Matsya Purāṇa 155

*शर्व उवाच शरीरे मम तन्वङ्गि सिते भास्यसितद्युतिः । भुजंगीवासिता शुद्धा संश्लिष्टा चन्दने तरौ

*śarva uvāca śarīre mama tanvaṅgi site bhāsyasitadyutiḥ / bhujaṃgīvāsitā śuddhā saṃśliṣṭā candane tarau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रातपेन संपृक्ता रुचिराम्बरया तथा । रजनीवासिते पक्षे दृष्टिदोषं ददासि मे

candrātapena saṃpṛktā rucirāmbarayā tathā / rajanīvāsite pakṣe dṛṣṭidoṣaṃ dadāsi me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ता गिरिजा तेन मुक्तकण्ठा पिनाकिना । उवाच कोपरक्ताक्षी भ्रुकुटीकुटिलानना

ityuktā girijā tena muktakaṇṭhā pinākinā / uvāca koparaktākṣī bhrukuṭīkuṭilānanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*देव्युवाच स्वकृतेन जनः सर्वो जाड्येन परिभूयते । अवश्यमर्थी प्राप्नोति खण्डनां जनमण्डले

*devyuvāca svakṛtena janaḥ sarvo jāḍyena paribhūyate / avaśyamarthī prāpnoti khaṇḍanāṃ janamaṇḍale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपोभिर्दीर्घचरितैर् यच्च प्रार्थितवत्यहम् । तस्या मे नियतस्त्वेष ह्य् अवमानः पदे पदे

tapobhirdīrghacaritair yacca prārthitavatyaham / tasyā me niyatastveṣa hy avamānaḥ pade pade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैवास्मि कुटिला शर्व विषमा नैव धूर्जटे । सविषयस्त्वं गतः ख्यातिं व्यक्तदोषाकराश्रयः

naivāsmi kuṭilā śarva viṣamā naiva dhūrjaṭe / saviṣayastvaṃ gataḥ khyātiṃ vyaktadoṣākarāśrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाहं पूष्णो ऽपि दशना नेत्रे चास्मि भगस्य हि । आदित्यश्च विजानाति भगवान्द्वादशात्मकः

nāhaṃ pūṣṇo 'pi daśanā netre cāsmi bhagasya hi / ādityaśca vijānāti bhagavāndvādaśātmakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्ध्नि शूलं जनयसि स्वैर्दोषैर्मामधिक्षिपन् । यस्त्वं मामाह कृष्णेति महाकालेति विश्रुतः

mūrdhni śūlaṃ janayasi svairdoṣairmāmadhikṣipan / yastvaṃ māmāha kṛṣṇeti mahākāleti viśrutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यास्याम्यहं परित्यक्त्वा चात्मानं तपसा गिरिम् । जीवन्त्या नास्ति मे कृत्यं धूर्तेन परिभूतया

yāsyāmyahaṃ parityaktvā cātmānaṃ tapasā girim / jīvantyā nāsti me kṛtyaṃ dhūrtena paribhūtayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निशम्य तस्या वचनं कोपतीक्ष्णाक्षरं भवः । उवाचाविष्टसंभ्रान्ति-प्रणयोन्मिश्रया गिरा

niśamya tasyā vacanaṃ kopatīkṣṇākṣaraṃ bhavaḥ / uvācāviṣṭasaṃbhrānti-praṇayonmiśrayā girā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*शर्व उवाच अनात्मज्ञासि गिरिजे नाहं निन्दापरस्तव । त्वद्भक्तिबुद्ध्या कृतवांस् तवाहं नामसंश्रयम्

*śarva uvāca anātmajñāsi girije nāhaṃ nindāparastava / tvadbhaktibuddhyā kṛtavāṃs tavāhaṃ nāmasaṃśrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकल्पः स्वस्थचित्ते ऽपि गिरिजे नैव कल्पना । यद्येवं कुपिता भीरु त्वं तवाहं न वै पुनः

vikalpaḥ svasthacitte 'pi girije naiva kalpanā / yadyevaṃ kupitā bhīru tvaṃ tavāhaṃ na vai punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नर्मवादी भविष्यामि जहि कोपं शुचिस्मिते । शिरसा प्रणतश्चाहं रचितस्ते मयाञ्जलिः

narmavādī bhaviṣyāmi jahi kopaṃ śucismite / śirasā praṇataścāhaṃ racitaste mayāñjaliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नेहेनाप्यवमानेन निन्दितेनैति विक्रियाम् । तस्मान्न जातु रुष्टस्य नर्मस्पृष्टो जनः किल

snehenāpyavamānena ninditenaiti vikriyām / tasmānna jātu ruṣṭasya narmaspṛṣṭo janaḥ kila

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेकैश्चाटुभिर्देवी देवेन प्रतिबोधिता । कोपं तीव्रं न तत्याज सती मर्मणि घट्टिता

anekaiścāṭubhirdevī devena pratibodhitā / kopaṃ tīvraṃ na tatyāja satī marmaṇi ghaṭṭitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवष्टब्धम् अथास्फाल्य वासः शंकरपाणिना । विपर्यस्तालका वेगाद् यातुमैच्छत शैलजा

avaṣṭabdham athāsphālya vāsaḥ śaṃkarapāṇinā / viparyastālakā vegād yātumaicchata śailajā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्या व्रजन्त्याः कोपेन पुनराह पुरान्तकः । सत्यं सर्वैरवयवैः सुतासि सदृशी पितुः

tasyā vrajantyāḥ kopena punarāha purāntakaḥ / satyaṃ sarvairavayavaiḥ sutāsi sadṛśī pituḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिमाचलस्य शृङ्गैस्तैर् मेघजालाकुलैर्नभः । तथा दुरवगाह्येभ्यो हृदयेभ्यस्तवाशयः

himācalasya śṛṅgaistair meghajālākulairnabhaḥ / tathā duravagāhyebhyo hṛdayebhyastavāśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काठिन्याङ्कस्त्वमस्मभ्यं वनेभ्यो बहुधा गता । कुटिलत्वं च वर्त्मभ्यो दुःसेव्यत्वं हिमादपि । संक्रान्तिं सर्वदैवेति तन्वङ्गि हिमशैलराट्

kāṭhinyāṅkastvamasmabhyaṃ vanebhyo bahudhā gatā / kuṭilatvaṃ ca vartmabhyo duḥsevyatvaṃ himādapi / saṃkrāntiṃ sarvadaiveti tanvaṅgi himaśailarāṭ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ता सा पुनः प्राह गिरिशं शैलजा तदा । कोपकम्पितमूर्धा च प्रस्फुरद्दशनच्छदा

ityuktā sā punaḥ prāha giriśaṃ śailajā tadā / kopakampitamūrdhā ca prasphuraddaśanacchadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*उमोवाच मा सर्वान्दोषदानेन निन्दान्यान्गुणिनो जनान् । तवापि दुष्टसंपर्कात् संक्रान्तं सर्वमेव हि

*umovāca mā sarvāndoṣadānena nindānyānguṇino janān / tavāpi duṣṭasaṃparkāt saṃkrāntaṃ sarvameva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यालेभ्यो ऽनेकजिह्वत्वं भस्मना स्नेहबन्धनम् । हृत्कालुष्यं शशाङ्कात्तु दुर्बोधित्वं वृषादपि

vyālebhyo 'nekajihvatvaṃ bhasmanā snehabandhanam / hṛtkāluṣyaṃ śaśāṅkāttu durbodhitvaṃ vṛṣādapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा बहु किमुक्तेन अलं वाचा श्रमेण ते । श्मशानवासान् निर्भीस् त्वं नग्नत्वान्न तव त्रपा । निर्घृणत्वं कपालित्वाद् दया ते विगता चिरम्

tathā bahu kimuktena alaṃ vācā śrameṇa te / śmaśānavāsān nirbhīs tvaṃ nagnatvānna tava trapā / nirghṛṇatvaṃ kapālitvād dayā te vigatā ciram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*सूत उवाच इत्युक्त्वा मन्दिरात्तस्मान् निर्जगाम हिमाद्रिजा

*sūta uvāca ityuktvā mandirāttasmān nirjagāma himādrijā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां व्रजन्त्यां देवेश-गणैः किलकिलो ध्वनिः । क्व मातर्गच्छसि त्यक्त्वा रुदन्तो धाविताः पुनः

tasyāṃ vrajantyāṃ deveśa-gaṇaiḥ kilakilo dhvaniḥ / kva mātargacchasi tyaktvā rudanto dhāvitāḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्टभ्य चरणौ देव्या वीरको बाष्पगद्गदम् । प्रोवाच मातः किंत्वेतत् क्व यासि कुपितान्तरा

viṣṭabhya caraṇau devyā vīrako bāṣpagadgadam / provāca mātaḥ kiṃtvetat kva yāsi kupitāntarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं त्वामनुयास्यामि व्रजन्तीं स्नेहवर्जिताम् । नो चेत्पतिष्ये शिखरात् तपोनिष्ठे त्वयोज्झितः

ahaṃ tvāmanuyāsyāmi vrajantīṃ snehavarjitām / no cetpatiṣye śikharāt taponiṣṭhe tvayojjhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उन्नाम्य वदनं देवी दक्षिणेन तु पाणिना । उवाच वीरकं माता शोकं पुत्रक मा कृथाः

unnāmya vadanaṃ devī dakṣiṇena tu pāṇinā / uvāca vīrakaṃ mātā śokaṃ putraka mā kṛthāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शैलाग्रात्पतितुं नैव न चागन्तुं मया सह । युक्तं ते पुत्र वक्ष्यामि येन कार्येण तच्छृणु

śailāgrātpatituṃ naiva na cāgantuṃ mayā saha / yuktaṃ te putra vakṣyāmi yena kāryeṇa tacchṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णेत्युक्त्वा हरेणाहं निन्दिता चाप्यनिन्दिता । सार्हं तपः करिष्यामि येन गौरीत्वमाप्नुयाम्

kṛṣṇetyuktvā hareṇāhaṃ ninditā cāpyaninditā / sārhaṃ tapaḥ kariṣyāmi yena gaurītvamāpnuyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष स्त्रीलम्पटो देवो यातायां मय्यनन्तरम् । द्वाररक्षा त्वया कार्या नित्यं रन्ध्रान्ववेक्षिणा

eṣa strīlampaṭo devo yātāyāṃ mayyanantaram / dvārarakṣā tvayā kāryā nityaṃ randhrānvavekṣiṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा न काचित् प्रविशेद् योषिदत्र हरान्तिकम् । दृष्ट्वा परांस्त्रियं चात्र वदेथा मम पुत्रक

yathā na kācit praviśed yoṣidatra harāntikam / dṛṣṭvā parāṃstriyaṃ cātra vadethā mama putraka

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीघ्रम् एव करिष्यामि यथायुक्तम् अनन्तरम् । एवमस्त्विति देवीं स वीरकः प्राह सांप्रतम्

śīghram eva kariṣyāmi yathāyuktam anantaram / evamastviti devīṃ sa vīrakaḥ prāha sāṃpratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातुराज्ञामृताह्लाद-प्लाविताङ्गो गतज्वरः । जगाम कक्षां संद्रष्टुं प्रणिपत्य च मातरम्

māturājñāmṛtāhlāda-plāvitāṅgo gatajvaraḥ / jagāma kakṣāṃ saṃdraṣṭuṃ praṇipatya ca mātaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.