Library·Matsya Purāṇa·159

Matsya Purāṇa 159

*सूत उवाच वामं विदार्य निष्क्रान्तः सुतो देव्याः पुनः शिशुः । स्कन्दाच्च वदने वह्नेः शुक्रात्सुवदनो ऽरिहा

*sūta uvāca vāmaṃ vidārya niṣkrāntaḥ suto devyāḥ punaḥ śiśuḥ / skandācca vadane vahneḥ śukrātsuvadano 'rihā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्तिकामेलनादेव शाखाभिः सविशेषतः । शाखाभिधाः समाख्याताः षट्सु वक्त्रेषु विस्तृताः

kṛttikāmelanādeva śākhābhiḥ saviśeṣataḥ / śākhābhidhāḥ samākhyātāḥ ṣaṭsu vaktreṣu vistṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतस्ततो विशाखो ऽसौ ख्यातो लोकेषु षण्मुखः । स्कन्दो विशाखः षड्वक्त्रः कार्तिकेयश्च विश्रुतः

yatastato viśākho 'sau khyāto lokeṣu ṣaṇmukhaḥ / skando viśākhaḥ ṣaḍvaktraḥ kārtikeyaśca viśrutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चैत्रस्य बहुले पक्षे पञ्चदश्यां महाबलौ । सम्भूतावर्कसदृशौ विशाले शरकानने

caitrasya bahule pakṣe pañcadaśyāṃ mahābalau / sambhūtāvarkasadṛśau viśāle śarakānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चैत्रस्यैव सिते पक्षे पञ्चम्यां पाकशासनः । बालकाभ्यां चकारैकं मत्वा चामरभूतये

caitrasyaiva site pakṣe pañcamyāṃ pākaśāsanaḥ / bālakābhyāṃ cakāraikaṃ matvā cāmarabhūtaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यामेव ततः षष्ठ्याम् अभिषिक्तो गुहः प्रभुः । सर्वैरमरसंघातैर् ब्रह्मेन्द्रोपेन्द्रभास्करैः

tasyāmeva tataḥ ṣaṣṭhyām abhiṣikto guhaḥ prabhuḥ / sarvairamarasaṃghātair brahmendropendrabhāskaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धमाल्यैः शुभैर्धूपैस् तथा क्रीडनकैरपि । छत्रैश्चामरजालैश्च भूषणैश्च विलेपनैः

gandhamālyaiḥ śubhairdhūpais tathā krīḍanakairapi / chatraiścāmarajālaiśca bhūṣaṇaiśca vilepanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिषिक्तो विधानेन यथावत्षण्मुखः प्रभुः । सुतामस्मै ददौ शक्रो देवसेनेति विश्रुताम्

abhiṣikto vidhānena yathāvatṣaṇmukhaḥ prabhuḥ / sutāmasmai dadau śakro devaseneti viśrutām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पत्न्यर्थं देवदेवस्य ददौ विष्णुस्तदायुधम् । यक्षाणां दशलक्षाणि ददावस्मै धनाधिपः

patnyarthaṃ devadevasya dadau viṣṇustadāyudham / yakṣāṇāṃ daśalakṣāṇi dadāvasmai dhanādhipaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददौ हुताशनस्तेजो ददौ वायुश्च वाहनम् । ददौ क्रीडनकं त्वष्टा कुक्कुटं कामरूपिणम् । एवं सुरास्तु ते सर्वे परिवारमनुत्तमम्

dadau hutāśanastejo dadau vāyuśca vāhanam / dadau krīḍanakaṃ tvaṣṭā kukkuṭaṃ kāmarūpiṇam / evaṃ surāstu te sarve parivāramanuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददुर्मुदितचेतस्काः स्कन्दायादित्यवर्चसे

dadurmuditacetaskāḥ skandāyādityavarcase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जानुभ्यामवनौ स्थित्वा सुरसंघास्तमस्तुवन् । स्तोत्रेणानेन वरदं षण्मुखं मुख्यशः सुराः

jānubhyāmavanau sthitvā surasaṃghāstamastuvan / stotreṇānena varadaṃ ṣaṇmukhaṃ mukhyaśaḥ surāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*देवा ऊचुः नमः कुमाराय महाप्रभाय स्कन्दाय च स्कन्दितदानवाय । नवार्कविद्युद्द्युतये नमो ऽस्तुते नमो ऽस्तु ते षण्मुख कामरूप

*devā ūcuḥ namaḥ kumārāya mahāprabhāya skandāya ca skanditadānavāya / navārkavidyuddyutaye namo 'stute namo 'stu te ṣaṇmukha kāmarūpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिनद्धनानाभरणाय भर्त्रे नमो रणे दानवदारणाय । नमो ऽस्तु ते ऽर्कप्रतिमप्रभाय नमो ऽस्तु गुह्याय गुहाय तुभ्यम्

pinaddhanānābharaṇāya bhartre namo raṇe dānavadāraṇāya / namo 'stu te 'rkapratimaprabhāya namo 'stu guhyāya guhāya tubhyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो ऽस्तु त्रैलोक्यभयापहाय नमो ऽस्तु ते बाल कृपापराय । नमो विशालामललोचनाय नमो विशाखाय महाव्रताय

namo 'stu trailokyabhayāpahāya namo 'stu te bāla kṛpāparāya / namo viśālāmalalocanāya namo viśākhāya mahāvratāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो नमस्ते ऽस्तु मनोहराय नमो नमस्ते ऽस्तु रणोत्कटाय । नमो मयूरोज्ज्वलवाहनाय नमो ऽस्तु केयूरधराय तुभ्यम्

namo namaste 'stu manoharāya namo namaste 'stu raṇotkaṭāya / namo mayūrojjvalavāhanāya namo 'stu keyūradharāya tubhyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो धृतोदग्रपताकिने नमस्ते नमः प्रभावप्रणताय ते ऽस्तु । नमस्ते नमस्ते वरवीर्यशालिने कृपापरो नो भव भव्यमूर्ते

namo dhṛtodagrapatākine namaste namaḥ prabhāvapraṇatāya te 'stu / namaste namaste varavīryaśāline kṛpāparo no bhava bhavyamūrte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रियापरा यज्ञपतिं च स्तुत्वा विनेमुरेवं त्वमराधिपाद्याः । एवं तदा षड्वदनस्तु सेन्द्रान् उवाच तुष्टश्च गुहस्ततस्तान् । निरीक्ष्य नेत्रैरमलैः सुरेशाञ् शत्रून्हनिष्यामि गतज्वराः स्थ

kriyāparā yajñapatiṃ ca stutvā vinemurevaṃ tvamarādhipādyāḥ / evaṃ tadā ṣaḍvadanastu sendrān uvāca tuṣṭaśca guhastatastān / nirīkṣya netrairamalaiḥ sureśāñ śatrūnhaniṣyāmi gatajvarāḥ stha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*कुमार उवाच कं वः कामं प्रयच्छामि देवता ब्रूत निर्वृताः । यद्यप्यसाध्यं हृद्यं वो हृदये चिन्तितं परम्

*kumāra uvāca kaṃ vaḥ kāmaṃ prayacchāmi devatā brūta nirvṛtāḥ / yadyapyasādhyaṃ hṛdyaṃ vo hṛdaye cintitaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्तास्तु सुरास्तेन प्रोचुः प्रणतमौलयः । सर्व एव महात्मानं गुहं तद्गतमानसाः

ityuktāstu surāstena procuḥ praṇatamaulayaḥ / sarva eva mahātmānaṃ guhaṃ tadgatamānasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैत्येन्द्रस्तारको नाम सर्वामरकुलान्तकृत् । बलवान्दुर्जयो दुष्टो दुराचारो ऽतिकोपनः । तमेव जहि हृद्यो ऽर्थ एषो ऽस्माकं भयापह

daityendrastārako nāma sarvāmarakulāntakṛt / balavāndurjayo duṣṭo durācāro 'tikopanaḥ / tameva jahi hṛdyo 'rtha eṣo 'smākaṃ bhayāpaha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा सर्वामरपदानुगः । जगाम जगतां नाथः स्तूयमानो ऽमरेश्वरैः

evamuktastathetyuktvā sarvāmarapadānugaḥ / jagāma jagatāṃ nāthaḥ stūyamāno 'mareśvaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारकस्य वधार्थाय जगतः कण्टकस्य वै । ततश्च प्रेषयामास शक्रो लब्धसमाश्रयः

tārakasya vadhārthāya jagataḥ kaṇṭakasya vai / tataśca preṣayāmāsa śakro labdhasamāśrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दूतं दानवसिंहस्य परुषाक्षरवादिनम् । स तु गत्वाब्रवीद्दैत्यं निर्भयो भीमदर्शनः

dūtaṃ dānavasiṃhasya paruṣākṣaravādinam / sa tu gatvābravīddaityaṃ nirbhayo bhīmadarśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*दूत उवाच शक्रस्त्वामाह देवेशो दैत्यकेतो दिवस्पतिः । तारकासुर तच्छ्रुत्वा घटशक्त्या यथेच्छया

*dūta uvāca śakrastvāmāha deveśo daityaketo divaspatiḥ / tārakāsura tacchrutvā ghaṭaśaktyā yathecchayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्जगद्दलनादाप्तं किल्बिषं दानव त्वया । तस्याहं शासकस्ते ऽद्य राजास्मि भुवनत्रये

yajjagaddalanādāptaṃ kilbiṣaṃ dānava tvayā / tasyāhaṃ śāsakaste 'dya rājāsmi bhuvanatraye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वैतद्दूतवचनं कोपसंरक्तलोचनः । उवाच दूतं दुष्टात्मा नष्टप्रायविभूतिकः

śrutvaitaddūtavacanaṃ kopasaṃraktalocanaḥ / uvāca dūtaṃ duṣṭātmā naṣṭaprāyavibhūtikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*तारक उवाच दृष्टं ते पौरुषं शक्र रणेषु शतशो मया । निस्त्रपत्वान्न ते लज्जा विद्यते शक्र दुर्मते

*tāraka uvāca dṛṣṭaṃ te pauruṣaṃ śakra raṇeṣu śataśo mayā / nistrapatvānna te lajjā vidyate śakra durmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्ते गते दूते चिन्तयामास दानवः । नालब्धसंश्रयः शक्रो वक्तुमेवं हि चार्हति

evamukte gate dūte cintayāmāsa dānavaḥ / nālabdhasaṃśrayaḥ śakro vaktumevaṃ hi cārhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जितः स शक्रो नाकस्माज् जायते संश्रयाश्रयः । निमित्तानि च दुष्टानि सो ऽपश्यद्दुष्टचेष्टितः

jitaḥ sa śakro nākasmāj jāyate saṃśrayāśrayaḥ / nimittāni ca duṣṭāni so 'paśyadduṣṭaceṣṭitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पांशुवर्षमसृक्पातं गगनादवनीतले । भुजनेत्रप्रकम्पं च वक्त्रशोषमनोभ्रमम्

pāṃśuvarṣamasṛkpātaṃ gaganādavanītale / bhujanetraprakampaṃ ca vaktraśoṣamanobhramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वकान्तावक्त्रपद्मानां म्लानतां च व्यलोकयत् । दुष्टांश्च प्राणिनो रौद्रान् सो ऽपश्यद्दुष्टवेदिनः

svakāntāvaktrapadmānāṃ mlānatāṃ ca vyalokayat / duṣṭāṃśca prāṇino raudrān so 'paśyadduṣṭavedinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदचिन्त्वैव दितिजो न्यस्तचिन्तो ऽभवत्क्षणात् । यावद्गजघटाघण्टा-रणत्काररवोत्कटाम्

tadacintvaiva ditijo nyastacinto 'bhavatkṣaṇāt / yāvadgajaghaṭāghaṇṭā-raṇatkāraravotkaṭām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वत्तुरगसंघात-क्षुण्णभूरेणुपिञ्जराम् । चञ्चलस्यन्दनोदग्र-ध्वजराजिविराजिताम्

tadvatturagasaṃghāta-kṣuṇṇabhūreṇupiñjarām / cañcalasyandanodagra-dhvajarājivirājitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमानैश्चाद्भुताकारैश् चलितामरचामरैः । तां भूषणनिबद्धां च किंनरोद्गतिनादिताम्

vimānaiścādbhutākāraiś calitāmaracāmaraiḥ / tāṃ bhūṣaṇanibaddhāṃ ca kiṃnarodgatināditām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानानाकतरूत्फुल्ल-कुसुमापीडधारिणीम् । विकोशास्त्रपरिष्कारां वर्मनिर्मलदर्शनाम्

nānānākatarūtphulla-kusumāpīḍadhāriṇīm / vikośāstrapariṣkārāṃ varmanirmaladarśanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बन्द्युद्घुष्टस्तुतिरवां नानावाद्यनिनादिताम् । सेनां नाकसदां दैत्यः प्रासादस्थो व्यलोकयत्

bandyudghuṣṭastutiravāṃ nānāvādyanināditām / senāṃ nākasadāṃ daityaḥ prāsādastho vyalokayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिन्तयामास स तदा किंचिदुद्भ्रान्तमानसः । अपूर्वः को भवेद्योद्धा यो मया न विनिर्जितः

cintayāmāsa sa tadā kiṃcidudbhrāntamānasaḥ / apūrvaḥ ko bhavedyoddhā yo mayā na vinirjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश्चिन्ताकुलो दैत्यः शुश्राव कटुकाक्षरम् । सिद्धबन्दिभिरुद्घुष्टम् इदं हृदयदारणम्

tataścintākulo daityaḥ śuśrāva kaṭukākṣaram / siddhabandibhirudghuṣṭam idaṃ hṛdayadāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ गाथा जयातुलशक्तिदीधितिपिञ्जर भुजदण्डचण्डरणरभस । सुरवदन कुमुदकानन-विकासनेन्दो कुमार जय दितिजकुलमहोदधिवडवानल

atha gāthā jayātulaśaktidīdhitipiñjara bhujadaṇḍacaṇḍaraṇarabhasa | suravadana kumudakānana-vikāsanendo kumāra jaya ditijakulamahodadhivaḍavānala

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षण्मुख मधुररवमयूररथ सुरमुकुटकोटिघट्टितचरणनखाङ्कुरमहासन । जय ललितचूडाकलापनवविमलदलकमलकान्त दैत्यवंशदुःसहदावानल

ṣaṇmukha madhuraravamayūraratha suramukuṭakoṭighaṭṭitacaraṇanakhāṅkuramahāsana | jaya lalitacūḍākalāpanavavimaladalakamalakānta daityavaṃśaduḥsahadāvānala

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जय विशाख विभो जय सकललोकतारक जय देवसेनानायक । स्कन्द जय गौरीनन्दन घण्टाप्रिय प्रिय विशाख विभो धृतपताकप्रकीर्णपटल । कनकभूषण भासुरदिनकरच्छाय

jaya viśākha vibho jaya sakalalokatāraka jaya devasenānāyaka | skanda jaya gaurīnandana ghaṇṭāpriya priya viśākha vibho dhṛtapatākaprakīrṇapaṭala | kanakabhūṣaṇa bhāsuradinakaracchāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जय जनितसंभ्रम लीलालूनाखिलाराते जय सकललोकतारक दितिजासुरवरतारकान्तक । स्कन्द जय बाल सप्तवासर जय भुवनावलिशोकविनाशन

jaya janitasaṃbhrama līlālūnākhilārāte jaya sakalalokatāraka ditijāsuravaratārakāntaka | skanda jaya bāla saptavāsara jaya bhuvanāvaliśokavināśana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.