Library·Matsya Purāṇa·162

Matsya Purāṇa 162

*सूत उवाच ततो दृष्ट्वा महात्मानं कालचक्रमिवागतम् । नरसिंहवपुश्छन्नं भस्मच्छन्नमिवानलम्

*sūta uvāca tato dṛṣṭvā mahātmānaṃ kālacakramivāgatam / narasiṃhavapuśchannaṃ bhasmacchannamivānalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्यकशिपोः पुत्रः प्रह्लादो नाम वीर्यवान् । दिव्येन चक्षुषा सिंहम् अपश्यद्देवमागतम्

hiraṇyakaśipoḥ putraḥ prahlādo nāma vīryavān / divyena cakṣuṣā siṃham apaśyaddevamāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते दृष्ट्वा रुक्मशैलाभम् अपूर्वां तनुमाश्रितम् । विस्मिता दानवाः सर्वे हिरण्यकशिपुश्च सः

te dṛṣṭvā rukmaśailābham apūrvāṃ tanumāśritam / vismitā dānavāḥ sarve hiraṇyakaśipuśca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*प्रह्लाद उवाच महाबाहो महाराज दैत्यानामादिसंभव । न श्रुतं न च नो दृष्टं नारसिंहमिदं वपुः

*prahlāda uvāca mahābāho mahārāja daityānāmādisaṃbhava / na śrutaṃ na ca no dṛṣṭaṃ nārasiṃhamidaṃ vapuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अव्यक्तप्रभवं दिव्यं किमिदं रूपमागतम् । दैत्यान्तकरणं घोरं संशतीव मनो मम

avyaktaprabhavaṃ divyaṃ kimidaṃ rūpamāgatam / daityāntakaraṇaṃ ghoraṃ saṃśatīva mano mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्य देवाः शरीरस्थाः सागराः सरितश्च याः । हिमवान्पारियात्रश्च ये चान्ये कुलपर्वताः

asya devāḥ śarīrasthāḥ sāgarāḥ saritaśca yāḥ / himavānpāriyātraśca ye cānye kulaparvatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रमाश्च सनक्षत्रैर् आदित्यैर् वसुभिः सह । धनदो वरुणश्चैव यमः शक्रः शचीपतिः

candramāśca sanakṣatrair ādityair vasubhiḥ saha / dhanado varuṇaścaiva yamaḥ śakraḥ śacīpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मरुतो देवगन्धर्वा ऋषयश्च तपोधनाः । नागा यक्षाः पिशाचाश्च राक्षसा भीमविक्रमाः

maruto devagandharvā ṛṣayaśca tapodhanāḥ / nāgā yakṣāḥ piśācāśca rākṣasā bhīmavikramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मा देवः पशुपतिर् ललाटस्था भ्रमन्ति वै । स्थावराणि च सर्वाणि जङ्गमानि तथैव च

brahmā devaḥ paśupatir lalāṭasthā bhramanti vai / sthāvarāṇi ca sarvāṇi jaṅgamāni tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवांश्च सहितो ऽस्माभिः सर्वैर्दैत्यगणैर्वृतः । विमानशतसंकीर्णा तथैव भवतः सभा

bhavāṃśca sahito 'smābhiḥ sarvairdaityagaṇairvṛtaḥ / vimānaśatasaṃkīrṇā tathaiva bhavataḥ sabhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं त्रिभुवनं राजंल् लोकधर्माश्च शाश्वताः । दृश्यन्ते नारसिंहे ऽस्मिंस् तथेदमखिलं जगत्

sarvaṃ tribhuvanaṃ rājaṃl lokadharmāśca śāśvatāḥ / dṛśyante nārasiṃhe 'smiṃs tathedamakhilaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजापतिश्चात्र मनुर् महात्मा ग्रहाश्च योगाश्च महीरुहाश्च । उत्पातकालश्च धृतिर्मतिश्च रतिश्च सत्यं च तपो दमश्च

prajāpatiścātra manur mahātmā grahāśca yogāśca mahīruhāśca / utpātakālaśca dhṛtirmatiśca ratiśca satyaṃ ca tapo damaśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सनत्कुमारश्च महानुभावो विश्वे च देवा ऋषयश्च सर्वे । क्रोधश्च कामश्च तथैव हर्षो धर्मश्च मोहः पितरश्च सर्वे

sanatkumāraśca mahānubhāvo viśve ca devā ṛṣayaśca sarve / krodhaśca kāmaśca tathaiva harṣo dharmaśca mohaḥ pitaraśca sarve

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रह्लादस्य वचः श्रुत्वा हिरण्यकशिपुः प्रभुः । उवाच दानवान्सर्वान् गणांश्च स गणाधिपः

prahlādasya vacaḥ śrutvā hiraṇyakaśipuḥ prabhuḥ / uvāca dānavānsarvān gaṇāṃśca sa gaṇādhipaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृगेन्द्रो गृह्यतामेष अपूर्वां तनुमास्थितः । यदि वा संशयः कश्चिद् वध्यतां वनगोचरः

mṛgendro gṛhyatāmeṣa apūrvāṃ tanumāsthitaḥ / yadi vā saṃśayaḥ kaścid vadhyatāṃ vanagocaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते दानवगणा सर्वे मृगेन्द्रं भीमविक्रमम् । परिक्षिपन्तो मुदितास् त्रासयामासुरोजसा

te dānavagaṇā sarve mṛgendraṃ bhīmavikramam / parikṣipanto muditās trāsayāmāsurojasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिंहनादं विमुच्याथ नरसिंहो महाबलः । बभञ्ज तां सभां दिव्यां व्यादितास्य इवान्तकः

siṃhanādaṃ vimucyātha narasiṃho mahābalaḥ / babhañja tāṃ sabhāṃ divyāṃ vyāditāsya ivāntakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सभायां भज्यमानायां हिरण्यकशिपुः स्वयम् । चिक्षेपास्त्राणि सिंहस्य रोषाद्व्याकुललोचनः

sabhāyāṃ bhajyamānāyāṃ hiraṇyakaśipuḥ svayam / cikṣepāstrāṇi siṃhasya roṣādvyākulalocanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वास्त्राणामथ ज्येष्ठं दण्डमन्त्रं सुदारुणम् । कालचक्रं तथाघोरं विष्णुचक्रं तथा परम्

sarvāstrāṇāmatha jyeṣṭhaṃ daṇḍamantraṃ sudāruṇam / kālacakraṃ tathāghoraṃ viṣṇucakraṃ tathā param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पैतामहं तथात्युग्रं त्रैलोक्यदहनं महत् । विचित्रामशनीं चैव शुष्कार्द्रं चाशनिद्वयम्

paitāmahaṃ tathātyugraṃ trailokyadahanaṃ mahat / vicitrāmaśanīṃ caiva śuṣkārdraṃ cāśanidvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रौद्रं तथोग्रं शूलं च कङ्कालं मुसलं तथा । मोहनं शोषणं चैव संतापनविलापनम्

raudraṃ tathograṃ śūlaṃ ca kaṅkālaṃ musalaṃ tathā / mohanaṃ śoṣaṇaṃ caiva saṃtāpanavilāpanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायव्यं मथनं चैव कापालमथ कैङ्करम् । तथाप्रतिहतां शक्तिं क्रौञ्चमस्त्रं तथैव च

vāyavyaṃ mathanaṃ caiva kāpālamatha kaiṅkaram / tathāpratihatāṃ śaktiṃ krauñcamastraṃ tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्त्रं ब्रह्मशिरश्चैव सोमास्त्रं शिशिरं तथा । कम्पनं शातनं चैव त्वाष्ट्रं चैव सुभैरवम्

astraṃ brahmaśiraścaiva somāstraṃ śiśiraṃ tathā / kampanaṃ śātanaṃ caiva tvāṣṭraṃ caiva subhairavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालमुद्गरमक्षोभ्यं तपनं च महाबलम् । संवर्तनं मोहनं च तथा मायाधरं परम्

kālamudgaramakṣobhyaṃ tapanaṃ ca mahābalam / saṃvartanaṃ mohanaṃ ca tathā māyādharaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गान्धर्वमस्त्रं दयितम् असिरत्नं च नन्दकम् । प्रस्वापनं प्रमथनं वारुणं चास्त्रमुत्तमम् । अस्त्रं पाशुपतं चैव यस्याप्रतिहता गतिः

gāndharvamastraṃ dayitam asiratnaṃ ca nandakam / prasvāpanaṃ pramathanaṃ vāruṇaṃ cāstramuttamam / astraṃ pāśupataṃ caiva yasyāpratihatā gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्त्रं हयशिरश्चैव ब्राह्ममस्त्रं तथैव च । नारायणास्त्रमैन्द्रं च सार्पमस्त्रं तथाद्भुतम्

astraṃ hayaśiraścaiva brāhmamastraṃ tathaiva ca / nārāyaṇāstramaindraṃ ca sārpamastraṃ tathādbhutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पैशाचमस्त्रमजितं शोषदं शामनं तथा । महाबलं भावनं च प्रस्थापनविकम्पने

paiśācamastramajitaṃ śoṣadaṃ śāmanaṃ tathā / mahābalaṃ bhāvanaṃ ca prasthāpanavikampane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतान्यस्त्राणि दिव्यानि हिरण्यकशिपुस्तदा । असृजन्नरसिंहस्य दीप्तस्याग्नेरिवाहुतिम्

etānyastrāṇi divyāni hiraṇyakaśipustadā / asṛjannarasiṃhasya dīptasyāgnerivāhutim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्त्रैः प्रज्वलितैः सिंहम् आवृणोदसुरोत्तमः । विवस्वान् घर्मसमये हिमवन्तमिवांशुभिः

astraiḥ prajvalitaiḥ siṃham āvṛṇodasurottamaḥ / vivasvān gharmasamaye himavantamivāṃśubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स ह्यमर्षानिलोद्भूतो दैत्यानां सैन्यसागरः । क्षणेन प्लावयामास मैनाकमिव सागरः

sa hyamarṣānilodbhūto daityānāṃ sainyasāgaraḥ / kṣaṇena plāvayāmāsa mainākamiva sāgaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रासैः पाशैश्च खड्गैश्च गदाभिर्मुसलैस्तथा । वज्रैरशनिभिश्चैव साग्निभिश्च महाद्रुमैः

prāsaiḥ pāśaiśca khaḍgaiśca gadābhirmusalaistathā / vajrairaśanibhiścaiva sāgnibhiśca mahādrumaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुद्गरैर्भिन्दिपालैश्च शिलोलूखलपर्वतैः । शतघ्नीभिश्च दीप्ताभिर् दण्डैरपि सुदारुणैः

mudgarairbhindipālaiśca śilolūkhalaparvataiḥ / śataghnībhiśca dīptābhir daṇḍairapi sudāruṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते दानवाः पाशगृहीतहस्ता महेन्द्रतुल्याशनिवज्रवेगाः । समन्ततो ऽभ्युद्यतबाहुकायाः स्थितास्त्रिशीर्षा इव नागपाशाः

te dānavāḥ pāśagṛhītahastā mahendratulyāśanivajravegāḥ / samantato 'bhyudyatabāhukāyāḥ sthitāstriśīrṣā iva nāgapāśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णमालाकुलभूषिताङ्गाः पीतांशुकाभोगविभाविताङ्गाः । मुक्तावलीदामसनाथकक्षा हंसा इवाभान्ति विशालपक्षाः

suvarṇamālākulabhūṣitāṅgāḥ pītāṃśukābhogavibhāvitāṅgāḥ / muktāvalīdāmasanāthakakṣā haṃsā ivābhānti viśālapakṣāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां तु वायुप्रतिमौजसां वै केयूरमौलीवलयोत्कटानाम् । तान्युत्तमाङ्गान्यभितो विभान्ति प्रभातसूर्यांशुसमप्रभाणि

teṣāṃ tu vāyupratimaujasāṃ vai keyūramaulīvalayotkaṭānām / tānyuttamāṅgānyabhito vibhānti prabhātasūryāṃśusamaprabhāṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.