Library·Matsya Purāṇa·160

Matsya Purāṇa 160

*सूत उवाच श्रुत्वैतत्तारकः सर्वम् उद्घुष्टं देवबन्दिभिः । सस्मार ब्रह्मणो वाक्यं वधं बालादुपस्थितम्

*sūta uvāca śrutvaitattārakaḥ sarvam udghuṣṭaṃ devabandibhiḥ / sasmāra brahmaṇo vākyaṃ vadhaṃ bālādupasthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मृत्वा घर्मार्द्रसर्वाङ्गः पदातिरपदानुगः । मन्दिरान्निर्जगामाशु शोकग्रस्तेन चेतसा

smṛtvā gharmārdrasarvāṅgaḥ padātirapadānugaḥ / mandirānnirjagāmāśu śokagrastena cetasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालनेमिमुखा दैत्याः संरम्भाद्भ्रान्तचेतसः । स्वे स्वे स्वनीकेषु तदा त्वराविस्मितचेतसः । योधा धावत गृहीत योजयध्वं वरूथिनीम्

kālanemimukhā daityāḥ saṃrambhādbhrāntacetasaḥ / sve sve svanīkeṣu tadā tvarāvismitacetasaḥ / yodhā dhāvata gṛhīta yojayadhvaṃ varūthinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुमारं तारको दृष्ट्वा बभाषे भीषणाकृतिः । किं बाल योद्धुकामो ऽसि क्रीड कन्दुकलीलया

kumāraṃ tārako dṛṣṭvā babhāṣe bhīṣaṇākṛtiḥ / kiṃ bāla yoddhukāmo 'si krīḍa kandukalīlayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वया न दानवा दृष्टा यत्सङ्गरविभीषकाः । बालत्वादथ ते बुद्धिर् एवं स्वल्पार्थदर्शिनी

tvayā na dānavā dṛṣṭā yatsaṅgaravibhīṣakāḥ / bālatvādatha te buddhir evaṃ svalpārthadarśinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुमारो ऽपि तमग्रस्थं बभाषे हर्षयन्सुरान् । शृणु तारक शास्त्रार्थस् तव चैव निरूप्यते

kumāro 'pi tamagrasthaṃ babhāṣe harṣayansurān / śṛṇu tāraka śāstrārthas tava caiva nirūpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शास्त्रैरर्था न दृश्यन्ते समरे निर्भयैर्भटैः । शिशुत्वं मावमंस्था मे शिशुः कालभुजंगमः

śāstrairarthā na dṛśyante samare nirbhayairbhaṭaiḥ / śiśutvaṃ māvamaṃsthā me śiśuḥ kālabhujaṃgamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुष्प्रेक्ष्यो भास्करो बालस् तथाहं दुर्जयः शिशुः । अल्पाक्षरो न मन्त्रः किं सुस्फुरो दैत्य दृश्यते

duṣprekṣyo bhāskaro bālas tathāhaṃ durjayaḥ śiśuḥ / alpākṣaro na mantraḥ kiṃ susphuro daitya dṛśyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुमारे प्रोक्तवत्येवं दैत्यश्चिक्षेप मुद्गरम् । कुमारस्तं निरस्याथ वज्रेणामोघवर्चसा

kumāre proktavatyevaṃ daityaścikṣepa mudgaram / kumārastaṃ nirasyātha vajreṇāmoghavarcasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश्चिक्षेप दैत्येन्द्रो भिन्दिपालमयोमयम् । करेण तच्च जग्राह कार्तिकेयो ऽमरारिहा

tataścikṣepa daityendro bhindipālamayomayam / kareṇa tacca jagrāha kārtikeyo 'marārihā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गदां मुमोच दैत्याय षण्मुखः परमस्वनाम् । तया हतस्ततो दैत्यश् चकम्पे ऽचलराडिव

gadāṃ mumoca daityāya ṣaṇmukhaḥ paramasvanām / tayā hatastato daityaś cakampe 'calarāḍiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेने च दुर्जयं दैत्यस् तदा षड्वदनं रणे । चिन्तयामास बुद्ध्या वै प्राप्तः कालो न संशयः

mene ca durjayaṃ daityas tadā ṣaḍvadanaṃ raṇe / cintayāmāsa buddhyā vai prāptaḥ kālo na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुपितं तु तमालोक्य कालनेमिपुरोगमाः । सर्वे दैत्येश्वरा जघ्नुः कुमारं रणदारुणम्

kupitaṃ tu tamālokya kālanemipurogamāḥ / sarve daityeśvarā jaghnuḥ kumāraṃ raṇadāruṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तैः प्रहारैरस्पृष्टो वृथाक्लेशैर्महाद्युतिः । रणशौण्डास्तु दैत्येन्द्राः पुनः प्रासैः शिलीमुखैः

sa taiḥ prahārairaspṛṣṭo vṛthākleśairmahādyutiḥ / raṇaśauṇḍāstu daityendrāḥ punaḥ prāsaiḥ śilīmukhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुमारं सामरं जघ्नुर् बलिनो देवकण्टकाः । कुमारस्य व्यथा नाभूद् दैत्यास्त्रनिहतस्य तु

kumāraṃ sāmaraṃ jaghnur balino devakaṇṭakāḥ / kumārasya vyathā nābhūd daityāstranihatasya tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणान्तकरणो जातो देवानां दानवाहवः । देवान्निपीडितान्दृष्ट्वा कुमारः कोपमाविशत्

prāṇāntakaraṇo jāto devānāṃ dānavāhavaḥ / devānnipīḍitāndṛṣṭvā kumāraḥ kopamāviśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽस्त्रैर्वारयामास दानवानामनीकिनीम् । ततस्तैर् निष्प्रतीकरैस् ताडिताः सुरकण्टकाः

tato 'strairvārayāmāsa dānavānāmanīkinīm / tatastair niṣpratīkarais tāḍitāḥ surakaṇṭakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालनेमिमुखाः सर्वे रणादासन्पराङ्मुखाः । विद्रुतेष्वथ दैत्येषु हतेषु च समन्ततः

kālanemimukhāḥ sarve raṇādāsanparāṅmukhāḥ / vidruteṣvatha daityeṣu hateṣu ca samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः क्रुद्धो महादैत्यस् तारको ऽसुरनायकः । जग्राह च गदां दिव्यां हेमजालपरिष्कृताम्

tataḥ kruddho mahādaityas tārako 'suranāyakaḥ / jagrāha ca gadāṃ divyāṃ hemajālapariṣkṛtām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जघ्ने कुमारं गदया निष्टप्तकनकाङ्गदः । शरैर्मयूरपत्रैश्च चकार विमुखान्सुरान्

jaghne kumāraṃ gadayā niṣṭaptakanakāṅgadaḥ / śarairmayūrapatraiśca cakāra vimukhānsurān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा परैर्महाभल्लैर् मयूरं गुहवाहनम् । बिभेद तारकः क्रुद्धः स सैन्ये ऽसुरनायकः

tathā parairmahābhallair mayūraṃ guhavāhanam / bibheda tārakaḥ kruddhaḥ sa sainye 'suranāyakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा पराङ्मुखान्देवान् मुक्तरक्तं स्ववाहनम् । जग्राह शक्तिं विमलां रणे कनकभूषणाम्

dṛṣṭvā parāṅmukhāndevān muktaraktaṃ svavāhanam / jagrāha śaktiṃ vimalāṃ raṇe kanakabhūṣaṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाहुना हेमकेयूर-रुचिरेण षडाननः । ततो जवान्महासेनस् तारकं दानवाधिपम्

bāhunā hemakeyūra-rucireṇa ṣaḍānanaḥ / tato javānmahāsenas tārakaṃ dānavādhipam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिष्ठ तिष्ठ सुदुर्बुद्धे जीवलोकं विलोकय । हतो ऽस्यद्य मया शक्त्या स्मर शस्त्रं सुशिक्षितम्

tiṣṭha tiṣṭha sudurbuddhe jīvalokaṃ vilokaya / hato 'syadya mayā śaktyā smara śastraṃ suśikṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा च ततः शक्तिं मुमोच दितिजं प्रति । सा कुमारभुजोत्सृष्टा तत्केयूररवानुगा । बिभेद दैत्यहृदयं वज्रशैलेन्द्रकर्कशम्

ityuktvā ca tataḥ śaktiṃ mumoca ditijaṃ prati / sā kumārabhujotsṛṣṭā tatkeyūraravānugā / bibheda daityahṛdayaṃ vajraśailendrakarkaśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गतासुः स पपातोर्व्यां प्रलये भूधरो यथा । विकीर्णमुकुटोष्णीषो विस्रस्ताखिलभूषणः

gatāsuḥ sa papātorvyāṃ pralaye bhūdharo yathā / vikīrṇamukuṭoṣṇīṣo visrastākhilabhūṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्विनिहते दैत्ये त्रिदशानां महोत्सवे । नाभूत् कश्चित् तदा दुःखी नरकेष्वपि पापकृत्

tasminvinihate daitye tridaśānāṃ mahotsave / nābhūt kaścit tadā duḥkhī narakeṣvapi pāpakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तुवन्तः षण्मुखं देवाः क्रीडन्तश्चाङ्गनायुताः । जग्मुः स्वानेव भवनान् भूरिधामान उत्सुकाः

stuvantaḥ ṣaṇmukhaṃ devāḥ krīḍantaścāṅganāyutāḥ / jagmuḥ svāneva bhavanān bhūridhāmāna utsukāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददुश्चापि वरं सर्वे देवाः स्कन्दमुखं प्रति । तुष्टाः सम्प्राप्तसर्वेच्छाः सह सिद्धैस्तपोधनैः

daduścāpi varaṃ sarve devāḥ skandamukhaṃ prati / tuṣṭāḥ samprāptasarvecchāḥ saha siddhaistapodhanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*देवा ऊचुः यः पठेत्स्कन्दसम्बद्धां कथां मर्त्यो महामतिः । शृणुयाच्छ्रावयेद्वापि स भवेत्कीर्तिमान्नरः

*devā ūcuḥ yaḥ paṭhetskandasambaddhāṃ kathāṃ martyo mahāmatiḥ / śṛṇuyācchrāvayedvāpi sa bhavetkīrtimānnaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बह्वायुः सुभगः श्रीमान् कान्तिमाञ्छुभदर्शनः । भूतेभ्यो निर्भयश्चापि सर्वदुःखविवर्जितः

bahvāyuḥ subhagaḥ śrīmān kāntimāñchubhadarśanaḥ / bhūtebhyo nirbhayaścāpi sarvaduḥkhavivarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संध्यामुपास्य यः पूर्वां स्कन्दस्य चरितं पठेत् । स मुक्तः किल्बिषैः सर्वैर् महाधनपतिर्भवेत्

saṃdhyāmupāsya yaḥ pūrvāṃ skandasya caritaṃ paṭhet / sa muktaḥ kilbiṣaiḥ sarvair mahādhanapatirbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालानां व्याधिजुष्टानां राजद्वारं च सेवताम् । इदं तत्परमं दिव्यं सर्वदा सर्वकामदम् । तनुक्षये च सायुज्यं षण्मुखस्य व्रजेन्नरः

bālānāṃ vyādhijuṣṭānāṃ rājadvāraṃ ca sevatām / idaṃ tatparamaṃ divyaṃ sarvadā sarvakāmadam / tanukṣaye ca sāyujyaṃ ṣaṇmukhasya vrajennaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.