक्रमौ च । सत्त्वौजसां तन्निकरं बभूव सुरासुराणां तपसो बलेन

astrāṇi tejāṃsi dhanāni dhairyaṃ senābalaṃ vīryaparākramau ca / sattvaujasāṃ tannikaraṃ babhūva surāsurāṇāṃ tapaso balena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाभिमुखम् आयान्तं नवभिर्नतपर्वभिः । बाणैरनलकल्पाग्रैर् बिभिदुस्तारकं हृदि

athābhimukham āyāntaṃ navabhirnataparvabhiḥ / bāṇairanalakalpāgrair bibhidustārakaṃ hṛdi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तानचिन्त्य दैत्येन्द्रः सुरबाणान्गतान्हृदि । नवभिर्नवभिर्बाणैः सुरान्विव्याध दानवः

sa tānacintya daityendraḥ surabāṇāngatānhṛdi / navabhirnavabhirbāṇaiḥ surānvivyādha dānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगद्धरणसम्भूतैः शल्यैरिव पुरःसरैः । ततो ऽच्छिन्नं शरव्रातं संग्रामे मुमुचुः सुराः

jagaddharaṇasambhūtaiḥ śalyairiva puraḥsaraiḥ / tato 'cchinnaṃ śaravrātaṃ saṃgrāme mumucuḥ surāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्तरं च कान्तानाम् अश्रुपातमिवानिशम् । तदप्राप्तं वियत्येव नाशयामास दानवः

anantaraṃ ca kāntānām aśrupātamivāniśam / tadaprāptaṃ viyatyeva nāśayāmāsa dānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरैर्यथा कुचरितैः प्रख्यातं परमागतम् । सुनिर्मलं क्रमायातं कुपुत्रः स्वं महाकुलम्

śarairyathā kucaritaiḥ prakhyātaṃ paramāgatam / sunirmalaṃ kramāyātaṃ kuputraḥ svaṃ mahākulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो निवार्य तद्बाण-जालं सुरभुजेरितम् । बाणैर्व्योम दिशः पृथ्वीं पूरयामास दानवः

tato nivārya tadbāṇa-jālaṃ surabhujeritam / bāṇairvyoma diśaḥ pṛthvīṃ pūrayāmāsa dānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिछेद पुङ्खदेशेषु स्वके स्थाने च लाघवात् । बाणजालैः सुतीक्ष्णाग्रैः कङ्कबर्हिणवाजितैः

cicheda puṅkhadeśeṣu svake sthāne ca lāghavāt / bāṇajālaiḥ sutīkṣṇāgraiḥ kaṅkabarhiṇavājitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णान्तकृष्टैर्विमलैः सुवर्णरजतोज्ज्वलैः । शास्त्रार्थैः संशयप्राप्तान् यथार्थान्वै विकल्पितैः

karṇāntakṛṣṭairvimalaiḥ suvarṇarajatojjvalaiḥ / śāstrārthaiḥ saṃśayaprāptān yathārthānvai vikalpitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शतेन बाणानां शक्रं विव्याध दानवः । नारायणं च सप्तत्या नवत्या च हुताशनम्

tataḥ śatena bāṇānāṃ śakraṃ vivyādha dānavaḥ / nārāyaṇaṃ ca saptatyā navatyā ca hutāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशभिर्मारुतं मूर्ध्नि यमं दशभिरेव च । धनदं चैव सप्तत्या वरुणं च तथाष्टभिः

daśabhirmārutaṃ mūrdhni yamaṃ daśabhireva ca / dhanadaṃ caiva saptatyā varuṇaṃ ca tathāṣṭabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विंशत्या निरृतिं दैत्यः पुनश्चाष्टाभिरेव च । विव्याध पुनरेकैकं दशभिर्दशभिः शरैः

viṃśatyā nirṛtiṃ daityaḥ punaścāṣṭābhireva ca / vivyādha punarekaikaṃ daśabhirdaśabhiḥ śaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा च मातलिं दैत्यो विव्याध त्रिभिराशुगैः । गरुडं दशभिश्चैव स विव्याध पतत्रिभिः

tathā ca mātaliṃ daityo vivyādha tribhirāśugaiḥ / garuḍaṃ daśabhiścaiva sa vivyādha patatribhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनश्च दैत्यो देवानां तिलशो नतपर्वभिः । चकार वर्मजातानि चिछेद च धनूंषि तु । ततो विकवचा देवा विधनुष्काः शरैः कृताः

punaśca daityo devānāṃ tilaśo nataparvabhiḥ / cakāra varmajātāni cicheda ca dhanūṃṣi tu / tato vikavacā devā vidhanuṣkāḥ śaraiḥ kṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथान्यानि चापानि तस्मिन्सरोषा रणे लोकपाला गृहीत्वा समन्तात् । शरैरक्षयैर्दानवेन्द्रं ततक्षुस् तदा दानवो ऽमर्षसंरक्तनेत्रः

athānyāni cāpāni tasminsaroṣā raṇe lokapālā gṛhītvā samantāt / śarairakṣayairdānavendraṃ tatakṣus tadā dānavo 'marṣasaṃraktanetraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरानग्निकल्पान्ववर्षामराणां ततो बाणमादाय कल्पानलाभम् । जघानोरसि क्षिप्रमिन्द्रं सुबाहुं महेन्द्रो व्यकम्पद्रथोपस्थ एव

śarānagnikalpānvavarṣāmarāṇāṃ tato bāṇamādāya kalpānalābham / jaghānorasi kṣipramindraṃ subāhuṃ mahendro vyakampadrathopastha eva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विलोक्यान्तरिक्षे सहस्रार्कबिम्बं पुनर्दानवो विष्णुमुद्भूतवीर्यम् । शराभ्यां जघानांसमूले सलीलं ततः केशवस्यापतच्छार्ङ्गमग्रे

vilokyāntarikṣe sahasrārkabimbaṃ punardānavo viṣṇumudbhūtavīryam / śarābhyāṃ jaghānāṃsamūle salīlaṃ tataḥ keśavasyāpatacchārṅgamagre

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तारकः प्रेतनाथं पृषत्कैर् वसुं तस्य सव्ये स्मरन्क्षुद्रभावम् । शरैरग्निकल्पैर्जलेशस्य कायं रणे ऽशोषयद्दुर्जयो दैत्यराजः

tatastārakaḥ pretanāthaṃ pṛṣatkair vasuṃ tasya savye smarankṣudrabhāvam / śarairagnikalpairjaleśasya kāyaṃ raṇe 'śoṣayaddurjayo daityarājaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरैरग्निकल्पैश्चकाराशु दैत्यस् तथा राक्षसान्भीतभीतान्दिशासु । पृषत्कैश्च रूक्षैर्विकारप्रयुक्तं चकारानिलं लीलयैवासुरेशः

śarairagnikalpaiścakārāśu daityas tathā rākṣasānbhītabhītāndiśāsu / pṛṣatkaiśca rūkṣairvikāraprayuktaṃ cakārānilaṃ līlayaivāsureśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणाल्लब्धचित्ताः स्वयं विष्णुशक्रानलाद्याः सुसंहत्य तीक्ष्णैः पृषत्कैः ।* प्रचक्रुः प्रचण्डेन दैत्येन सार्धं महासंगरं संगरग्रासकल्पम् ॥ मत्स्प् १५३।१८७ ॥* अथानम्य चापं हरिस्तीक्ष्णबाणैर् हनत्सारथिं दैत्यराजस्य हृद्यम् । ध्वजं धूमकेतुः किरीटं महेन्द्रो धनेशो धनुः काञ्चनानद्धपृष्ठम् । यमो बाहुदण्डं रथाङ्गानि वायुर् निशाचारिणाम् ईश्वरस्यापि वर्म

kṣaṇāllabdhacittāḥ svayaṃ viṣṇuśakrānalādyāḥ susaṃhatya tīkṣṇaiḥ pṛṣatkaiḥ /* pracakruḥ pracaṇḍena daityena sārdhaṃ mahāsaṃgaraṃ saṃgaragrāsakalpam // MatsP 153.187 //* athānamya cāpaṃ haristīkṣṇabāṇair hanatsārathiṃ daityarājasya hṛdyam / dhvajaṃ dhūmaketuḥ kirīṭaṃ mahendro dhaneśo dhanuḥ kāñcanānaddhapṛṣṭham / yamo bāhudaṇḍaṃ rathāṅgāni vāyur niśācāriṇām īśvarasyāpi varma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा तद्युद्धममरैर् अकृत्रिमपराक्रमम् । दैत्यनाथः कृतं संख्ये स्वबाहुयुगबान्धवः

dṛṣṭvā tadyuddhamamarair akṛtrimaparākramam / daityanāthaḥ kṛtaṃ saṃkhye svabāhuyugabāndhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुमोच मुद्गरं भीमं सहस्राक्षाय संगरे । दृष्ट्वा मुद्गरम् आयान्तम् अनिवार्यमथाम्बरे

mumoca mudgaraṃ bhīmaṃ sahasrākṣāya saṃgare / dṛṣṭvā mudgaram āyāntam anivāryamathāmbare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथादाप्लुत्य धरणीम् अगमत्पाकशासनः । मुद्गरो ऽपि रथोपस्थे पपात परुषस्वनः

rathādāplutya dharaṇīm agamatpākaśāsanaḥ / mudgaro 'pi rathopasthe papāta paruṣasvanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स रथं चूर्णयामास न ममार च मातलिः । गृहीत्वा पट्टिशं दैत्यो जघानोरसि केशवम्

sa rathaṃ cūrṇayāmāsa na mamāra ca mātaliḥ / gṛhītvā paṭṭiśaṃ daityo jaghānorasi keśavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्कन्धे गरुत्मतः सो ऽपि निषसाद विचेतनः । खड्गेन राक्षसेन्द्रस्य निचकर्त च वाहनम्

skandhe garutmataḥ so 'pi niṣasāda vicetanaḥ / khaḍgena rākṣasendrasya nicakarta ca vāhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यमं च पातयामास भूमौ दैत्यो भुशुण्डिना । वह्निं च भिन्दिपालेन ताडयामास मूर्धनि

yamaṃ ca pātayāmāsa bhūmau daityo bhuśuṇḍinā / vahniṃ ca bhindipālena tāḍayāmāsa mūrdhani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायुं च दोर्भ्यामुत्क्षिप्य पातयामास भूतले । धनेशं च धनुष्कोट्या कुट्टयामास कोपनः

vāyuṃ ca dorbhyāmutkṣipya pātayāmāsa bhūtale / dhaneśaṃ ca dhanuṣkoṭyā kuṭṭayāmāsa kopanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो देवनिकायानाम् एकैकं समरे ततः । जघानास्त्रैरसंख्येयैर् दैत्येन्द्रो ऽमितविक्रमः

tato devanikāyānām ekaikaṃ samare tataḥ / jaghānāstrairasaṃkhyeyair daityendro 'mitavikramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लब्धसंज्ञः क्षणाद्विष्णुश् चक्रं जग्राह दुर्धरम् । दानवेन्द्रवसासिक्तं पिशिताशनकोन्मुखम्

labdhasaṃjñaḥ kṣaṇādviṣṇuś cakraṃ jagrāha durdharam / dānavendravasāsiktaṃ piśitāśanakonmukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुमोच दानवेन्द्रस्य दृढं वक्षसि केशवः । पपात चक्रं दैत्यस्य हृदये भास्करद्युति

mumoca dānavendrasya dṛḍhaṃ vakṣasi keśavaḥ / papāta cakraṃ daityasya hṛdaye bhāskaradyuti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यशीर्यत ततः काये नीलोत्पलमिवाश्मनि । ततो वज्रं महेन्द्रस्तु प्रमुमोचार्चितं चिरम्

vyaśīryata tataḥ kāye nīlotpalamivāśmani / tato vajraṃ mahendrastu pramumocārcitaṃ ciram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मिञ्जयाशा शक्रस्य दानवेन्द्ररणे त्वभूत् । तारकस्य सुसंप्राप्य शरीरं शौर्यशालिनः

yasmiñjayāśā śakrasya dānavendraraṇe tvabhūt / tārakasya susaṃprāpya śarīraṃ śauryaśālinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यशीर्यत विकीर्णार्चिः शतधा खण्डतां गतम् । विनाशमगमन्मुक्तं वायुनासुरवक्षसि

vyaśīryata vikīrṇārciḥ śatadhā khaṇḍatāṃ gatam / vināśamagamanmuktaṃ vāyunāsuravakṣasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्वलितं ज्वलनाभासम् अङ्कुशं कुलिशं यथा । विनाशमागतं दृष्ट्वा वायुश्चाङ्कुशमाहवे

jvalitaṃ jvalanābhāsam aṅkuśaṃ kuliśaṃ yathā / vināśamāgataṃ dṛṣṭvā vāyuścāṅkuśamāhave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुष्टः शैलेन्द्रमुत्पाट्य पुष्पितद्रुमकन्दरम् । चिक्षेप दानवेन्द्राय पञ्चयोजनविस्तृतम्

ruṣṭaḥ śailendramutpāṭya puṣpitadrumakandaram / cikṣepa dānavendrāya pañcayojanavistṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महीधरं तम् आयान्तं दैत्यः स्मितमुखस्तदा । जग्राह वामहस्तेन बालकन्दुकलीलया

mahīdharaṃ tam āyāntaṃ daityaḥ smitamukhastadā / jagrāha vāmahastena bālakandukalīlayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो दण्डं समुद्यम्य कृतान्तः क्रोधमूर्छितः । दैत्येन्द्रं मूर्ध्नि चिक्षेप भ्राम्य वेगेन दुर्जयः

tato daṇḍaṃ samudyamya kṛtāntaḥ krodhamūrchitaḥ / daityendraṃ mūrdhni cikṣepa bhrāmya vegena durjayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽसुरस्यापतन्मूर्ध्नि दैत्यस्तं च न बुद्धवान् । कल्पान्तदहनालोकाम् अजय्यां ज्वलनस्ततः

so 'surasyāpatanmūrdhni daityastaṃ ca na buddhavān / kalpāntadahanālokām ajayyāṃ jvalanastataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्तिं चिक्षेप दुर्धर्षां दानवेन्द्राय संयुगे । नवा शिरीषमालेव सास्य वक्षस्यराजत

śaktiṃ cikṣepa durdharṣāṃ dānavendrāya saṃyuge / navā śirīṣamāleva sāsya vakṣasyarājata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः खड्गं समाकृष्य कोशाद् आकाशनिर्मलम् । भासितासितदिग्भागं लोकपालो ऽपि निरृतिः

tataḥ khaḍgaṃ samākṛṣya kośād ākāśanirmalam / bhāsitāsitadigbhāgaṃ lokapālo 'pi nirṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिक्षेप दानवेन्द्राय तस्य मूर्ध्नि पपात च । पतितश्चागमत्खड्गः स शीघ्रं शतखण्डताम्

cikṣepa dānavendrāya tasya mūrdhni papāta ca / patitaścāgamatkhaḍgaḥ sa śīghraṃ śatakhaṇḍatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलेशस्तूग्रदुर्धर्षं विषपावकभैरवम् । मुमोच पाशं दैत्यस्य भुजबन्धाभिलाषुकः

jaleśastūgradurdharṣaṃ viṣapāvakabhairavam / mumoca pāśaṃ daityasya bhujabandhābhilāṣukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स दैत्यभुजमासाद्य सर्पः सद्यो व्यपद्यत । स्फुटितक्रकचक्रूर-दशनालिर् महाहनुः

sa daityabhujamāsādya sarpaḥ sadyo vyapadyata / sphuṭitakrakacakrūra-daśanālir mahāhanuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽश्विनौ समरुतः ससाध्याः समहोरगाः । यक्षराक्षसगन्धर्वा दिव्यनानास्त्रपाणयः

tato 'śvinau samarutaḥ sasādhyāḥ samahoragāḥ / yakṣarākṣasagandharvā divyanānāstrapāṇayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जघ्नुर्दैत्येश्वरं सर्वे सम्भूय सुमहाबलाः । न चास्त्राण्यस्य सजन्ति गात्रे वज्राचलोपमे

jaghnurdaityeśvaraṃ sarve sambhūya sumahābalāḥ / na cāstrāṇyasya sajanti gātre vajrācalopame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो रथादवप्लुत्य तारको दानवाधिपः । जघान कोटिशो देवान् करपार्ष्णिभिरेव च

tato rathādavaplutya tārako dānavādhipaḥ / jaghāna koṭiśo devān karapārṣṇibhireva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हतशेषाणि सैन्यानि देवानां विप्रदुद्रुवुः । दिशो भीतानि संत्यज्य रणोपकरणानि तु

hataśeṣāṇi sainyāni devānāṃ vipradudruvuḥ / diśo bhītāni saṃtyajya raṇopakaraṇāni tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकपालांस्ततो दैत्यो बबन्धेन्द्रमुखान्रणे । सकेशवान्दृढैः पाशैः पशुमारः पशूनिव

lokapālāṃstato daityo babandhendramukhānraṇe / sakeśavāndṛḍhaiḥ pāśaiḥ paśumāraḥ paśūniva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स भूयो रथमास्थाय जगाम स्वकमालयम् । सिद्धगन्धर्वसंघुष्ट-विपुलाचलमस्तकम्

sa bhūyo rathamāsthāya jagāma svakamālayam / siddhagandharvasaṃghuṣṭa-vipulācalamastakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तूयमानो दितिसुतैर् अप्सरोभिर्विनोदितः । त्रैलोक्यलक्ष्मीस्तद्देशे प्राविशत्स्वपुरं यथा

stūyamāno ditisutair apsarobhirvinoditaḥ / trailokyalakṣmīstaddeśe prāviśatsvapuraṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निषसादासने पद्म-रागरत्नविनिर्मिते । ततः किंनरगन्धर्व-नागनारीविनोदितैः । क्षणं विनोद्यमानस्तु प्रचलन्मणिकुण्डलः

niṣasādāsane padma-rāgaratnavinirmite / tataḥ kiṃnaragandharva-nāganārīvinoditaiḥ / kṣaṇaṃ vinodyamānastu pracalanmaṇikuṇḍalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.