Matsya Purāṇa 164

*ऋषय ऊचुः कथितं नरसिंहस्य माहात्म्यं विस्तरेण च । पुनस्तस्यैव माहात्म्यम् अन्यद्विस्तरतो वद

*ṛṣaya ūcuḥ kathitaṃ narasiṃhasya māhātmyaṃ vistareṇa ca / punastasyaiva māhātmyam anyadvistarato vada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मरूपमभूदेतत् कथं हेममयं जगत् । कथं च वैष्णवी सृष्टिः पद्ममध्ये ऽभवत्पुरा

padmarūpamabhūdetat kathaṃ hemamayaṃ jagat / kathaṃ ca vaiṣṇavī sṛṣṭiḥ padmamadhye 'bhavatpurā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*सूत उवाच श्रुत्वा च नरसिंहस्य माहात्म्यं रविनन्दनः । विस्मयोत्फुल्लनयनः पुनः पप्रच्छ केशवम्

*sūta uvāca śrutvā ca narasiṃhasya māhātmyaṃ ravinandanaḥ / vismayotphullanayanaḥ punaḥ papraccha keśavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*मनुरुवाच कथं पाद्मे महाकल्पे तव पद्ममयं जगत् । जलार्णवगतस्येह नाभौ जातं जनार्दन

*manuruvāca kathaṃ pādme mahākalpe tava padmamayaṃ jagat / jalārṇavagatasyeha nābhau jātaṃ janārdana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभावात्पद्मनाभस्य स्वपतः सागराम्भसि । पुष्करे च कथं भूता देवाः सर्षिगणाः पुरा

prabhāvātpadmanābhasya svapataḥ sāgarāmbhasi / puṣkare ca kathaṃ bhūtā devāḥ sarṣigaṇāḥ purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतदाख्याहि निखिलं योगं योगविदां पते । शृण्वतस्तस्य मे कीर्तिं न तृप्तिरुपजायते

etadākhyāhi nikhilaṃ yogaṃ yogavidāṃ pate / śṛṇvatastasya me kīrtiṃ na tṛptirupajāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कियता चैव कालेन शेते वै पुरुषोत्तमः । कियन्तं वा स्वपिति च को ऽस्य कालस्य संभवः

kiyatā caiva kālena śete vai puruṣottamaḥ / kiyantaṃ vā svapiti ca ko 'sya kālasya saṃbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कियता वाथ कालेन ह्य् उत्तिष्ठति महायशाः । कथं चोत्थाय भगवान् सृजते निखिलं जगत्

kiyatā vātha kālena hy uttiṣṭhati mahāyaśāḥ / kathaṃ cotthāya bhagavān sṛjate nikhilaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

के प्रजापतयस्तावद् आसन्पूर्वं महामुने । कथं निर्मितवांश्चैव चित्रं लोकं सनातनम्

ke prajāpatayastāvad āsanpūrvaṃ mahāmune / kathaṃ nirmitavāṃścaiva citraṃ lokaṃ sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथमेकार्णवे शून्ये नष्टस्थावरजङ्गमे । दग्धे देवासुरनरे प्रनष्टोरगराक्षसे

kathamekārṇave śūnye naṣṭasthāvarajaṅgame / dagdhe devāsuranare pranaṣṭoragarākṣase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नष्टानिलानले लोके नष्टाकाशमहीतले । केवलं गह्वरीभूते महाभूतविपर्यये

naṣṭānilānale loke naṣṭākāśamahītale / kevalaṃ gahvarībhūte mahābhūtaviparyaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभुर्महाभूतपतिर् महातेजा महाकृतिः । आस्ते सुरवरश्रेष्ठो विधिमास्थाय योगवित्

vibhurmahābhūtapatir mahātejā mahākṛtiḥ / āste suravaraśreṣṭho vidhimāsthāya yogavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणुयां परया भक्त्या ब्रह्मन्नेतदशेषतः । वक्तुमर्हसि धर्मिष्ठ यशो नारायणात्मकम्

śṛṇuyāṃ parayā bhaktyā brahmannetadaśeṣataḥ / vaktumarhasi dharmiṣṭha yaśo nārāyaṇātmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रद्धया चोपविष्टानां भगवन्वक्तुमर्हसि

śraddhayā copaviṣṭānāṃ bhagavanvaktumarhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*मत्स्य उवाच नारायणस्य यशसः श्रवणे या तव स्पृहा । तद्वंश्यान्वयभूतस्य न्याय्यं रविकुलर्षभ

*matsya uvāca nārāyaṇasya yaśasaḥ śravaṇe yā tava spṛhā / tadvaṃśyānvayabhūtasya nyāyyaṃ ravikularṣabha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणुष्वादिपुराणेषु वेदेभ्यश्च यथा श्रुतम् । ब्राह्मणानां च वदतां श्रुत्वा वै सुमहात्मनाम्

śṛṇuṣvādipurāṇeṣu vedebhyaśca yathā śrutam / brāhmaṇānāṃ ca vadatāṃ śrutvā vai sumahātmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा च तपसा दृष्ट्वा बृहस्पतिसमद्युतिः । पराशरसुतः श्रीमान् गुरुर्द्वैपायनो ऽब्रवीत्

yathā ca tapasā dṛṣṭvā bṛhaspatisamadyutiḥ / parāśarasutaḥ śrīmān gururdvaipāyano 'bravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्ते ऽहं कथयिष्यामि यथाशक्ति यथाश्रुति । यद्विज्ञातुं मया शक्यम् ऋषिमात्रेण सत्तमाः

tatte 'haṃ kathayiṣyāmi yathāśakti yathāśruti / yadvijñātuṃ mayā śakyam ṛṣimātreṇa sattamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कः समुत्सहते ज्ञातुं परं नारायणात्मकम् । विश्वायनश्च यद्ब्रह्मा न वेदयति तत्त्वतः

kaḥ samutsahate jñātuṃ paraṃ nārāyaṇātmakam / viśvāyanaśca yadbrahmā na vedayati tattvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्कर्म विश्ववेदानां तद्रहस्यं महर्षीणाम् । तमीशं सर्वयज्ञानां तत्तत्त्वं सर्वदर्शिनाम् । तदध्यात्मविदां चिन्त्यं नरकं च विकर्मिणाम्

tatkarma viśvavedānāṃ tadrahasyaṃ maharṣīṇām / tamīśaṃ sarvayajñānāṃ tattattvaṃ sarvadarśinām / tadadhyātmavidāṃ cintyaṃ narakaṃ ca vikarmiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिदैवं च यद्दैवम् अधियज्ञं सुसंज्ञितम् । तद्भूतमधिभूतं च तत्परं परमर्षीणाम्

adhidaivaṃ ca yaddaivam adhiyajñaṃ susaṃjñitam / tadbhūtamadhibhūtaṃ ca tatparaṃ paramarṣīṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स यज्ञो वेदनिर्दिष्टस् तत्तपः कवयो विदुः । यः कर्ता कारको बुद्धिर् मनः क्षेत्रज्ञ एव च

sa yajño vedanirdiṣṭas tattapaḥ kavayo viduḥ / yaḥ kartā kārako buddhir manaḥ kṣetrajña eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणवः पुरुषः शास्ता एकश्चेति विभाव्यते । प्राणः पञ्चविधश्चैव ध्रुव अक्षर एव च

praṇavaḥ puruṣaḥ śāstā ekaśceti vibhāvyate / prāṇaḥ pañcavidhaścaiva dhruva akṣara eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालः पाकश्च पक्ता च द्रष्टा स्वाध्याय एव च । उच्यते विविधैर्देवैः स एवायं न तत्परम्

kālaḥ pākaśca paktā ca draṣṭā svādhyāya eva ca / ucyate vividhairdevaiḥ sa evāyaṃ na tatparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एव भगवान्सर्वं करोति विकरोति च । सो ऽस्मान्कारयते सर्वान् सो ऽत्येति व्याकुलीकृतान्

sa eva bhagavānsarvaṃ karoti vikaroti ca / so 'smānkārayate sarvān so 'tyeti vyākulīkṛtān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यजामहे तमेवाद्यं तमेवेच्छाम निर्वृताः । यो वक्ता यच्च वक्तव्यं यच्चाहं तद्ब्रवीमि वः

yajāmahe tamevādyaṃ tamevecchāma nirvṛtāḥ / yo vaktā yacca vaktavyaṃ yaccāhaṃ tadbravīmi vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रूयते यच्च वै श्राव्यं यच्चान्यत्परिजल्प्यते । याः कथाश्चैव वर्तन्ते श्रुतयो वाथ तत्पराः । विश्वं विश्वपतिर्यश्च स तु नारायणः स्मृतः

śrūyate yacca vai śrāvyaṃ yaccānyatparijalpyate / yāḥ kathāścaiva vartante śrutayo vātha tatparāḥ / viśvaṃ viśvapatiryaśca sa tu nārāyaṇaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्सत्यं यदमृतमक्षरं परं यद् यद्भूतं परममिदं च यद्भविष्यत् । यत्किंचिच् चरमचरं यदस्ति चान्यत् तत्सर्वं पुरुषवरः प्रभुः पुराणः

yatsatyaṃ yadamṛtamakṣaraṃ paraṃ yad yadbhūtaṃ paramamidaṃ ca yadbhaviṣyat / yatkiṃcic caramacaraṃ yadasti cānyat tatsarvaṃ puruṣavaraḥ prabhuḥ purāṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.